Xylella Yaprak Yanıklığı ile Mücadele Hakkında Yönetmelik

XYLELLA YAPRAK YANIKLIĞI İLE MÜCADELE


HAKKINDA YÖNETMELİK


 


BİRİNCİ BÖLÜM


Başlangıç Hükümleri


Amaç


MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin amacı;
Xylella fastidiosa (Wells vd.)’nın varlığının ve yayılış alanlarının tespiti,
yayılmasının engellenmesi ve eradikasyonuyla, Xylella fastidiosa ile mücadeleye
ilişkin alınacak asgari önlemleri düzenlemektir.


Kapsam


MADDE 2- (1) Bu Yönetmelik; Xylella
fastidiosa’nın sürveyi, tespit edilmesi, mücadelesi, yayılmasının engellenmesi
ve eradike edilmesine ilişkin hususları kapsar.


Dayanak


MADDE 3- (1) Bu Yönetmelik; 11/6/2010
tarihli ve 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem
Kanununun 15 inci maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.


Tanımlar


MADDE 4- (1) Bu Yönetmelikte geçen;


a) Bakanlık: Tarım ve Orman Bakanlığını,


b) Belirlenmiş bitkiler: EK-2'de listelenen cinslere
veya türlere ait olan ve zararlı organizmanın belirli alt türlerine duyarlı
olduğu bilinen, tohumlar hariç dikim amaçlı konukçu bitkileri,


c) Bir nolu damızlık ünitesi: Araştırma kuruluşları
veya Bakanlıkça yetkilendirilen kuruluşlar tarafından ıslahçı materyalinden
özel korumalı tel seralarda veya izolasyon mesafesine uygun açık alanlarda
kurulan, virüsten ari ön temel sınıfta üretim materyali elde edilen bitkileri,


ç) Bitki pasaportu: Bitki sağlığı ile ilgili
12/1/2011 tarihli ve 27813 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Bitki Pasaportu
Sistemi ve Operatörlerin Kayıt Altına Alınması Hakkında Yönetmelikte belirlenen
bitki sağlığı standartlarının ve özel şartların karşılandığını gösteren çeşitli
bitki ve bitkisel ürünler için standart hale getirilmiş, Bakanlıkça belirlenen
usullere uygun olarak hazırlanan ve Bakanlık veya Bakanlıkça yetkilendirilenler
tarafından düzenlenen resmî etiketi veya belirli ürünler için Bakanlıkça kabul
edilen etiket dışındaki işareti,


d) Bulaşık alan: EK-3’te yer alan zararlı
organizmanın tespit edildiği ve sınırlarının belirlendiği alanı,


e) Enstitü müdürlüğü: Bakanlığa bağlı, zirai
mücadeleye yönelik araştırma ve uygulama faaliyetlerini yürüten müdürlükleri,


f) Eradike/eradikasyon: Xylella yaprak yanıklığının
tespit edildiği alandan yok edilmesine yönelik uygulanan bitki sağlığı tedbirlerini,


g) Genel Müdürlük: Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğünü,


ğ) ISPM 9: Bitki Sağlığına İlişkin Uluslararası
Standartlar, Zararlı Organizma Eradikasyon Programı Rehberini,


h) ISPM 14: Bitki Sağlığına İlişkin Uluslararası
Standartlar, Zararlı Risk Yönetimi İçin Sistemlerin Yaklaşımlarında Entegre
Tedbirlerin Kullanımını,


ı) ISPM 31: Bitki Sağlığına İlişkin Uluslararası
Standartlar, Sevkiyat Örnekleme Yöntemlerini,


i) İn vitro ortam: Bitkilerin test tüpü, petri kabı,
kültür ortamı gibi ortamlarda yetiştirilmelerini veya bulunmalarını,


j) KASK sistemi: İl ve ilçe müdürlükleri tarafından
karantinaya tabi zararlı organizmalarda yürütülen sürvey çalışmalarının ve
bulaşık alan bilgilerinin kayıt altına alındığı tarım bilgi sisteminde yer alan
karantinaya tabi zararlı organizma sürveyi kayıt sistemini,


k) Konukçu bitkiler: EK-1'de listelenen cinslere veya
türlere ait tohumlar hariç dikilecek tüm bitkileri,


l) Koruma alanı: Bulaşık olduğu bilinen ve karantina
tedbirlerinin uygulamaya konulduğu alanı,


m) Laboratuvar: Bakanlığa bağlı zirai mücadele
araştırma faaliyetlerini yürüten enstitü ve zirai karantina müdürlüklerinin
laboratuvarlarını,


n) Müdürlük: Tarım ve Orman il/ilçe müdürlüklerini,


o) Operatör: Bitkilerle ilgili çoğaltma, büyütme ve
korumayı içeren üretim, dikim, yetiştirme, yetiştiricilik, ülke topraklarındaki
hareketi ile piyasada kullanılabilir hale getirme faaliyetlerinin bir veya
birden çoğu ile profesyonel olarak meşgul olan kişileri,


ö) Ön temel materyal: Bir nolu üniteden elde edilen
üretim materyalini,


p) Sınırlandırılmış alan: Bulaşık alan ile tampon
bölgeden oluşan alanı,


r) Sürvey: Bir alanda hangi türlerin var olduğunu ya
da zararlı organizma popülasyonunun özelliklerini belirlemek için belirli bir
süre boyunca yürütülen resmî prosedürü,


s) Sürvey talimatı: Bakanlığın internet sitesinde
yayımlanan, istatistiksel olarak sağlam ve risk esaslı, bilimsel ve teknik
bilgileri içeren talimatı,


ş) Tampon bölge: Kendi içerisinde ya da dışarıya
doğru hedef zararlı organizmanın yayılma olasılığını en aza indirgemek için
resmî olarak bitki sağlığını korumak amacıyla sınırlandırılmış bir alanı
çevreleyen ya da bu alana bitişik olan ve uygun görülen hallerde bitki sağlığı
ya da diğer kontrol tedbirlerinin uygulandığı alanı,


t) Vektör: Zararlı organizmayı bitkilere bulaştırdığı
bilinen Cicadomorpha böcekleri veya zararlı organizmayı bitkilere
bulaştırdığından şüphelenilen diğer herhangi bir böceği,


u) Zararlı organizma: Xylella yaprak yanıklığı
hastalığına sebep olan Xylella fastidiosa (Wells vd.) etmeninin tüm alt
türlerini,


ü) Xylella fastidiosa (Wells vd.): Konukçu bitkilerin
sadece ksilem demetlerinde bulunan, vektör böcekler ile nakledilen, ksilem
demetlerini tıkaması sonucunda bitkinin su ve besin maddesi ihtiyacını
karşılayamamasına neden olan bakteriyel etmeni,


ifade eder.


İKİNCİ BÖLÜM


Sürveyler ve Acil Eylem Planları


Zararlı organizmanın varlığına yönelik yıllık
sürveyler


MADDE 5- (1) İlgili müdürlükler
tarafından, bulaşıklık şüphesi olması durumunda zararlı organizmanın tespiti
amacıyla konukçu bitkilerde ve diğer bitki türlerinde, yıllık sürvey yapılır.
Bu sürveyler vektörleri de kapsar.


(2) Sürveyler, ilgili enstitü müdürlüklerinin
denetimi altında yapılır.


(3) Sürveyler, tarlalar, meyve bahçeleri, üzüm
bağları, fidanlıklar, bahçe merkezleri ve/veya ticaret merkezleri, doğal
alanlar ve diğer ilgili yerler de dahil olmak üzere risk düzeyine göre tüm açık
alanlarda gerçekleştirilir. Zararlı organizmanın ekoklimatik koşullar nedeniyle
açık havada tespit edilemediği yerlerde sürveyler, yalnızca konukçu bitkilerin
yetiştirildiği ve zararlı organizmanın yayılması için risk oluşturması muhtemel
olan açık hava dışındaki yerlerde gerçekleştirilir.


(4) Sürveyler, dikim amaçlı bitkilerden ve varsa
vektörlerden örnek alınmasını ve bu örneklerin test edilmesini kapsar. Sürvey
programı ve örnekleme planı, sürvey talimatı dikkate alınarak zararlı
organizmanın düşük seviyede varlığının yeterli bir güvenilirlik düzeyinde
tespit edilmesini sağlar.


(5) Zararlı organizmanın, varlığının bilinmediği bir
alanda bir vektörde var olduğu teyit edilirse ilgili müdürlük tarafından
bulaşık vektörün bulunduğu yerin etrafında en az 400 m yarıçapında sürvey
yapılır ve ayrıca bulaşıklık şüphesi olması durumunda konukçu bitkiler ve diğer
bitki türlerinden örnek alınır ve test süreçleri gerçekleştirilir.


(6) Sürveyler, sürvey talimatında yer alan bilimsel
ve teknik bilgiler dikkate alınarak, zararlı organizma ve vektörlerinin
biyolojisi ile konukçu bitkilerin varlığı ve biyolojisine uygun olarak, zararlı
organizmayı tespit etme olasılığı açısından yılın uygun zamanlarında
gerçekleştirilir.


(7) Laboratuvarlar tarafından zararlı organizmanın
varlığı, EK-4'te listelenen moleküler testlerden biri ile izlenir. Sınırlanmış
alanlar dışındaki alanlarda pozitif sonuçların tespit edilmesi durumunda,
zararlı organizmanın varlığı, genomun farklı kısımlarını hedefleyen ve EK-4’te
listelenen bir diğer moleküler testin pozitif sonucu ile doğrulanır. Bu
testler, aynı bitki örneği veya doğrulama amacıyla kullanılan moleküler test
için uygun olması halinde aynı bitki ekstraktı kullanılarak yapılır.


(8) Zararlı organizmanın alt türlerinin tanımlanması,
sınırları belirlenmiş alandaki zararlı organizma ile bulaşık olduğu tespit
edilen her bitki türü için yapılır. Bu tanımlama, EK-4’ün Bölüm B'sinde
listelenen moleküler testler kullanılarak yapılır.


(9) İl müdürlükleri, sürvey sonuçlarını Genel
Müdürlüğe rapor eder ve KASK sistemine veri girişlerini yapar.


Acil eylem planları


MADDE 6- (1) Bakanlık tarafından
hazırlanan ve her yılın 31 Aralık günü itibarıyla güncellenen acil eylem planı;


a) 10 ila 14 üncü maddeler arasında belirtilen
zararlı organizmanın eradikasyonu,


b) 22 ila 25 inci maddeler arasında belirtilen
belirlenmiş bitkilerin ülke içindeki hareketleri,


c) 28 inci maddede belirtilen belirlenmiş bitkilerin
ve konukçu bitkilerin ülke içindeki hareketleri üzerinde gerçekleştirilecek
resmî kontrolleri,


ile ilgili alınacak tedbirleri belirler.


(2) Acil eylem planı ek olarak;


a) Zararlı organizmanın varlığının doğrulanması veya
şüphe edilmesi durumunda, sağlanacak minimum kaynaklar ile bu ek kaynakları
kullanılabilir hale getirmek için gerekli olan prosedürleri,


b) Sökülecek bitkilerin sahiplerinin belirlenmesi ile
sökülme emrinin bildirilmesine ve özel mülklere erişim için prosedürlerin yer
aldığı ayrıntılara ilişkin kuralları,


içerir.


ÜÇÜNCÜ BÖLÜM


Sınırlandırılmış Alanlar


Sınırlandırılmış alanların oluşturulması


MADDE 7- (1) Zararlı organizmanın
varlığının resmî olarak teyit edildiği hallerde Genel Müdürlük “Xylella Yaprak
Yanıklığı Acil Eylem Planını” uygulamaya alarak ilgili müdürlük/müdürlükleri
sınırlandırılmış alanları oluşturmaları için görevlendirir.


(2) İlgili müdürlük, gecikmeksizin sınırları
belirlenmiş bir alan oluşturur. Zararlı organizmanın yalnızca bir veya daha
fazla alt türünün varlığının doğrulanması durumunda, ilgili müdürlük yalnızca
bu alt türlerle ilgili olarak bir alanı sınırlar. Bir alt türün varlığının
teyidi beklemede olduğunda ilgili müdürlük, zararlı organizma ve tüm olası alt
türleri açısından bu alanı sınırlar.


(3) Sınırlandırılmış alan, bulaşık alan ve tampon
bölgeden oluşur. Bulaşık alan, zararlı organizma ile bulaşık olduğu tespit
edilen bitkinin çevresinde en az 50 m'lik bir yarıçapa sahip olan alandır.
Tampon bölge;


a) 10 ila 14 üncü maddeler arasında belirtilen
eradikasyon tedbirlerini almak amacıyla kurulmuş bir bulaşık alan olması
durumunda en az 2,5 km,


b) 15 ila 20 nci maddeler arasında belirtilen kontrol
tedbirlerini almak amacıyla kurulmuş bir bulaşık alan olması durumunda en az 5
km,


genişliğinde oluşturulur.


(4) Genel Müdürlük, müdürlükler tarafından
oluşturulan sınırlandırılmış alanların listesini günceller ve yıllık olarak
yayınlar.


Sınırlandırılmış alanların oluşturulması için
istisnalar


MADDE 8- (1) Enstitü müdürlüğü, 7 nci
maddeye istisna olarak başlangıçtaki zararlı organizma varlığının yayılmadığına
dair yüksek derecede güvenin olması ve aşağıdaki koşulların tümünün
gerçekleşmesi halinde eradikasyon amacıyla oluşturulan ve bulaşık alanı çevreleyen
tampon bölgeyi, genişliği 1 km’den az olmayacak şekilde daraltabilir:


a) Bulaşık alanda sağlık durumlarına bakılmaksızın
bulunan tüm belirlenmiş bitkilerden derhal örnek alınması ve örnek alınan bu
bitkilerin sökülmesi.


b) Bulaşık alanda sürvey talimatı dikkate alınarak
yıl içinde en az bir kez yapılan resmî testlere dayanarak, eradikasyon
tedbirlerinin alınmasından itibaren zararlı organizma ile bulaşık başka
bitkinin bulunmaması.


c) Zararlı organizmanın tespit edildiği yılı takip
eden ilk yıl içinde bulaşık alanı çevreleyen ve zararlı organizmanın varlığının
olmadığı bilinen en az 2,5 km genişliğindeki bölgede en az bir kez sürvey
yapılması, ilgili müdürlük tarafından o bölgede bulunan konukçu bitkilerden
örnek alınması ve test yapılması için ilgili laboratuvara gönderilmesi, bu
amaçla hazırlanan sürvey programı ve örnekleme planında, bulaşık bitkileri
çevreleyen ilk 400 m'lik alanın, o alanın diğer kısımlarına göre daha yüksek
risk taşıdığına yönelik tespit yapılması ve mezkûr program ile planın, %1 oranındaki
bulaşık bitki varlığı seviyesini en az %90 güvenle tanımlayabilecek şekilde
oluşturulması.


ç) Uluslararası Bitki Sağlığı Tedbirleri Standartları
uyarınca eradikasyon tedbirlerinin alınmasından itibaren zararlı organizmayı
taşıyan vektörlerin uçuş sezonu boyunca iki kez gerçekleştirilen testlerine
dayanılarak, bulaşık alanda ve yakın çevresinde hiçbir vektör tespit edilmemesi
halinde zararlı organizmanın doğal yayılımının olmadığı sonucuna ulaşılması.


(2) İlgili müdürlük, birinci fıkra uyarınca tampon
bölgenin genişliğini azaltırken, bu azaltmanın gerekçesini Genel Müdürlüğe
derhal bildirir.


(3) İlgili enstitü müdürlüğü, 7 nci maddeye istisna
olarak;


a) Zararlı organizmanın bulaşık bitkiler ile birlikte
yakın zamanda alana girdiğine veya zararlı organizmanın vektörlerine karşı
fiziksel korumaya sahip bir alanda tespit edildiğine dair kanıtların bulunması,


b) Denetim faaliyetleri sonuçlarının, bu bitkilerin
ilgili alana girişlerinden önce bulaşık olduğunu göstermesi,


c) Bu bitkilerin yakınlarında, yapılan testlere göre
zararlı organizmayı taşıyan vektör tespit edilmemesi,


şartlarının tamamının yerine getirilmesi halinde
sınırlandırılmış alanı hemen oluşturmamaya karar verebilir.


(4) Üçüncü fıkrada belirtilen durumlarda, ilgili
müdürlük tarafından aşağıdaki işlemler yapılır:


a) Zararlı organizmanın varlığının ilk teyit edildiği
alanda, başka bitkilerin bulaşık olup olmadığının ve başka tedbirlerin alınmasının
gerekip gerekmediğinin belirlenmesi için en az bir yıl boyunca yıllık sürvey
yapılır.


b) Genel Müdürlüğe, sınırlandırılmış alan oluşturmama
gerekçesi ve bu fıkranın (a) bendinde belirtilen incelemenin sonucu hazır olur
olmaz bildirilir.


(5) Dördüncü fıkranın (a) bendinde belirtilen sürvey,
Ek-4’te listelenen moleküler testlerden biri kullanılarak test edilmek üzere
örneklerin toplanmasını kapsar. Bu amaçla hazırlanan sürvey programı ve
örnekleme planı, %1 oranındaki bulaşık bitki varlığı seviyesini en az %90
güvenle tanımlayabilecek şekilde oluşturulur.


Sınırlandırılmış alanların kaldırılması


MADDE 9- (1) 13 üncü maddede belirtilen
sürveylere dayanarak sınırlandırılmış bir alanda zararlı organizma dört yıl
boyunca tespit edilmemişse, bu sınır kaldırılır. Bu tür durumlarda ilgili
müdürlük, Genel Müdürlüğe bilgi verir.


(2) Birinci fıkraya istisna olarak ilgili müdürlüğün
tampon bölgeyi 8 inci maddenin birinci fıkrası uyarınca en az 1 km'lik bir
genişliğe indirmesi halinde 8 inci maddenin birinci fıkrası uyarınca alınan
tedbirlerin bir sonucu olarak zararlı organizmanın varlığının başlangıçta izole
bir vaka olduğu ve ilgili sınırlandırılmış alanda daha fazla yayılmadığı
kesinse ve pratik olarak sınırlandırılmış alanın kaldırılmasına en yakın
zamanda sürvey talimatı dikkate alınarak sınırlandırılmış alan içinde resmî
testler gerçekleştirilmişse, ilgili enstitü müdürlüğünün uygun görüşü ile
sınırlandırılmış alan ilk kuruluşundan itibaren 12 ay sonra kaldırılabilir. Bu
amaçla hazırlanan sürvey programı ve örnekleme planı, %1 oranındaki bulaşık
bitki varlığı seviyesini en az %95 güvenle tanımlayabilecek şekilde
oluşturulur.


(3) İkinci fıkraya göre sınırlandırılmış alan
kaldırıldığında, daha önce oluşturulan sınırlandırılmış alanda bulunan
belirlenmiş bitkiler, takip eden iki yıl boyunca yoğun sürveylere tabi tutulur.
Bu amaçla hazırlanan sürvey programı ve örnekleme planı, %1 oranındaki bulaşık
bitki varlığı seviyesini en az % 80 güvenle tanımlayabilecek şekilde
oluşturulur.


(4) İlgili müdürlük, sınırlandırılmış alanı ilk
tanımlanmasından 12 ay sonra kaldırırken, bu kaldırmanın gerekçesini Genel
Müdürlüğe derhal bildirir.


DÖRDÜNCÜ BÖLÜM


Eradikasyon Tedbirleri


Bitkilerin sökülmesi


MADDE 10- (1) İlgili müdürlük;


a) Zararlı organizma ile bulaşık olduğu bilinen
bitkileri,


b) Zararlı organizma ile olası bulaşıklığa işaret
eden belirtileri gösteren veya bu zararlı organizma ile bulaşık olduğundan
şüphelenilen bitkileri,


c) Sağlık durumlarına bakılmaksızın bulaşık bitki ile
aynı türe ait bitkileri,


ç) Sınırlandırılmış alanın diğer bölümlerinde bulaşık
olduğu tespit edilen, bulaşık bitki dışındaki diğer türlere ait bitkileri,


d) (c) ve (ç) bentlerinde belirtilenler dışında,
örnekleme ve moleküler teste hemen tabi tutulmamış olan belirlenmiş bitkileri,


imha edilmek üzere bulaşık alandan derhal
uzaklaştırır.


(2) Birinci fıkranın (d) bendinde belirtilen ve
zararlı organizma açısından test edilip negatif sonuç veren bitkilerin
sökülmesi gerekmez. (d) bendine istisna olarak ilgili müdürlükler, son 2 yıl
içinde zararlı organizma tarafından bulaşık olduğu tespit edilmemiş olan
belirlenmiş bitkilerin, örnek alma ve test işlemine hemen tabi tutulmasına
gerek olmadığına karar verebilir. Bu karar, birinci fıkranın (d) bendine uygun
olarak gerçekleştirilen örnek alma ve test sonuçları ile 13 üncü madde
kapsamındaki sürveylere dayanılarak alınır. Ancak bu bitkiler 13 üncü madde
uyarınca yapılan yıllık sürveylere tabi tutulur.


(3) Birinci fıkrada belirtilen bitkiler sökülürken
ilgili müdürlük; gerekli tüm tedbirleri dikkate alır ve bu bitkiler tarafından
ortaya çıkabilecek risk düzeyine göre sökülme işlemini organize eder.


(4) İlgili müdürlükler, yıllık kontrollere tabi
tutulan bu belirlenmiş bitkilerden örnek alır ve bu örnekler, ilgili
laboratuvar tarafından EK-4’te listelenen moleküler testlerden biri ile teste
tabi tutulur. Test sonucunda örneğin belirlenmiş bitkilerin zararlı organizma
ile bulaşık olmadığının doğrulanması ve münferit olarak belirlenmiş bitkilerin
veya ilgili alanın; zararlı organizmanın vektör popülasyonuna karşı tüm gelişim
aşamalarında yerel koşullar dikkate alınarak kimyasal, biyolojik veya mekanik
yöntemleri içerebilecek uygun bitki sağlığı uygulamalarına tabi olması halinde,
birinci fıkranın (b), (c) ve (ç) bentlerinde belirtilenler hariç olmak üzere
sökülmesi durumunda kabul edilemez sonuçlar doğurabilecek veya korunmaları için
özel ulusal ya da yerel kurallara tabi olan, tarihsel değeri bulunan veya
belirli sosyal, kültürel ya da çevresel değeri olan bazı bitkilerin
sökülmemesine karar verilebilir.


Zararlı organizmanın vektörlerine karşı tedbirler


MADDE 11- (1) İlgili müdürlük, bulaşık
alanda zararlı organizmanın vektör popülasyonunun tüm dönemlerine karşı uygun
bitki sağlığı uygulamalarının yerine getirilmesini sağlar. 10 uncu maddenin
birinci fıkrasında belirtilen bitkilerin sökülmesinden önce ve sökülmesi
sırasında vektörlerin uçuş mevsimi süresince gerçekleşen uygulamalar, yerel
koşullar dikkate alınarak vektörlere karşı yapılan etkili kimyasal, biyolojik
veya mekanik uygulamaları içerir.


(2) İlgili müdürlük; tarım alanlarında, tampon
bölgede ve bulaşık alanda ilgili bitkilerin sökülmesine bakılmaksızın, tarım
alanları dışındaki alanlarda ise en azından bulaşık bölgelerde, yılın en uygun
zamanında ve zararlı organizmanın vektör popülasyonunun tüm dönemleri için
popülasyon kontrolüne yönelik tarımsal uygulamaların yerine getirilmesini
sağlar. Bu uygulamalar, yerel koşullar dikkate alınarak vektörlere karşı etkili
kimyasal, biyolojik veya mekanik uygulamaları içerir.


Eradikasyon tedbirleri kapsamında bitkilerin
imhası


MADDE 12- (1) 10 uncu maddenin birinci
fıkrasında belirtilen bitki ve bitki kısımları, zararlı organizmanın
yayılmasını önleyecek şekilde yerinde veya bulaşık alan içinde bu amaç için
belirlenmiş özel bir yerde veya bu bitki veya bitki kısımlarının vektörlere karşı
tül ile örtülmesi şartıyla bulundukları konuma en kısa mesafede, ilgili
müdürlük kontrolünde üreticiye imha ettirilir.


(2) İlgili müdürlük, risk düzeyine bağlı olarak
yalnızca dallar ve yaprakları ağaçtan alarak imha ettirebilir ve geride kalan
odunun 11 inci maddenin birinci fıkrasında belirtilen şekilde bitki sağlığı
uygulamalarına tabi tutulmasına karar verebilir. Bu bitkilerin kök sistemi,
yeniden filizlenmeyi engellemek için ya uygun bir bitki sağlığı uygulamasına
tabi tutulur ya da canlılığı yok edilir.


(3) İlgili müdürlük, ikinci fıkrada belirtilen odunun
imha edilmemesine karar verirse odunun yaprak ve dallarından arındırılmış
olduğunu doğrular.


Sınırlandırılmış alanda yıllık sürveyler


MADDE 13- (1) İlgili müdürlük,
sınırlandırılmış alanın tamamında zararlı organizmanın varlığını, 5 inci
maddenin altıncı ve yedinci fıkraları uyarınca sürvey talimatında yer alan
hususları dikkate alarak en uygun zamanda yıllık sürveylerle izler.


(2) İlgili müdürlük, bulaşık alanlarda 10 uncu
maddenin birinci fıkrası uyarınca sökülmeyen belirlenmiş bitkiler de dahil
olmak üzere konukçu bitkilerden örnek alarak örnek alınan bu bitkileri ilgili
laboratuvara gönderir ve test ettirir. Bu amaçla hazırlanan sürvey programı ve
örnekleme planı, % 0,5 oranındaki bulaşık bitki varlığı seviyesini en az % 90
güvenle tanımlayabilecek şekilde oluşturulur.


(3) İlgili müdürlükler, tampon bölgelerde konukçu
bitkilerden ve ayrıca olası bulaşıklığa işaret eden belirtiler gösteren veya
bulaşık olduğundan şüphelenilen diğer bitkilerden örnek alır ve test ettirir.
Bu amaçla hazırlanan sürvey programı ve örnekleme planı, bulaşık alanı
çevreleyen ilk 400 m'nin daha yüksek bir riske sahip olduğu dikkate alınarak, %
1 oranındaki bulaşık bitki varlığı seviyesini en az % 90 güvenle tanımlayabilecek
şekilde oluşturulur.


(4) İlgili müdürlük ayrıca vektörler nedeniyle
oluşabilecek daha fazla yayılma riskini belirlemek ve 11 inci madde uyarınca
uygulanan bitki sağlığı kontrol tedbirlerinin etkinliğini değerlendirmek için
sınırlandırılmış alanda bulunan vektörlerde, zararlı organizmanın varlığını da
izler.


Zararlı organizmanın eradikasyonu ile ilgili diğer
tedbirler


MADDE 14- (1) İlgili müdürlük, ISPM 9
uyarınca zararlı organizmanın eradikasyonuna katkı sağlayabilecek ve ISPM 14
uyarınca da belirtilen ilkelere uygun olarak entegre bir yaklaşımın
uygulanmasına katkıda bulunabilecek diğer tedbirleri alır.


(2) İlgili müdürlük, bulaşık veya bulaşıklığı şüpheli
tüm bitkilerin uygun şekilde eradike edilmesinde veya bu bitkilerin
bulundukları yerlerin, kamu veya özel mülkiyete ait olması halinde bunlardan
sorumlu kişi veya kuruluşlara erişilememesi gibi nedenlerle eradikasyonun engellenmesi,
aksatılması veya geciktirilmesinin beklenebileceği özel durumlarda gerekli
önlemleri alır.


(3) İlgili müdürlük; bulaşıklığın kaynağını
belirlemek için uygun araştırmaları yapar, sınırlandırılmış alan oluşturulmadan
önce taşınanlar dahil ilgili bulaşıklık vakasıyla bağlantılı konukçu bitkileri
izler. Bu tür araştırmaların sonuçları, Genel Müdürlüğe ve ilgili bitkilerin
menşei müdürlüklerine, bu bitkilerin taşıma sırasında geçtiği müdürlüklere ve
bu bitkilerin taşındığı müdürlüklere iletilir.


BEŞİNCİ BÖLÜM


Kontrol Tedbirleri


Genel hükümler


MADDE 15- (1) Enstitü müdürlüğü
koordinatörlüğünde ilgili müdürlük, Genel Müdürlük tarafından yayımlanan
bulaşık alanda eradikasyon tedbirleri yerine 16 ila 20 nci maddeler arasında
belirtilen kontrol tedbirlerini uygulamaya karar verebilir.


Bulaşık alanlardaki bitkilerin sökülmesi


MADDE 16- (1) İlgili müdürlük, 18 inci
maddenin ikinci fıkrasında belirtilen izleme temelinde, zararlı organizma ile
bulaşık olduğu tespit edilen tüm bitkileri söker. Bu sökme; zararlı
organizmanın varlığının resmî olarak tanımlanmasından hemen sonra
gerçekleştirilir ya da zararlı organizma, vektörün uçuş mevsiminin dışında
tespit edilirse, vektörün bir sonraki uçuş sezonundan önce gerçekleştirilir.
Sökme işlemi sırasında ve sonrasında zararlı organizmanın ve vektörlerinin
yayılmasını engellemek için gerekli tüm tedbirler alınır.


(2) İlgili müdürlük, birinci fıkraya istisna olarak
bilimsel amaçlarla, 18 inci maddenin ikinci fıkrasının (b) bendinde belirtilen,
belirli kültürel ve sosyal değerlere sahip bitkilerin bulunduğu alanlardaki
zararlı organizma ile bulaşık olduğu tespit edilen bitkilerin sökülmemesine
karar verebilir.


Bulaşık alanlardaki zararlı organizma vektörlerine
karşı tedbirler


MADDE 17- (1) İlgili müdürlük, 16 ncı
maddenin birinci fıkrasında belirtilen bitkiler sökülmeden önce özellikle
vektörlerin uçuş mevsiminde, zararlı organizmanın vektör popülasyonunun tüm
dönemlerine karşı ve aynı maddenin ikinci fıkrasında belirtilen bitkilerin
çevresinde yerel koşulları dikkate alarak vektörlere karşı etkili kimyasal,
biyolojik veya mekanik uygulamaları içeren uygun bitki sağlığı uygulamalarının
yerine getirilmesini sağlar.


(2) İlgili müdürlük, 18 inci maddenin ikinci
fıkrasında belirtilen alanlarda, zararlı organizmanın vektör popülasyonunun
kontrolü için tüm dönemlerinde, yerel koşulları dikkate alarak yılın en uygun
zamanında vektörlere karşı etkili kimyasal, biyolojik veya mekanik uygulamaları
içeren, tarımsal uygulamaların yerine getirilmesini sağlar.


Bulaşık alanlarda yıllık sürveyler


MADDE 18- (1) İlgili müdürlük tarafından
ikinci fıkrada belirtilen bulaşık alan kısımları ile zararlı organizmayla
bulaşık olduğu tespit edilen bitkilerin etrafındaki 50 m'lik bir yarıçap içinde
aynı sınırlandırılmış alanda bulaşık olduğu tespit edilen belirlenmiş
bitkilerin türlerine ait tüm belirlenmiş bitkilerden ve zararlı organizma
tarafından olası bulaşıklığa işaret eden belirtileri gösteren veya bu zararlı
organizma tarafından bulaşık olduğundan şüphelenilen bitkilerden hemen örnek
alınarak test edilmek üzere ilgili laboratuvara gönderilir.


(2) İlgili müdürlük, sürvey talimatında belirtilen
bilgileri dikkate alarak zararlı organizmanın varlığını yıllık sürveylerle en
uygun zamanlarda izler. İzleme, bulaşık alanlar kapsamında asgari olarak;


a) Bulaşık alan sınırından itibaren tampon bölgeyi de
içeren en az 2 km mesafedeki bir alan içerisinde ve bu alanın dışında yer alan,


b) İlgili müdürlük tarafından özel kültürel ve sosyal
değerlere sahip olduğu belirlenen,


bitkilerin bulunduğu alanların yakınlarında
gerçekleştirilir.


(3) Zararlı organizmaların incelenmesi amacıyla 5
inci maddenin yedinci fıkrasına uygun olarak sınırlandırılmış alanda bulaşık
olduğu tespit edilen konukçu bitki türlerinden örnekleme ve test işlemleri
yapılır. Hazırlanan sürvey programı ve örnekleme planı, % 0,7 oranındaki
bulaşık bitki varlığı seviyesini en az % 90 güvenle tanımlayabilecek şekilde
oluşturulur. Ayrıca, zararlı organizmanın varlığı açısından vektör
popülasyonundan örnek alınır ve test edilmesi için ilgili laboratuvara
gönderilir.


(4) İkinci fıkranın (a) bendi, tamamen kontrol
tedbirleri altında olan ve en yakın kara topraklarına 5 km'den daha uzak
mesafede bulunan adalar için uygulanmaz.


(5) İlgili müdürlük, tampon bölgelerinde, konukçu
bitkilerden ve ayrıca olası bulaşıklık belirtileri gösteren veya bu zararlı
organizma tarafından bulaşık olduğundan şüphelenilen diğer bitkilerden örnek
alır ve test edilmek üzere laboratuvara gönderir. Bu amaçla hazırlanan sürvey
programı ve örnekleme planı, % 1 oranındaki bulaşık bitki varlığı seviyesini en
az % 90 güvenle tanımlayabilecek şekilde oluşturulur. Bulaşık bitkileri
çevreleyen ilk 400 m’nin, o bölgenin diğer kısmına kıyasla daha yüksek bir
riske sahip olduğu dikkate alınır.


(6) İlgili müdürlük, vektörler yoluyla yayılma
riskini belirlemek ve 17 nci madde uyarınca uygulanan bitki sağlığı kontrol
tedbirlerinin etkinliğini değerlendirmek için ikinci fıkrada belirtilen bulaşık
bölgenin bölümlerinde ve tampon bölgede vektörlerde zararlı organizmanın
varlığını izler.


Kontrol tedbirleri kapsamında bitkilerin imhası


MADDE 19- (1) İlgili müdürlük gözetiminde
bulaşık bitkilerin yerinde veya bulaşık alan içerisinde bu amaç için
belirlenmiş yakın bir yerde ve zararlı organizma ile bulaşık olduğu tespit
edilen bitki ve bitki kısımlarının, zararlı organizmanın yayılmasını önleyecek
şekilde üreticiler tarafından imha edilmesi sağlanır.


(2) İlgili müdürlük, zararlı organizmanın daha fazla
yayılmasının herhangi bir risk oluşturmadığı sonucuna varırsa, bitkilerin
imhasının yalnızca dallar ve yapraklarla sınırlandırılmasına ve üreticiler
tarafından 17 nci maddenin birinci fıkrası uyarınca bitkinin kalan diğer
kısımlarının uygun bitki sağlığı uygulamalarına tabi tutulmasına karar
verebilir. Üreticiler tarafından bu bitkilerin kök sisteminin sökülmesi ya da
yeniden filizlenmenin engellenmesi için uygun bitki sağlığı uygulamaları ile
canlılığının yok edilmesi sağlanır.


(3) İlgili müdürlük, ikinci fıkrada belirtilen odunun
imha edilmemesine karar verirse odunun yaprak ve dallarından arındırılmış
olduğunu doğrular.


Zararlı organizmanın kontrolü ile ilgili diğer
tedbirler


MADDE 20- (1) İlgili müdürlük, bulaşık
veya bulaşıklığı şüpheli tüm bitkilerin uygun şekilde eradike edilmesinde veya
bu bitkilerin bulundukları yerlerin, kamu veya özel mülkiyete ait olması
halinde bunlardan sorumlu kişi veya kuruluşlara erişilememesi gibi nedenlerle
eradikasyonun engellenmesi, aksatılması veya geciktirilmesinin beklenebileceği
özel durumlarda gerekli önlemleri alır.


(2) İhraç ve ithal edilecek bitki ve bitkisel
ürünlere ait bitki sağlığı kontrolleri, 3/12/2011 tarihli ve 28131 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan Bitki Karantinası Yönetmeliği kapsamında yapılır.


ALTINCI BÖLÜM


Bulaşık Alanlarda Belirlenmiş
Bitkilerin Dikimi


Bulaşık alanlarda belirlenmiş bitkilerin
dikilmesine ilişkin yetkilendirme


MADDE 21- (1) İlgili müdürlük tarafından
bulaşık alanlarda belirlenmiş bitkilerin dikilmesine aşağıdaki durumlardan
birinde izin verilir:


a) Belirlenmiş bitkiler, zararlı organizma ve
vektörlerinden ari olduğu tespit edilen böcek geçirmez üretim alanlarında
yetiştirilmişse dikilir.


b) Belirlenmiş bitkiler; bulaşık alanlara, 18 inci
maddenin ikinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen alanın dışında olmak
şartıyla, tercihen zararlı organizmaya dayanıklı veya toleranslı olarak
değerlendirilen çeşitlerden ise veya bulaşık alanda, en az son 2 yıl içinde
yapılan sürveyler sonucunda zararlı organizmanın bulunmadığı tespit edilmiş
olan aynı bitki türlerine ait ise dikilir veya aşılanır.


c) Belirlenmiş bitkiler; eradikasyon amacıyla
oluşturulan bulaşık alanlara, 13 üncü madde kapsamında en az son iki yıl
boyunca yürütülen sürvey faaliyetlerine dayanılarak ilgili laboratuvar
tarafından test edilen ve zararlı organizmadan temiz bulunan bitki türlerine
aitse dikilir.


ç) (b) bendi kapsamında yer almayan bitkiler, 18 inci
maddenin ikinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen alanların dışında olmak
şartıyla bilimsel amaçlarla dikilebilir.


YEDİNCİ BÖLÜM


Belirlenmiş Bitkilerin Ülke İçindeki
Hareketi


Sınırlandırılmış alanlarda yetiştirilen
belirlenmiş bitkilerin ülke içindeki hareketi


MADDE 22- (1) Sınırlandırılmış alanda
bulunan yetkilendirilmiş üretim yerinde yetiştirilen belirlenmiş bitkilerin,
sınırlandırılmış alandan dışarıya ve ilgili bulaşık alanlardan tampon
bölgelerine hareketine;


a) Belirlenmiş bitkilerin tüm üretim döngüleri
boyunca 23 üncü madde kapsamında yetkilendirilmiş bir tesiste yetiştirilmiş
olması veya bu tür bir tesiste en az son bir yıldır bulunması,


b) Belirlenmiş bitkilerin büyüme süresi boyunca,
zararlı organizmanın ve vektörlerinin sahada bulunmaması,


c) Belirlenmiş bitkilerin zararlı organizmanın
vektörlerinden ariliğini korumak için yılın uygun zamanlarında, vektör
popülasyonuna karşı yerel koşullar dikkate alınarak uygun olduğu şekilde etkili
kimyasal, biyolojik veya mekanik yöntemleri içeren bitki sağlığı uygulamalarına
tabi tutulması,


ç) Belirlenmiş bitkilerin, sınırlandırılmış alan
içerisinde veya sınırlandırılmış alandan dışarıya zararlı organizma veya
vektörlerinden herhangi biri ile bulaşıklığını önleyecek şekilde kapalı
konteynerler veya ambalajlar içinde nakledilmesi,


d) Belirlenmiş bitkilerin, hareket zamanına mümkün
olduğunca en yakın zamanda, EK-4’te listelenen bir teste dayalı olarak % 1
oranındaki bulaşık bitkilerin varlığını en az % 80 güvenle tanımlayabilen bir
örnekleme planı kullanılarak zararlı organizmanın varlığı için moleküler teste
tabi tutulması,


şartlarının tamamının yerine getirilmesi halinde izin
verilebilir.


(2) Sınırlandırılmış alanda hiç bulaşıklık tespit
edilmemiş belirlenmiş bitkilerin, sınırlandırılmış alan dışına ve ilgili
bulaşık alanlardan tampon bölgelere hareketine;


a) Belirlenmiş bitkilerin, Bitki Pasaportu Sistemi ve
Operatörlerin Kayıt Altına Alınması Hakkında Yönetmeliğe göre kayıtlı
profesyonel bir operatöre ait bir alanda yetiştirilmesi,


b) Belirlenmiş bitkilerin, yaşamlarının en azından
bir kısmı boyunca sınırlandırılmış bir alanda yetiştirilmiş ve sınırlandırılmış
alanın oluşturulmasından itibaren üç yıl boyunca 13 üncü ve 18 inci maddelerde
belirtilen sürvey faaliyetlerine tabi tutulmuş bitki türlerine ait olması ve
zararlı organizma ile bulaşıklığının tespit edilmemiş olması,


c) Bu fıkranın (b) bendinde belirtilen belirlenmiş
bitki türlerinin, belirli bir sınırlandırılmış alanda bulaşık olduğu bilinmeyen
konukçu bitkiler olarak Bakanlığın internet sitesinde yayımlanmış olması,


ç) Belirlenmiş bitkilerin, zararlı organizmanın
vektörlerinden ariliğini sürdürmek için vektör popülasyonuna karşı yılın uygun
zamanlarında, uygun olduğu şekilde yerel koşullar dikkate alınarak etkili
kimyasal, biyolojik veya mekanik yöntemleri içeren bitki sağlığı uygulamalarına
tabi tutulması,


d) Belirlenmiş bitkilerin birçoğunda, hareket
zamanına mümkün olan en yakın zamanda %1 oranındaki bulaşık bitkilerin
varlığını en az %95 güvenle tanımlayabilen bir örnekleme şeması kullanılması
neticesinde anılan bitkilerin ilgili müdürlük tarafından inceleme ve ilgili
laboratuvar tarafından moleküler teste tabi tutulması,


e) Belirlenmiş bitkilerin hareket zamanına mümkün
olduğunca en yakın zamanda, belirlenmiş bitki lotlarının zararlı organizmanın
tüm vektörlerine karşı bitki sağlığı uygulamalarına tabi tutulması,


şartlarının tamamının yerine getirilmesi halinde izin
verilebilir.


(3) Sınırlandırılmış alanda tüm yaşam döngüsü boyunca
in vitro ortamda yetiştirilmiş belirlenmiş bitkilerin, sınırlandırılmış alan
dışına ve bulaşık alanlardan tampon bölgelerine hareketine aşağıdaki koşulların
tümü yerine getirildiğinde izin verilir:


a) Belirlenmiş bitkilerin, tüm yaşam döngüleri
boyunca 23 üncü madde kapsamında yetkilendirilmiş bir yerde yetiştirilmesi
halinde.


b) Belirlenmiş bitkilerin, steril koşullar altında
şeffaf bir kapta yetiştirilmiş ve aşağıdaki koşullardan birinin karşılanmış
olması halinde;


1) Tohumdan yetiştirilmiş olmak.


2) Tüm yaşamlarını zararlı organizmadan ari bir
alanda geçirmiş ve zararlı organizmadan ari olduğu test edilerek tespit edilmiş
damızlık bitkilerden, steril koşullar altında çoğaltılmış olmak.


3) 22 nci maddenin birinci fıkrasında belirtilen
şartları sağlayan bir yerde yetiştirilen ve % 1 bulaşık bitki varlığını en az %
95 güvenle tanımlayabilen bir örnekleme planı kullanılarak test edilmiş ve
zararlı organizmadan ari bulunmuş ana bitkilerden, steril koşullar altında
çoğaltılmış olmak.


c) Belirlenmiş bitkilerin, sınırlandırılmış alandan
geçişte veya içerisinde, vektörleri aracılığıyla zararlı organizmanın bulaşması
olasılığını ortadan kaldıran steril koşullar altında bir konteyner içinde
taşınması halinde.


(4) Yaşamlarının bir bölümünde bir sınırlandırılmış
alanda yetiştirilen ve bu alan için belirlenmiş bitki olarak listelenmiş olan,
tohumları hariç dikim amaçlı dormant haldeki Vitis bitkilerinin,
sınırlandırılmış alanın dışına ve ilgili bulaşık alanlardan tampon bölgelere
hareketine, bu bitkilerin Bitki Pasaportu Sistemi ve Operatörlerin Kayıt Altına
Alınması Hakkında Yönetmeliğe göre kayıtlı profesyonel bir operatöre ait bir
alanda yetiştirilmesi ve hareket zamanına mümkün olduğunca yakın zamanda, ilgili
müdürlük tarafından yetkilendirilmiş ve denetlenmiş bir uygulama tesisinde
uygun bir termoterapi işlemine tabi tutulması ve bu amaçla uyku halindeki
bitkilerin 45 dakika süreyle 50° C ısıtılmış suya batırılması şartlarının
tamamının yerine getirilmesi halinde izin verilir.


(5) Yaşamlarının bir bölümünde sınırlandırılmış bir
alanda yetiştirilen belirlenmiş bitkilerin, bulaşık alan içinde, tampon
bölgeler içerisinde ve tampon bölgelerden ilgili bulaşık alanlara hareketine;


a) Belirlenmiş bitkilerin, Bitki Pasaportu Sistemi ve
Operatörlerin Kayıt Altına Alınması Hakkında Yönetmeliğe göre kayıtlı
profesyonel bir operatöre ait bir alanda yetiştirilmiş olması ve 21 inci
maddede düzenlenen gerekliliklerin yerine getirilmesi,


b) Bu fıkranın (a) bendinde belirtilen alanın, sürvey
talimatında belirtilen bilgiler dikkate alınarak, zararlı organizmanın varlığı
için ilgili müdürlük tarafından yıllık örneklemeye ve teste tabi tutulması,


c) Yıllık denetimin ve temsili bir örneğe ait test
sonuçlarının, zararlı organizmanın bulunmadığını teyit etmesi,


ç) Belirlenmiş bitkilerin, zararlı organizmanın
vektörlerinden ariliğini korumak için vektör popülasyonuna karşı yılın uygun
zamanlarında, uygun olduğu şekilde, yerel koşulları dikkate alarak etkili
kimyasal, biyolojik veya mekanik yöntemleri içeren bitki sağlığı uygulamalarına
tabi tutulması,


d) Profesyonel operatörlerin, bu bitkileri alan
kişilere, bitkilerin bu bölgenin dışına taşınmayacağına dair bir taahhütname
imzalatması,


koşullarının tamamının yerine getirilmesi halinde izin
verilebilir.


Üretim yerlerinin yetkilendirilmesi


MADDE 23- (1) İlgili müdürlük; yalnızca
22 nci maddenin birinci ve üçüncü fıkralarındaki amaçlar doğrultusunda bir
üretim yerinin;


a) Bitki Pasaportu Sistemi ve Operatörlerin Kayıt
Altına Alınması Hakkında Yönetmelik kapsamında kayıtlı olması,


b) Zararlı organizma ve vektörlerine karşı fiziksel
olarak korunan bir alan olması,


c) En uygun zamanda yılda en az iki defa denetime
tabi tutulması ve son denetimin, hareket zamanına mümkün olan en yakın bir
zamanda gerçekleşmesi ve örnek alınarak test yapılmış olması,


şartlarının tamamının yerine getirilmesi halinde
üretim yerine izin verir.


(2) Müdürlükler, yıllık denetimler sırasında, zararlı
organizmanın varlığını veya birinci fıkranın (b) bendinde belirtilen fiziksel
korumaya zarar verildiğini tespit ederse alanın yetkisini derhal iptal eder ve
belirlenmiş bitkilerin ilgili sınırlandırılmış alanlardan ve ilgili bulaşık
alanlardan tampon bölgelere hareketini geçici olarak askıya alır.


(3) Her müdürlük, birinci fıkraya göre
yetkilendirilmiş tüm alanların bir listesini oluşturur ve günceller. Bu listeyi
oluşturduktan veya güncelledikten hemen sonra Genel Müdürlüğe ve diğer
müdürlüklere iletir.


Sınırlandırılmış bir alanda yetiştirilmemiş
belirlenmiş bitkilerin ülke içindeki hareketi


MADDE 24- (1) Hiçbir dönemde
sınırlandırılmış bir alanda yetiştirilmemiş olan belirlenmiş bitkiler;


a) Bitki Pasaportu Sistemi ve Operatörlerin Kayıt
Altına Alınması Hakkında Yönetmeliğe göre kayıtlı profesyonel bir operatöre
aitse ve ilgili müdürlük tarafından yıllık denetime tabi,


b) Risk düzeyine uygun, EK-4'te listelenen testlerden
biri kullanılarak ve sürvey talimatı dikkate alınarak zararlı organizmanın
varlığı için örnekleme ve teste tabi,


bir alanda yetiştirilmiş ise ülke içinde hareket
edebilir.


(2) Birinci fıkraya istisna olarak dikim amaçlı
Coffea, Lavandula angustifolia Mill., Lavandula dentata L., Lavandula x
intermedia Emeric ex Loisel., Lavandula latifolia Medik., Lavandula stoechas
L., Nerium oleander L, Olea europaea L., Polygala myrtifolia L., Prunus dulcis
(Mill.) D.A. Webb ve Salvia Rosmarinus Spenn. bitkileri, tohumları hariç;


a) İlgili müdürlük tarafından yıllık denetime tabi
bir yerde yetiştirilmiş olmaları,


b) Üretim yerinin, zararlı organizmanın varlığı için
sürvey talimatında belirtilen bilgiler dikkate alınarak ve %1 oranındaki bir
bulaşık bitki varlığını en az % 80 güvenle tanımlayabilen bir örnekleme planı
kullanılarak örneklemeye ve teste tabi olması,


halinde ülke içinde hareket edebilir.


Sınırlandırılmış bir alanın dışındaki ön temel ve
temel üretim parsellerinden elde edilen üretim materyallerinin ülke içindeki
hareketi


MADDE 25- (1) Sınırlandırılmış alanların
dışında yetiştirilen ve yaşamlarının en azından bir dönemini böcek geçirmez
tesislerin dışında geçirmiş olan Juglans regia L., Olea europaea L., Prunus
amygdalus Batsch, P.amygdalus x P.persica, P.armeniaca L., P.avium L.,
P.cerasus L., P.domestica L., P.domestica x P.salicina, P.dulcis (Mill.) D.A.
Webb, P.persica (L.) Batsch ve P.salicina Lindley türlerine ait ön temel ve
temel üretim materyallerinin ülke içindeki hareketlerine yalnızca bitki
pasaportu eşliğinde, hareketlerine en yakın zamanda, Uluslararası Bitki Sağlığı
Tedbirleri Standartlarına uygun olarak zararlı organizmanın varlığı yönünden
görsel inceleme, örnekleme ve moleküler testlere tabi tutulmaları halinde izin
verilir.


Bitki pasaportları


MADDE 26- (1) 22 ila 25 inci maddeler
arasında belirtilen bitkiler, Bitki Pasaportu Sistemi ve Operatörlerin Kayıt
Altına Alınması Hakkında Yönetmelikte belirtilen şartlara tabi olarak yalnızca
bitki pasaportu eşliğinde ülke içinde hareket ettirilir. 22 nci maddenin
beşinci fıkrasında belirtilen belirlenmiş bitkiler için aşağıdaki ek koşullar
aranır:


a) Sadece bulaşık alanlar içinde hareket etmeleri
durumunda, bitki pasaportunda izlenebilirlik kodunun yanında “Bulaşık
alan-XYLEFA” ibaresi yer alır.


b) Tampon bölge içinde hareket etmeleri veya tampon
bölgeden bulaşık alana geçmeleri durumunda bitki pasaportunun izlenebilirlik
kodunun yanında “Tampon Bölge-XYLEFA” ibaresi yer alır.


Üretim yerlerinin zararlıdan ari olarak
yetkilendirilmesi


MADDE 27- (1) Bir üretim yeri, yalnızca aşağıdaki
koşulların tümü yerine getirildiğinde zararlıdan ari olarak
yetkilendirilebilir:


a) İlgili Uluslararası Bitki Sağlığı Tedbirleri
Standartlarına uygun olarak Genel Müdürlük tarafından böcek geçirmez, zararlı
organizma ve vektörlerinden ari bir alan olarak ilan edilmişse.


b) Zararlı organizmanın vektörlerinden ariliğini
korumak için yılın uygun zamanlarında, vektör popülasyonuna karşı tüm
aşamalarında yerel koşullara dayalı olarak etkili kimyasal, biyolojik veya
mekanik yöntemleri içeren bitki sağlığı uygulamalarına tabi tutulmuşsa.


c) İlgili müdürlük tarafından en uygun zamanda yılda
en az iki kez denetime tabi tutulmuşsa.


ç) Üretim yeri menşeili konukçu bitkiler, hareket
zamanına mümkün olduğunca en yakın zamanda, EK-4’te listelenen bir test kullanılarak
zararlı organizmanın varlığı için %1 orandaki bulaşık bitki varlığı seviyesini
en az %90 güvenle tanımlayabilen bir örnekleme şeması kullanılarak moleküler
teste tabi tutulmuşsa.


(2) Yıllık denetimler sırasında ilgili müdürlük,
zararlı organizmanın varlığını veya zararlıdan ari üretim sahasının böcek
geçirmezlik koşullarını bozan hasarları tespit ettiğinde, derhal sahanın arilik
statüsünü iptal eder ve konukçu bitkilerin hareketini geçici olarak askıya
alır. Bu durum hakkında derhal Genel Müdürlük bilgilendirilir.


SEKİZİNCİ BÖLÜM


Belirlenmiş Bitkilerin ve Konukçu
Bitkilerin Ülke İçerisindeki Hareketine


İlişkin Resmî Kontroller


Belirlenmiş bitkilerin ülke içerisindeki
hareketlerine ilişkin resmî kontroller


MADDE 28- (1) Müdürlükler,
sınırlandırılmış alandan veya bulaşık bir alandan bir tampon bölgeye taşınan
belirlenmiş bitkiler üzerinde sistematik olarak resmî kontrolleri yapar.


(2) Bu kontroller, belirlenmiş bitkilerin bulaşık
alanlardan tampon bölgelere veya ülkenin diğer kısımlarına taşındığı yerlerde
yollar, havaalanları ve limanlar dahil olmak üzere yapılır.


(3) Bu kontroller, belge kontrolünü ve belirlenmiş
bitkilerin kimlik kontrolünü içerir.


(4) Bu kontroller, belirlenmiş bitkilerin beyan
edilen menşei, mülkiyeti veya bunlardan sorumlu kişi veya kuruluşa
bakılmaksızın yapılır.


(5) Bu kontrollerde, 22 nci maddede belirtilen
koşulların yerine getirilmediği tespit edilirse bunları gerçekleştiren müdürlük
uygun olmayan bitkiyi yerinde derhal imha eder. Bu işlem, o bitkinin sökülmesi
sırasında ve sonrasında bitki tarafından taşınan zararlı organizmanın ve
vektörlerin yayılmasını engellemek için gerekli tüm tedbirler alınarak gerçekleştirilir.


DOKUZUNCU BÖLÜM


İletişim Aktiviteleri


Bilinçlendirme kampanyaları


MADDE 29- (1) Müdürlükler; kamuoyuna,
yolculara, profesyonel ve uluslararası taşımacılık işletmecilerine zararlı
organizmanın ülke topraklarına yönelik tehdidi hakkında bilgi verir. Bu
bilgilendirme Bakanlığın internet sitesinden yayımlanır.


(2) İlgili müdürlük, sınırlandırılmış alanlar
içerisindeki kamuoyunu, zararlı organizmanın tehdidi ve bunun ülke içerisine
girmesini ve yayılmasını engellemek için alınması gereken tedbirler hakkında
bilinçlendirir. Halkın, yolcuların ve ilgili operatörlerin sınırlandırılmış
alan, bulaşık alan ve tampon bölgenin sınırlandırılmasından haberdar olmasını
sağlar. İlgili müdürlük, ayrıca 11 inci ve 17 nci maddelerde belirtilen
vektörlere karşı alınacak tedbirler hakkında ilgili operatörleri bilgilendirir.


ONUNCU BÖLÜM


Çeşitli ve Son Hükümler


Müdürlüklerin tedbirler hakkında raporları


MADDE 30- (1) Müdürlükler, uygun olduğu
şekilde 5 inci, 7 nci ve 8 inci maddeler ile 10 ila 21 inci maddeler arası ve
28 inci madde gereğince bir önceki yıl boyunca alınan tedbirler ve bu
tedbirlerin sonuçları hakkında hazırlanan raporu, her yıl 30 Nisan tarihine kadar
Genel Müdürlüğe ve ilgili müdürlüklere iletir. Sınırlandırılmış alanlarda 13
üncü ve 18 inci maddeler uyarınca gerçekleştirilen sürveylerin sonuçları,
EK-5'te belirtilen şablonlar kullanılarak Genel Müdürlüğe iletilir.


(2) İlgili müdürlük, 18 inci maddenin ikinci
fıkrasının (a) bendinde belirtilen yerlerde zararlı organizmanın varlığına
ilişkin herhangi bir resmî tanımlamayı Bakanlığa ve diğer müdürlüklere derhal
bildirir.


Avrupa Birliği mevzuatına uyum


MADDE 31- (1) Bu Yönetmelik, Xylella
fastidiosa (Wells et al) Etkeninin Birliğe Girişinin ve Yayılmasının Önlenmesi
İçin Alınacak Tedbirleri Ortaya Koyan 14/8/2020 tarihli ve (AB) 2020/1201
sayılı Komisyon Uygulama Tüzüğü dikkate alınarak Avrupa Birliği mevzuatına uyum
çerçevesinde hazırlanmıştır.


İdari yaptırımlar


MADDE 32- (1) Bu Yönetmelik hükümlerine
aykırı davrananlar hakkında 5996 sayılı Kanunun 38 inci maddesinde belirtilen
idari yaptırımlar uygulanır.


Düzenleme yetkisi


MADDE 33- (1) Bakanlık, bu Yönetmeliğin
uygulanması ile ilgili düzenleme yapmaya yetkilidir.


Yürürlükten kaldırılan yönetmelik


MADDE 34- (1) 19/1/2019 tarihli ve 30660
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Xylella Yaprak Yanıklığı ile Mücadele
Hakkında Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır.


Yürürlük


MADDE 35- (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde
yürürlüğe girer.


Yürütme


MADDE 36- (1) Bu Yönetmelik hükümlerini
Tarım ve Orman Bakanı yürütür.


 


Ekleri için tıklayınız