Yapı Malzemelerinin İthalat Denetimi Tebliği (ürün Güvenliği ve Denetimi: 2025/14)

YAPI MALZEMELERİNİN İTHALAT DENETİMİ
TEBLİĞİ


(ÜRÜN GÜVENLİĞİ VE DENETİMİ: 2025/14)


 


Amaç ve kapsam


MADDE 1- (1) Bu Tebliğin amacı, Ek-1 ve
Ek-2’de yer alan ürünlerin, ithalatta 10/7/2013 tarihli ve 28703 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan Yapı Malzemeleri Yönetmeliği (305/2011/AB)’ne uygunluğunun
denetimine ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.


(2) Bu Tebliğ Serbest Dolaşıma Giriş Rejimine tabi
tutulacak ürünleri kapsar.


(3) Bu Tebliğ Hariçte İşleme Rejimi uyarınca ihraç
edilip geri gelen eşyaları kapsamaz.


Dayanak


MADDE 2- (1) Bu Tebliğ, 1 sayılı
Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 455 inci
maddesine, 5/3/2020 tarihli ve 7223 sayılı Ürün Güvenliği ve Teknik
Düzenlemeler Kanununa, 14/9/2022 tarihli ve 6038 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı
ile yürürlüğe konulan Teknik Düzenlemeler Rejimi Kararına ve 16/8/2023 tarihli
ve 32281 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Dış Ticarette Teknik Düzenlemeler
Yönetmeliğine dayanılarak hazırlanmıştır.


Tanımlar


MADDE 3- (1) Bu Tebliğde geçen;


a) A.TR Dolaşım Belgesi: Türkiye veya Avrupa
Birliğinde serbest dolaşımda bulunan eşyanın Gümrük Birliği çerçevesinde
tercihli rejimden yararlanabilmesini sağlamak üzere, gümrük idaresince ya da bu
idare tarafından yetki verilmiş kuruluşlarca düzenlenip gümrük idaresince vize
edilen belgeyi,


b) Bakanlık: Ticaret Bakanlığını,


c) Denetim Birimi: Bakanlığın Bölge Müdürlüklerine
bağlı ürün güvenliği denetimlerinden sorumlu Ürün Güvenliği Denetimleri
Müdürlüklerini,


ç) Dış Ticarette Risk Esaslı Kontrol Sistemi
(TAREKS): Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Mevzuatı uyarınca yürütülen
denetim, uygunluk ve izin işlemlerinin, elektronik ortamda ve risk analizi
esaslı olarak yapılması amacıyla kurulan internet tabanlı uygulamayı,


d) Fiili denetim: Belge kontrolü, işaret kontrolü,
fiziki muayene ve laboratuvar testinden biri veya birkaçını,


e) Geri gelen eşya: 7/10/2009 tarihli ve 27369
mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Gümrük Yönetmeliğinin 446 ncı
maddesinin birinci fıkrasının (a), (b) ve (c) bentlerinde tanımlanan nedenlerle
geri gelen daha önce ihraç edilmiş eşyayı,


f) Kapsam dışı: GTİP olarak Ek-1 ve Ek-2’de yer
almakla birlikte, Yapı Malzemeleri Yönetmeliği (305/2011/AB) kapsamına girmeyen
veya Bakanlıkça bu Tebliğ kapsamında denetimi hedeflenmeyen ürünü,


g) Kullanıcı: TAREKS aracılığıyla firmalar adına
işlem yapmak üzere yetkilendirilmiş kişileri,


ğ) Risk: Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerin Yapı
Malzemeleri Yönetmeliği (305/2011/AB)’ne uygun olmama ihtimalini,


h) Risk analizi: Ek-1 veya Ek-2’de yer alan ürünlerin
risk derecesini ve fiili denetime yönlendirilip yönlendirilmeyeceğini
belirlemek amacıyla, TAREKS’te firma hakkındaki bilgiler; geçmişte yapılan
ithalat denetimleri ile piyasa gözetimi ve denetimi sonuçları; imalatçı veya
ithalatçı firma ya da kullanıcısı; giriş gümrüğü; ürünün cinsi, markası,
modeli, fiyatı ve miktarı; menşe, çıkış, sevk veya ticaret yapılan ülke ve risk
tespiti için kullanılabilecek diğer bilgilerden hareketle yapılan işlemi,


ifade eder.


TAREKS ve firma tanımlaması


MADDE 4- (1) Bu Tebliğ kapsamında yer
alan ithalat denetimiyle ilgili tüm işlemler, TAREKS üzerinden ve risk
analizine göre yapılır.


(2) Bu Tebliğ kapsamı ürünleri ithal etmek isteyen
firmaların, 29/12/2011 tarihli ve 28157 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Dış
Ticarette Risk Esaslı Kontrol Sistemi Tebliği (Ürün Güvenliği ve Denetimi:
2011/53) çerçevesinde TAREKS’te tanımlanması ve firma adına TAREKS’te işlem
yapacak en az bir kullanıcının yetkilendirilmiş olması gerekir.


İthalatçının başvurusu


MADDE 5- (1) Bu Tebliğ kapsamındaki
denetimler, Gümrük Yönetmeliğinin 181 inci maddesinin dördüncü fıkrası
çerçevesinde gümrük beyannamesinin tescili öncesinde yapılır.


(2) Kullanıcı, Bakanlık internet sayfasının
“E-işlemler” kısmında yer alan “Dış Ticarette Risk Esaslı Kontrol Sistemi
(TAREKS) Uygulaması” bölümünü veya e-Devlet kapısını kullanarak TAREKS
üzerinden ithal partisine ilişkin bilgi ve Ek-3’ün birinci ve ikinci
maddelerinde belirtilen belgeleri yükleyerek başvurusunu yapar.


(3) Başvuru üzerine, TAREKS tarafından firmaya,
ilgili denetim birimi nezdinde işlemlerini takip edebilmesi amacıyla bir
başvuru numarası verilir.


(4) Beyan edilen bilgi ve belgelerin doğru, eksiksiz
ve zamanında sunulmasından firma ve kullanıcı sorumludur.


Muafiyetler ve istisnalar


MADDE 6- (1) A.TR Dolaşım Belgeli olduğu
kullanıcı tarafından TAREKS’te beyan edilen ürünler için ürünün ithal
edilebileceğine dair TAREKS referans numarası doğrudan oluşturulur.


(2) Dâhilde İşleme Rejimi Kararı kapsamında ithal
edilen ürünlerden elde edilen ikincil işlem görmüş ürünlerin Ek-1 ve Ek-2’deki
listelerde yer alması durumunda, bu ürünlerin Serbest Dolaşıma Giriş Rejimine
tabi tutulması halinde TAREKS üzerinden başvuru yapılmaz, ithalat işlemleri 11
inci maddeye göre sonuçlandırılır.


(3) Gümrük Yönetmeliğinin 446 ncı maddesinin birinci
fıkrasının (a), (b) ve (c) bentlerinde tanımlanan nedenlerle geri gelen daha
önce ihraç edilmiş eşya için TAREKS üzerinden başvuru yapılmaz, ithalat
işlemleri 11 inci maddeye göre sonuçlandırılır.


(4) 29/9/2009 tarihli ve 2009/15481 sayılı Bakanlar
Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan 4458 sayılı Gümrük Kanununun Bazı
Maddelerinin Uygulanması Hakkındaki Kararın beşinci kısmında belirtilen eşyanın
ithalatında TAREKS üzerinden başvuru yapılmaz, ithalat işlemleri 11 inci maddeye
göre sonuçlandırılır.


(5) Risk analizine göre yapılacak değerlendirmede,
birinci fıkra kapsamına giren ürünler de fiili denetime yönlendirilebilir.


Kapsam dışı


MADDE 7- (1) Başvuru konusu ithalat
partisine ilişkin kapsam dışı beyanı, ithalatçı firma tarafından ilgili gümrük
idaresine yapılır. Kapsam dışı kararına yönelik değerlendirme öncelikli olarak
ilgili gümrük idaresince yapılır.


(2) İlgili gümrük idaresi tarafından başvuru konusu
ithalat partisinin bu Tebliğ kapsamında yer aldığına karar verilmesi durumunda
kapsam değerlendirmesi ilgili denetim biriminin teknik incelemesi neticesinde
de belirlenebilir.


Risk analizi


MADDE 8- (1) Fiili denetime yönlendirilen
ürünler, kullanıcıların TAREKS üzerinden beyan ettiği bilgiler çerçevesinde
risk analizine göre belirlenir.


(2) Risk analizinde kullanılacak kriterler, gerekli
görülmesi halinde Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ve ilgili
diğer tarafların da görüşü alınarak, Bakanlıkça belirlenir.


(3) TAREKS ve Ulusal Piyasa Gözetimi ve Denetimi
Bilgi Sistemi (PGDBİS) arasında veri akışının sağlanmasıyla, bu Tebliğ kapsamı
ürünlerin ithalat denetimlerine ilişkin veriler, PGDBİS’e iletilir.


(4) Risk analizi sonucunda fiili denetime
yönlendirilmeyen ürünlerin ithal edilebileceğine dair TAREKS referans numarası
doğrudan oluşturulur.


Fiili denetim


MADDE 9- (1) Fiili denetime yönlendirilen
ürünler için Ek-3’ün üçüncü maddesinde belirtilen belgeler, başvuru günü dâhil
yirmi iş günü içerisinde elektronik ortamda TAREKS’e yüklenir ve TAREKS’te
talep edilmesi halinde sistem tarafından ilave süre verilir. İlgili belgelerin
sisteme süresi içerisinde yüklenmemesi halinde başvuru olumsuz olarak
sonuçlanır.


(2) Firmalardan ilave bilgi ve belge istenebilir.


(3) Fiili denetim sonucunda ilgili mevzuata aykırılık
tespit edilmemesi ya da ürünün kapsam dışı olduğunun tespiti durumlarında,
ürünün ithal edilebileceğine dair TAREKS referans numarası oluşturulur.


(4) İlgili mevzuata aykırılık tespit edilmesi veya
talep edilen ek bilgi ve belgelerin süresi içerisinde TAREKS’e yüklenmemesi
durumunda, fiili denetim olumsuz olarak sonuçlandırılır.


(5) TAREKS’e yüklenen, Performans Beyanı, test raporu
veya denetim birimince talep edilen diğer belgelerin ilgilisince düzenlenmediğinin
tespiti halinde, diğer şartlar uygun olsa dahi fiili denetim olumsuz olarak
sonuçlandırılır.


Kullanıcıya yapılan bildirimler


MADDE 10- (1) Denetim sürecine ve
sonucuna ilişkin sorgulamalar TAREKS aracılığıyla yapılır.


(2) Denetim sürecine ve sonucuna ilişkin bildirimler,
Dış Ticarette Risk Esaslı Kontrol Sistemi Tebliği (Ürün Güvenliği ve Denetimi:
2011/53)’nin 6 ncı maddesi kapsamında yapılan “Yetkilendirme Başvuruları”
uygulamasında kullanıcılar tarafından beyan edilen elektronik posta adresine iletilir.
Kullanıcıya ulaşmayan bildirimlerden Bakanlık sorumlu değildir.


(3) Yapılan denetimde, üründe mevzuata aykırılık
tespit edilmesi halinde durum ayrıca ilgili gümrük idaresine yazıyla ve sistem
üzerinden bildirilir.


TAREKS referans numarasının gümrüklere beyanı


MADDE 11- (1) Ürünün ithal
edilebileceğine dair TAREKS referans numarasının gümrük beyannamesinin 44
numaralı hanesine ithalatçı firma tarafından kaydedilmesi zorunludur.


(2) TAREKS referans numarası verildiği tarihten
itibaren 1 yıl süreyle geçerlidir.


(3) Dâhilde İşleme Rejimi Kararı kapsamında ithal
edilen ürünlerden elde edilen ikincil işlem görmüş ürünlerin Ek-1 ve Ek-2’deki
listelerde yer alması durumunda, bu ürünlerin Serbest Dolaşıma Giriş Rejimine
tabi tutulması halinde 18140099152013143475484 olarak belirlenen 23 haneli
TAREKS referans numarası, gümrük beyannamesinin 44 numaralı hanesine ithalatçı
firma tarafından kaydedilir.


(4) Gümrük idarelerine kapsam dışı olarak beyan
edilen ürünlerin ithalatında, 18140099242013015773484 olarak belirlenen 23
haneli TAREKS referans numarası, gümrük beyannamesinin 44 numaralı hanesine
ithalatçı firma tarafından kaydedilir. Kapsam dışı olarak beyan edilen
ürünlerin, gümrük gözetiminde bulunması kaydıyla, ürünlerin ilgili gümrük
idaresince denetime yönlendirilmesi halinde, 5 inci madde çerçevesinde TAREKS
üzerinden başvuru yapılır.


(5) GTİP değişikliği sonucunda bu Tebliğin eki
listede yer aldığı tespit edilen ürünlerin, gümrük gözetiminde bulunması
kaydıyla ilgili gümrük idaresince denetime yönlendirilmesi halinde, 5 inci
madde çerçevesinde TAREKS üzerinden başvuru yapılır.    


(6) 4458 sayılı Gümrük Kanununun Bazı Maddelerinin
Uygulanması Hakkındaki Kararın beşinci kısmında belirtilen eşyanın ithalatında,
18140099114115014436576 olarak belirlenen 23 haneli TAREKS referans numarası,
gümrük beyannamesinin 44 numaralı hanesine kaydedilir.


(7) Geri gelen eşyanın ithalatında
24140099914710012931030 olarak belirlenen 23 haneli TAREKS referans numarası,
gümrük beyannamesinin 44 numaralı hanesine kaydedilir.


İthalatçının sorumluluğu


MADDE 12- (1) İthalatçı, bu Tebliğ
kapsamında denetlensin veya denetlenmesin, ithal ettiği ürünlerin her halükârda
Yapı Malzemeleri Yönetmeliği (305/2011/AB) dâhil olmak üzere ilgili tüm
mevzuata uygun ve güvenli olmasından ve ürünlere eşlik eden belgelerin
doğruluğundan 7223 sayılı Kanun uyarınca sorumludur.


(2) Ürünün ithaline izin verilmesi veya ürüne dair
TAREKS referans numarası oluşturulması, ürünün mevzuata uygun ve/veya güvenli
olduğu anlamına gelmez.


(3) İthal edilmiş ürünün GTİP’inin Ek-1 veya Ek-2’de
yer aldığının sonradan yapılan kontrol sonucunda tespit edilmesi halinde
keyfiyet ilgili gümrük idaresi tarafından Çevre, Şehircilik ve İklim
Değişikliği Bakanlığına bildirilir. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği
Bakanlığının ürünün güvenli olmadığını tespit ederek gümrük idaresine
bildirmesi halinde, uygunluk değerlendirmesinin olumsuz sonuçlandığı kabul
edilir.


Yaptırımlar


MADDE 13- (1) Bu Tebliğe aykırı hareket
edenler ile yanlış veya yanıltıcı beyanda bulunanlar, Ek-3’te belirtilen ya da
denetim süresince talep edilen herhangi bir belgede tahrifat yapanlar veya
tahrifat yapılmış belgeyi ibraz edenler hakkında, 7223 sayılı Kanun, 27/10/1999
tarihli ve 4458 sayılı Gümrük Kanunu, Teknik Düzenlemeler Rejimi Kararının
hükümleri ve ilgili diğer mevzuat uygulanır.


(2) TAREKS üzerinden yürütülen denetimlerde, ilgili
mevzuata, bu Tebliğ hükümlerine ve bu Tebliğe ilişkin uygulamalara aykırı
hareket eden kullanıcının yetkisi, fiilin ağırlığına göre 3 ila 12 ay süreyle
askıya alınır; firmanın denetim başvuruları 6 ila 12 ay süreyle fiili denetime
yönlendirilir. Bu yaptırımlar uygulanırken belirlenen süreler ve denetim
oranları, firmanın başvuru sıklığı, varsa önceki ihlalleri ve/veya ürünün
niteliği gibi hususlar dikkate alınarak belirlenir.


Yetki


MADDE 14- (1) Bu Tebliğde yer alan
hususlarda uygulamaya yönelik önlem almaya ve düzenleme yapmaya Bakanlığın Ürün
Güvenliği ve Denetimi Genel Müdürlüğü yetkilidir.


Yürürlükten kaldırılan tebliğ


MADDE 15- (1) 31/12/2023 tarihli ve 32416
dördüncü mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yapı Malzemelerinin İthalat
Denetimi Tebliği (Ürün Güvenliği ve Denetimi: 2024/14) yürürlükten
kaldırılmıştır.


Geçiş süreci


GEÇİCİ MADDE 1- (1) 1/1/2025 tarihinden
önce çıkış ülkesinde ihraç amacıyla Türkiye’ye sevk edilmek üzere taşıma
belgesi düzenlenmiş veya gümrük mevzuatı uyarınca gümrük idarelerine sunulmuş
olan ürünlerin ithalatı, 28/2/2025 tarihine kadar (bu tarih dahil) ithalatçı firmanın
talebi halinde, 15 inci maddeyle yürürlükten kaldırılan Yapı Malzemelerinin
İthalat Denetimi Tebliği (Ürün Güvenliği ve Denetimi: 2024/14)’ne göre
sonuçlandırılır.


Yürürlük


MADDE 16- (1) Bu Tebliğ 1/1/2025
tarihinde yürürlüğe girer.


Yürütme


MADDE 17- (1) Bu Tebliğ hükümlerini
Ticaret Bakanı yürütür.


 


Ekleri için tıklayınız