Yataklı Sağlık Tesislerinde Acil Servis Hizmetlerinin Uygulama Usul ve Esasları Hakkında Tebliğ

YATAKLI SAĞLIK TESİSLERİNDE ACİL SERVİS HİZMETLERİNİN


UYGULAMA USUL VE ESASLARI HAKKINDA TEBLİĞ


 


BİRİNCİ BÖLÜM


Başlangıç Hükümleri


Amaç


MADDE 1- (1) Bu Tebliğin amacı; yataklı sağlık tesislerinde
acil servislerin; çağın gerekleri ile günümüz ihtiyaç ve beklentilerine uygun
olarak geliştirilmesi, personel ve hizmet kıstasları ile fiziki şartların,
tıbbi teknoloji ve donanımın asgari standartlarının belirlenmesi, hastane
öncesi acil sağlık hizmetleriyle etkin olarak koordinasyonun sağlanması,
yataklı sağlık tesisinin statüsüne, hizmet verilen bölgenin ihtiyaç ve
şartlarına göre seviyelendirilmesi, triyaj işlemleri, tedavi süreçleri ile
konsültasyon, yatış, sevk ve nöbet hizmetlerine ilişkin usul ve esasların
belirlenmesidir.


Kapsam


MADDE 2- (1) Bu Tebliğ, ağız ve diş sağlığı hastaneleri ve merkezleri
hariç olmak üzere kamu, özel ve üniversitelere ait tüm yataklı sağlık tesisleri
ile buralarda görev yapan personeli kapsar.


(2)
Özel sağlık tesisleri ile vakıf üniversitelerine ait hastaneler, 27/3/2002
tarihli ve 24708 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Özel Hastaneler
Yönetmeliğinin acil ünite ve servislere ilişkin hükümleri saklı kalmak kaydıyla
bu Tebliğ hükümlerine tâbidir.


Dayanak


MADDE 3- (1) Bu Tebliğ, 7/5/1987 tarihli ve 3359 sayılı Sağlık
Hizmetleri Temel Kanununun 3 üncü maddesine, 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı
Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 355 inci maddesinin birinci
fıkrasının (a) ve (e) bentleri ile 508 inci maddesine, 10/9/1982 tarihli ve
8/5319 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Yataklı Tedavi
Kurumları İşletme Yönetmeliğine ve 11/5/2000 tarihli ve 24046 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan Acil Sağlık Hizmetleri Yönetmeliğinin 15 inci maddesine
dayanılarak hazırlanmıştır.


Tanımlar ve kısaltmalar


MADDE 4- (1) Bu Tebliğde geçen;


a)
Acil servis: Kamu, üniversite ve özel yataklı sağlık tesisleri bünyesinde yer
alan ve acil sağlık hizmeti ihtiyacı olan hastalara sağlık hizmeti sunulan
poliklinik ve yataklı servis işlevi görebilen sağlık tesisi bölümünü,


b)
Acil servis hizmetleri: Ani gelişen hastalık, kaza, yaralanma ve benzeri
durumlarda hastaların sakatlık ya da ölümden korunması amacıyla yapılması
gereken müdahale veya tedaviye yönelik acil serviste yapılan tıbbi hizmetleri,


c)
Acil sağlık hizmetleri koordinasyon komisyonu (ASKOM): Acil sağlık hizmetleri
ile bu sürece katkı veren özellikli sağlık hizmetleri, yoğun bakım üniteleri,
112 hasta nakilleri gibi benzeri hizmetlerin, ilgili kurum ve kuruluşlar arasındaki
koordinasyonunu, iş birliğini planlamasını ve takibini gerçekleştirmek üzere
kurulmuş olan komisyonu,


ç)
Acil servis seviyesi: Bu Tebliğin Ek-1’inde yer alan kriterlere göre
oluşturulan acil servisin, müdürlük tarafından belirlenip Genel Müdürlük tarafından
onaylanan tescil işlemi yapılmış seviyesini,


d)
Acil servis sorumlu tabibi: Acil servis işleyişinin bir bütün halinde
yürütülebilmesi amacıyla gerekli koordinasyon ile denetim işlemlerini
gerçekleştiren tabibi,


e)
Acil servis tipi: Karma, erişkin, çocuk, kadın-doğum veya dal acil servisi
şeklinde tescil edilen acil servisleri,


f)
Acil ünitesi: Acil hastalara acil yardım hizmetleri ile kesin tedavisinin
yapılacağı merkeze nakline kadar temel yaşam desteği ve ileri yaşam desteği
hizmetlerinin verilebildiği, en az bir odadan oluşan acil sağlık birimini,


g)
Genel Müdürlük: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğünü,


ğ)
İcapçı tabip: Uzman sayısı nöbet tutacak miktardan az olan kurumlarda ev nöbeti
tutan uzman tabibi,


h)
Kritik bakım: Hayati tehlike arz eden hastalıkları ya da yaralanmaları olan
kişilere uygulanan yaşamsal tanı ve tedavi girişimleri ile tıbbi bakımı,


ı)
Kritik bakım ünitesi: Yaşamsal tanı, tedavi girişimleri ve tıbbi bakımın
yapıldığı odayı,


i)
Konsültan tabip: Müdavi tabibin hastanın tanı, tedavi ve takibinde görüş
istediği uzman tabibi,


j)
Konsültasyon işlemi: Müdavi tabibin hastanın tanı, tedavi ve takibinde gerekli
gördüğü branş uzmanlarından yazılı görüş istemi,


k)
Müdavi tabip: Acil serviste hastayı ilk muayene eden ya da hastanın bakımını
resmî olarak devir alan ve fiilen acil serviste görev yapan tabibi,


l)
Müdürlük: İl sağlık müdürlüğünü,


m)
Nöbetçi tabip: Nöbetini hastanede fiilen tutan tabibi,


n)
(Değişik:RG-11/10/2024-32689) Sağlık personeli: Tabip, hemşire, acil tıp
teknikeri, acil tıp teknisyeni, ebe, eczacı, eczane teknikeri, tıbbi protez ve
ortez teknisyeni/teknikeri, hemşire yardımcısı, ebe yardımcısı, sağlık bakım
teknisyeni, tıbbi sekreter ünvan ve branşındaki personeli,


o)
SBYS: Sağlık Bilgi Yönetim Sistemini,


ö)
Tescil komisyonu: Müdürlük bünyesinde acil servislerin seviyelerini belirlemek
üzere oluşturulan komisyonu,


p)
Triyaj: Acil servislere başvuran hastaların, görevli sağlık personeli
tarafından hastalıkları ile ilgili şikâyetleri ile belirtilerinin şiddeti ve
tıbbi durumlarının aciliyeti gözetilerek, tıbbi önceliklerinin ve
yönlendirilecekleri tedavi birimlerinin belirlenmesi işlemini,


r)
(Değişik:RG-11/10/2024-32689) Sağlık Komuta Kontrol Merkezi (SKKM):
İllerde 112 acil çağrı merkezi bünyesinde acil sağlık çağrılarının karşılandığı
ve ambulansların sevk ve idare edildiği birimi,


ifade
eder.


İKİNCİ BÖLÜM


Acil Servislerin Hizmet Seviyesi ve Tipinin


Belirlenmesi, Fiziki ve Tıbbi Donanım Şartları


Acil servis hizmet seviyesi ve tipinin belirlenmesi


MADDE 5- (1) İl veya sağlık tesisi özelinde mevcut
olan acil sağlık hizmet ihtiyacı ile sağlık tesisi tarafından sunulabilecek
acil sağlık hizmeti arasında mümkün olan en yüksek düzeyde eşleşme ve koordinasyonun
sağlanması ve etkin hizmet verilebilmesi amacıyla müdürlük tarafından bu Tebliğ
hükümlerine göre, bu Tebliğ kapsamındaki tüm sağlık tesislerinde bulunan acil
servislerin hizmet seviyesi belirlenir ve Genel Müdürlüğe bildirilir. Genel
Müdürlük, bildirilen acil seviyesini aynen veya değiştirerek onaylar. Hizmet
seviyesinde Genel Müdürlük tarafından değişiklik yapılması halinde durum
müdürlüğe bildirilir ve nihai acil seviyesi belirlenmiş olur.


(2)
Sağlık tesislerinin acil servis hizmeti sunulan veya sunulması planlanan
yerleşke, blok, ana bina, ek bina, semt polikliniği ve benzeri tüm hizmet
birimleri için ayrı ayrı, hizmet seviyesi ve acil tipi belirlenerek Genel
Müdürlüğe bildirilir. Bu işlem esnasında hizmet birimine ait açık adres ile
varsa adres kodu bilgisi ve çekirdek kaynak yönetim sistemi kurum kodu gibi
sayısal mahal bilgiler belirtilir.


(3)
Sağlık tesislerinde kurulacak acil servis tipleri aşağıda belirtilmiştir:


a)
Üniversite hastaneleri ile çocuk sağlığı ve hastalıkları eğitim kliniği olan şehir
hastaneleri ve A-I genel rol grubu kamu hastanelerinde erişkin ve çocuk
hastalara ayrı ayrı hizmet verecek şekilde erişkin ve çocuk acil servisler
kurulabilir, fiziki imkânların elverişli olması halinde bunların ayaktan hasta
girişleri de ayrılır. Bu hastanelerde acil durumdaki kadın-doğum vakalarına
müdahale etmek için kadın-doğum acil servisleri de kurulabilir. Aynı hastane
binasında erişkin, çocuk ve kadın-doğum acil servislerinin ayrı ayrı kurulması
halinde her biri için ayrı ayrı tescil işlemi gerçekleştirilir fakat bu acil
servisler için bu Tebliğ hükümlerinde öngörülmüş olan fizik mekan kıstasları
ayrı ayrı kurulmuş olsalar dahi tüm acil servislerin toplamı fizik mekanı
üzerinden değerlendirilir, hizmet kıstasları ise acil servis tip ve seviyesine
göre ayrı ayrı belirlenir.


b)
A-I genel rol grubu dışındaki kamu hastaneleri acil servislerinde de esas
olarak tüm yaş ve branş hastalarına hizmet verecek şekilde tek bir karma acil
servis olarak kurulur ve tescil edilir. Fiziki mekanı uygun olan ve hizmet
gereği açısından ihtiyaç duyulan hastanelerde ayrı ayrı erişkin ve çocuk acil
servis kurulabilir. Bu durumda tescil işlemleri ve hasta girişleri için (a)
bendi hükümleri uygulanır.


c)
Özel sağlık tesislerinde kurulan acil servisler seviyelerine göre tescil
edilir. Özel hastaneler karma acil servis veya bu fıkranın diğer bentlerindeki
hükümlere uygun olarak erişkin ve çocuk ve/veya kadın-doğum acil servisleri de
kurabilirler. Özel hastaneler için Genel Müdürlük bu Tebliğ hükümlerine aykırı
olmamak şartıyla asgari seviye düzenlemesi yapabilir.


ç)
Dal rol grubundaki hastanelerin acil servis tipi, dal acil servisidir. Dal
hastanesi birden çok branş içeriyor ve ihtiyaç var ise her branş için ayrı ayrı
dal acil servisleri kurulup tescil edilebilir, bu durumda her branş acil
servisi için ayrı ayrı hizmet seviyesi belirlenir fakat bu Tebliğdeki fiziki
mekana dair kıstaslar tüm branşlardaki acil servislerin toplamı üzerinden
değerlendirilir.


(4)
Acil servisler üçüncü fıkrada sayılan tipler haricinde farklı isimlerle tescil
edilemezler.


(5)
Hastane rol grubu değiştirilen sağlık tesislerindeki veya hizmet seviyesi ve
tipi değiştirilen acil servisler ile yeni açılan veya hizmete giren acil
servisler için hizmet seviye tespiti ve tip belirlemesi değişiklik veya hizmet başlangıcını
takip eden ay içerisinde gerçekleştirilir.


Acil servis seviye tespit ve tescil işlemleri


MADDE 6- (1) Acil servisler, bünyesinde faaliyet
gösterdiği sağlık tesisinin statüsü, fiziki şartları, gereken tıbbi cihaz,
donanım ve asgari ilaç standardı, personel sayısı, yatak sayısı gibi ölçütler
dikkate alınarak I., II. ve III. seviye olarak seviyelendirilir. Müdürlük
tarafından görevlendirilen tescil komisyonu, Ek-5’te yer alan Acil Servis
Seviye Tespit ve Denetim Formuna göre inceleme yapar. Tescil komisyonu
tarafından düzenlenen rapor Ek-1, Ek-2, Ek-3 ve Ek-4 formlarında yer alan
standartlara istinaden valilik onayı alınarak acil servis seviyesi tescil
edilir. Tescil edilen kurumlar Genel Müdürlüğe bildirilir.


(2)
Tescil komisyonu seviyelendirme işlemleri esnasında, Genel Müdürlük tarafından
belirlenmiş nihai hizmet seviyesi ve tip listesinde yer almayan acil servis
tespit eder ise veya belirlenmiş hizmet seviyesi ve tip için değişiklik
yapılması gerektiğini değerlendirir ise kendisi seviye tespit işlemini tesis
eder fakat hazırladığı raporda durumu belirtir. Bu durumda müdürlük yeniden
değerlendirme yaparak nihai kararın verilmesi için Genel Müdürlüğe iletir.


(3)
Müdürlük tarafından tip ve hizmet seviyesi belirleme işlemi yapılan ve acil
servis hizmeti sunulan tesiste; ana bina, blok, ek bina, semt polikliniği gibi
her birim ve yerleşke için ayrı ayrı tescil işlemi gerçekleştirilir.


(4)
Acil servislerin seviye tespiti, bu Tebliğde yer alan standartlara göre yerinde
inceleme yapılarak müdürlük tarafından oluşturulacak tescil komisyonları ile
yapılır. Bu amaçla müdürlükler tarafından basılı formlar oluşturabileceği gibi
Genel Müdürlük tarafından SBYS üzerinden veri akışı ve takibi yapılabilecek
şekilde elektronik formlar da oluşturulabilir. Tescil işlemleri bahse konu
forma istinaden valilik onayı alınarak gerçekleştirilir ve en geç valilik
onayını takip eden ay içerisinde (elektronik form kullanılması halinde
elektronik ortamda işlenerek) Genel Müdürlüğe iletilir.


(5)
Tescil komisyonu; biri başkan olan en az 5 üyeden oluşur. İhtiyaç duyulması
halinde altıncı fıkrada belirtilen nitelikte kişiler arasından üye sayısı
arttırılabilir. Komisyon başkanı sağlık tesisinin türüne göre müdürlükteki
başkan veya başkan yardımcıları arasından görevlendirilir.


(6)
Komisyon üyesi olarak;


a)
Sağlık tesisinin türüne göre müdürlükteki ilgili hizmet başkanlığında görevli
olanlar,


b)
İl ambulans servisinde görev yapan tabipler,


c)
Acil servis sorumlusu tabipler,


ç)
Acil servis sorumlusu hemşireler,


d)
Mimar, mühendis gibi teknik unvanı haiz kişiler,


e)
Eczane veya depo görevlileri,


görevlendirilebilir.


(7)
Dal hastanelerinin acil servis tescillerinde ilgili klinik branştan bir uzman
tabibin, çocuk acil servis tescillerinde ise mümkünse çocuk acil tıp yan dal
uzmanı yoksa acil serviste görev yapmakta olan bir çocuk sağlığı ve
hastalıkları uzmanı tabibin komisyon üyesi olarak görev alması sağlanır.


(8)
Sağlık tesisi sayısı fazla olan illerde birden çok komisyon kurulabilir ve oy
çokluğu ile karar alır. Oylarda eşitlik olması hâlinde başkanın taraf olduğu
karar geçerlidir.


(9)
Seviye tescil işlemi yapılan acil servislerin sonradan seviyesinin
yükseltilmesi veya yeniden değerlendirilmesine ilişkin talepler, baştabip
tarafından müdürlüğe resmî yazı ile yapılır. Başvurular, yazının müdürlüğe
intikal ettiği tarihten itibaren 1 ay içerisinde sonuçlandırılır.


(10)
Hizmet seviyesine uygun şekilde tescil edilmiş olan acil servislerin tekrar
tescil edilmesi zorunluluğu yoktur bununla beraber yapılan yıllık denetimlerde
bu Tebliğdeki tescil seviye kriterlerine uygun olmadığı tespit edilen acil
servisler bu Tebliğ hükümlerine göre yeniden değerlendirilir.


(11)
Yeni açılan acil servisler için 5 inci madde gereğince yapılması gereken
işlemler acil servis hizmet başlangıcını takip eden 1 ay içerisinde
gerçekleştirilerek Genel Müdürlüğe bildirilir. Tescil işlemi ise en geç Genel
Müdürlük onayını takip eden ay içerisinde tamamlanır. Müdürlük veya Genel
Müdürlük tarafından hizmet seviyesi ya da tip değişikliği yapılan acil
servislerle ilgili işlem ve tesciller için de bu fıkra hükümleri uygulanır.


(12) (Ek:RG-11/10/2024-32689) Müdürlükler, ildeki sağlık
hizmetlerinin etkin ve verimli bir şekilde sunulmasını sağlamak amacıyla, kalp
merkezi, III. seviye yoğun bakım, inme merkezi, organ nakli merkezi gibi
özellikli hizmetleri de değerlendirerek fiziki mekân kriterlerine bakılmaksızın
acil servis seviyelerini değiştirebilir.


Acil servis fiziki yapısına dair şartlar


MADDE 7- (1) Acil servisteki fiziki yapılar ve güvenlik hizmetlerine
ilişkin aşağıdaki şartlar bulunur:


a)
Sağlık tesisi çevresindeki cadde ve sokaklara acil servisi gösteren işaret ve
yönlendirme levhaları konulur.


b)
Sağlık tesisi yerleşkesinde, acil servis girişine yönlendirme yapılması
amacıyla uygun yerlere, beyaz zemin üzerine kırmızı hilal “ters C harfi
şeklinde” ve altında koyu mavi harflerle "ACİL" ibaresinin ve yön
işaretinin yer aldığı tabela veya levhalar bulunur. Lüzumu hâlinde bu levhalara
ek olarak uluslararası kabul gören yabancı bir dilde de yönlendirme tabelaları eklenebilir.


c)
Acil servislerin bulunduğu bina veya bloklarda, bina cephesinde ışıklandırmalı
ve en az 20 metreden okunabilecek büyüklükte, lüzumu halinde erişkin, çocuk,
kadın doğum ve benzeri ayrımları içerecek şekilde kırmızı renkle yazılı “ACİL
SERVİS” ibareli tabela bulunur, tabela yerine ışıklı pano ve benzeri sistemler
de kullanılabilir. Acil servisin bulunduğu bina veya blok çatısında uygun
büyüklükte ve ışıklandırmalı “ACİL SERVİS” yazı veya tabela bulundurulabilir.


ç)
Acil servis ayaktan ve ambulans hasta girişlerine yakın konumda, acil ulaşımını
aksatmayacak şekilde, ambulans, engelli ve resmî araçlar ile hasta ve yakınları
için yeterli otopark alanı oluşturulur. Bu alanlarda yeterli ışıklandırma,
gözetleme kameraları ve güvenlik personeli ile gerekli güvenlik önlemleri
alınır.


d)
Acil servisler, hastanenin ana girişinden ayrı, ana yola yakın ve araç trafiği
bakımından kolay ulaşılabilecek şekilde giriş katında oluşturulur, kot farkı ve
benzeri nedenlerle giriş katında oluşturulamayan acil servisler ambulans ile
ulaşılabilir olan katta kurulur. Acil servis girişlerinde veya acil servis
içerisinde sedye ve tekerlekli sandalye kullanımına uygun şekilde düzenlemeler
yapılır. Bu kapsamda bina giriş veya içerisinde kullanılacak rampalar en fazla
%8 eğimli olarak kurulurlar. Engelliler için ilgili mevzuatta öngörülen
düzenlemeler gerçekleştirilir.


e)
Hastanenin dışından idare, poliklinik ve benzeri girişlerinden farklı olacak
şekilde direkt olarak acil servise ulaşılması sağlanır. Acil serviste
birbirinden ayrı olarak ayaktan hasta girişi ile ambulans girişi bulunur. Varsa
KBRN dekontaminasyon ünitesi ve benzeri birim girişleri de ayrı ayrı
düzenlenir. Bu giriş alanlarında araç veya ambulans trafiği için kolay manevra
yapılmasını sağlamak üzere gerekli düzenlemeler yapılır. Ambulans girişinden
kırmızı veya sarı alana hastaların direkt geçişini sağlayacak düzenlemeler
yapılır.


f)
Azami ölçüde araç parkından acil servis girişine kadar olan mesafede,
hastaların olumsuz hava koşullarından etkilenmemesi için gerekli önlemler
alınır. Bunun mümkün olmadığı durumlarda acil servis önünde hasta nakline engel
olmayacak şekilde ve tercihen girişin önündeki yolun kenarından başlamak üzere
fakat her hâlükârda girişin önünü ve yanlarını en az 2 metre nispetinde olumsuz
her türlü hava koşullarından koruyacak sundurma bulunur. Acil servis
girişlerinde tekerlekli sandalye ve sedyelerin muhafazası için uygun bir alan
ayrılır. Hasta yoğunluğuna göre yeterli sayı ve nitelikte tekerlekli sandalye
ve sedye bulundurulur.


g)
Acil servisler görüntüleme, laboratuvar, morg, ameliyathane ve yoğun bakım
ünitesi gibi ihtiyaç duyulan tüm hizmet birimlerine uygun bağlantısı olan bir
konumda kurulur veya bu birimlere uygun bir bağlantı tesis edilir.


ğ)
Acil servislerde ihtiyaç ve başvuru yoğunluğuna göre yeterli sayı ve nitelikte
kayıt, tıbbi sekreter, karşılama, yönlendirme, taşıma, danışma personeli
görevlendirilir ve görevli personel için uygun mekanlar oluşturulur.


h)
Fiziki şartları uygun olan ve gerekli olduğu değerlendirilen acil servislerde,
işleyişi aksatmayacak şekilde acil servis yakınında konumlandırılmış, 24 saat
hizmet verebilen kafeterya bulunur.


ı)
Hasta ve yakınlarının beklemeleri için gün ışığı alan, sıcak ve soğuktan korunaklı,
havalandırması yeterli, ergonomik oturma düzeninin olduğu, bilgilendirme
ekranlarının bulunduğu alanlar oluşturulur. Tescil işlemi gerçekleştirilen her
acil servis için ayrı bir bekleme alanı oluşturulur.


i)
Acil servislerde başta hasta bekleme alanları olmak üzere ihtiyaç duyulan tüm
alanlarda, hasta ve yakınları için engellilerin de yararlanacağı şekilde
yeterli sayıda, kadın ve erkek tuvaleti ile lavabosu bulunması sağlanır.


j)
Acil servislerde yeterli sayı ve büyüklükte personel soyunma-giyinme oda ve
dolapları, tuvalet, lavabo ve tercihen duş içeren dinlenme odaları oluşturulur.
Fiziki şartları uygun olmayan kurumlarda hastane bünyesinde farklı birimlerde
yeterli sayı ve büyüklükte soyunma-giyinme odaları oluşturulabilir.


k)
Acil servislerde, acil servis hizmetine dahil olmayan tıbbi veya idari hizmet
birimlerine tahsis edilen mekanlar bulunmaz. Acil servisteki tüm taşınır ve
taşınmazın standartlara uygun ve kullanıma elverişli durumda bulundurulması
gerekir.


l)
Acil servis genel temizlik ve enfeksiyon kontrol planları, enfeksiyon kontrol
komitesinin görüşü alınarak yapılır. Bu kapsamda temizlik odası, temiz
depo/dolap, kirli depo/dolap gibi destek alanları ve ihtiyaç halinde izolasyon
odası oluşturulur, personel için kişisel koruyucu ekipmanlar bulundurulur, acil
servislerdeki tüm alanlarda yeterli ve uygun havalandırma sağlanır.


m)
Acil servislerde nöbetçi eczaneleri gösterir ışıklı pano veya levha hastalar
tarafından kolaylıkla görülebilecek bir yere asılır.


n)
Nöbetçi personel ile icapçı ve konsültan çalışma listeleri elektronik ortamda
ilgililerin ulaşabileceği şekilde ilan edilir.


o)
Nöbetçi personelin icap ve konsültan personel taleplerinde, görüşmelerin kayıt
altına alınmasını ve en az (Değişik ibare:RG-11/10/2024-32689) 2 ay
süre ile saklanmasını sağlayacak santrale entegre donanım oluşturulur ve
görüşmelerin kayıt altına alındığı ibaresi görüşme öncesi otomatik olarak
taraflara bildirilir.


ö)
Acil servislerde çalışanların, hasta ve hasta yakınlarının güvenliğini sağlamak
üzere sağlık tesis yöneticileri tarafından gerekli güvenlik önlemlerinin
alınması zorunludur. Acil servislerde güvenlik hizmeti, güvenlik personeli
ve/veya resmî kolluk kuvveti vasıtasıyla yeterli sayıda güvenlik kamerası
desteğiyle sağlanır. Acil servislerde görev yapan güvenlik personelinin görünür
olması sağlanır. Güvenlik kameraları, mahremiyeti ihlal edecek şekilde
konumlandırılamaz. Acil servislerde mahremiyet gözetilerek güvenlik kamerası
ile izlenemeyen kör alan bulunmaması sağlanır. Güvenlik kamerasıyla izleme sistemi
ses kaydını da içerir şekilde yapılır. Kayıtlar en az (Değişik
ibare:RG-11/10/2024-32689) 2 ay süre ile saklanır, uygun
yerlere “sesli ve görüntülü kayıt yapılmaktadır” uyarı levhaları asılır.
İlgililerin yazılı talebi üzerine şüpheli olaylar için kayıtlar silinmeden
yedeklenme işlemi yapılır.


p)
Sağlık personelinin alternatif çıkış yolları konusunda gerekli fiziki
düzenlemeler yapılır. Acil servislerde hastanenin diğer hizmet birimlerine
açılan geçişleri ve kapıları kontrollü olacak şekilde düzenlenir. Bu kapsamda
kontrollü kapı ve benzeri uygulamaların acil durumlardaki sağlık hizmet
sunumunu engellememesi amacıyla gerekli önlemler alınır.


r)
Acil servis girişinde veya yakın konumda, acil servis asayişinde
görevlendirilmiş emniyet veya güvenlik personelinin kullanması amacıyla uygun
bir oda ile hastaların kıymetli eşyalarının muhafaza edileceği bir emanet odası
veya kilitli dolap teşkil edilir. Kişilerin emanete alınması gereken her türlü
eşyası tutanak eşliğinde usulüne uygun olarak kayıt altına alınır.


(2)
Acil servisteki tıbbi hizmet alanlarına ilişkin aşağıdaki şartlar bulunur:


a)
Acil servislerde, hastalar için gerekli muayene, teşhis ve basit tedavi
uygulamalarının gerçekleştirildiği müstakil oda ya da paravan ve benzeri
bölünmüş alanlar şeklinde, yeterli sayıda muayene odası/alanı bulunur.


b)
Acil servislerde, hastalar için gerekli takip ve tedavi işlemlerinin
gerçekleştirildiği müstakil oda ya da paravan ve benzeri bölünmüş alanlar
şeklinde, yeterli sayıda müşahede odası/alanı bulunur.


c)
Acil servislerde müdahale veya tıbbi işlemlerin yapıldığı müstakil oda ya da
paravan ve benzeri bölünmüş alanlar şeklinde, yeterli sayıda müdahale
odası/alanı bulunur.


ç)
Bu Tebliğin Ek-1’inde belirtilen acil servislerde travma hastalarının ilk
muayene, stabilizasyon veya tedavi ile bakımlarının yapıldığı müstakil oda ya
da paravan ve benzeri bölünmüş alanlar şeklinde, yeterli sayıda travma müdahale
odası veya alanı bulunur.


d)
Acil servislerde, kardiyopulmoner resüsitasyon gereken hastaların
stabilizasyon, takip ve tedavilerinin yapıldığı müstakil oda ya da paravan ve
benzeri alanlar şeklinde yeterli sayıda resüsitasyon odası/alanı bulunur.


e)
İhtiyaca göre acil servis ameliyathaneleri kurulabilir. Acil servislerde
ameliyathane kurulmamış olması halinde sağlık tesislerinde ameliyathanenin en
az bir odası acil ameliyathane olarak belirlenir.


f)
III. seviye acil servisler ile Bakanlıkça uygun görülen II. seviye acil
servislerde, kritik bakım ihtiyacı olan hastaların tıbbi tedavi ve takiplerini
gerçekleştirmek üzere kritik bakım üniteleri oluşturulabilir. Kritik bakım
ünitelerinin sorumluluğu acil servis uhdesindedir. Bu ünitelerde takip edilen
hastaların stabilizasyon ve müdahalelerini takiben klinik durumlarına göre
ilgili yoğun bakım üniteleri veya yataklı servislerine mümkün olan en kısa
sürede nakilleri sağlanır. Hastane yoğun bakım ünitelerindeki boş yataklar
öncelikle acil servis kritik bakım ünitelerinde takip edilmekte olan hastalar
için kullanılır.


g)
Acil servislerde, acil servis laboratuvarı kurulabilir. Bu husustaki karar acil
servis ve laboratuvar sorumlularının görüşü alınarak baştabip tarafından
verilir. Acil laboratuvarı kurulmamış olması halinde genel laboratuvarlarda
acil servis hastaları için talep edilen tahlil ve tetkikler öncelikli olarak
gerçekleştirilir.


ğ)
Acil servislerde ihtiyaç halinde muayene alanlarına yakın konumda, kan, idrar
ve benzeri numunelerin alınması ve teslimi amacıyla uygun şekilde düzenlenmiş
numune alma oda veya alanlar oluşturulur.


h)
Röntgen, bilgisayarlı tomografi, manyetik rezonans görüntüleme, ultrasonografi
ve benzeri tıbbi donanımlı görüntüleme birimleri acil servis içerisinde veya
acil servise yakın alanlarda oluşturulur.


ı)
Bu Tebliğin Ek-1’inde belirlenen acil servislerde muayene alanlarına yakın
konumda, içinde alçı atığı lavabosu ve gerekli diğer donanımı bulunan, alçı,
atel ve benzeri işlemlerin yapıldığı alçı odaları bulunur.


i)
Acil servislerde mümkünse ayaktan hasta girişine yakın konumda, acil müdahale
arabası ve benzeri donanıma sahip, lavabosu olan pansuman-enjeksiyon odası
bulunur. Bu odalarda merkezi gaz ve aspirasyon sistemi yoksa oksijen tüpü ve
mobil aspiratör cihazı bulunmalıdır.


j)
Acil servislerde hasta veya yakınları ile yapılacak görüşmelerde kullanılması
amacıyla psikodestek odası bulunabilir ve bu birimde lüzumu halinde hasta veya
yakınlarının teskin edilmesi amacıyla manevi destek personeli dahil ilgili
diğer personel arasından görevlendirme yapılabilir.


k)
Acil servislerde hastanın kendine zarar vermesini önleyecek şekilde tefriş edilmiş,
oda kapısında hastanın takibine uygun, mahremiyeti bozmayacak şekilde gözlem
imkanı bulunan ve gerekli diğer donanıma sahip acil psikiyatri odası
bulunabilir.


l)
Acil servis içinde veya yakın komşuluğunda, gözaltındaki, tutuklu veya mahkûm
hastaların acil muayene ve basit tedavi ve takip işlemlerinin yapılabileceği,
uygun şekilde tedbirleri sağlanmış tutuklu muayene odası bulunabilir.


m)
Bu Tebliğin Ek-1’inde belirlenen acil servislerde bulaşıcılığı yüksek hastalar
için izolasyon odaları bulundurulur.


n)
Bu Tebliğin Ek-1’inde belirlenen acil servislerde KBRN ajanlarına maruz
kalanların arındırma vb. işlemlerinin yapıldığı KBRN dekontaminasyon üniteleri
bulunur.


ÜÇÜNCÜ BÖLÜM


Triyaj Uygulaması ve Renk Kodlaması, Muayene ve Refakat Esasları


Triyaj uygulaması ve renk kodlaması


MADDE 8- (1) Triyaj işlemi; acil servis yoğunluğuna
bağlı olarak hastaların zarar görmesini engellemek, ihtiyaç duydukları tıbbi
bakıma gecikmeksizin ulaşmalarını sağlamak amacıyla bu Tebliğin Ek-4’ünde
belirtilen hükümler çerçevesinde uygun sayıda personel ile yapılır.


(2)
Triyaj işlemi Ek-4’te belirtilen tablo kullanılarak yapılabileceği gibi
uluslararası kabul görmüş başka triyaj yöntemi ile de yapılabilir. Triyaj
yapacak personele hizmet içi eğitim verilmiş olmalıdır. Triyaj eğitimleri acil
servis sorumlu tabibi tarafından verilir veya verdirilir. Acil servisteki
hastalara farklı triyaj sistemi uygulansa dahi veri takibinin doğru şekilde
takip edilebilmesi amacıyla uygulanan sistemin skorlarının, Ek-4’te belirtilen
renk kodlamasına en yakın olacak şekilde belirtilerek SBYS kaydı sağlanır.


(3)
Triyaj işlemi yapılması gereken acil servislerde ayaktan hasta girişlerinde,
mümkün olması halinde kayıt ve triyaj işleminin aynı anda yapılması esastır.
Kayıt ve triyaj işleminin aynı anda yapılamaması halinde bu işlemler uygun bir
ortamda, yeterli bir alan ayrılarak, önce triyaj sonra kayıt işlemi şeklinde
gerçekleştirilir. Ayaktan başvurduğu halde hayati tehlikesi olduğu
değerlendirilen hastalar için kayıt ve triyaj işlemi yapılmaksızın sağlık
personeli eşliğinde uygun görülen alana yönlendirilir. Kayıt işlemleri uygun
zamanda gerçekleştirilir.


(4)
Hasta yoğunluğu yaşanan veya ihtiyaç duyulan yerlerde hasta bekleme alanındaki
hastaların aciliyet durumlarının değişmesi ihtimaline karşı sağlık personeli
tarafından sabit bir noktadan gözlem yöntemiyle veya dolaşarak triyaj/takip
işlemi de yapılabilir. Bu şekilde yapılacak triyaj işlemi, vital bulgu
alınmadan, gözlem ve/veya basit şikayet sorgusu ile gerçekleştirilir.


(5)
112 acil ambulanslarıyla sağlık tesisine getirilen hastalara ayrıca triyaj
uygulaması yapılmaz. Yapılan değerlendirme neticesinde hasta, ihtiyacına göre
kırmızı veya sarı alana alınır. 112 acil ambulansı ile getirilen hastaların
triyaj ve diğer SBYS kayıtları, ambulans bekletilmeksizin yataklı sağlık kurumu
tarafından yapılır.


(6)
(Değişik cümle:RG-11/10/2024-32689) Ambulans vakası karşılayan III.
seviye acil servislerde ambulans girişleri için ayrı kayıt kabul ve
değerlendirme bankosu oluşturulur. Hemen gözlem altına alınması gereken
ayaktan veya ambulans ile başvuran hastalar ile yanında yakını olmayan veya
kimliği olmayan bilinci kapalı hastaların kayıt işlemleri kayıt bankosundan
farklı olarak gözlem alanı gibi yerlerde yapılır.


(7)
Acil servise başvuran hastanın kabul edilmesi esastır. Acil servise başvuran
hasta sayısında artış olması ve bu durumun acil servis imkânları ile
yönetilemeyecek hale gelmesi durumunda hastanede görev yapmakta olan personel
ile diğer birimlerin imkânlarından yararlanılır. Bu durumda hastane genelinde
acil servis yoğunluğunu azaltmak amacıyla acil servis sorumlu tabibi tarafından
öngörülen önlemler baştabip onayıyla uygulanabilir, bu kapsamda yazılı
protokoller oluşturulabilir, ihtiyaç halinde hastane afet ve acil durum planları
aktive edilebilir.


Muayene ve refakat esasları


MADDE 9- (1) Kırmızı ve sarı alanda hasta refakatçisi
kabulü yapılmaması esastır ancak istisnai durumlarda tabip onayı ile refakatçı
kabul edilir.


(2)
Hasta yakını, hastanın açık onayı halinde anamnez alımı gibi işlemlere refakat
edebilir.


(3)
Acil servislerde hasta yakınlarına numune örnekleri veya benzeri taşıma işlemi
yaptırılmaz. Hastaların görüntüleme ve benzeri işlemler için yönlendirme
personeli tarafından bilgi verilmesi sağlanır, yönlendirme işaret ve uyarıları
kullanılır. İhtiyacı olan hastaların nakil işlemleri taşıma personeli
tarafından gerçekleştirilir. Tabibin lüzum görmesi halinde hastalara bu
işlemleri sırasında bir sağlık personelinin refakat etmesi sağlanır.


(4)
Hasta veya öncelikle velisi ya da vasisi, yoksa birinci derece yakınına veya
yakınlarından birine hastanın tıbbi durumu ve yapılacak tıbbi uygulamalar
konusunda ilgili tabip veya personel tarafından mahremiyet gözetilerek
bilgilendirme yapılır. Acil servislerde yapılan her türlü tıbbi işlem sırasında
hasta mahremiyetine, tıbbi etik kurallara ve hasta hakları ilkelerine riayet
edilmesi zorunludur.


(5)
İhtiyaç duyulan durumlarda hasta ve yakınları ile yapılacak görüşmelere eşlik
etmesi amacıyla sosyal hizmet uzmanı ve psikolog çağrılır veya görevlendirilir.


DÖRDÜNCÜ BÖLÜM


Acil Servis Nöbet Usul ve Esasları, Hasta Kabul, Yatış ve


Konsültasyon İşlemleri ve Diğer Sağlık Tesislerine Sevk ve Nakil
Esasları


Acil servis nöbet usul ve esasları


MADDE 10- (1) Acil servis hizmetlerinin 24
saat kesintisiz hizmet esasına dayalı olarak aksatılmadan yürütülmesi esastır.


(2)
(Değişik:RG-11/10/2024-32689) E rolündeki ilçe Devlet hastanelerinde,
aile hekimliği mevzuatına göre nöbet görevi düzenlenir.


(3)
Özel hastanelerde, ilgili mevzuatına göre nöbet görevi düzenlenir.


(4)
Kadrosunda 5 ve daha fazla acil tıp uzmanı veya çocuk acil tıp yan dal uzmanı
bulunan sağlık tesislerinde acil serviste 24 saat esasına göre bu uzman
tabiplerden en az birinin görev yapması esastır. Acil tıp uzmanı veya çocuk
acil tıp yan dal uzman sayısının yeterli olması halinde aynı anda birden çok
uzmana nöbet görevi verilir.


(5)
Acil tıp uzmanı veya çocuk acil tıp yan dal uzman sayısı yeterli olmayan
hastanelerde tüm uzman tabipler, acil servis sorumlu tabibinin teklifi
baştabibin onayı ile acil servis nöbet görevine dahil edilebilirler.


(6)
Acil servisin kurulu bulunduğu sağlık tesisinde aynı uzmanlık dalından 6 ve
üzeri sayıda uzman tabibin görev yaptığı branşlarda 24 saat kesintisiz hizmet
esasına dayalı olarak her bir uzmanlık dalı için branş nöbeti düzenlenir. Branş
nöbetleri; iç hastalıkları, genel cerrahi, kadın hastalıkları ve doğum, çocuk
sağlığı ve hastalıkları, anestezi ve reanimasyon, ortopedi ve travmatoloji,
kardiyoloji, nöroloji, göğüs hastalıkları, beyin cerrahi, kulak burun boğaz
hastalıkları, kalp-damar cerrahisi, göğüs cerrahisi, üroloji, göz hastalıkları,
çocuk cerrahisi, plastik cerrahi, enfeksiyon hastalıkları, psikiyatri,
dermatoloji, radyoloji, aile hekimliği branşlarından tabiplere öncelikli olarak
nöbet listeleri düzenlenir. Bu branşlarla birlikte, ilave olarak ihtiyaca göre
uzman tabip sayısı yeterli olan diğer branşlara da baştabip kararıyla nöbet
düzenlenebilir.


(7)
Uzmanlık dalında tabip sayısı müstakil acil nöbeti tutmaya yeterli ise baştabip
tarafınca uzmanlık dalı için müstakil acil branş nöbeti düzenlenebilir.
Müstakil acil branş nöbeti tutan tabiplere elektif iş planlarında veya idari
başka birimlerde, ilgili nöbet günü için ek bir görev verilemez.


(8)
Uzman tabip sayısının altıncı fıkrada belirtilen sayıdan az olması durumunda
her bir uzmanlık dalı için branş nöbeti düzenlenememesi hâlinde, sağlık tesisi
bünyesindeki mevcut klinisyen uzman tabipler arasında dahili branş havuz nöbeti
ve cerrahi branş havuz nöbeti düzenlenir. Dahili ve cerrahi branş havuz nöbeti
düzenlenebilmesi için; tüm dahili ve cerrahi klinisyen branşların her ikisinde
de ayrı ayrı toplam 6 ve üzeri sayıda uzman tabip bulunması gerekir. Dahili ve
cerrahi branş havuz nöbeti tutulan hastanelerde, nöbetçi tabiplerin branşları
dışında hasta kabulü ve konsültasyon ihtiyaçları için her branşın acil icapçı
tabip nöbet listesi düzenlenir.


(9)
Ana daldaki uzman tabip sayısı hastanede branş nöbeti tutmak için yeterli
değilse yan dal uzmanları ilgili ana daldaki nöbet görevine dahil
edilebilirler. Yan dal uzman tabiplere hasta yoğunluğu ve benzeri sebeplerle
ihtiyaç duyulması halinde yan dal icap nöbet görevi de verilebilir. Bu hususlar
ile ilgili kararı baştabip verir.


(10)
Dal hastanesi bulunan yerlerde ilgili uzmanlık dalındaki acil branş nöbet
hizmetleri bu hastanelerde planlanır, genel hastanelerin bu branşları için
hasta yoğunluğu, klinik uzman tabip sayısı ile dal hastanesine uzaklık ve
benzeri kriterler gözetilerek acil servis nöbet hizmeti düzenlenmeyebilir. Dal
hastanelerinde görev yapan uzman tabipler ihtiyaç halinde genel hastane
nöbetlerine dahil edilebilirler. Bu hususlardaki planlama müdürlük tarafından
gerçekleştirilir.


(11)
Dal hastaneleri için; hizmet verdiği uzmanlık alanının gerektirdiği bir veya
birden fazla branşta bu maddede belirtilen esaslara uygun olarak 24 saat
kesintisiz hizmet esasına dayalı acil branş nöbeti düzenlenir. Uzman tabip
sayısının branş nöbeti için yeterli olmaması hâlinde personel durumuna ve iş
yoğunluğuna göre acil servis nöbetlerinin ne şekilde yürütüleceğine yine bu
Tebliğde belirtilen esaslara uygun olarak baştabip karar verir.


(12)
(Değişik:RG-11/10/2024-32689) Üniversite hastaneleri hariç olmak üzere
kamu sağlık tesislerinde görevli uzman tabipler; il geneli nöbet ve acil sağlık
hizmet sunumunun sürekliliğinin sağlanması adına, görevlendirilecekleri
birimlerde yeterli sayıda uzman hekimin bulunmadığı durumlarda, kendi
kurumlarındaki görevlerini aksatmayacak şekilde müdürlük tarafından; ilin
nüfusu, coğrafi özellikleri ve hastanenin uzaklığı gibi kriterler dikkate
alınarak yapılacak planlamaya göre diğer kamu sağlık tesislerine
görevlendirilebilirler.


(13)
Sağlık tesislerinde branş nöbeti ile yükümlü olan uzman tabiplerden biri
gerektiğinde branş nöbetine ilave olarak mesai saatleri dışındaki yoğun bakım
ünitesi hizmetlerini de yürütmek üzere baştabip tarafından görevlendirilebilir.


(14)
Kamu ve özel sağlık tesisleri bünyesindeki I. seviye acil servislerde, acil
sağlık hizmetleri en az 1 tabip ve her vardiyada en az 2 sağlık personeli ile
yürütülür ve ihtiyaç halinde ilgili dal uzmanı kuruma davet edilir. II. seviye
acil servislerde, acil servis hizmetleri uzman tabiplerin denetim ve
sorumluluğunda tabipler tarafından verilir ve ihtiyaç halinde tüm branşlardaki
uzman tabipler de dâhil edilecek şekilde en az 2 tabibe acil servis nöbet
görevi verilir. Genel hastanelerde dahili ve cerrahi klinikler için birer uzman
tabibe branş nöbet görevi verilir. Her vardiyada tabipler haricinde en az 4
sağlık personeli görev yapar. III. seviye acil servislerde ise faaliyet izin
belgesinde yazılı olması kaydıyla iç hastalıkları, genel cerrahi, kadın
hastalıkları ve doğum ile çocuk sağlığı ve hastalıkları branşlarında acil branş
nöbeti tutulması zorunludur. Uzman tabip sayısının yeterli olması halinde, bu
branşlara ilave olarak diğer branşlarda da acil branş nöbeti tutulabilir.
Karma, erişkin, çocuk acil servislerde tabipler haricinde her vardiyada en az 8
sağlık personeli görev yapar.


(15)
I. seviye acil servislerde hastanenin acil servis haricindeki birimleri için
nöbet hizmetleri, acil servis nöbetçi tabipleri tarafından yürütülebileceği
gibi, acil servis hasta başvurusu fazla olan hastanelerde acil servis
haricindeki birimlerin işleyişinin yürütülmesi amacıyla tüm hastane tabiplerini
kapsayacak şekilde ayrı nöbet listesi düzenlenir. II. ve III. seviye acil
servislerde, hastanede acil servis nöbetleri dışında verilen hastane
genelindeki diğer nöbet ve benzeri hizmetlere acil servis nöbetçi tabipleri
görevlendirilemez.


(16)
İcap nöbet esasları aşağıdaki şekildedir:


a)
(Değişik:RG-11/10/2024-32689) E rolündeki ilçe Devlet hastanelerinde
aile hekimliği mevzuatı, özel hastanelerde ise ilgili mevzuat hükümlerine göre
icap nöbet görevi düzenlenir.


b)
İcap nöbetleri, hasta yoğunluğu bulunmayan veya tabip sayısı hastanede nöbet
tutmaya elverişli olmayan sağlık tesisleri ile klinik branşlar için hizmet
gereği gözetilerek baştabip tarafınca düzenlenir.


c)
Gerekli tıbbi değerlendirmeler yapıldıktan sonra acil servis tabibi tarafından
icap nöbetçisi uzman tabibin sağlık tesisine davet edilip edilmeyeceğine karar
verilir. İcap nöbetçisinin sağlık tesisine daveti acil servise tahsis edilmiş
görüşmeleri ilgili mevzuat hükümleri kapsamında kayda alınan bir telefon
üzerinden gerçekleştirilir. Davet çağrısı esnasında davete konu olan hastaların
açık isimleri ve/veya dosya numaraları, davet gerekçeleri beyan edilmelidir.
Acil servis davetlerine en kısa zamanda icabet edilmesi gerekir. İcabet edilen
davetlerde hastanın mevcut klinik durumu ve tıbbi gereksinimlerini açıkça
belirten yazılı not konulması zorunludur. İcap sürecinin mutlaka takip, yatış,
taburculuk şeklinde kesin bir sonuca bağlanması gereklidir. Bu işlemler SBYS
üzerinden geri alınması mümkün olmayacak şekilde yapılır. İcaba davet, geliş/başlangıç
ve sonuçlandırma gibi işlemlere dair süreler kayıt altına alınır.


ç)
İcapçı tabibin müdahil olduğu hastanın acil servisten ilgili birime yatış
süresinin geciktirilmemesi ve acil serviste bekletilmemesi amacıyla acil servis
tedavi sürecinde gerekli olmayan tetkik, tedavi, konsültasyon işlemlerinin,
hastanın ilgili birime yatırılmasını müteakip yapılması gereklidir.


d)
İcapçı tabibin hastaları acil servis içerisinde değerlendirmesi esas olmakla
beraber stabil hastalarla sınırlı olarak, imkânların elvermediği, acil
servisteki fiziki alanların yetersiz olduğu durumlarda veya istisnai şekilde
kadın doğum ve göz hastalıkları gibi özellikli teçhizat ve mekânlara ihtiyaç
duyan durumlarda muayene işlemlerinin acil servis alanı dışında farklı bir
birimde gerçekleştirilmesi mümkündür.


e)
İcap nöbeti süreçlerinde yaşanan aksaklık ve tespit edilen sorunlar müdavi
tabipler tarafından sağlık tesisi yönetimine bildirilir ve gerekli düzenlemeler
gerçekleştirilir.


Acil servislerde hasta kabul, yatış ve konsültasyon işlemleri


MADDE 11- (1) Sağlık tesisleri kendilerine
başvuran veya ambulansla getirilen tüm acil vakaları sağlık güvencesi ve ödeme
gücü olup olmadığına bakmaksızın kabul etmek, ilk değerlendirme ve gerekli
tıbbi müdahaleyi yapmakla yükümlüdür.


(2)
Acil servislere müracaat eden ancak herhangi bir nedenle geçerli kimlik belgesi
veya talep edilen diğer evrakları ibraz edemeyen hastalar için acil durumda
olduklarının kabulü halinde müdahalede bulunulması zorunludur. Müdahale
sonrasında bu hastalar için ilgili mevzuata göre işlem tesis edilir.


(3)
Acil servislerde hasta takibinin 8 saati geçmemesi esastır. Hastaların en geç 8
saat içerisinde ilgili kliniğe nakli sağlanmalıdır. Bu süre içerisinde kesin
tanısı konulamamış veya birden fazla kliniği ilgilendiren hastalar acil servis
sorumlu tabibi tarafından değerlendirilir ve ihtiyaç duyulduğu öngörülür ise
tıbbi durumunun gerektirdiği en uygun uzmanlık dalına ait klinik veya tabip
adına yatışı verilir. 8 saati geçen takiplerde hasta bazında baştabipliğe ve
ilgili kliniklere ulaşacak şekilde SBYS’de uyarı ekranları ve raporlama sistemi
oluşturulur. Bu işlemler acil servis sorumlu tabibi tarafından yapılır veya
ilgili personel aracılığıyla yaptırılır. Acil servis sorumlu tabibi tarafından
ilgili klinik ya da tabip adına yatırılmak durumunda kalınan hastalar ile
ilgili hastane baştabipliği aylık olarak değerlendirme yapar, sorunların
tespiti ve çözümüne yönelik tedbirleri alır.


(4)
Yatış işlemi tesis edilen hastalar hastanede uygun yatak olması durumunda en geç
2 saat içerisinde ilgili kliniğe nakil edilir. Bu sürelerin aşılması halinde
ilgililer hakkında idari işlem başlatılır. Acil servis tabibi tarafından yatışı
verilen hastanın ayrıca yatırıldığı klinik tarafından yatış reddi yapılamaz,
yatış kararı uyarınca yatış verilen klinik/servis/tabip adına direkt olarak
kabul edilirler. Acil servisten bu madde hükmünce yapılan yatışlar için her
türlü tıbbi ve hukuki sorumluluk ilgili klinik/tabip uhdesinde olmak kaydıyla
ancak taburculuk işlemi yapılabilir. Bu amaçla acil servis sorumlu tabibine
veya acil servis nöbetçi tabibine ilgili klinik veya diğer tabipler adına hasta
yatış yapma yetkisi tanımlanır.


(5)
Bir ila dördüncü fıkra hükümleri çerçevesinde yapılan yatışlarda, yatış işlemi
ile ilgili klinik sorumlusu veya tabibe ve mesai saatleri içerisinde baştabip
ya da acilden sorumlu baştabip yardımcısına, mesai saatleri dışında da idari
nöbetçi uzman tabibe bilgi verilmesi esastır.


(6)
Acil serviste gerek bir ila beşinci fıkradaki hükümler çerçevesinde gerekse
ilgili klinisyen tabip tarafından yatışı yapılan tüm hastaların ilgili kliniğe
nakli sağlanana kadar poliklinik ve benzeri elektif hizmet veren başka
birimlerden ilgili kliniğe hasta yatışı SBYS tarafından engellenir. Hastanın
ilgili birime naklinin sağlanmasını müteakip acil servis sorumlu veya nöbetçi
tabibi tarafından yatış işlemlerinden sorumlu birime haber verilerek bahse konu
blokaj kaldırılır.


(7)
Acil servisten yapılan hasta yatışlarında ilgili klinikte uygun yatak bulunmaması
hâlinde hasta uygun yatak bulunan diğer servislere yatırılır. Hastanede uygun
yatak bulunmaması durumunda hastanın yatışı ilgili klinik/tabip üzerine
verilerek, hasta uygun servise nakil olana kadar takipleri acil serviste
gerçekleştirilir. Bu durumda gereken takip, tedavi ve bakım işlemleri ilgili
klinik tarafından yapılır. Hastanın takibi hastanın fiilen yatırıldığı klinik
personelince gerçekleştirilebileceği gibi adına yatış yapılan klinik
personelince de gerçekleştirilebilir. Bu hususta ihtilaf oluşması durumunda
karar baştabip tarafından verilir. Acil servislerden ilgili klinik dışında
başka bir kliniğe yatış yapılan hastalar için lüzumu halinde en kısa sürede
ilgili klinikte durumu daha stabil olan hastalar ile yer değiştirme işlemi
yapılabilir.


(8)
Sağlık tesisleri arasında ilgili birimlerin kendi aralarındaki koordinasyonları
neticesinde başka bir sağlık tesisinin yoğun bakım veya yataklı klinik ve
benzeri birimlerine sevk edilmiş olan hastalar, herhangi bir gerekçeyle sevki
kabul eden tabip tarafından reddedilemez veya acil servise yönlendirilemezler.
Bu şekilde gerçekleştirilen sevkler için gerekli olması halinde il düzeyinde
SBYS’ye entegre bir otomasyon sistemi kurgulanır. Bu şekilde kabulü sağlanan
hastaların kayıt ve servise yatış işlemleri için acil servis işleyişini
aksatmayacak idari düzenleme yapılır. Bu şekilde sevk yapılmak istenilen
hastalar için ilgili birim veya tabip tarafından acil serviste değerlendirmek
üzere hasta kabulü yapılamaz.


(9)
Acil servis konsültasyon sürecinin, müdavi ve konsültan tabipler tarafından tam
bir iş birliği içerisinde yürütülmesi esastır. Acil servislerde tüm alanlarda
konsültasyon davetlerine mümkün olan en kısa süre içerisinde icabet edilmesi
sağlanır.


(10)
Acil servisler için icap nöbeti haricinde ihtiyaç duyulan klinik branşlar için
tabip sayısı, hasta yoğunluğu ve benzeri kıstaslar çerçevesinde mümkün olması
halinde en az bir tabip sadece acil servis konsültasyon hizmeti sunumu ile
görevlendirilebilir. Bu amaçla görev listesi hazırlanır ve ilgililere tebliğ
edilir.


(11)
Mesai saatleri dışındaki acil servis konsültasyon hizmetleri öncelikle ilgili
branşın varsa sağlık tesisi içinde bulunan nöbetçi tabibi tarafından yoksa icap
nöbetçisi tabip tarafından sağlanır. Konsültasyon daveti ve konsültan görüşü
yazılı olarak gerçekleştirilir. Bu işlem SBYS üzerinden geri alınması mümkün
olmayacak şekilde elektronik imza veya ilgili tabibe ait şifreyle yapılır,
yazılı olarak gerçekleştirilen konsültasyonlarda mutlaka kaşe ve imza bulunur.
Acil servis konsültasyon davetlerinde, diğer konsültasyonlardan ayrılacak
şekilde “acil servis” ve/veya “kırmızı alan” ibaresi bulunması sağlanır.
Konsültasyon davetleri çağrı cihazı, telefon mesajı gibi yöntemlerle idare
tarafından kaydedilip saklanabilecek şekilde gerçekleştirilir ve davet,
geliş/başlangıç ve sonuçlandırma gibi işlemlere dair süreler ile telefon
görüşmeleri ilgili mevzuat hükümleri kapsamında kayıt altına alınır.


(12)
Konsültasyon taleplerinde ihtiyaç duyulan tıbbi gereksinimlerin net biçimde
açıklanması, konsültan tarafından ise hastanın mevcut klinik durumunun net bir
şekilde belirtilmesi ve mutlaka takip, yatış, taburculuk şeklinde kesin bir
sonuca bağlanması gereklidir. Konsültasyonlarda tekrarlayan tetkik ve ardışık
tedavi önerisinde bulunulamaz. Böylesi durumlarda hastanın o branş tarafından
yatırılması gereklidir.


(13)
Hastanın acil servisten ilgili birime yatış süresinin geciktirilmemesi ve acil
serviste bekletilmemesi amacıyla acil servis tedavi sürecinde gerekli olmayan
tetkik, tedavi, konsültasyon işlemleri, hastanın ilgili birime yatırılmasını
müteakip yatırıldığı klinik tarafından gerçekleştirilir. İlgili branş tabibi
tarafından girişimsel işlem öngörülmesi halinde hastanın o kliniğe yatırılarak
ilgili birim tarafından girişimsel işlem yapılması sağlanır.


(14)
Konsültasyon süreçlerinde yaşanan aksaklık ve tespit edilen sorunlar müdavi ve
konsültan tabipler tarafından baştabipliğe bildirilir ve Baştabip tarafından
gerekli düzenlemeler gerçekleştirilir.


Acil servisten diğer sağlık tesislerine sevk ve nakil esasları


MADDE 12- (1) Acil servise başvuran hastaların
ilk değerlendirmesi yapıldıktan sonra, ilgili sağlık tesisinin; uzman tabip,
tıbbi donanım, yatak kapasitesi, hastanın tıbbi durumunun gerektirdiği tetkik,
müdahale, bakım ve tedavi kapasitesinin uygun olması hâlinde hastanın başka bir
sağlık tesisine sevk edilmemesi ve gerekli sağlık hizmetinin ilgili sağlık
tesisinde verilmesi esastır.


(2)
Hastaların durumu stabil oluncaya kadar sevk edilmemesi esastır. Bununla
beraber hastanın stabilizasyonu ve acil tedavi işlemleri sağlık tesisinde
sağlanamıyor ve mutlak surette sevki gerekiyor ise uygun koşullar sağlanarak
sevki gerçekleştirilir. Hastanın sevk edildiği sağlık tesisi, hastanın kabulü
için gerekli tedbirleri almak ve gecikmeksizin tedavisini başlatmak ile
yükümlüdür.


(3)
Sevki yapılan hastanın sorumluluğu, tedavisinin gerçekleştirileceği bir sağlık
tesisine kabulü sağlanana kadar sevki yapan sağlık tesisindedir. Hastanın sevk
edildiği sağlık tesisi, hastanın kabulü için gerekli tedbirleri almak ve
bekletmeksizin tedavisini başlatmak ile yükümlüdür. Acil serviste sevk için
bekleyen hastanın sorumluluğu, sevk kararı veren branşın acil servis nöbeti
tutması halinde ilgili nöbetçi tabibe, nöbetçi tabip bulunmayan durumlarda ise
konsültan tabibe aittir. Hastanın başka bir sağlık kuruluşuna sevki ile ilgili
karar ilgili branştaki nöbetçi tabip, acil servis sorumlu tabibi, acil tıp
uzmanı tarafından alınabilir. Bu hastaların sevk formu nöbetçi idari uzman
tabip veya sevk kararı veren tabip, acil servis sorumlu tabibi, acil tıp uzmanı
tabiplerinden birisi tarafından onaylanır. Sevk kararını veren tabip sevk
gerekçelerini net bir şekilde belirtmelidir.


(4)
Sağlık tesisinin kapasitesini aşan hallerde ilgili kliniğe yatırılmak üzere
acil serviste bekleyen hastalar, aynı il içerisinde ilgili branşta icap/nöbet
tutulan ve uygun servis yatağı bulunan kamu sağlık tesislerine, 112 Komuta
Kontrol Merkezi aracılığıyla iletişim kurularak, müdürlük koordinasyonunda sevk
edilir.


(5)
(Değişik:RG-11/10/2024-32689) Hastaların ambulans ile sevk işlemlerinde
mevcut otomasyon sistemi üzerinden SKKM ve acil servis/hastane yönetimi
arasında tam ve etkin bir iletişim kurulması zorunludur. Uygunsuz sevklerin
önlenmesi amacıyla sağlık tesisleri özelinde acil servisten yapılan sevk talepleri
acil servis sorumlusu ve/veya acil servisten sorumlu baştabip yardımcısı
tarafından onaylanır. İl dışı sevk taleplerine ise il sağlık müdürünün
görevlendireceği hizmet başkanı veya başkan yardımcısı tarafından onay verilir.


Uygunsuz sevklerin önlenmesi ve hizmet kalitesinin geliştirilmesi
için komisyon kurulması


MADDE 13- (1) ASKOM başkanlığı, il sağlık
müdürü veya görevlendireceği bir başkan tarafından, sekretarya görevi ise il
sağlık müdürünce belirlenen başkanlık tarafından yürütülür. ASKOM toplantılarında
alınan kararlar, il sağlık müdürü tarafından onaylanınca yürürlüğe girer.
Onaylanan kararlar ilgili müdürlüklere ve taşra teşkilatındaki ilgililere
iletilir.


(2)
ASKOM sağlık hizmetleri, kamu hastaneleri ve acil sağlık hizmetleri başkanı
veya yardımcıları, sağlık tesisi baştabipleri/mesul müdürleri veya baştabip
yardımcıları, acil servis ve yoğun bakım sorumlu tabipleri, il ambulans servisi
baştabibi ve ihtiyaç halinde davet edilmesi uygun görülen kişilerin katılımıyla
teşekkül ettirilir.


(3)
ASKOM, il ve sağlık hizmet bölgeleri genelinde yürütülecek olan acil sağlık
hizmetlerinin koordinasyonu, hasta sevk akışı, uygunsuz sevklerin tespit ve
denetim süreçlerindeki karar ve iş birliği gerçekleştirmek amacıyla kurulur.
Süreçte oluşabilecek aksaklıkların önlenmesi amacıyla ilgili tedbirleri alır ve
bu amaçla gereken disiplin soruşturmalarını yürütür.


(4)
ASKOM toplantıları, il veya sağlık hizmet bölgeleri genelinde bütün sağlık
tesislerinden ve il yönetiminden ilgililerin katılımıyla yapılabileceği gibi
hastane rol gruplarına, acil servis tescil seviyelerine, sağlık tesisi
statülerine göre seçilmiş sağlık tesisleri veya inme, replantasyon ve benzeri
hizmet başlığı özelinde yapılabilir. Bu durumda ilgili klinik veya tesis
yöneticilerinin de toplantılara iştiraki sağlanır.


(5)
ASKOM toplantı sıklığı müdürlük tarafından belirlenir. Bununla beraber ihtiyaç
halinde sekretarya tarafından toplantı çağrısı yapılabilir.


(6)
Uygunsuz, gereksiz veya endikasyon dışı sevkler ile usulüne uygun sevk edildiği
halde kabul edilmeyen sevklerin, denetimi, sebeplerinin anlaşılması, çözüme
kavuşturulması ve raporlama yapılması amacıyla ASKOM bünyesinde sevk
değerlendirme komisyonları kurulur. Komisyonlar en az 3 üyeden oluşur.


(7)
ASKOM bünyesindeki sevk denetim komisyonlarının görevlerini yürütmek üzere,
ilçe sağlık müdürlükleri ve sağlık tesisleri bünyesinde alt komisyonlar
oluşturulabilir. Bu komisyonlar tarafından hazırlanan raporlar değerlendirilmek
üzere ASKOM’a gönderilir.


Acil servislerin 112 Komuta Kontrol Merkezi ile koordinasyonu


MADDE 14- (1) Tüm sağlık tesisleri, acil servis
hizmetlerinin etkin ve koordineli yürütülmesi ve hastaya ait bilgi paylaşımı
için ortak kayıt sistemi kurmak zorundadır. Ortak kayıt sistemi, müdürlüğün
ve/veya Bakanlığın denetim ve kontrolünde, mevcut bilgi sistemlerine entegre
olacak şekilde organize edilir.


(2)
İleri tetkik ve tedavisi gereken hastaların diğer sağlık tesislerine acil nakil
işlemleri hastanın tıbbi durumuna uygun nihai tedavisinin sağlanabileceği
sağlık tesisinin belirlenmesi dahil 112 Komuta Kontrol Merkezinin yönetim ve
koordinasyonunda yürütülür. Nakil edilecek hastalar ilgili diğer mevzuatta
belirtilen ve 112 Komuta Kontrol Merkezi tarafından belirlenen elektronik
sistemler veya nakil formları doldurularak gerekli işlemler tamamlanır. Sağlık
tesisleri bahse konu elektronik işlemlerin gerçekleştirilebilmesi için gerekli
düzenlemeleri yaparlar. Sevk için bekleyen hastanın tedavi reddi imzalayarak ya
da izinsiz terk ederek sağlık kuruluşundan ayrılması durumunda acil servis müdavi
tabibi veya konsültan tabip tarafından 112 Komuta Kontrol Merkezine bilgi
verilir.


(3)
(Değişik:RG-11/10/2024-32689) Acil servis tabibi tarafından; hastanın
aciliyet durumu ve servisin yoğunluğu dikkate alınarak ambulans ekibinin
görevine dönmesi amacıyla, sağlık tesisine ambulansla getirilen vakaların
ivedilikle teslim alınması sağlanır. Ambulans ekipleri hastayı teslim etmeden
acil servisten ayrılmaz. Ambulans ekipleri tarafından getirilen hastalara ait
kayıt işlemleri sağlık tesisi personeli tarafından öncelikli olarak
gerçekleştirilir.


(4)
11 inci maddenin sekizinci fıkrası kapsamında yataklı klinikler arası sevk veya
konsültasyon amacıyla yönlendirilen hastaların ilgili klinik veya tabip
tarafından kabul işlemleri yapılıncaya kadar sorumluluk sevk eden sağlık
tesisine ait olup bu hastalar acil servis tabibine teslim edilemezler. 112
ekipleri nakil amacıyla getirdikleri bu hastaları ilgili servise veya yoğun
bakıma teslim eder.


(5)
112 Komuta Kontrol Merkezi tarafından olağandışı durumlar ile durumu kritik
olan hastalar için ilgili acil servise bilgi verilir.


BEŞİNCİ BÖLÜM


Çeşitli ve Son Hükümler


Denetim ve sorumluluklar


MADDE 15- (1) Acil servis hizmetlerinin bu
Tebliğe uygun olarak yürütülmesi ve koordinasyonunda müdürlükler, baştabipler,
acil servisten sorumlu baştabip yardımcıları ile acil servis sorumlu tabipleri
birinci derecede ve müteselsilen sorumludur.


(2)
Müdürlükler bu Tebliğde belirtilen kriterlere göre acil servis işleyişini
denetler, sonuçları değerlendirir ve tespit edilen sorun ve aksaklıklarla
ilgili gerekli tedbirleri alır, lüzumu hâlinde denetim sonuçlarını raporlayarak
Genel Müdürlüğe bildirir.


(3)
Denetimler müdürlük tarafından belirlenecek bir ekip tarafından gerçekleştirilir,
ekip içerisinde sağlık tesisinin türüne göre müdürlükteki ilgili hizmet
başkanlığında görev yapan personel de bulunur. İhtiyaç halinde birden çok ekip
kurulabilir. Denetim neticesinde müdürlük tarafından acil servis hizmet
seviyesi, tipi ve tescil seviyesinde değişiklik yapılmasına yönelik işlem
başlatılabilir. Genel Müdürlük her zaman resen denetim veya inceleme yapabilir.


(4)
Kamu kurum ve kuruluşları bünyesindeki acil servislerde, bu Tebliğe aykırılık
tespit edilmesi halinde; kasıt, ihmal veya kusur şüphesi bulunan ilgililer
hakkında tabi oldukları ilgili mevzuata göre disiplin hükümleri uygulanır. Özel
sağlık tesisleri bünyesindeki acil servislerde, bu Tebliğe aykırılık tespit
edilmesi halinde, 3359 sayılı Kanunun ek 11 inci maddesi hükümleri uygulanır.


(5)
Sağlık tesisinde baştabip yardımcılarından biri acil servislerden sorumlu
baştabip yardımcısı olarak görevlendirilir.


(6)
Bünyesinde acil tıp eğitim kliniği bulunan hastanelerde klinik idari sorumlusu
acil servis sorumlu tabibidir. Sorumlu tabip mevzuatta kendisine verilen
görevler ile baştabip tarafından verilen görevleri yerine getirir.


(7)
Bünyesinde acil tıp eğitim kliniği bulunmayan hastanelerde ilgili mevzuat gereğince
aşağıda belirtilen şekilde baştabip tarafından acil servis sorumlu tabibi
görevlendirilir:


a)
Acil servislerde varsa acil tıp uzmanı tabibe, yoksa acil serviste yoğun hizmet
veren klinik branş uzman tabipleri arasından bir tabibe, bu şekilde de bir
tabip bulunmaması halinde acil serviste görevli bir tabibe acil servis sorumlu
tabipliği görevi verilir.


b)
Çocuk acil servislerde ise varsa çocuk acil yan dal uzmanı yoksa çocuk sağlığı
ve hastalıkları uzman tabibine acil servis sorumlusu görevi verilir.


c)
Dal hastanelerinde acil servis sorumlu tabibi ilgili branş uzman tabipleri
arasından seçilir.


ç)
Mesai dışındaki nöbet hizmeti süresince ihtiyaç duyulması halinde nöbet
görevini yürüten tabiplerden birine görevine ilave olarak sorumlu tabibe
vekalet etme yetkisi verilebilir, bu yetkinin verilmesi halinde durum nöbet
listesinde belirtilir.


Yürürlükten kaldırılan tebliğ


MADDE 16- (1) 16/10/2009 tarihli ve 27378
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yataklı Sağlık Tesislerinde Acil Servis
Hizmetlerinin Uygulama Usul ve Esasları Hakkında Tebliğ yürürlükten
kaldırılmıştır.


Mevcut acil servislerin durumu


GEÇİCİ MADDE 1- (1) Bu Tebliğin yayımından önce
mevcut olan acil servislerin seviyelendirme ve tescil işlemleri bu Tebliğin
yayımı tarihinden itibaren 2 yıl içerisinde tamamlanır. Sağlık tesislerinin
acil servisleri, bu maddede belirtilen işlemler tamamlanıncaya kadar mevcut
tescil seviyelerine göre hizmet vermeye devam eder.


Yürürlük


MADDE 17- (1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde
yürürlüğe girer.


Yürütme


MADDE 18- (1) Bu Tebliğ hükümlerini Sağlık
Bakanı yürütür.


 


Ekleri için tıklayınız.


 


 







 



Tebliğin Yayımlandığı Resmî
Gazete’nin






Tarihi



Sayısı






13/9/2022



31952






Tebliğde Değişiklik Yapan
Tebliğlerin Yayımlandığı Resmî Gazetelerin






Tarihi



Sayısı






1.



13/5/2023



32189






2.



11/10/2024



32689