Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği (sıra No: 519)

VERGİ USUL KANUNU
GENEL TEBLİĞİ


(SIRA NO: 519)


 


1. Giriş ve Amaç


Vergi mükellefiyetine ilişkin
yükümlülük ve ödevlerin tam olarak yerine getirilmesi amacıyla ve vergi
kanunlarının verdiği yetkiler çerçevesinde vergi idaresi, kamu idare ve
müesseselerinden, mükellefler veya mükelleflerle muamelede bulunan diğer gerçek
ve tüzel kişilerden çeşitli bilgiler toplamakta, yine bu amaç doğrultusunda
mükellefler nezdinde inceleme ve denetimler yapmaktadır.


Yapılan bu inceleme ve denetimler
neticesinde vergi ziyaı tespit edilmesi halinde, mükellefler cezalı tarhiyata
muhatap olabilmektedir. Ancak, ödenmesi gereken vergilerin doğruluğunu
sağlamaya yönelik vergi incelemesi başta olmak üzere idarece gerçekleştirilen
işlemler, süreci uzatabilmekte, bu da vergiye uyum maliyetlerini artıran bir
faktör olarak ortaya çıkmaktadır.


Bu çerçevede, 4/1/1961 tarihli ve
213 sayılı Vergi Usul Kanununun mülga 370 inci maddesi, 9/8/2016 tarihli ve
29796 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 6728 sayılı Yatırım Ortamının
İyileştirilmesi Amacıyla Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile "İzaha
davet" başlığı altında yeniden düzenlenerek vergi sistemimizde yeni bir
müessese ihdas edilmiştir.


İzaha davet müessesesi, verginin
ziyaa uğradığına delalet eden emareler bulunduğuna dair yetkili merciler
tarafından yapılmış ön tespitlerle ilgili olarak aynı merciler tarafından
mükelleflerden açıklama talep edilmesi olup bu müessese, izaha davet edilen
mükelleflerle ilgili yapılan değerlendirmeler sonucunda vergi ziyaına sebebiyet
vermediği anlaşılan mükelleflerin konuyla ilgili vergi incelemesine veya takdir
komisyonuna sevk edilmesini önlemekte veya vergi ziyaına sebebiyet verildiği
durumlarda mükellefleri belirli şartlar dahilinde indirimli ceza uygulanmak
suretiyle daha ağır müeyyidelerden korumaktadır.


Öte yandan, 7/12/2019 tarihli ve
30971 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 7194 sayılı Dijital Hizmet Vergisi ile
Bazı Kanunlarda ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılması
Hakkında Kanunun 25 inci maddesi ile 213 sayılı Kanunun 370 inci maddesi
yeniden düzenlenmiş, mezkur madde kapsamındaki mükelleflerin söz konusu maddede
yer alan indirimli ceza uygulamasından yararlanma usul ve esaslarına ilişkin
kapsamlı değişiklikler yapılmıştır.


Vergi Usul Kanununun 370 inci
maddesinin (c) fıkrasının Hazine ve Maliye Bakanlığına verdiği yetkiye istinaden,
bu Tebliğ ile ön tespiti ve/veya izaha daveti yapacak ve yapılan izahı
değerlendirecek merci, yapılacak ön tespitin ve izaha davetin şekli ve kapsamı,
davet yapılacaklar, yapılan izahın değerlendirme süresi, yapılan izahta
kullanılacak bilgi ve belgeler ile uygulamaya ilişkin usul ve esaslar
belirlenmektedir.


2. Yasal Düzenlemeler ve
Dayanak


7194 sayılı Kanunun 25 inci
maddesi ile 213 sayılı Kanunun 370 inci maddesi,


“a) Vergi incelemesine
başlanılmadan veya takdir komisyonuna sevk edilmeden önce verginin ziyaa
uğradığına delalet eden emareler bulunduğuna dair yetkili merciler tarafından
yapılmış ön tespitler hakkında tespit tarihine kadar ihbarda bulunulmamış
olması kaydıyla mükellefler izaha davet edilebilir. Kendisine izaha davet
yazısı tebliğ edilen mükellefler, davet konusu tespitle sınırlı olarak, bu
Kanunun 371 inci maddesinde yer alan pişmanlık hükümlerinden yararlanamaz.
İzaha davet yazısının tebliğ tarihinden itibaren otuz günlük süre içerisinde
izahta bulunulması durumunda, yapılan izah değerlendirilerek değerlendirme
sonucunu içeren yazı mükellefe tebliğ edilir.


1. Mükelleflerce yapılan izah
sonucu vergi ziyaına sebebiyet verilmediğinin idarece anlaşılması hâlinde
mükellefler söz konusu tespitle ilgili olarak vergi incelemesine tabi tutulmaz veya
takdir komisyonuna sevk edilmez.


2. Mükelleflerce yapılan izahın
yeterli bulunmaması hâlinde, değerlendirme sonucunu içeren yazının tebliğ
edildiği tarihten itibaren otuz gün içerisinde; hiç verilmemiş olan vergi
beyannamelerinin verilmesi, eksik veya yanlış yapılan vergi beyanının
tamamlanması veya düzeltilmesi ve ödeme süresi geçmiş bulunan vergilerin,
ödemenin geciktiği her ay ve kesri için, 6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesinde
belirtilen nispette uygulanacak gecikme zammı oranında bir zamla aynı sürede
ödenmesi şartıyla vergi ziyaı cezası, ziyaa uğratılan vergi üzerinden %20
oranında kesilir. Bu durum vergi incelemesi yapılmasına ve gerekirse tarhiyatın
ikmaline engel teşkil etmez.


b) (a) fıkrası uyarınca yapılmış
ön tespitlerin, verginin bu Kanunun 359 uncu maddesinde yer alan fiillerle
ziyaa uğratılmış olabileceğine ilişkin olması hâlinde bu kapsamdaki mükellefler
izaha davet edilmez. Şu kadar ki, sahte veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı
belge kullanma fiilinin işlenmiş olabileceğine dair yapılan ön tespitlerde,
kullanılan sahte veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge tutarı, bir takvim
yılında 100 bin Türk lirasını geçmeyen veya bu tutarı geçse bile ilgili yıldaki
toplam mal ve hizmet alışlarının %5’ini aşmayan mükelleflere ön tespite ilişkin
yazı tebliğ edilebilir. Mükelleflerce, haklarında yapılan tespite ilişkin
yazının tebliğ edildiği tarihten itibaren otuz gün içerisinde; hiç verilmemiş
olan vergi beyannamelerinin verilmesi, eksik veya yanlış yapılan vergi
beyanının tamamlanması veya düzeltilmesi ve ödeme süresi geçmiş bulunan
vergilerin, ödemenin geciktiği her ay ve kesri için, 6183 sayılı Kanunun 51
inci maddesinde belirtilen nispette uygulanacak gecikme zammı oranında bir
zamla aynı sürede ödenmesi şartıyla vergi ziyaı cezası, ziyaa uğratılan vergi
üzerinden %20 oranında kesilir. Bu durum vergi incelemesi yapılmasına ve
gerekirse tarhiyatın ikmaline engel teşkil etmez. Bu fıkra kapsamında kendisine
ön tespite ilişkin yazı tebliğ edilen mükellefler, tespitle sınırlı olarak bu
Kanunun 371 inci maddesinde yer alan pişmanlık hükümlerinden yararlanamaz. Bu
fıkrada yer alan tutar, her yıl bir önceki yıla ilişkin olarak bu Kanun
uyarınca belirlenen yeniden değerleme oranında artırılmak suretiyle uygulanır.


c) Hazine ve Maliye Bakanlığı bu
madde uyarınca ön tespiti ve/veya izaha daveti yapacak ve yapılan izahı
değerlendirecek mercii, yapılacak ön tespitin ve/veya izaha davetin şekli ve
kapsamını, davet yapılacakları, yapılan izahın değerlendirme süresini, yapılan
izahta kullanılacak bilgi ve belgeler ile uygulamaya ilişkin usul ve esasları
belirlemeye yetkilidir.”


şeklinde değiştirilmiştir.


3. Ön Tespit


Vergi Usul Kanununun 370 inci
maddesinde yer alan indirimli cezanın uygulanması, yetkili merciler tarafından
verginin ziyaa uğradığına delalet eden emareler bulunduğuna dair ön tespitin
yapılmış olduğu hallerde mümkündür.


Ön tespit, vergi kanunlarının
verdiği yetki kapsamında vergi incelemesi yapmaya ve/veya mükellefler veya
mükelleflerle muamelede bulunan diğer gerçek ve tüzel kişilerden bilgi toplamaya
yetkili kılınanlar tarafından doğrudan veya dolaylı olarak elde edilen bilgi,
bulgu veya verilerin aşağıda açıklanan Ön Tespit ve İzah Değerlendirme
Komisyonuna intikal ettirilmesi neticesinde, mezkûr komisyon tarafından
verginin ziyaa uğramış olabileceği yönünde yapılan tespiti ifade eder.


3.1. Ön Tespitin Şartları


3.1.1. Vergi İncelemesine
Başlanılmamış veya Takdir Komisyonuna Sevk İşleminin Yapılmamış Olması


Vergi Usul Kanununun 370 inci
maddesinde bahsi geçen "vergi incelemesine başlanılmamış olması" ile
"takdir komisyonuna sevk edilmemiş olması", ön tespitin ilgili olduğu
konuya ilişkin olarak; tespit tarihine kadar mükellef nezdinde bir vergi
incelemesine başlanılmamış olmasını veya mükellefin takdir komisyonuna sevk
edilmemiş olmasını ifade eder.


3.1.2. İhbarda Bulunulmamış
Olması


Maddede bahsi geçen "ihbarda
bulunulmamış olması", yetkili merciler tarafından yapılmış ön tespitle
ilgili konu hakkında, tespit tarihine kadar ihbarda bulunulmamış olmasını ifade
eder. Haklarında ön tespit konusuyla ilgili ihbar bulunan mükelleflere izaha
davet yazısı ya da sahte veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge (SMİYB)
kullanılmasına ilişkin ön tespit yazısı (SMİYB ön tespit yazısı) tebliğ
edilmeyecek, ön tespit konusu ile ilgisi bulunmayan ihbarlar ise izaha davete
veya SMİYB ön tespit yazısının tebliğ edilmesine engel teşkil etmeyecektir.


4. Ön Tespit ve İzah
Değerlendirme Komisyonu


Madde hükmüne göre ön tespitin
yetkili merciler tarafından yapılmış olması gerekmektedir.


Yetkili merci, madde kapsamında
ön tespiti yapacak, izaha davet veya SMİYB ön tespit yazısını tebliğ edilmek
üzere gönderecek ve kendisine yapılan izahı değerlendirmeye tabi tutarak izahın
konusu ile ilgili nihai karar verecek olan Gelir İdaresi Başkanlığı veya Vergi
Denetim Kurulu Başkanlığı bünyesinde kurulan komisyonu (Ön Tespit ve İzah
Değerlendirme Komisyonu) ifade eder.


Vergi Usul Kanununun 370 inci
maddesinin (c) fıkrasında, Hazine ve Maliye Bakanlığı ön tespiti ve/veya izaha
daveti yapacak mercii belirlemeye yetkili kılınmıştır. Bu yetkiye istinaden,
Gelir İdaresi Başkanlığı ve Vergi Denetim Kurulu Başkanlığı bünyesinde yeterli
sayıda "Ön Tespit ve İzah Değerlendirme Komisyonu" oluşturulmuştur.


4.1. Gelir İdaresi Başkanlığı
Bünyesinde Kurulan Ön Tespit ve İzah Değerlendirme Komisyonu


Gelir İdaresi Başkanlığı
bünyesinde kurulan ön tespit ve izah değerlendirme komisyonları ilgisine göre
vergi dairesi başkanlıkları ile defterdarlıklara bağlı olarak görev
yapacaklardır. Bunun yanında, vergi dairelerine bağlı olarak da komisyon
kurulabilir.


Vergi dairesi başkanlıklarında
oluşturulacak komisyon, vergi dairesi başkanı veya grup müdürünün
başkanlığında, vergi dairesi başkanı tarafından görevlendirilen, başkan dâhil
toplam üç kişiden, defterdarlıklarda oluşturulacak komisyon ise, defterdar veya
defterdar yardımcısının başkanlığında, defterdar tarafından görevlendirilen,
başkan dâhil toplam üç kişiden oluşur. Vergi dairesi başkanlıkları ve
defterdarlıklar bünyesinde birden fazla komisyon kurulması mümkündür.


Vergi dairelerinde kurulan
komisyon, vergi dairesi müdürünün başkanlığında, vergi dairesi müdürü
tarafından görevlendirilen, başkan dâhil toplam üç kişiden oluşur.


4.2. Vergi Denetim Kurulu
Başkanlığı Bünyesinde Kurulan Ön Tespit ve İzah Değerlendirme Komisyonu


Vergi Denetim Kurulu
Başkanlığında ve Başkanlıkça uygun görülen daire başkanlıklarında oluşturulacak
Ön Tespit ve İzah Değerlendirme Komisyonu, Başkanlık tarafından biri komisyon
başkanı olarak belirlenecek başkan dâhil üç vergi müfettişinden oluşur. Ayrıca,
söz konusu komisyonlar için yeteri kadar yedek üye seçilir.


Vergi Denetim Kurulu Başkanlığı
veya daire başkanlıkları bünyesinde birden fazla komisyon kurulması mümkündür.


4.3. Komisyonun Görev ve
Yetkileri


Ön Tespit ve İzah Değerlendirme
Komisyonu;


a) Kendisine intikal ettirilen
bilgi, bulgu veya verilerden hareketle verginin ziyaa uğramış olabileceğine
ilişkin, Vergi Usul Kanununun 370 inci maddesinde belirtilen ön tespiti yapar.


b) İzaha davet veya SMİYB ön
tespit yazısının, tebliğ edilmek üzere, haklarında ön tespit yapılanlara
gönderilmesini sağlar.


c) Kendisine yapılacak izahları
değerlendirerek, değerlendirme sonucunu içeren yazının, tebliğ edilmek üzere,
ilgili mükelleflere gönderilmesini sağlar.


5. İzaha Davet


5.1. İzaha Davetin Kapsamı


Vergi Usul Kanununun 341 inci
maddesinde “vergi ziyaı”, mükellefin veya sorumlunun vergilendirme ile ilgili
ödevlerini zamanında yerine getirmemesi veya eksik yerine getirmesi yüzünden,
verginin zamanında tahakkuk ettirilmemesi veya eksik tahakkuk ettirilmesi
olarak tanımlanmıştır. Aynı maddeye göre, şahsi, medeni haller veya aile durumu
hakkında gerçeğe aykırı beyanlar ile veya sair suretlerle verginin noksan
tahakkuk ettirilmesine veya haksız yere geri verilmesine sebebiyet vermek de
vergi ziyaı hükmündedir.


Bu şekilde verginin ziyaa
uğradığına delalet eden emarelerin tespit edilmesine bağlı olarak işleyen izaha
davet müessesesi kapsamında, Hazine ve Maliye Bakanlığına bağlı ilgili
birimlerce verginin ziyaa uğradığına delalet eden emareler bulunduğu yönünde
yapılan çalışmalar neticesinde belirlenen konulara ilişkin olarak haklarında ön
tespit yapılanlar izaha davet edilirler.


Ön tespitin yapılacağı tarih
itibarıyla haklarında ön tespit konusu ile ilgili olarak; ihbar bulunan ya da
vergi incelemesi başlatılan veya takdir komisyonuna sevk işlemi yapılan
mükelleflere ilişkin olarak ön tespit yapılmaz ve bu mükellefler izaha davet
edilmezler.


5.2. İzaha Davet Yazısı


Komisyon tarafından izaha davet
kapsamında haklarında ön tespit yapılanlara, gerekli açıklamaların yer aldığı
"İzaha Davet Yazısı" Vergi Usul Kanunu hükümleri uyarınca tebliğ
olunur.


İzaha davet yazısında en az
aşağıdaki hususlara yer verilir:


a) İzaha davet yazısının tebliği
tarihinden itibaren 30 gün içerisinde ön tespitle ilgili olarak gerekli izahın
yapılması halinde izahın komisyonca değerlendirileceği,


b) Komisyonca yapılan
değerlendirme sonucunda vergi ziyaına sebebiyet verilmediğinin ve beyanname
verilmesini gerektirir bir durum bulunmadığının anlaşılması halinde, söz konusu
ön tespitle ilgili olarak vergi incelemesine ve takdir komisyonuna sevk işleminin
yapılmayacağı,


c) Ön tespite ilişkin olarak
yapılan izahın; izaha davet yazısında yer verilen ziyaa uğramış olabilecek
vergi tutarını doğrular nitelikte olması veya yeterli bulunmaması halinde, bu
yöndeki değerlendirme sonucunu içeren yazının tebliğ edildiği tarihten itibaren
30 gün içerisinde, hiç verilmemiş olan vergi beyannamelerinin verilmesi, eksik
veya yanlış yapılan vergi beyanının tamamlanması veya düzeltilmesi ve ödeme
süresi geçmiş bulunan vergilerin, ödemenin geciktiği her ay ve kesri için, 6183
sayılı Kanunun 51 inci maddesinde belirtilen nispette uygulanacak gecikme zammı
oranında bir zamla (izah zammı) aynı sürede ödenmesi şartıyla vergi ziyaı
cezasının ziyaa uğratılan vergi üzerinden %20 oranında (indirimli olarak)
kesileceği,


ç) Vergi Usul Kanununun 370 inci
maddesinin (a) fıkrası kapsamında %20 oranında vergi ziyaı cezası kesilmesi
halinde bu ceza için, uzlaşma talep edilebileceği veya cezada indirim
müessesesinden yararlanılabileceği,


d) Mükellefin, yapacağı izahı
desteklemek amacıyla, başta defter ve belgeler olmak üzere Vergi Usul Kanununun
3 üncü maddesi kapsamında her türlü delili sunabileceği,


e) Yapılan izahın; ziyaa uğramış
olabilecek vergi tutarını doğrular nitelikte olması veya yeterli bulunmaması ve
bu duruma uygun olarak beyanname verilmemiş olması halinde vergi incelemesine
veya takdir komisyonuna sevk işlemlerinin yapılacağı,


f) Davet konusu ön tespitle
ilgili olarak Vergi Usul Kanununun 371 inci maddesinde yer alan pişmanlık
hükümlerinden yararlanılamayacağı.


5.3. İzahın Değerlendirilmesi


Kendisine izaha davet yazısı
tebliğ edilenlerin tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içerisinde yetkili
komisyona izahta bulunmaları gerekmektedir.


Süresinde yapılan izah,
komisyonca en geç 45 gün içinde değerlendirilerek sonuca bağlanır.


5.3.1. İzahın
Değerlendirilmesi Sonucu Vergi Ziyaına Neden Olunmadığının Tespit Edilmesi
Üzerine Yapılacak İşlemler


Haklarında yapılan ön tespite
ilişkin vergi ziyaına neden olunmadığı yönünde mükellefçe izahta bulunulması
üzerine, mükellefin izahının komisyonca yeterli bulunması ve beyanname
verilmesini veya vergi beyanının tamamlanmasını gerektirir bir durumun
olmadığının değerlendirilmesi halinde, değerlendirme sonucunu içeren yazı
mükellefe tebliğ edilir ve mükellef hakkında söz konusu tespitle ilgili olarak vergi
incelemesine ve takdir komisyonuna sevk işlemi yapılmaz.


5.3.2. İzahın
Değerlendirilmesi Sonucu Vergi Ziyaına Neden Olunduğunun Tespit Edilmesi
Üzerine Yapılacak İşlemler


Haklarında yapılan ön tespite
ilişkin olarak, mükelleflerce yapılan izahın, izaha davet yazısında yer verilen
ziyaa uğramış olabilecek vergi tutarını doğrular nitelikte olduğunun veya söz
konusu ön tespite ilişkin yapılan izahın yeterli bulunmayarak beyanname
verilmesini gerektiren bir durumun bulunduğunun komisyonca değerlendirilmesi
halinde, değerlendirme sonucunu içeren yazının tebliğ edildiği tarihten
itibaren 30 gün içerisinde hiç verilmemiş olan vergi beyannamelerinin
verilmesi, eksik veya yanlış yapılan vergi beyanının tamamlanması veya
düzeltilmesi, ödeme süresi geçmiş bulunan vergilerin, ödemenin geciktiği her ay
ve kesri için, 6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesinde belirtilen nispette
uygulanacak gecikme zammı oranındaki izah zammıyla ödenmesi şartlarıyla vergi
ziyaı cezası, ziyaa uğratılan vergi üzerinden %20 oranında kesilir.


Yapılan izahın; ziyaa uğramış
olabilecek vergi tutarını doğrular nitelikte olması veya yeterli bulunmaması ve
mükellef tarafından beyanname verilmemiş olması halinde vergi incelemesine veya
takdir komisyonuna sevk işlemleri yapılır.


Mükellef tarafından beyanname
verilmiş olmakla birlikte beyan edilen verginin, değerlendirme sonucunu içeren
yazıda yer verilen ziyaa uğramış olabilecek vergi tutarından az olması
durumunda da vergi incelemesine veya takdir komisyonuna sevk işlemleri yapılır.
Şu kadar ki, komisyonun değerlendirme sonucunu içeren yazısının tebliğ edildiği
tarihten itibaren 30 gün içinde verilen beyanname ile tahakkuk eden verginin
aynı süre içerisinde, ödemenin geciktiği her ay ve kesri için, 6183 sayılı
Kanunun 51 inci maddesinde belirtilen nispette uygulanacak gecikme zammı
oranındaki izah zammıyla ödenmesi halinde vergi ziyaı cezası, ziyaa uğratılan
vergi üzerinden %20 oranında kesilir.


5.3.3. Mükellefin İzahta
Bulunmadığı Durumda Yapılacak İşlemler


Haklarında yapılan ön tespite
ilişkin olarak kendilerine izaha davet yazısı tebliğ edilen mükelleflerin, bu
yazının tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içerisinde yetkili komisyona izahta
bulunmamaları durumunda, komisyon tarafından izaha davet yazısında yer verilen
ziyaa uğramış olabilecek vergi tutarının beyan edilmesi gerektiğine karar
verilir. Komisyonun değerlendirme sonucunu içeren yazısının tebliğ edildiği
tarihten itibaren 30 gün içerisinde hiç verilmemiş olan vergi beyannamelerinin
verilmesi, eksik veya yanlış yapılan vergi beyanının tamamlanması veya
düzeltilmesi, ödeme süresi geçmiş bulunan vergilerin, ödemenin geciktiği her ay
ve kesri için, 6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesinde belirtilen nispette
uygulanacak gecikme zammı oranındaki izah zammıyla ödenmesi şartlarıyla vergi
ziyaı cezası, ziyaa uğratılan vergi üzerinden %20 oranında kesilir.


6. Sahte veya Muhteviyatı
İtibarıyla Yanıltıcı Belge Kullanılmasına İlişkin Yapılan Ön Tespitler


6.1. Kapsam


Vergi Usul Kanununun 359 uncu
maddesinde yer alan kaçakçılık fiilleriyle verginin ziyaa uğratılmış
olabileceği hallerde haklarında ön tespit yapılanlar izaha davet edilmezler. Şu
kadar ki, sahte veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge kullanma fiilinin
işlenmiş olabileceğine dair yapılan ön tespitlerde, kullanılan sahte veya
muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge tutarı, bir takvim yılında 100 bin Türk
lirasını geçmeyen veya bu tutarı geçse dahi ilgili yıldaki toplam mal ve hizmet
alışlarının %5’ini aşmayan mükelleflere SMİYB ön tespit yazısı tebliğ edilir.


Sahte veya muhteviyatı itibarıyla
yanıltıcı belge kullanma fiilinin işlenmiş olabileceğine dair belge tutarının
tespiti ile mal ve hizmet alış tutarının hesaplanmasında vergiler hariç
tutarlar dikkate alınacaktır.


6.1.1. SMİYB Toplam Tutarının
İlgili Haddi Aşmaması


Sahte veya muhteviyatı itibarıyla
yanıltıcı belge kullanma fiilinin işlenmiş olabileceğine dair yapılan ön
tespitlerde, kullanılan sahte veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge
tutarlarının toplamı vergiler hariç, bir takvim yılında 100 bin Türk lirasını
geçmeyen mükelleflere SMİYB ön tespit yazısı tebliğ edilir.


Örnek: (A) Ltd. Şti. hakkında
sahte fatura düzenleyicisi olduğuna dair vergi tekniği raporu düzenlenmiştir.
Düzenlenen bu raporun sonuç bölümünde (B) Ltd. Şti.'nin, (A) Ltd. Şti.
tarafından düzenlenen sahte faturaları kullanmış olabileceğine dair bulgular
yer almaktadır. Bu faturaların tutarı vergiler hariç 50.000 TL, 40.000 TL ve
10.000 TL olup, şirketin ilgili yıldaki toplam mal ve hizmet alış tutarı ise
300.000 TL'dir.


Buna göre, kullanılan sahte
faturaların toplam tutarı (100.000 TL) ilgili yıldaki toplam mal ve hizmet
alışlarının %5'i olan 15.000 TL'yi aşmış olmasına rağmen, söz konusu
faturaların toplam tutarının bir takvim yılı için belirlenen 100 bin Türk
lirası sınırını aşmaması nedeniyle mükellefe SMİYB ön tespit yazısı tebliğ
edilecektir.


6.1.2. Mal ve Hizmet
Alışlarının %5’inin Aşılmaması


Sahte veya muhteviyatı itibarıyla
yanıltıcı belge kullanma fiilinin işlenmiş olabileceğine dair yapılan ön
tespitlerde, kullanılan sahte veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge
tutarlarının toplamı, 100 bin Türk lirasını geçse bile, bir takvim yılındaki
toplam mal ve hizmet alışlarının %5’ini aşmayan mükelleflere SMİYB ön tespit
yazısı tebliğ edilir.


Örnek: (C) Ltd. Şti. hakkında
sahte fatura düzenleyicisi olduğuna dair vergi tekniği raporu düzenlenmiştir.
Düzenlenen bu raporun sonuç bölümünde (D) Ltd. Şti.'nin, (C) Ltd. Şti.
tarafından düzenlenen sahte faturaları kullanmış olabileceğine dair bulgular yer
almaktadır. Bu faturaların toplam tutarı vergiler hariç 1.000.000 TL olup,
şirketin ilgili yıldaki toplam mal ve hizmet alış tutarı ise 20.000.000 TL'dir.


Buna göre, kullanılan sahte
faturaların toplam tutarı (1.000.000 TL) bir takvim yılı için belirlenen 100
bin Türk lirası sınırını aşmış olmasına rağmen, söz konusu faturaların toplam
tutarının ilgili yıldaki mal ve hizmet alışlarının %5'i olan 1.000.000 TL'yi
aşmamış olması nedeniyle mükellefe SMİYB ön tespit yazısı tebliğ edilecektir.


6.1.3. İlgili Had ile Mal ve
Hizmet Alışlarının %5’inin Aşılması


Sahte veya muhteviyatı itibarıyla
yanıltıcı belge kullanma fiilinin işlenmiş olabileceğine dair yapılan ön
tespitlerde, kullanılan sahte veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge
tutarlarının toplamı, bir takvim yılında 100 bin Türk lirasını geçen ve ilgili
yıldaki toplam mal ve hizmet alışlarının %5’ini aşan mükelleflere SMİYB ön
tespit yazısı tebliğ edilmez.


Örnek: (E) Ltd. Şti. hakkında
sahte belge düzenleyicisi olduğuna dair vergi tekniği raporu düzenlenmiştir.
Düzenlenen bu raporun sonuç bölümünde (F) Ltd. Şti.'nin, (E) Ltd. Şti.
tarafından düzenlenen sahte faturaları kullanmış olabileceğine dair bulgular
yer almaktadır. Bu faturaların toplam tutarı vergiler hariç 1.000.000 TL olup,
şirketin ilgili yıldaki toplam mal ve hizmet alış tutarı ise 10.000.000 TL'dir.


Buna göre, kullanılan sahte
faturaların toplam tutarının (1.000.000 TL), bir takvim yılı için belirlenen
100 bin Türk lirası sınırını ve ilgili yıldaki mal ve hizmet alışlarının %5'i
olan 500.000 TL'yi aşmış olması nedeniyle mükellefe SMİYB ön tespit yazısı
tebliğ edilmeyecektir.


6.1.4. Ön Tespitlere İlişkin
Tutarların Birlikte Değerlendirilmesi


Mükelleflere SMİYB ön tespit
yazısının tebliğ edilip edilmeyeceğinin belirlenmesinde sahte veya muhteviyatı
itibarıyla yanıltıcı olarak kullanılmış olabilecek belgeler, her bir ön tespit
itibarıyla, daha önce o yıl için yapılan ön tespitlerdeki tutarlar da dikkate
alınarak, bir takvim yılında 100 bin Türk lirasının ve/veya ilgili yıldaki
toplam mal ve hizmet alışlarının %5’inin aşılıp aşılmadığı bakımından
değerlendirilecektir.


Örnek: 3/2/2020 tarihinde (G)
A.Ş. hakkında düzenlenen ve 10/8/2020 tarihindeki ön tespite ilişkin
değerlendirmede esas alınan vergi tekniği raporunda, (H) Ltd. Şti.'nin 2019
yılına ilişkin vergiler hariç 120.000 TL’lik sahte faturayı kullanmış
olabileceğine dair bulgu mevcut olup, şirketin ilgili yıldaki toplam mal ve
hizmet alış tutarı ise 5.000.000 TL’dir. Öte yandan, (I) A.Ş. hakkında 4/9/2020
tarihinde düzenlenen ve 2/11/2020 tarihindeki bir başka ön tespite ilişkin
değerlendirmede esas alınan vergi tekniği raporunda ise (H) Ltd. Şti. hakkında
2019 yılına ilişkin vergiler hariç 200.000 TL’lik sahte faturayı kullanmış
olabileceğine dair bulgu yer almaktadır.


3/2/2020 tarihinde düzenlenen
raporda belirtilen faturayla ilgili olarak mükellefe SMİYB ön tespit yazısı
tebliğ edilmesi mümkün iken, 4/9/2020 tarihinde düzenlenen raporda belirtilen
fatura tutarı tek başına ilgili yıldaki mal ve hizmet alışlarının %5'i olan
250.000 TL'yi aşmıyor olmakla birlikte, 3/2/2020 tarihinde düzenlenen rapora
istinaden tebliğ edilen SMİYB ön tespit yazısındaki 120.000 TL ile 4/9/2020
tarihinde düzenlenen raporda belirtilen 200.000 TL’nin toplamının (120.000 TL +
200.000 TL = 320.000 TL) ilgili yıldaki mal ve hizmet alışlarının %5'i olan
250.000 TL'yi aşmış olması nedeniyle mükellefe 4/9/2020 tarihinde düzenlenen
raporda belirtilen faturayla ilgili olarak SMİYB ön tespit yazısı tebliğ
edilmeyecektir.


6.1.5. Ön Tespit Şartlarının
Her Yıl İçin Ayrı Ayrı Değerlendirilmesi


Mükellefler hakkında tek bir
vergi tekniği raporunda birbirinden farklı yıllara ilişkin sahte veya
muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge kullanılmış olabileceğine dair
bulguların mevcut olması durumunda, söz konusu 100 bin Türk lirası sınırının
veya %5'lik oranın aşılmamış olması şartları her bir yıl itibarıyla ayrı ayrı
değerlendirilecektir. Herhangi bir yıla ilişkin bu şartların sağlanmamış
olması, diğer yıllarda bu şartları sağlayan mükelleflere bu şartların
sağlandığı yıla ilişkin SMİYB ön tespit yazısı tebliğ edilmesine engel teşkil
etmeyecektir.


Örnek: 4/5/2020 tarihinde (İ)
Ltd. Şti. hakkında düzenlenen vergi tekniği raporunda, (K) A.Ş.'nin 2018 yılına
ilişkin vergiler hariç 20.000 TL ve 110.000 TL’lik, 2019 yılına ilişkin olarak
ise vergiler hariç 70.000 TL ve 90.000 TL’lik sahte faturaları kullanmış
olabileceğine dair bulgular mevcuttur. (K) A.Ş.'nin 2018 yılına ilişkin toplam
mal ve hizmet alış tutarı 3.000.000 TL, 2019 yılına ilişkin toplam mal ve
hizmet alış tutarı ise 3.100.000 TL'dir.


Buna göre, 2018 yılına ilişkin
kullanılan sahte faturaların toplam tutarı (130.000 TL) bir takvim yılı için
belirlenen 100 bin Türk lirası sınırını aşmış olmasına rağmen, söz konusu
faturaların toplam tutarının ilgili yıldaki mal ve hizmet alışlarının %5'i olan
150.000 TL'yi aşmamış olması nedeniyle 2018 yılına ilişkin faturalar için
mükellefe SMİYB ön tespit yazısı tebliğ edilecektir. Bununla birlikte 2019
yılına ilişkin kullanılan sahte faturaların toplam tutarının (160.000 TL), bir
takvim yılı için belirlenen 100 bin Türk lirası sınırını ve ilgili yıldaki mal
ve hizmet alışlarının %5'i olan 155.000 TL'yi aşmış olması nedeniyle mükellefe
2019 yılına ilişkin faturalar için SMİYB ön tespit yazısı tebliğ
edilmeyecektir.


6.1.6. Katma Değer Vergisi
Mükellefleri Açısından Toplam Mal ve Hizmet Alışlarının Belirlenmesi


Katma değer vergisi (KDV)
mükellefi olanlar açısından ilgili yıldaki toplam mal ve hizmet alışlarının
belirlenmesinde, öncelikle tespit tarihine kadar verilen KDV beyannamelerinde
yer alan indirilecek KDV'ye ilişkin her bir KDV oranı ayrı ayrı esas alınmak
suretiyle söz konusu toplam mal ve hizmet alışlarına ulaşılacaktır.


6.1.7. KDV Mükellefiyeti
Bulunmayanlarda Toplam Mal ve Hizmet Alışlarının Belirlenmesi


KDV mükellefiyeti bulunmayan
basit usule tabi mükelleflerin ilgili yıldaki toplam mal ve hizmet alışlarının
belirlenmesinde hesap özetinde yer alan "Dönem İçinde Satın Alınan
Emtia" ve "Giderler" satırlarının toplam tutarı dikkate alınacaktır.


6.1.8. Toplam Mal ve Hizmet
Alışları ya da SMİYB Toplam Tutarının Net Olarak Tespit Edilememesi


Mal ve hizmet alışları toplamının
ya da sahte veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı olarak kullanılmış olabilecek
belgelerin tutarının net bir şekilde tespit edilemediği durumlarda, Ön Tespit
ve İzah Değerlendirme Komisyonunca mükelleften ilgili dönemdeki toplam mal ve
hizmet alışları ile kullanılmış olabilecek sahte veya muhteviyatı itibarıyla
yanıltıcı belgeleri yazılı olarak bildirmesi istenir. Mükellefler tarafından
yapılan bu bildirim, ilgili dönemdeki toplam mal ve hizmet alışları ile sahte
veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge tutarının tespitinde esas alınarak
ön tespite konu tutar komisyonca belirlenir. İdarece yapılan araştırma ve
incelemeler neticesinde, yapılan bildirimin hatalı veya eksik olduğunun tespit
edilmesi durumunda, yeni tespitin gerektirdiği şekilde işlem tesis edilir.


6.2. SMİYB Ön Tespit Yazısı


Komisyon tarafından sahte veya
muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge kullanma fiilinin işlenmiş olabileceğine
dair yapılan ön tespitlerde, kullanılan sahte veya muhteviyatı itibarıyla
yanıltıcı belge tutarı, bir takvim yılında 100 bin Türk lirasını geçmeyen veya
bu tutarı geçse dahi ilgili yıldaki toplam mal ve hizmet alışlarının %5’ini aşmayan
mükelleflere gerekli açıklamaların yer aldığı "SMİYB Ön Tespit
Yazısı" Vergi Usul Kanunu hükümleri uyarınca tebliğ olunur.


SMİYB ön tespit yazısında en az
aşağıdaki hususlara yer verilir:


a) SMİYB ön tespit yazısının
tebliği tarihinden itibaren 30 gün içerisinde ön tespitle ilgili hiç verilmemiş
olan vergi beyannamelerinin verilmesi, eksik veya yanlış yapılan vergi
beyanının tamamlanması veya düzeltilmesi ve ödeme süresi geçmiş bulunan
vergilerin, ödemenin geciktiği her ay ve kesri için, 6183 sayılı Kanunun 51
inci maddesinde belirtilen nispette uygulanacak gecikme zammı oranında bir
zamla (izah zammı) aynı sürede ödenmesi şartıyla vergi ziyaı cezasının ziyaa
uğratılan vergi üzerinden %20 oranında (indirimli olarak) kesileceği,


b) Vergi Usul Kanununun 370 inci
maddesinin (b) fıkrası kapsamında %20 oranında kesilen vergi ziyaı cezasına
ilişkin ihbarnamelerin tebliği üzerine tarhiyat sonrası uzlaşma başvurusunda
bulunulamayacağı ancak cezada indirim müessesesinden yararlanılabileceği,


c) SMİYB ön tespit yazısının
tebliği tarihinden itibaren 30 günlük süre içerisinde tespit edilen hususa
yönelik beyanname verilmemesi halinde vergi incelemesine veya takdir
komisyonuna sevk işlemlerinin yapılacağı,


ç) Ön tespitle ilgili olarak
Vergi Usul Kanununun 371 inci maddesinde yer alan pişmanlık hükümlerinden
yararlanılamayacağı.


6.3. SMİYB Ön Tespit Yazısının
Tebliği Üzerine Beyanname Verilmesi ve Ödemede Bulunulması Halinde Yapılacak
İşlemler


Kendilerine haklarında yapılan ön
tespite ilişkin yazı tebliğ edilen mükellefler tarafından, bu yazının
tebliğinden itibaren 30 gün içinde hiç verilmemiş olan vergi beyannamelerinin
verilmesi, eksik veya yanlış yapılan vergi beyanının tamamlanması veya düzeltilmesi,
ödeme süresi geçmiş bulunan vergilerin, ödemenin geciktiği her ay ve kesri
için, 6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesinde belirtilen nispette uygulanacak
gecikme zammı oranındaki izah zammıyla ödenmesi şartlarıyla vergi ziyaı cezası,
ziyaa uğratılan vergi üzerinden %20 oranında kesilir.


SMİYB ön tespit yazısının tebliği
tarihinden itibaren 30 günlük süre içerisinde tespit edilen hususa yönelik
beyanname verilmemesi halinde mükellef hakkında söz konusu tespitle ilgili
olarak vergi incelemesine ya da takdir komisyonuna sevk işlemi yapılır.


7. Diğer Hususlar


7.1. İndirimli Ceza
Koşullarını Taşımayanların Vereceği Beyanname Açısından Ceza Uygulaması


İndirimli ceza uygulanması için
gereken şartlardan herhangi birini taşımadığı anlaşılan mükelleflerin vergi
beyannamelerini vermelerine engel bir durum bulunmamakta olup, vergi
incelemesine başlanılmadan veya takdir komisyonuna sevk edilmeden
beyannamelerini vermiş olanlara, ziyaa uğratılan vergi üzerinden Vergi Usul
Kanununun 344 üncü maddesi gereği %50 oranında vergi ziyaı cezası kesilir.


7.2. 30 Gün İçinde Ödeme
Yapılmaması


Vergi Usul Kanununun 370 inci
maddesi kapsamında verilen beyanname üzerine tahakkuk eden vergiler ile izah
zammının mükelleflerce maddede öngörülen 30 günlük süre içerisinde ödenmemesi durumunda
%20 oranında kesilmiş olan indirimli ceza, %50 oranı esas alınarak ikmal edilir
ve izah zammının gecikme faizine dönüştürülmesi işlemi yapılır.


7.3. Uzlaşma Başvurusu


Vergi Usul Kanununun 370 inci
maddesinin (a) fıkrası kapsamında kendilerine izaha davet yazısı tebliğ edilen
mükellefler, bu maddeye göre %20 oranında kesilen vergi ziyaı cezasına ilişkin
ihbarnamelerin tebliği üzerine süresi içerisinde tarhiyat sonrası uzlaşma
başvurusunda bulunabilir. Ancak, maddenin (b) fıkrası kapsamında ön tespite
ilişkin yazı tebliğ edilen mükellefler, bu madde uyarınca kesilecek vergi ziyaı
cezası için uzlaşma başvurusunda bulunamaz.


7.4. İzahın Yapıldığı Tarihin
Belirlenmesi


Yazılı izah, izaha davet yazısını
gönderen mercie; elden verilmişse bu tarihte, postayla taahhütlü veya acele
posta servisi ile gönderilmişse zarfın üzerindeki damga tarihinde, adi postayla
veya özel dağıtım şirketleri aracılığıyla gönderilmişse izaha davet yazısını
gönderen merciin kayıtlarına girdiği tarihte verilmiş sayılır.


Sözlü izah, izahı yapan ile
komisyon tarafından imzalanacak bir tutanakla tespit olunur, bu durumda izah
tarihi olarak tutanağın düzenlendiği tarih esas alınır.


8. Yürürlükten Kaldırılan
Tebliğ


25/7/2017 tarihli ve 30134 sayılı
Resmî Gazete'de yayımlanan Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği (Sıra No: 482)
yürürlükten kaldırılmıştır.


9. Yürürlük


Bu Tebliğ yayımı tarihinde
yürürlüğe girer.


10. Yürütme


Bu Tebliğ hükümlerini Hazine ve
Maliye Bakanı yürütür.