4473 sayılı Yangın, Yersarsıntısı, Seylap veya Heyelan Sebebiyle Mahkeme ve Adliye Dairelerinde Ziyaa Uğrayan Dosyalar Hakkında Yapılacak Muamelelere Dair Kanun

1893










 


YangIn, yersarsIntIsI,
seylap veya heyelan


SEBEBİYLE
MAHKEME VE ADLİYE DAİRELERİNDE


ZİYAA
UĞRAYAN DOSYALAR HAKKINDA YAPILACAK


MUAMELELERE
DAİR KANUN


 


Kanun
Numarası                  : 4473


Kabul
Tarihi                         : 16/7/1943


Yayımlandığı
Resmî Gazete: Tarih: 21/7/1943   Sayı: 5461


Yayımlandığı
Düstur           : Tertip: 3   Cilt: 24   Sayfa: 583


 


Umumi hükümler


             



Madde
1 – Yangın,
yersarsıntısı, seylap veya heyelan sebebiyle mahkeme ve adliye dairelerinde
ziyaa uğrayan dosyaların yenilenmesi bu kanun hükümleri dairesinde yapılır.


            



Madde
2 – Birinci
maddede yazılan hallerde bu kanunun tatbik edilebilmesi Adliye Vekaletinin
kararına bağlıdır. Karar Resmi Gazete ve ayrıca mahallinde mütat vasıtalarla
neşir ve ilan olunur.


            



Madde
3 – Yenileme
muamelesi:


 A)
Taraflardan birinin;


B)
Davaya dahil olanın;


C)
İhbar üzerine davaya iltihak etmiş olanın;


D)
İcrada takip talebi yapanın;


E)
Cezada şahsi şikayette bulunan veya müdahil olanın;


F)
Veya bunların yerine kaim olanların;


talebiyle
yapılır.


 


BİRİNCİ FASIL


Hukuk ve ticaret dosyaları


 


Madde
4 – Yenileme
talepleri işe bakmış olan mahkeme tarafından tetkik olunur. Lüzumuna göre bu
vazife Adliye Vekaletince hakim sınıfından ayrılacak kimselerden mahallinde
teşkil edilecek bürolara veya mevcut mahkemelerden birine tevdi olunabilir.


            



Madde
5 – Talep,
imzalı bir beyanname ile yapılır.


Beyanname:


A)
Yenileme talebinde bulunanların ad ve soyadlarını, ikametgahlarını ve
vekillerinin ad ve soyadlarını ve ikametgahlarını;


B)
Davanın mevzuu;


C)
Davanın ikame tarihini;


D)
Dosya numarasını;


E)
İbraz edilmiş olan vesikaların adedini, mahiyetini ve muhtevasını; 


F)
Tahkikat hakimi huzurunda ve mahkemede ikame edilmiş olan diğer delilleri;


G)
Afet tarihine kadar ittihaz olunan kararları ve yapılan muameleleri;


H)
Hüküm verilmişse tarih, mahiyet ve mucip sebeplerini;


ihtiva
eder.


Beyannamedeki
imzanın, sahibine ait olduğu hakim veya büro azasından biri tarafından tasdik
edilir. Beyannamede eksik kalmış noktalardan mümkün olanı ikmal ettirilir.


Beyanname
sahibine bedava bir vesika verilir.


            



Madde
6 – Yenileme
talepleri ikinci madde gereğince vakı neşir ve ilan tarihinden itibaren altı ay
içinde yapılır. Bu müddet geçtikten sonra yapılacak müracaatlar umumi hükümlere
tabidir.


            



Madde
7 – Beyannameyi
verenin talebi üzerine alakalılara davetiye gönderilir. Bu davetiyede davetin
sebebi hulasaten dercedilir ve yenileme muamelesi için tayin olunan gün ve
saatte gelmesi lüzumu bildirilir. Gelmediği takdirde kendisine ikinci bir
davetiye gönderilir ve bunda, yine gelmediği surette gıyap kararı tebliğine
lüzum olmaksızın yenileme muamelesinin gıyabında bitirileceği ihtar olunur.
Ancak gelmiyen taraf veya vekilinin itirazı halinde makbul bir mazeret
sebebiyle gelemediği sabit olursa yenileme muamelesine huzurunda devam olunur.


Aynı
tarafın birden ziyade itiraz talebi kabul olunmaz.


            



Madde
8 – Yenileme
talebi vukuunda zayi olan dosyanın yenilenmesi için mahkeme veya büro icabeden
tedbirleri alır.


            



Madde
9 – Dava,
henüz layiha teatisi safhasında ise afet tarihine kadar verilmiş layiha ve
vesika suretleri taraflardan istenilerek dosyaya konulur ve mütaakıp
muamelelerin ifası için dosya ait olduğu mahkemeye tevdi olunur. Yenileme
mahkemece yapılmışsa umumi hükümler dairesinde muameleye devam edilir.


            



Madde
10 – Dava, tahkikat veya muhakeme safhasına intikal etmişse
taraflardan afet tarihine kadar teati olunan layihaların ve ibraz olunan
vesikaların suretleri istenir. Gerek ibraz olunan vesikalar ve gerek afet
tarihine kadar cereyan eden muameleler ve ittihaz olunan kararlar üzerinde
tarafların ifadeleri birleşirse keyfiyet zabıtla tesbit olunur ve taraflara
imza ettirilerek ait olduğu mahkemeye verilir.


            



Madde
11 – Afetten evvel ibraz edildiğinde veya muhtevasında
ihtilaf edilen vesikaların ibraz edilmiş olduğuna dair her türlü delil ve
karine tetkik edilir ve ibraz edilmiş olduğuna kanaat hasıl olursa muhtevası
hakkında şahit dinlenir.Bir vesikanın ibraz edilmiş iken mahkeme veya adliye
binalarında ziyaa uğramış olduğu hakkında bu kanuna göre verilmiş olan karara
itiraz olunamaz.


            



Madde
12 – Davaya dair hüküm verilmiş olduğu hususunda tarafların
ifadeleri birleşirse mahkeme veya büro hükmün mahiyeti, delilleri, muhakeme
safhaları, hüküm tarihi hakkında malümat ve vesikaları ve ilanın tebliğ edilip
edilmediği hakkında tarafların beyanlarını toplıyarak dosyayı mahkemeye verir.


İki
tarafın birleşmesi kafi olan hadiselerde mahkeme buna müstenit hükmünü yenileme
suretiyle yeniden ilama bağlar. Bu ilamda iddia ve müdafaa sebepleriyle hükmün
istinat ettiği delil ve sebepler tekrar edilmek suretiyle yazılır. 


Alakalılar,
hükmün müddeti içinde temyiz edilmeksizin katileştiğini birlikte ifade ve kabul
ettikleri takdirde tanzim edilecek ilamın altına hükmün katileştiği şerh ve
tasdik olunur. İlamın tebliğ edildiğini inkar eden tarafa diğerinin talebiyle
mahkeme veya büro yemin verir.


            



Madde
13 – Şahitler her halde davetiye ile çağrılır. Davetnamede
şahitlerin davetiyeyi ve hüviyet cüzdanını veya hüviyetini ispat edebilecek bir
vesikayı hamil olarak gelmeleri lüzumu yazılır. Mahkeme veya büro şahitlerin
hüviyetini, hüviyet cüzdanlarına veya vesikalara göre tayin eder ve bu
varakanın sureti alınıp dosyaya konur ve lüzum görürse şahit hakkında zabıtaca
tahkikat yapılır.


            



Madde
14 – Afet tarihinden önce verilmiş ve redde uğramamış olan
bir keşif raporunun mevsuk bir sureti bulunur veya münderecatında iki tarafın
ifadeleri birleşirse muteberdir. Aksi takdirde mümkün oldukça yeniden keşif
yapılır. Buna imkan görülemezse ehlivukuf yeminle dinlenir.


Delillerin
tesbitine, imza hakkında yapılan tahkikata ve muhasebe rüyetine mütaallik olan
raporlar hakkında da aynı hüküm tatbik olunur.


            



Madde
15 – Afet tarihinden önce karar verilmiş olan hacizden
maada, ihtiyati tedbirler kanununun o mahalde tatbik sahasına girdiği tarihten
bir ay müddetle ve yenileme için müracaat edilmiş ise yenileme muamelesi
neticeleninceye kadar olduğu gibi kalır. Bu tedbirin uzatılması veya bu
müddetten evvel kaldırılması mahkeme kararına bağlıdır.


            



Madde
16 – Yenilenerek salahiyetli mahkemeye tevdi olunan
davaların muhakemesi sırasında bir hususun yenilenmediği anlaşılırsa işe el
koyan mahkeme noksan kalan kısmı bu kanun hükümleri dairesinde yeniler.


            



Madde
17 – Adliye Harc Tarifesi Kanununun celse harclarına
mütaallik 14 üncü maddesi hükmü, bu fasılda yazılı yenileme muamelelerinde de
tatbik olunur.


 


İKİNCİ
FASIL


İcra ve iflas dosyaları


 


BİRİNCİ KISIM


İcra dosyaları


 


Madde
18 – İcra dosyalarının yenileme muamelesi yazılı deliller
ve vesikalar üzerine icra ve iflas tetkik mercii vazifesini gören icra
hakimleri tarafından yapılır. Tetkik mercii icabında zayi olan delilleri tesbit
için şahit de dinleyebilir.


            



Madde
19 – İnfazı katileşmesine bağlı olmıyan bir ilam hükmünün
müddeti içinde temyiz edildiği, ancak dosyası birinci maddede yazılı sebeplerle
zayi olduğundan dolayı temyiz mahkemesine gönderilemediği ve henüz yenileme
muamelesi yapılıp intaç edilmediği takdirde alakalının talebiyle ait olduğu
mahkeme veya bürodan ilamın müstenit olduğu dosyanın yenilenmekte olduğunu
mübeyyin bedava bir vesika verilir. Bu vesikanın ibrazı halinde icra memuru
ilamın icrasını yenileme neticesine kadar geri bırakır.


Nafaka
ilamları bu hükümden müstesnadır.


            



Madde
20 – Bir mal veya alacak üzerine ihtiyati haciz konmuş
olduğu vesika ile sabit olup da borçlu talep ederse haciz koyana bu hususta
mahkemeye müracaatla davasını açmak ve haczin devamı hakkında bir karar
istihsal etmek üzere icra memuru tarafından bir ay mühlet verilir.


Mahkemeden
bu bapta bir karar verilmeden bu müddet geçtiği ve tetkik mercii tarafından
temdidi hakkında bir karar verilmediği takdirde haciz kendiliğinden kalkar. 


            



Madde
21 – İcrai haciz mahkeme ilamına veya bu mahiyetteki
vesikaya veya itiraz müddetinin geçmesiyle katileşen takibe müsteniden konulmuş
ise, refine dair borçlu tarafından bir mahkeme kararı getirilmedikçe bu haciz
devam eder.


            



Madde
22 – Haciz dereceleri bu vesika ile tesbit edilemezse haciz
koyanlar aynı derecede sayılırlar.


            



Madde
23 – İcra dairesinde tutulan muhasebe, vezne, kasa, hesabı
cari, esas ve takip defterleri yenileme muamelesi için resmi vesika ve muteber
esaslardandır.


            



Madde
24 – Eski dosyaların yenilenmesi için müracaat şekli ve
müddeti beşinci ve altıncı maddeler hükümlerine tabidir.


Müracaat
vukuuna dair bedava bir vesika verilir.


            



Madde
25 – Elinde haczedilmiş mal veya zimmetinde haczedilmiş
alacak bulunan hakiki ve hükmi şahıslar, ayrıca 35 inci madde mucibince
istenilmiş ise, bu kanunun mahallinde tatbikına başlandığı tarihten iki ay
içinde keyfiyeti ait olduğu icra dairesine yazı ile veya şifahen bildirmeğe
mecburdurlar.


Bildirdiklerine
dair kendilerine bedava bir vesika verilir.


Kanunun
bu hükmüne riayet etmiyenler hakkında 35 inci madde hükmü tatbik olunur.


 


İKİNCİ KISIM


İflas dosyaları


 


Madde
26 – Yenileme muamelelerinde iflas dairesi; tapu daireleri,
bankalar, ticaret odaları gibi alakalı müesseselerle gazete ilanlarından ve
sair membalardan istifade eder ve bu husus için lüzumlu gördüğü bütün
tedbirleri alır.


 


Madde
27 – Henüz katileşmemiş olan iflas hükümlerini mutazammın
ilamların yenilenmesi 12 nci madde hükmüne tabidir.


 


Madde
28 – Tasdikı katileşmiş korkordatolara mütaallik muamelelerin
dosyası konkordato komiseri veya iflas dairesi tarafından, henüz katileşmemiş
olan konkordatolara mütaallik hüküm, karar ve muameleler hangi safhada kalmışsa
o safhayı tetkike salahiyetli makam tarafından yenilenir.


            



Madde
29 – Evvelce yapılmış olan alacaklılar, toplantısına ait
zabıt ve vesikalar yenilenemediği takdirde yeniden toplanmağa davet olunur.


 


ÜÇÜNCÜ FASIL


Geçen fasıllara ait müşterek
hükümler


 


Madde
30 – Afet tarihinden evvel ibraz edilmiş olup zayi olduğu
bu kanuna göre tesbit olunan ve resmi yahut tasdikli bulunmıyan vesikaların
taallük ettiği davalarda gerek vesikanın yazısı, tarih ve imzası ve gerek
vesikanın muhtevi bulunduğu akit ve muamelenin vücudu hakkında mahkeme veya
büro şahit dinliyebilir.


Mahkeme
veya büro bu gibi şahitlerin kabul veya reddi hususunda, kendisine arzu edilen
diğer delil ve emarelere istinat suretiyle, geniş takdir hakkına maliktir.


            



Madde
31 – Dosyaların yenilenmesi için müracaat olunacak
vasıtalar şunlardır:


Taraflarca ibraz edilen
veya bunlardan ve diğer şahıslardan ve mercilerden alınan varakalar ve senetler
(Asil veya suretler) ve delillerin tesbiti hakkındaki kayıtlar, hakimin katibin
notları, sicillerdeki kayıtlar, keza hakimin veya memur veya katibin hatırası,
tahkikat veya muamelelerde hazır bulunmuş kimselerin ifadeleri, taraflar vekillerinin notları ve dosyaların yenilenmesine yarayacak
sair malümat.


            



Madde
32 – Yenileme için vakı olan müracaat üzerine son muamele
tarihinden itibaren alakalısı tarafından iş altı ay takip edilmezse yenileme
hakkı sakıt olur ve umumi hükümler dairesinde muamele yapılır.


            



Madde
33 – Yenileme muamelesi sırasında kanunların ve hakimlerle
salahiyetli memurların tayin ettikleri müddetlerin afet tarihinden önce
katedilmiş olduğuna mütaallik iddialar iki tarafın ifade birliği veya vesika
ile sabit olmaz ve diğer nevi delil ve emareler kafi kanaat vermezse müddetin
kanun hükümlerine uygun surette muhafaza edilmiş olduğuna dair hakim tarafından
re'sen yemin ettirilebilir.


            



Madde
34 – Son günü afet tarihine tesadüf eden yukarıdaki maddede
yazılı müddetler bu kanunun mahallinde tatbikına başlandığı tarihten itibaren
bir ay uzatılır.


            



Madde
35 – (Değişik: 23/1/2008-5728/114 md.)


Bir işe ait
vesika kimin elinde ise o kimse yenilemeyi yapan merciin emriyle bu vesikayı
vermeğe mecburdur. Bu makamlarca vesika asıllarının alıkonulmasına lüzum
görülmezse suretleri alınarak aslı iade edilir. Asılları alıkonulan vesikaların
suretleri bedava tasdik olunur. Mahkeme veya büro veya tetkik mercii tetkik
ettiği maddeye müteallik olarak hakiki ve hükmi her şahıstan lüzum gördüğü her
suali sorabilir. Bu suallere doğru olarak ve tayin edilen müddette cevap vermek
mecburidir. Bu müddet beş günden aşağı ve yirmi beş günden yukarı olamaz.


Bu Kanun
kapsamına giren belgeleri, açıkça istenmesine rağmen, kendisinde bulunduğu
hâlde yetkili kamu görevlisine vermeyen kişi bir yıldan beş yıla kadar hapis
cezasıyla cezalandırılır.


Bu Kanun kapsamına
giren belgelerle ilgili bilgileri açıkça istenmesine rağmen, yetkili kamu
görevlisine vermeyen veya yanlış bilgi veren kişi üç aydan iki yıla kadar hapis
cezasıyla cezalandırılır.


Bu madde
hükümleri bir doğal veya sosyal felaket dışında herhangi bir sebeple belgelerin
yok olması veya kaybedilmesi hâlinde de uygulanır.


Bu maddede
yazılı suçlar bir avukat tarafından yapılmışsa doğrudan doğruya veya yukarıda
belirtilen makamlardan verilecek müzekkere üzerine hakkında baro tarafından
ayrıca disiplin cezası dahi tayin olunur.


Baro,
disiplin cezası tayini hususunda mahkemece verilecek beraat kararıyla mukayyet
değildir.


 


DÖRDÜNCÜ FASIL


Ceza dosyaları


            



Madde
36 – (Değişik birinci fıkra: 23/1/2008-5728/115 md.) Soruşturma evresi genel hükümler uyarınca yenilenir.


Şikayete
bağlı işlerde davacıların verecekleri şikayetname üzerine yeniden amme davası
açılır. Yenileme işinde zabıta kayıt ve dosyalarından ve suçtan zarar
görenlerin şikayet ve beyanlarından istifade olunur.


            



Madde
37 – (Mülga: 23/1/2008-5728/578 md.)


            



Madde
38 – (Değişik : 23/1/2008-5728/116 md.)


Kovuşturma
evresinde dosyaların noksanı mahkemece ikmal edilir.


Dosya yoksa veya mevcudu duruşma yapılmasına imkân vermeyecek
derecedeyse soruşturma yeniden yapılır.


           


Madde
39 – Mahkemece hüküm verilmiş olanlardan:


A)
Hüküm gıyabında verilip ilamı tebliğ edilmemiş olanlar hakkında;


B)
Bu suretle hüküm verilipte ilamı tebliğ edilmişse eski hale getirme talebi
vukuunda dosya mevcuduna göre;


C)
Hüküm vicahlarında verilipte katileşmiş bulunduğu halde ilamın müddeiumumiliğe
verilmemiş olanlar hakkında;


38
inci madde hükmü tatbik olunur.


           


Madde
40
– Hakkında hüküm hulasası verilmiş olan suçlara ait hüküm, katileşince bu
hulasalar ilam mahiyetinde telakki edilerek infaz olunur.


Kanun
yoluna gidildiği suçlu tarafından beyan edilirse bu gibiler hakkında (38) inci
madde hükmü dairesinde muamele yapılır.


Bu
takdirde hükmolunan ceza miktarı bir seneden aşağı hapsi istilzam ediyorsa
mahkeme tahliye kararı verebilir.


           


Madde
41 – Yenileme sırasında o işe dair eski dosya ele geçerse
yenileme muamelesi durur. Yenileme işi hükümle neticelendikten sonra hükmü havi
eski dosya bulunursa mahkümun lehindeki hüküm infaz olunur.


           


Madde
42 – (Mülga: 23/1/2008-5728/578 md.)


           


Madde
43 – (Değişik: 23/1/2008-5728/117 md.)


Bir doğal veya sosyal felaket nedeniyle ya da başka herhangi bir
sebeple belgelerin yok olması veya kaybolması hâlinde dava zamanaşımı süresi
dosya kovuşturma işlemlerine devam edecek ölçüde tamamlanıncaya kadar işlemez.
Ancak, dosyanın yok edilmesine veya kaybolmasına kasten sebebiyet verilmemiş
olması hâlinde bu durma süresi beş yıldan fazla olamaz.


 


Madde
44 – (Mülga: 2/7/2018-KHK-700/19 md.)


 


BEŞİNCİ FASIL


Son hükümler


 


Madde
45 – Bu kanunda tarif edilen yenileme muamelesi, mahkeme ve
adliye binaları içinde iken birinci maddede yazılı hadiselerden dolayı zayi
olmuş veya okunamıyacak dereceye gelmiş olan bütün evraka şamildir.


           


Madde
46 – Yenileme işine mütaallik bilcümle evrak, kayıtlar ve
bunların suretleri ve bu husustaki muameleler her nevi rüsum ve harctan
muaftır. Yenileme büroları veya mahkemeler tarafından verilecek vesikaların
ibrazı üzerine noterler de, suretlerini çıkaracakları evrak için yazı
ücretinden başka hiç bir resim ve harc ve ücret istiyemezler.


Tebliğ
ücreti ve yenilemenin istilzam ettiği diğer masraflar mahkeme masraflarına
dahil edilmek üzere yenileme istiyenden alınır.


           


Madde
47 – Bu kanun neşri tarihinden itibaren mer'idir.


           


Madde
48 – Bu kanunun hükümlerini icraya İcra Vekilleri Heyeti
memurdur.


 


 


 


 


4473 SAYILI
KANUNA EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN MEVZUATIN VEYA


ANAYASA
MAHKEMESİ İPTAL KARARLARININ


YÜRÜRLÜĞE
GİRİŞ TARİHLERİNİ GÖSTERİR LİSTE


 


 







Değiştiren
Kanunun/KHK’nin veya İptal Eden Anayasa Mahkemesi Kararının Numarası



4473 Sayılı Kanunun Değişen
veya İptal Edilen Maddeleri



Yürürlüğe Giriş Tarihi






5728



35, 36, 37, 38, 42, 43



8/2/2008






KHK/700



44



24/6/2018
tarihinde birlikte yapılan Türkiye Büyük Millet Meclisi ve Cumhurbaşkanlığı
seçimleri sonucunda Cumhurbaşkanının andiçerek göreve başladığı tarihte
(9/7/2018)