Yerel Kalkınma Hamlesi Programı Uygulama Usul ve Esasları Tebliği

YEREL
KALKINMA HAMLESİ PROGRAMI UYGULAMA


USUL VE ESASLARI TEBLİĞİ


 


BİRİNCİ BÖLÜM


Başlangıç Hükümleri


Amaç ve kapsam


MADDE 1- (1) Bu Tebliğ, yerel ve bölgesel kalkınmayı sağlamak ve
bölge içi ve bölgeler arası gelişmişlik farklarını azaltmak temel amaçları
doğrultusunda; bölgelerin sahip olduğu potansiyellerin değerlendirilmesi, âtıl kaynakların kullanılması,
yetkinliklerin harekete geçirilmesi, yerel ihtiyaçların karşılanması, teknoloji
üretim seviyesinin yükseltilmesi ve bölgelerin sektörel öncelikleri
doğrultusunda gelişmelerinin hızlandırılmasına yönelik olarak, yerel yatırım
konularının desteklenmesine ilişkin uygulamaya dair hususları kapsar.


Dayanak


MADDE 2- (1)
Bu Tebliğ; 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı
Kararnamesinin 385 inci ve 394 üncü maddeleri ile 29/5/2025 tarihli
ve 9903 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan Yatırımlarda Devlet
Yardımları Hakkında Kararın 7 nci maddesine
dayanılarak hazırlanmıştır.


Tanımlar


MADDE 3- (1)
Bu Tebliğde geçen;


a) Ajans: İlgili yatırım
konusunun hayata geçirileceği bölgedeki kalkınma ajansını,


b) Bakan: Sanayi ve Teknoloji
Bakanını,


c) Bakanlık: Sanayi ve Teknoloji
Bakanlığını,


ç) E-TUYS: TUYSGM tarafından
yönetilen internet tabanlı Elektronik Teşvik Uygulama ve Yabancı Sermaye Bilgi
Sistemi uygulamasını,


d) Genel Müdürlük: Kalkınma
Ajansları Genel Müdürlüğünü,


e) Karar: 29/5/2025 tarihli
ve 9903 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan Yatırımlarda Devlet
Yardımları Hakkında Kararı,


f) Komite: Program kapsamındaki
başvuruları proje bazında değerlendirerek destek kararını vermek üzere Bakan
onayı ile oluşturulan Yerel Kalkınma Hamlesi Programı Değerlendirme Komitesini,


g) Portal:
Programa ilişkin tanıtım, bilgilendirme, başvuru ve ilan süreçlerine yönelik
olarak Bakanlık tarafından geliştirilen internet tabanlı uygulamayı,


ğ) Program: Yerel Kalkınma
Hamlesi Programını,


h) Proje: Desteklenecek yatırım
konularına ilişkin olarak teşvik belgesi kapsamında yatırım olarak
değerlendirilen faaliyetleri,


ı) Proje paydaşı: Yatırım
hakkında teknik yönlendirme kapasitesi bulunan ve/veya yatırım konusu ürünü
satın alma talebine sahip olan kişi veya firmaları,


i) Teşvik belgesi: Yatırım teşvik
belgesini,


j) TUYSGM: Teşvik Uygulama ve
Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğünü,


k) Yatırımcı: Program dahilinde teşvik belgesi kapsamındaki yatırımı
gerçekleştirecek gerçek veya tüzel kişileri,


l) Yerel yatırım konusu: Program
kapsamında desteklenmek üzere, yerel dinamikler doğrultusunda, illerin sosyo-ekonomik gelişmişlik durumu ve coğrafi
potansiyelleri, atıl kaynakların değerlendirilmesi, yerel ihtiyaçların
karşılanması, bölgede üretimi olmayan ancak başarı olasılığı yüksek sektörlerin
geliştirilmesi, ileri-geri bağlantılı sektörlerin desteklenmesi, istihdam
potansiyeli ve kümelenme etkisi gibi kriterler çerçevesinde
ve beş yıllık kalkınma planı, orta vadeli program, Cumhurbaşkanı yıllık
programı ile uyumu ve bütçeye etkisi yönünden Strateji ve Bütçe Başkanlığının
görüşü alınmak suretiyle Bakanlık tarafından belirlenen ve gerekli görüldüğü
hallerde her yıl Ocak ayı içerisinde güncellenebilen, her il özelinde dört
yatırım konusunun bulunduğu Yerel Yatırım Konuları Listesi Tebliğinde yer alan
yatırım konularını,


ifade eder.


İKİNCİ BÖLÜM


Programın Uygulanması,
Değerlendirme ve Destek Sürecine İlişkin Esaslar


Program içeriği


MADDE 4- (1)
Yerel ve bölgesel kalkınmayı sağlamak ve bölge içi ve bölgeler arası
gelişmişlik farklarını azaltmak temel amaçları doğrultusunda geliştirilen
Program, bu Tebliğ çerçevesinde Genel Müdürlük tarafından yürütülür. Program
kapsamında desteklenmesi uygun görülen projeler, Karar hükümleri çerçevesinde
ilgili desteklerden yararlandırılır.


(2) Programın tanıtımının
yapılması, çağrı duyurusunun yayımlanması, başvuruların alınması, değerlendirme
süreçleri ve sonuçların ilanı hususları Portal üzerinden
gerçekleştirilir. Programa ilişkin teşvik belgesine yönelik iş ve işlemler ile
izleme, raporlama ve tamamlama gibi destek uygulaması süreçleri ise E-TUYS
üzerinden yürütülür. 


(3) Bakanlığın ilgili birimleri
ile koordineli, bağlı ve ilgili kuruluşları, projelerin hayata geçirilmesini
kolaylaştırmak amacıyla yatırımcılara gerekli bilgi, destek ve kolaylığı
sağlayabilir.


(4) Program kapsamında komple
yeni yatırımlar desteklenir. Bununla birlikte mevcut yatırımlardan, Programın
gerektirdiği asgari şartları sağlamak koşuluyla, mevcut üretim kapasitesinde en
az %75 oranında ve mevcut kayıtlı istihdamda en az %50 oranında artış sağlayan
kapasite artışına yönelik yatırımlar da desteklenebilir.


(5) Program kapsamında, başvuru
sahibi tarafından, Yerel Yatırım Konuları Listesi Tebliğinde yer alan ilgili
yatırım konusuna ilişkin tam fizibilite raporu hazırlanır. Destek almaya hak
kazanılması hâlinde, söz konusu yatırımın, fizibilite raporunda öngörüldüğü
şekilde hayata geçirilmesi esastır.


(6) Teşvik belgesine bağlanmış
veya başka bir kamusal destek programı dahilinde desteklenmekte
olan yatırımlar için Programa başvuruda bulunulamaz.


(7) Program kapsamında bir
yatırımcı aynı çağrı döneminde tek başına veya ortak olarak toplamda en fazla 5
farklı başvuru yapabilir.


(8) Program kapsamında, Komite
kararı ile projesi onaylanan yatırımcılar toplam sabit yatırım tutarı üzerinden
%2 oranında süresiz ve kesin nitelikte teminat mektubunu, ilgili Ajansa teslim
eder. Mezkur teminat mektubunun bir kopyası
teşvik belgesi müracaatına eklenir. Söz konusu teminat, teşvik belgesi
düzenleme tarihinden itibaren bir yıl içerisinde en az %10 tutarında sabit
kıymet harcamasının gerçekleştirilmemesi veya yatırımın tamamlanmaması hâlinde,
Ajans adına gelir kaydedilir. Yatırımın usulüne uygun şekilde tamamlanması
hâlinde ise teminat yatırımcıya iade edilir. Yatırımın gerçekleşme durumunun ve
ilerleme düzeyinin ispatı yatırımcının sorumluluğundadır.


Çağrı ve başvuru süreci


MADDE 5- (1)
Programın temel amaç ve hedefleri, desteklenmesi öngörülen yatırım konularına
ilişkin bilgiler, çağrı kapsamında yer alacak iller, çağrı takvimi ve
uygulamaya dair diğer hususlar Genel Müdürlükçe çağrı duyurusunda belirlenir
ve Portal üzerinden ilan edilir.


(2) Çağrı duyurusunda;


a) İlgili çağrı döneminde Yerel
Yatırım Konuları Listesi Tebliğinde yer alan yatırım konularından bir kısmının
veya tamamının destekleneceği öngörülebilir.


b) Desteklenmesi öngörülen
yatırım konuları bakımından asgari öz sermaye, asgari yatırım tutarı, asgari
istihdam sayısı, asgari kapasite gibi birtakım koşullar aranabilir.


(3) Program kapsamındaki
desteklerden yararlanmak isteyen yatırımcı, Portal üzerinden
başvuruda bulunur. Başvurular ajans tarafından, başvurunun Yerel Yatırım
Konuları Listesi Tebliğinde ilan edilen yatırım konularından olup olmadığı,
başvurunun çağrı duyurusunda belirtilen asgari/zorunlu koşulları sağlayıp
sağlamadığı ve diğer hususlar yönünden kontrol edilir. Bu kontrol sonucunda;


a) Çağrı duyurusuna uygun olan
veya (b) bendi gereğince revizyon yapılıp
çağrı duyurusuna uygun hale getirilen başvurular kabul edilir ve ilgili başvuru
sahiplerinden en geç 60 takvim günü sonuna kadar aşağıdaki bilgi ve
belgeleri Portala yüklemek suretiyle başvuru
işlemlerini tamamlaması talep edilir:


1) Proje fizibilitesi.


2) Varsa proje paydaşı ile
imzaladığı uzlaşı protokolü, proje paydaşının yatırım konusu ürünü satın almaya
ilişkin iradesi ve niyetini belirttiği niyet mektubu ve proje paydaşının
sağlayacağı katkıya dair destekleyici sair bilgi ve belgeler.


3) Çağrı duyurusunda belirtilen
diğer bilgi ve belgeler.


b) Eksik veya hatalı yönleri olup
çağrı duyurusuna uygun hale getirilebilecek başvurular için bir defaya mahsus
olmak üzere 10 takvim günü süre verilerek revizyon talep
edilir.


c) Aşağıdaki başvurular
reddedilir:


1) Çağrı duyurusuna uygun olmayan
başvurular.


2) (a) bendi kapsamında
belirtilen süre içerisinde gerekli bilgi ve belgeleri sisteme yüklenmeyen
başvurular.


3) (b) bendi gereğince belirtilen
süre içerisinde gerekli revizyonlar yapılmayan
başvurular.


Başvuruların
değerlendirilmesi


MADDE 6- (1)
Başvuru işlemleri tamamlanan projeler, Ajans Yönetim Kurulu ve Komite
tarafından değerlendirmeye tabi tutulur.


(2) Ajans Yönetim Kurulu ve
Komite desteklenecek projeleri;


a) Yerel kalkınma açısından önemi
haiz olma (yerel ihtiyaçları giderme, yerel için yeni fırsatlar ve sektörel çeşitlilik oluşturma, yeni teknolojiler
getirme, yerelin yetkinlik ile teknoloji üretim seviyesini yükseltme ve
benzeri),


b) Yereldeki potansiyel
kaynakları değerlendirme (mevcut fiziki ve sosyal kaynakları kullanma, âtıl kaynakları harekete geçirme ve benzeri),


c) Yerelin üretim/hizmet
potansiyelinin geliştirilmesine yönelik ileri-geri bağlantılı sektörleri
destekleme,


ç) Ülkemizin mevcut durumda veya
gelecekte ortaya çıkabilecek kritik ihtiyaçlarını karşılayabilme,


d) Dış ticaret açığı verilen
alanlarda ithalat bağımlılığını azaltma (ithal girdilerin üretimini sağlama,
cari işlemler dengesini olumsuz etkileyen ve hammadde sıkıntısı yaşanılan
sektörlerde gerçekleştirilecek yüksek katma değerli ürünlerin üretimi, üretim
kapasitesi yetersiz olan ürünlerde arz güvenliğini sağlayabilme ve benzeri),


e) Teknoloji kapasitesini
geliştirme (sektörlerde teknolojik dönüşümü hızlandırma ve etkileşimdeki
sektörlerin gelişimine katkı sağlayabilme, üretimi kısıtlı olan yeni nesil
teknolojiler kullanılarak üretim yapılmasını sağlayabilme ve benzeri),


f) Yüksek katma değerli olma,


g) Farklı sektörlerde ülkemize
rekabet gücü kazandırabilme,


ğ) Yenilikçi ve Ar-Ge çalışmalarını tetikleyici yatırım özelliği taşıma,


h) Hammadde potansiyelinin
değerlendirilmesine olanak sağlayan entegre üretime
yönelik özelliklere sahip olma,


ı) Proje sahibinin finansal
yapısının ve teknik kapasitesinin yeterli olması,


i) Proje paydaşının alım taahhüdü
ile talep bakımından desteklenmiş veya ulaşılabilir, yeterli ve gelişen pazar
potansiyeline sahip ürünlerin üretilmesine yönelik olması,


j) İhracat kapasitesinin yüksek
olması,


k) İstihdam kapasitesinin yüksek
olması,


l) Yatırımın geri dönüş süresinin
kısa olması,


m)  Proje süresinin kısa
olması,


n) Yatırım tutarının yüksek
olması,


o) Üretim kapasitesinin yüksek
olması,


gibi nitelikleri
yönünden değerlendirme yapmak suretiyle belirler.


Ajans yönetim kurulu
değerlendirmesi


MADDE 7- (1)
Başvuru işlemleri tamamlanan projeler, Ajans Yönetim Kurulu tarafından
incelenir. Bu kapsamda herhangi bir puanlama ve önceliklendirme yapılmaksızın,
projelerin 6 ncı maddenin ikinci
fıkrasındaki nitelikler çerçevesinde olumlu ve olumsuz yönleri değerlendirilir.
Bu değerlendirme sonucunda desteklenebilir bulunan projeler Bakanlığa
gönderilir.


(2) Ajans Yönetim Kurulu
değerlendirme süreci içerisinde yatırımcıyı proje sunumuna davet edebilir veya
yatırımcıdan ek bilgi ve belge isteyebilir. Proje sunumuna projenin sektörü ve
konusuna göre alanında uzman kişiler ve/veya öğretim üyeleri de davet
edilebilir.


(3) Ajans Yönetim Kurulunun
projelere ilişkin değerlendirmeleri ve bu değerlendirmelere dayanak teşkil eden
her türlü bilgi ve belge, projelerin başvuru işlemlerinin tamamlanmasını
müteakiben en geç 45 takvim günü sonuna kadar Komiteye sunulmak üzere Portala yüklenir. Ajans Yönetim Kurulu kararları,
Komite açısından öneri mahiyetindedir.


Komite değerlendirmesi


MADDE 8- (1)
Komite, Program kapsamında 6 ncı maddenin
ikinci fıkrasındaki nitelikler çerçevesinde hangi projelerin destekleneceğine,
projelerin izleme sürecinde revizyonuna, destek
sürecinin sonlandırılmasına ve Program süreçlerinin uygulanmasına ilişkin
uygulama kararlarını almaya yetkili karar organıdır.


(2) Komite; Bakanlık
temsilcilerinden toplam beş asıl ve beş yedek üyeden oluşur. Komite Başkanı ve
diğer üyeler Bakan tarafından belirlenir. Asıl üyelerin Komite toplantılarına
katılamadığı durumlarda, asıl üye yerine belirlenmiş olan yedek üye toplantılara
katılarak asıl üye ile aynı yetkiyle karar alma sürecinde yer alır. Ayrıca
ilgili ajans genel sekreteri de Komite toplantılarına davet edilebilir.


(3) Komite, Komite Başkanının
katılması kaydıyla en az üç üye ile toplanır ve en az üç üyenin aynı yönde oyu
ile karar alır. Her bir üye tarafından 100 puan üzerinden yapılan puanlama
sonucunda, üyelerin yarısından fazlasının 70 ve üzeri puan vermesi ve projeye
ilişkin puan ortalamasının en az 70 olması durumunda proje olumlu
sonuçlandırılabilir.


(4) Komitenin sekretarya
hizmetlerinin yanı sıra Komite ve ilgili paydaşlar arasındaki bilgi ve belge
akışı ile Programın genel yönetimi ve iletişimi Genel Müdürlük tarafından
yürütülür.


(5) Genel Müdürlük, Ajans Yönetim
Kurulu değerlendirmelerini Komitenin değerlendirmesine sunar. Komite
toplantılarında her proje için ilgili ajans personeli tarafından Komiteye sunum
ve bilgilendirme yapılır.


(6) Komite gerekli görmesi
halinde;


a) Ajans Yönetim Kurulundan
projenin yeniden değerlendirilmesini,


b) Başvuru sahibinden, Ajansa
veya Genel Müdürlüğe ilave bilgi ve belge sunulmasını,


c) Başvuru sahibini, Ajans
Yönetim Kurulu üyelerini, alanında uzman kişileri Komite toplantısına davet
etmek suretiyle projeye dair değerlendirmelerini,


talep edebilir.


(7) Komite destek kararlarında;


a) Projenin revize edilmesini
isteyebilir veya proje özelinde çeşitli koşullara yer verebilir.


b) Yatırımın sadece belirli
destek unsurlarından yararlandırılmasına veya yatırımın belirli kısımlarının
çıkarılarak desteklenmesine karar verebilir.


c) Komite, projenin paydaş
eşliğinde yürütülmesi koşulu ile destek kararı verebilir. Bu durumda, başvuru
sahibinin proje kapsamında belirlediği paydaş veya paydaşlar ile aralarındaki
iş birliğine dair uzlaşı protokolü ve paydaş beyan formu sunması gerekir.


(8) Komite tarafından destekleme
kararı verilen projeler Portal üzerinden
ilan edilir.


(9) Komitenin destek kararları,
Bakanlığın ilgili birimleri açısından bağlayıcı niteliktedir. Komite tarafından
desteklenmesine karar verilen projeler için ayrı bir başvuru ve değerlendirmeye
gerek olmaksızın TUYSGM tarafından teşvik belgesi düzenlenir. Teşvik belgesi
kapsamında sağlanacak Devlet yardımlarına ilişkin iş ve işlemler, ilgili
mevzuat çerçevesinde TUYSGM tarafından yürütülür.


ÜÇÜNCÜ BÖLÜM


İzleme, Revizyon,
Sonlandırma, Tamamlama ve Görünürlük


İzleme


MADDE 9- (1)
Program kapsamındaki projelerin izlenmesi, TUYSGM tarafından teşvik
sistemi prosedürleri çerçevesinde yürütülür.
Ayrıca Ajanslar tarafından proje ilerleme durumlarına ve genel olarak
uygulamaya ilişkin değerlendirmelerin yapıldığı Program İzleme ve Değerlendirme
Raporu yıllık olarak Portal üzerinden Genel
Müdürlüğe iletilir. Bunun yanı sıra Genel Müdürlük de ek izleme faaliyetleri
yürütebilir.


(2) Proje kapsamındaki
faaliyetlerin tamamlanmasını müteakiben Genel Müdürlükçe uygun görülen
zamanlarda Ajans tarafından etki analizi raporu hazırlanabilir.


Revizyon


MADDE 10- (1)
Yatırımcı E-TUYS üzerinden revizyon talebinde
bulunabilir. Yatırım teşvik belgesi kapsamında desteklenen projeler için;
yatırım unsurlarında bir değişiklik oluşturmadan sadece fiyat güncellemesi
içeren değişiklik talepleri, herhangi bir oran sınırlamasına tabi olmaksızın
TUYSGM tarafından sonuçlandırılır.


(2)
Yatırımın karakteristiğine ilişkin bir değişiklik oluşturmadan yatırım
unsurlarındaki ekleme ve çıkarma gibi işlemlerden kaynaklı değişikliğe uğrayan
kalemler açısından, proje için yatırım büyüklüğünün belirlendiği ilk Komite
kararı veya değişikliğe uğradığı son Komite kararının alındığı yıldan itibaren
işlemin yapıldığı yıla kadar yeniden değerleme oranının uygulanmasıyla
güncellenmiş tutarın yüzde 25 azı veya yüzde 25 fazlası ile belirlenen aralık
dikkate alınır. Yatırım teşvik belgesine kayıtlı öngörülen
sabit yatırım büyüklüğünün; bu aralığın dışına çıkılmasına neden olmayan
değişiklik talepleri de TUYSGM tarafından sonuçlandırılır. Yapılan revizyonlar 10 iş günü içerisinde TUYSGM tarafından
Genel Müdürlüğe bildirilir.


Sonlandırma


MADDE 11- (1)
Komite, aşağıdaki hallerde desteğin sonlandırılmasına karar verebilir:


a) Ajans, TUYSGM, Genel Müdürlük
veya Komite tarafından yatırımcıdan istenen bilgi ve belgelerin zamanında
verilmemesi veya eksik verilmesi.


b) Yatırımcı tarafından izleme
ziyaretlerinde uygulama ve yönetim mekanlarına erişimin
zorlaştırılması yahut engellenmesi.


c) Projenin uygun şekilde
yürütülmediğinin tespiti.


ç) Başvuru aşamasında istenen
bilgi veya belgelerin gerçek ya da doğru olmadığının projenin herhangi bir
aşamasında anlaşılması.


(2) Komite, birinci fıkranın (ç)
bendi hariç olmak üzere aynı fıkranın diğer bentlerinde yer alan hallerin
varlığı halinde, sonlandırma kararı vermeden önce bir defaya mahsus olarak
yatırımcıya süre verebilir.


Tamamlama


MADDE 12- (1)
Projelerin tamamlama vizesi konusundaki iş ve işlemler TUYSGM tarafından
yürütülür.


Görünürlük


MADDE 13- (1)
Program kapsamında destek sağlanan yatırımcılar, hizmet, mal alımı ve yapım
işleri faaliyetlerinde Bakanlığın sağladığı mali desteği görünür kılmak ve
tanıtmak için gerekli önlemleri alır. Yatırıma başladığı tarihten başlamak
üzere yatırım tamamlama vizesi alındıktan itibaren 5 yıl süreyle destek
sonucunda ortaya çıkan her türlü tesis, makine ve teçhizat üzerinde Bakanlık
desteği ile sağlandığını belirten ifadeler ile Bakanlık ve Ajans logosunun yer
alması sağlanır. 


(2) Program kapsamında destek
sağlanan yatırımcılar, Bakanlıktan destek almak suretiyle yürüttükleri proje ve
faaliyetlerle ilgili olarak, söz konusu desteği açık, anlaşılır ve doğru bir
biçimde belirtmek şartıyla, yurt içinde veya yurt dışında makale
yayımlayabilir, tebliğ sunabilir ve proje yarışmalarına iştirak edebilir. Ancak
bu gibi durumlarda bunların bir örneğinin bir ay içerisinde Genel Müdürlüğe
gönderilmesi zorunludur.


DÖRDÜNCÜ BÖLÜM


Çeşitli ve Son Hükümler


Diğer hükümler


MADDE 14- (1)
Aynı ilde gerçekleştirilmesi düşünülen aynı yatırım konusu bakımından 17/10/2016 tarihli ve 2016/9495 sayılı Bakanlar Kurulu
Kararı ile yürürlüğe konulan Yatırımlara Proje Bazlı Devlet Yardımı Verilmesine
İlişkin Karar yahut Karar kapsamındaki başka uygulamalar için Bakanlığa
başvurulması halinde Programa başvuru yapılamaz.


(2) Bu Program kapsamında, E-TUYS
üzerinden yapılacak başvurular için gerçek kişilerin yatırımcılar adına
yetkilendirilmesi işlemleri 31/5/2018 tarihli
ve 30437 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yatırım Teşvik Belgesi İşlemlerinin
Elektronik Ortamda Yürütülmesine İlişkin Yetkilendirme Tebliği hükümleri
çerçevesinde yapılır.


(3) Bu Tebliğde hüküm bulunmayan
hallerde ilgili mevzuat hükümleri uygulanır.


Yürürlük


MADDE 15- (1)
Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.


Yürütme


MADDE 16- (1)
Bu Tebliğ hükümlerini Sanayi ve Teknoloji Bakanı yürütür.