Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği (sıra No: 507)

VERGİ USUL KANUNU
GENEL TEBLİĞİ


(Sıra No: 507)


Giriş


MADDE 1 – (1)
Günümüzde bilgi-iletişim ve finansal teknoloji alanındaki hızlı gelişmeler ile
elektronik belge uygulamalarında kat edilen önemli mesafeler, mükelleflerimizin
iş süreçlerini, ödeme ve tahsilat süreçlerini, müşterilerine
düzenlemekte oldukları belgelerin oluşturulması, iletilmesi ve muhafazasında
sağlamakta olduğu verimlilik, maliyet avantajı, işlem kolaylığı ve etkin analiz
ve denetim kolaylığı nedeniyle, yeni uygulamaların mükelleflerimizin kullanımına
sunulmasının önemini artırmaktadır.


Bu kapsamda, bankalar, elektronik
para kuruluşları, ödeme kuruluşlarınca sunulan yeni teknolojik gelişmelere
uygun, kullanımı kolay ve mobilitesi yüksek ve fiziksel/klasik tahsilat araçları
(fiziki POS cihazları) gerektirmeyen daha düşük maliyetli çözümler uygulamada
ortaya çıkmaya başlamaktadır. Bu gelişime uygun olarak vergi mevzuatı
çerçevesinde mal ve hizmetlerin satışına yönelik işlemlerle buna yönelik tahsilatların güvenliğinin
ve belge düzeninin sağlanması hususu da son derece önem arz etmektedir.


Bu Tebliğ ile yukarıda belirtilen
yeni teknolojik gelişmelere uygun ve “Güvenli Mobil Ödeme ve Elektronik Belge
Yönetim Sistemi” olarak tanımlanan sistem çerçevesinde, mal ve hizmet
satışlarına ait bedellerin tahsilatı ile mali belgelerin elektronik
ortamda oluşturulmasına ilişkin satış, tahsilat ve elektronik belge
uygulamalarının Hazine ve Maliye Bakanlığınca yetkilendirilen kurum ve
kuruluşlar tarafından mükelleflerin kullanımına sunumu ve mükellefler tarafından
kullanımı sırasında uyulması gereken usul ve esaslara yer verilmiştir.


Dayanak


MADDE 2 – (1) 213
sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 242 nci maddesinin ikinci
fıkrasında Hazine ve Maliye Bakanlığının, “…elektronik defter, belge ve
kayıtların oluşturulması, kaydedilmesi, iletilmesi, muhafaza ve ibrazı ile
defter ve belgelerin elektronik ortamda tutulması ve düzenlenmesi uygulamasına
ilişkin usul ve esasları belirlemeye, elektronik ortamda tutulmasına ve
düzenlenmesine izin verilen defter ve belgelerde yer alması gereken bilgileri
internet de dahil olmak üzere her türlü elektronik bilgi iletişim
araç ve ortamında Maliye Bakanlığına veya Maliye Bakanlığının gözetim ve
denetimine tabi olup, kuruluşu, faaliyetleri, çalışma ve denetim esasları
Bakanlar Kurulunca çıkarılacak bir yönetmelikle belirlenecek olan özel hukuk
tüzel kişiliğini haiz bir şirkete aktarma zorunluluğu getirmeye, bilgi
aktarımında uyulacak format ve standartlar ile uygulamaya ilişkin usul ve
esasları tespit etmeye, bu Kanun kapsamına giren işlemlerde elektronik imza
kullanım usul ve esaslarını düzenlemeye ve denetlemeye…”


yetkili olduğu hüküm altına
alınmıştır.


(2) 213 sayılı Kanunun mükerrer
257 nci maddesinin birinci fıkrasının (1) numaralı
bendinde  “Mükellef ve meslek grupları itibariyle muhasebe usul ve
esaslarını tespit etmeye, bu Kanuna göre tutulmakta olan defter ve belgeler ile
bunlara ilaveten tutulmasını veya düzenlenmesini uygun gördüğü defter ve
belgelerin mahiyet, şekil ve ihtiva etmesi zorunlu bilgileri belirlemeye,
bunlarda değişiklik yapmaya; bedeli karşılığında basıp dağıtmaya veya üçüncü
kişilere bastırıp dağıtmaya veya dağıttırmaya, bunların kayıtlarını tutturmaya,
bu defter ve belgelere tasdik, muhafaza ve ibraz zorunluluğu getirmeye veya
kaldırmaya, bu Kanuna göre tutulacak defter ve düzenlenecek belgelerin
tutulması ve düzenlenmesi zorunluluğunu kaldırmaya,”


(3) numaralı bendinde; “Tutulması
ve düzenlenmesi zorunlu defter, kayıt ve belgelerin mikro film, mikro fiş veya
elektronik bilgi ve kayıt araçlarıyla yapılması veya bu kayıt ortamlarında
saklanması hususunda izin vermeye veya zorunluluk getirmeye, bu şekilde
tutulacak defter ve kayıtların kopyalarının Maliye Bakanlığında veya muhafaza
etmekle görevlendireceği kurumlarda saklanması zorunluluğu getirmeye, bu konuda
uygulama usul ve esaslarını belirlemeye,”


(4) numaralı bendinde; “Bu
Kanunun 149 uncu maddesine göre devamlı bilgi vermek zorunda olanlardan
istenilen bilgiler ile vergi beyannameleri ve bildirimlerin, şifre, elektronik
imza veya diğer güvenlik araçları konulmak suretiyle internet de dahil olmak
üzere her türlü elektronik bilgi iletişim araç ve ortamında verilmesi,
beyanname ve bildirimlerin yetki verilmiş gerçek veya tüzel kişiler aracı
kılınarak gönderilmesi hususlarında izin vermeye veya zorunluluk getirmeye, beyanname,
bildirim ve bilgilerin aktarımında uyulacak format ve standartlar ile
uygulamaya ilişkin usul ve esasları tespit etmeye, bu zorunluluğu beyanname,
bildirim veya bilgi çeşitleri, mükellef grupları ve faaliyet konuları
itibarıyla ayrı ayrı uygulatmaya, kanuni süresinden sonra
kendiliğinden veya pişmanlık talepli olarak verilen beyannameler üzerine
düzenlenen tahakkuk fişi ve/veya ihbarnameleri mükellefe, vergi sorumlusuna
veya bunların elektronik ortamda beyanname gönderme yetkisi verdiği gerçek veya
tüzel kişiye elektronik ortamda tebliğ etmeye ve buna ilişkin usûl ve
esasları belirlemeye,”


(6) numaralı bendinde; “Vergi
güvenliğini sağlamak amacıyla niteliklerini belirleyip onayladığı elektrikli,
elektronik, manyetik ve benzeri cihazlar ve sistemleri kullandırmaya,”


Hazine ve Maliye Bakanlığının
yetkili olduğuna ilişkin hükümlere yer verilmiştir.


(3) Ayrıca 3100 sayılı Katma
Değer Vergisi Mükelleflerinin Ödeme Kaydedici Cihazları Kullanmaları
Mecburiyeti Hakkında Kanunun “Yetki” başlıklı 10 uncu maddesinin birinci
fıkrasının (a) bendine göre ödeme kaydedici cihazların kullanılmalarıyla ilgili
olarak, bu Kanunla belli edilen hususlar dışında uyulması gereken usul ve
esasları belirlemeye ve bunlarda değişiklik yapmaya Bakanlığımız yetkili
kılınmıştır.


Tanımlar ve kısaltmalar


MADDE 3 – (1) Bu
Tebliğde geçen;


a) Bakanlık: Hazine ve Maliye
Bakanlığını,


b) Başkanlık: Gelir İdaresi
Başkanlığını,


c) Elektronik belge (e-Belge):
Usul ve esasları Vergi Usul Kanunu genel tebliğleri ile belirlenen elektronik
belgeleri,


ç) Finans kuruluşu: 19/10/2005 tarihli
ve 5411 sayılı Bankacılık Kanununa göre faaliyet gösteren Bankalar ile
20/6/2013 tarihli ve 6493 sayılı Ödeme ve Menkul Kıymet Mutabakat Sistemleri,
Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para Kuruluşları Hakkında Kanuna göre faaliyet
gösteren elektronik para kuruluşları ve ödeme kuruluşlarından Hazine ve Maliye
Bakanlığınca yetkilendirilen ve bu Tebliğde belirtilen sistemin işletilmesi
nedeniyle Bakanlık, Başkanlık ve sistem kapsamındaki hizmetlerden
yararlananlara karşı asli sorumlu olan kuruluşları,


d) Güvenli Mobil Ödeme ve
Elektronik Belge Yönetim Sistemi (Sistem): Finans kuruluşları ya da ödeme
kaydedici cihaz üreticileri ile birlikte özel entegratör kuruluşlar
tarafından bu Tebliğde belirtilen usul ve esaslara uygun gerçekleştirilen
satış, ödeme/tahsilat işlemleri ile bu işlemlere ilişkin mali belgelerin
elektronik belge olarak oluşturulması, iletilmesi, muhafaza ve ibraz edilmesi
süreçlerine ilişkin olarak Bakanlıkça izin verilen sistemi,


e) Ödeme aracı: Bankalar, elektronik
para kuruluşları ve ödeme kuruluşlarınca ödeme işlemlerinin yapılmasına olanak
sağlayan fiziki/sanal kartları ya da bu kuruluşların hesaplarından ödemeyi
gerçekleştirebilecek bilgileri barındıran ve fiziki niteliği bulunmayan
yazılımsal uygulamaları (QR, NFC vb.),


f) Ödeme kabul eden araç: Ödeme
aracını kabul ederek ödemeyi gerçekleştirebilen fiziki donanım veya yazılımsal
uygulamaları,


g) Ödeme kaydedici cihaz: 3100
sayılı Kanunun 2 nci maddesinde ve 213 sayılı Kanunun mükerrer
257 ncimaddesi hükümleri uyarınca yayımlanan 426 Sıra No.lu Vergi Usul
Kanunu Genel Tebliğinde belirtilen teknik dokümanlardaki nitelikleri haiz
cihazları,


ğ) Ödeme kaydedici cihaz
üreticisi: 426 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinde belirtilen yeni
nesil ödeme kaydedici cihazların üretim ve ithalatına ilişkin Bakanlıktan onay
alan ve bu Tebliğde belirtilen sistemin işletilmesi nedeniyle Bakanlık,
Başkanlık ve sistem kapsamındaki hizmetlerden yararlananlara karşı asli sorumlu
olan kuruluşları,


h) Özel entegratör:
Elektronik belgelerin (e-Fatura, e-Arşiv Fatura, e-Serbest Meslek Makbuzu vb.
diğer elektronik belgeler) düzenlenmesi, iletilmesi, alınması ve saklama
hizmetleri ile ilgili mükelleflere hizmet verme konusunda Başkanlıktan alınmış
özel entegratörlük izni bulunan kuruluşları, 


ifade eder.


Güvenli Mobil Ödeme ve
Elektronik Belge Yönetim Sistemi yoluyla elektronik belge düzenlenebilmesine
ilişkin usul ve esaslar


MADDE 4 – (1) Ödeme
kabul eden araçlar, finans kuruluşu ya da ödeme kaydedici cihaz üreticisi tarafından
güvenliği sağlanmış ve bu Tebliğ kapsamındaki satış-tahsilat-belge oluşturma
süreçlerine ilişkin işlemlerin doğru bir şekilde yapılmasına ait sorumluluğu
bunlar tarafından kabul edilmiş nitelikte olmalıdır. Ödeme kabul eden araçların
bu Tebliğde belirtilen elektronik belgelerin oluşturulması sürecinde belgelerde
yer alması gereken zorunlu bilgileri temin edecek özellikte olması zorunludur.


(2) Ödeme kabul eden araçlar
sadece bu Tebliğde tanımlanan finans kuruluşları ya da ödeme kaydedici cihaz
üreticileri tarafından bu Tebliğde belirtilen sistemden yararlanmak isteyen
mükelleflere verilebilir. 


(3) Ödeme kabul eden araçların
kullanılması suretiyle gerçekleştirilen mal ve hizmet satışlarına ait ödeme
işlemlerinin,  özel entegratör kuruluşları aracılığıyla,  belge
düzenleyecek mükellefin mükellefiyet türüne uygun şekilde, anlık olarak,
mevzuatta öngörülen elektronik belgelere dönüştürülmesi ve düzenlenen bu
belgenin elektronik (e-posta, sms, bankacılık uygulamaları
vb.)  ve/veya kağıt ortamda muhatabına iletilmesi
zorunludur.


(4) Uygulama kapsamında
mükelleflere hizmet vermek isteyen finans kuruluşlarının e-belge düzenlenmesi
konusunda işbirliği yapacağı özel entegratör ile birlikte, ödeme
kaydedici cihaz üreticilerinin ise işbirliği yapacağı banka, elektronik para
kuruluşu ya da ödeme kuruluşu ve özel entegratör ile birlikte gerekli
teknik, yazılım ve altyapı hazırlıklarını yaparak Başkanlığa yazılı olarak
başvurması gerekmektedir. Başkanlık, yapılan başvuruların
değerlendirilmesi sürecinde sistemin unsurlarına ilişkin her türlü bilgi, belge
veya ilgili diğer kamu kurum veya kuruluşların uygunluğunu finans kuruluşları,
ödeme kaydedici cihaz üreticileri ile özel entegratör kuruluşlardan
talep edebilir. Başkanlık tarafından yapılan değerlendirme süreçlerini başarılı
şekilde tamamlayan ve Bakanlık tarafından da izin verilen finans kuruluşları
ile ödeme kaydedici cihaz üreticileri kendilerine izin yazısında bildirilen
tarihten geçerli olmak üzere Tebliğle belirtilen sistem kapsamında ödeme/tahsilat ve
elektronik belgelerin düzenlemesi hususunda işbirliği yapacakları özel entgeratörlerle birlikte
mükelleflere hizmet verebilirler. İzin verilen finans kuruluşları ile ödeme
kaydedici cihaz üreticilerine ve özel entegratörlere ilişkin
bilgiler www.efatura.gov.tr internet adresinde yayınlanır.


(5) Bakanlık veya
Başkanlık,  ödeme kabul eden araçlar, bu araçları sunan kurum ve
kuruluşlar ile sisteme ilişkin başvuru, test değerlendirme, izin, onay,
güvenlik, denetim ve sorumluluğa ilişkin usul ve esaslar ile ilgili olarak
uyulması gerekli kural ve standartları belirlemeye ve bunları Teknik
Kılavuzlarla www.efatura.gov.tr internet adresinde yayınlamaya
veya yazılı olarak finans kuruluşları ya da ödeme kaydedici cihaz üreticileri
ile özel entegratörlere bildirmeye, izin verilen sistem unsurlarını
denetlemeye ya da denetlettirmeye, sistem kapsamında sunulacak hizmetler
nedeniyle mükelleflerden ya da özel entegratörlerin finans
kuruluşları ile ödeme kaydedici cihaz üreticilerinden talep edebileceği
komisyon, ücret vb. bedellerin azami tutarını belirlemeye ve bu hususta finans
kuruluşları, ödeme kaydedici cihaz üreticileri ile özel entegratörlerden yazılı
taahhütname almaya yetkilidir.


Sistemden yararlanabilecekler
ve belge düzeni


MADDE 5 – (1) Bu
Tebliğde belirtilen finans kuruluşları ya da ödeme kaydedici cihaz üreticileri
tarafından sunulan Sistemden aşağıdaki belirtilen mükellef grupları ihtiyari
olarak yararlanabilirler:


a) Ticari kazancı basit usulde
tespit edilen mükellefler,


b) İşletme hesabı esasına göre
defter tutan mükellefler,


c) Bilanço esasına göre defter
tutan mükellefler,


ç) Serbest meslek kazancı elde
eden mükellefler, 


d) Gerçek usulde vergilendirilen
zirai kazancı elde eden mükellefler,


e) Vergiden muaf esnaf.


(2) Bu maddenin birinci
fıkrasında yer alan mükelleflerden bu Tebliğle getirilen Sisteme dahil olanlar,
Sistem kapsamında gerçekleştirdikleri mal satışı ve hizmet ifasına ilişkin 213
sayılı Kanun gereğince kendilerine düzenleme zorunluluğu getirilen mali belgeleri
elektronik belge olarak düzenlemek ve müşterilerine belgenin türü ve niteliğine
bağlı olarak elektronik ve/veya kağıt ortamda iletmek zorundadırlar. Vergiden
muaf esnaflar, belge düzenleme zorunlulukları bulunmadığından, format ve
standardı Başkanlık tarafından belirlenen ve www.efatura.gov.tr internet
adresinde yayınlanan Teknik Kılavuzda belirlenen mali değeri bulunmayan, bilgi
amaçlı “Bilgi Fişi” düzenleyeceklerdir.


(3) Sisteme dahil olan
mükelleflerin, faaliyetlerinde ödeme kaydedici cihaz kullanma mecburiyetleri
bulunmamaktadır. Ancak sisteme dahil olan mükelleflerden hali hazırda
ödeme kaydedici cihaz kullanmakta olanlar, söz konusu cihazlarını perakende
satış fişi ile belgelendirilebilecek satışlarında kullanmaları mümkündür.
Bununla birlikte söz konusu ödeme kaydedici cihazların Sistem kapsamında
gerçekleştirilen ve e-Belge düzenlenen hallerde kullanılması durumunda,
elektronik belgelere ilişkin olarak “Bilgi Fişi” (usul ve esasları
Başkanlıkça www.ynokc.gib.gov.tr internet adresinde yayımlanan
Bilgi Fişleri Teknik Kılavuzunda belirtilen) düzenlemeleri gerekmektedir.


(4) Sisteme dahil olan
mükellefler, sistem kapsamında verilmeyen banka vb. kuruluşlara ait EFT-POS
cihazlarını,  ödeme kaydedici cihazlarla 483 Sıra No.lu Vergi Usul
Kanunu Genel Tebliğinde ve bu Tebliğe dayanılarak Başkanlık tarafından
yayımlanan Teknik Kılavuzlar, Protokol dokümanları ve Başkanlık
tarafından www.ynokc.gib.gov.tr internet adresinde yapılan
duyurularla belirlenen kurallara uygun kullanılması şartıyla kullanmaya devam
edebilirler.


(5) Sistem kapsamında düzenlenen
e-Belgelerin kağıt ortamda verilmesi gereken nüshalarının
verilmesinde, ÖKC’lerin, EFT-POS cihazlarının ve Başkanlıkça izin verilen
diğer cihazların kullanılması mümkündür.


Sorumluluk ve ceza uygulaması


MADDE 6 – (1) Bu
Tebliğde usul ve esasları belirlenen Sistemi mükelleflere sunan finans
kuruluşları, ödeme kaydedici cihaz üreticileri ile bu sistem kapsamında
elektronik belgelerin oluşturulmasına yönelik hizmet sunan özel entegratörler,
hizmet verdikleri mükelleflere ait tahsilat ve elektronik belge
bilgilerini, tahsilatın yapılması ile elektronik belgelerin oluşturulması,
imzalanması, gönderilmesi ve alınması amacı dışında (ilgili diğer
mevzuatlarında izin verilen haller hariç) kullanamazlar ve işleme taraf olanların
yazılı izni olmaksızın üçüncü kişilerle paylaşamazlar. Bu kuruluşlar bu
faaliyetler kapsamında elde ettiği ticari sır niteliğindeki bilgilerin
güvenliğinden ve gizliliğinden sorumludurlar.


(2) Bu maddenin birinci fıkrasına
aykırı olarak işleme taraf olmayan üçüncü kişilerle gizli kalması gereken
bilgileri paylaştığı ya da bu Tebliğ ve bu Tebliğde belirtilen Teknik
Kılavuzlarda açıklanan usul ve esaslara uymadığı tespit olunan, finans
kuruluşları, ödeme kaydedici cihaz üreticileri ile özel entegratörlerin diğer
Kanunların öngördüğü cezai sorumlulukları dışında ayrıca Bakanlık ve Başkanlık
tarafından bu Tebliğ kapsamında verilen faaliyet izinleri iptal
edilebilir. 


(3) Sistemi mükelleflere sunan
finans kuruluşları tahsilata ilişkin bilgileri, özel entegratörler ise
bu sistem kapsamında oluşturulan elektronik belgeleri 10 yıl süre ile gizliliği
ve güvenliği sağlanacak şekilde muhafaza etmek zorundadırlar.  Bu
zorunluluk, hizmetten yararlanan mükelleflerin 213 sayılı Kanunla getirilen
muhafaza ve ibraz yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz.


(4) Sistemi mükelleflere sunan
finans kuruluşları tahsilata ilişkin bilgileri, özel entegratörlerin ise
bu sistem kapsamında oluşturulan elektronik belgeleri
Başkanlığa,  Başkanlıkça belirlenen süreler dahilinde elektronik
ortamda sunma, iletme veya uzaktan erişime açma sorumluluğu bulunmaktadır.
Elektronik ortamda sunum, iletim veya uzaktan erişime ilişkin usul ve
esaslar www.efatura.gov.tr internet adresinde Başkanlık
tarafından yayınlanan Teknik Kılavuzda açıklanacaktır. 


(5) Sistem kapsamında elektronik
belge hizmeti sunan özel entegratörler, düzenlenen elektronik belgelerin
bir örneğini sistemi kullanan mükelleflerin erişimine kağıt ve/veya
elektronik ortamda sunmak zorundadırlar.


(6) Sisteme dahil olan
mükellefler mücbir sebepler ve 494 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel
Tebliğinde belirtilen haller dışında, Sistem kapsamında elektronik ortamda
düzenlenmesi gereken belgeleri kağıt ortamında düzenleyemezler. Bu nedenle
mücbir sebep veya zorunlu durumlarda kullanılmak üzere yeterli miktarda matbu
belge bulundurulması zorunludur.


Sistemin uygulamaya başlama
zamanı


MADDE 7 – (1) Bu
Tebliğle belirlenen Sistem, 1/9/2019 tarihinden itibaren uygulamaya
girer.


Yürürlük


MADDE 8 –  (1)
Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.


Yürütme


MADDE 9 – (1) Bu
Tebliğ hükümlerini Hazine ve Maliye Bakanı yürütür.