Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği (sıra No: 497)

VERGİ
USUL KANUNU GENEL TEBLİĞİ

(SIRA
NO: 497)

Amaç ve kapsam

MADDE 1 –
(1) 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununa 21/3/2018 tarihli ve
7103 sayılı Vergi Kanunları ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde
Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 16 ncı maddesi ile eklenen Geçici 30
uncu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasların belirlenmesi bu
Tebliğin amaç ve kapsamını oluşturmaktadır.

Yasal
düzenlemeler ve dayanak

MADDE 2 –
(1) 213 sayılı Vergi Usul Kanununun;

- 313 üncü
maddesinin birinci fıkrasında, "İşletmede bir yıldan fazla kullanılan
ve yıpranmaya, aşınmaya veya kıymetten düşmeye maruz bulunan
gayrimenkullerle 269 uncu madde gereğince gayrimenkul gibi değerlenen
iktisadi kıymetlerin, alet, edevat, mefruşat, demirbaş ve sinema
filmlerinin birinci kısımdaki esaslara göre tespit edilen değerinin bu
Kanun hükümlerine göre yok edilmesi amortisman mevzuunu teşkil eder.",

- 315 inci
maddesinde, "Mükellefler amortismana tabi iktisadi kıymetlerini Maliye
Bakanlığının tespit ve ilan edeceği oranlar üzerinden itfa ederler. İlan
edilecek oranların tespitinde iktisadi kıymetlerin faydalı ömürleri dikkate
alınır.”,

- Mükerrer 315
inci maddesinde, “Bilanço esasına göre defter tutan mükelleflerden
dileyenler, amortismana tabi iktisadi değerlerini, azalan bakiyeler
üzerinden amortisman usulü ile yok edebilirler.

Bu usulün
tatbikinde;

1. Her yıl,
üzerinden amortisman hesaplanacak değer, evvelce ayrılmış olan amortismanlar
toplamının tenzili suretiyle tesbit olunur. Enflasyon düzeltmesi yapılan
dönemlerde, üzerinden amortisman ayrılacak değer, amortismana tâbi iktisadî
kıymetin düzeltilmiş değerinden daha evvel ayrılmış olan amortismanların
toplamının taşınmış değerleri indirilmek suretiyle tespit edilir.

2. Bu usulde
uygulanacak amortisman oranı %50'yi geçmemek üzere normal amortisman
oranının iki katıdır.

3. Bu usulde
amortisman süresi normal amortisman nispetlerine göre hesaplanır.

Bu sürenin son
yılına devreden bakıye değer, o yıl tamamen yok edilir.”,

- Geçici 30 uncu
maddesinde, “Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten sonra, 17/4/1957
tarihli ve 6948 sayılı Sanayi Sicili Kanununa göre sanayi sicil belgesini
haiz mükelleflerce münhasıran imalat sanayiinde veya 26/6/2001 tarihli ve
4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu, 28/2/2008 tarihli ve
5746 sayılı Araştırma, Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesi
Hakkında Kanun ve 3/7/2014 tarihli ve 6550 sayılı Araştırma Altyapılarının
Desteklenmesine Dair Kanun kapsamında faaliyette bulunan mükelleflerce
münhasıran Ar-Ge, yenilik ve tasarım faaliyetlerinde kullanılmak üzere,
2019 takvim yılı sonuna kadar iktisap edilen yeni makina ve teçhizat ile
aynı tarihe kadar yatırım teşvik belgesi kapsamında iktisap edilen yeni
makina ve teçhizat için uygulanacak amortisman oran ve süreleri, Maliye
Bakanlığınca bu Kanunun 315 inci maddesine göre tespit ve ilan edilen
faydalı ömür sürelerinin yarısı dikkate alınmak suretiyle hesaplanabilir.
Bu şekilde yapılacak hesaplamada faydalı ömür süresinin küsuratlı çıkması
halinde, çıkan rakam bir üst tam sayıya tamamlanmak suretiyle ilgili
kıymetlere uygulanacak amortisman oran ve süreleri belirlenir. Bu şekilde
belirlenen oran ve süreler izleyen yıllarda değiştirilemez. İmalat
sanayiinde kullanılmak üzere iktisap edilen ve madde hükmünden
yararlanılabilecek makina ve teçhizatı tespite Bakanlar Kurulu, uygulamaya
ilişkin usul ve esasları belirlemeye Maliye Bakanlığı yetkilidir.”

hükümleri yer
almaktadır.

(2) 213 sayılı Kanunun
315 inci maddesinin Maliye Bakanlığına verdiği yetkiye istinaden
amortismana tabi iktisadi kıymetler için uygulanacak "Faydalı Ömür ve
Amortisman Oranları" tespit edilmiş ve bu oranlar 339, 365, 389, 399,
406, 418, 439 ve 458 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğleri ile
değişik, 28/4/2004 tarihli ve 25446 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 333
Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği eki Amortisman Listesi ile
açıklanmıştır.

(3) 213 sayılı
Kanunun Geçici 30 uncu maddesinin birinci fıkrasının son cümlesinin Maliye
Bakanlığına verdiği yetkiye dayanılarak, bu maddenin uygulama usul ve
esasları Tebliğin izleyen bölümlerinde belirlenmiştir.

Tanımlar ve
kısaltmalar

MADDE 3 –
(1) Bu Tebliğ uygulamasında;

a) 213 sayılı
Kanun: 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununu,

b) 4691 sayılı
Kanun: 26/6/2001 tarihli ve 4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri
Kanununu,

c) 5746 sayılı
Kanun: 28/2/2008 tarihli ve 5746 sayılı Araştırma, Geliştirme ve Tasarım
Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanunu,

ç) 6550 sayılı
Kanun: 3/7/2014 tarihli ve 6550 sayılı Araştırma Alt Yapılarının
Desteklenmesine Dair Kanunu,

d) 6948 sayılı
Kanun: 17/4/1957 tarihli ve 6948 sayılı Sanayi Sicili Kanununu,

e) Ar-Ge
faaliyeti: 4691 sayılı Kanunun (3/c), 5746 sayılı Kanunun (2/1-a) ve 6550
sayılı Kanunun (2/1-b) maddesinde tanımı yapılan faaliyeti,

f) Sanayi sicil
belgesi: Sınai işletmelerin, 6948 sayılı Kanunun 2 nci maddesi kapsamında,
Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığında tutulacak sanayi siciline
kaydettirilmesi mukabilinde verilen belgeyi,

g) Tasarım
faaliyeti: 4691 sayılı Kanunun (3/z) ve 5746 sayılı Kanunun (2/1-j)
maddesinde tanımı yapılan faaliyeti,

ğ) Yatırım teşvik
belgesi: Yatırımın karakteristik değerlerini ihtiva eden, yatırımın bu
değerler ve tespit edilen şartlara uygun olarak gerçekleştirilmesi halinde
üzerinde kayıtlı destek unsurlarından istifade imkânı sağlayan ve 19/6/2012
tarihli ve 28328 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 2012/3305 sayılı
Bakanlar Kurulu Kararı amaçlarına uygun olarak gerçekleştirilecek yatırımlar
için Ekonomi Bakanlığı (Teşvik Uygulama ve Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğü)
veya ilgili yerel birimler (Kalkınma Ajansları, Sanayi Odaları) tarafından
düzenlenen belgeyi,

h) Yeni
makina-teçhizat: İmalatını/üretimini müteakiben her hangi bir surette (test
çalışmaları hariç) kullanılmamış makina – teçhizatı,

ı) Yenilik: 4691
sayılı Kanunun (3/g), 5746 sayılı Kanunun (2/1-b) ve 6550 sayılı Kanunun
(2/1-n) maddesinde tanımı yapılan faaliyeti,

ifade eder.

Makina ve
teçhizat

MADDE 4 –
(1) 213 sayılı Kanunun Geçici 30 uncu maddesi uygulaması bakımından makina
ve teçhizat, amortismana tabi iktisadi kıymet niteliği taşıyan ve
mal/hizmet üretimi ile Ar-Ge, yenilik ve tasarım faaliyetlerinde kullanılan
her türlü makina ve cihazlar ile bunların eklentileri ve bu amaçla
kullanılan taşıma gereçlerini (konveyör, forklift vb.) ifade etmektedir.

(2) Yatırım teşvik
belgesi kapsamında iktisap edilen makina ve teçhizatlar bakımından, iktisap
edilen kıymetin uygulamadan yararlanabilmesi için, öncelikle yatırım teşvik
belgesi eki listede yer alması ve makina-teçhizat niteliğinde olması
gerekmektedir.

Yatırım teşvik
belgesinin düzenlenmesinden önce iktisap edilen makina ve teçhizatlar
bakımından uygulamadan yararlanılması mümkün değildir.

Yatırım teşvik belgesinde
yer almasına karşın Ekonomi Bakanlığı tarafından verilen izin ile devir,
satış veya ihraç işlemine konu edilen makina ve teçhizatlar için daha önce
bu uygulama kapsamında ayrılmış amortisman tutarları için her hangi bir
düzeltme işlemi yapılmaz.

Yatırım teşvik
belgesinin iptal edilmesi durumunda, iptale konu belgeye dayanılarak
iktisap edilen makina ve teçhizat için bu uygulama kapsamında işlem tesis
edilemez.

(3) Aşağıda
sayılan iktisadi kıymetler Geçici 30 uncu madde kapsamında değerlendirilmez.


a) Sarf
malzemeleri ve yedek parçalar,

b) Üretimde
doğrudan ve zorunlu olarak kullanılanlar dışındaki masa, sandalye, koltuk,
dolap, mefruşat gibi demirbaşlar,

c) Otomobil,
panel, arazi taşıtı, otobüs, minibüs, kamyonet, kamyon, treyler ve çekici
gibi taşıt araçları (yüklü ağırlığı 45 tonu geçen offroadtruck tipi
kamyonlar ile karayoluna çıkması mümkün olmayan kaya tipi damperli
kamyonlar, madencilikte kullanılan damperli kamyonlar, mikserli kamyonlar
(beton pompası, silobas vb. monteli olanlar dahil), frigorifik kamyonlar,
semi veya frigorifik treylerler, forkliftler, iş makinaları, vinçler, tarım
makinaları ve benzerleri, hastane yatırımlarına ilişkin iktisap edilen
ambulanslar, yalnızca havaalanlarında yolcuları terminalden uçağa ve
uçaktan terminale taşımak için kullanılan ve trafiğe çıkmayan apron
otobüsleri hariç).

Uygulamanın
kapsamı

MADDE 5 –
(1) 213 sayılı Kanunun Geçici 30 uncu maddesinden, gelir/kurumlar vergisi
mükelleflerinden;

- 6948 sayılı
Kanuna göre sanayi sicil belgesini haiz olanlar, münhasıran imalat
faaliyetinde kullanmak üzere

- 4691 sayılı
Kanun, 5746 sayılı Kanun ve 6550 sayılı Kanun kapsamında faaliyette
bulunanlar, münhasıran Ar-Ge, yenilik ve tasarım faaliyetlerinde kullanmak
üzere

- Yatırım teşvik
belgesini haiz olanlar, haiz oldukları yatırım teşvik belgesi kapsamında

katma değer
vergisinden müstesna olarak iktisap edecekleri yeni makina ve teçhizat için
yararlanabilecektir.

(2) Sanayi sicil
belgesini haiz olanlar, kapsamı 5/5/2018 tarihli ve 30412 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan 2018/11674 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile
belirlenen makina ve teçhizat için Geçici 30 uncu madde uygulamasından
yararlanabilecek olup, makina ve teçhizatın iktisap edildiği tarih
itibarıyla sanayi sicil belgesini haiz olunması gerekmektedir.

Uygulamada süre

MADDE 6 – (1)
213 sayılı Kanunun Geçici 30 uncu maddesi ile getirilen uygulamadan madde
kapsamına giren mükelleflerce, maddenin yürürlük tarihi olan 1 Mayıs 2018
tarihinden itibaren 2019 takvim yılı sonuna kadar iktisap edilecek yeni
makina ve teçhizat için faydalanılabilecektir.

(2) Mezkur
maddenin yürürlüğünden önce veya 31/12/2019 tarihinden sonra iktisap edilen
makina–teçhizat için bu uygulamadan faydalanılması mümkün bulunmamaktadır.

Amortisman oran
ve süresinin hesaplanması

MADDE 7 –
(1) 213 sayılı Kanunun Geçici 30 uncu maddesiyle, madde kapsamına giren
mükelleflerce maddede belirtilen şartlar kapsamında iktisap edilen yeni
makina ve teçhizat için uygulanacak amortisman oran ve sürelerinin, Maliye
Bakanlığınca 213 sayılı Kanunun 315 inci maddesine göre tespit ve ilan
edilen faydalı ömür sürelerinin yarısı dikkate alınmak suretiyle
hesaplanabilmesine olanak sağlanmış olup, bu şekilde yapılacak hesaplamada
faydalı ömür süresinin küsuratlı çıkması halinde, çıkan rakam bir üst tam
sayıya tamamlanmak suretiyle ilgili kıymetlere uygulanacak amortisman oran
ve süreleri belirlenecektir.

(2) Yukarıda
belirtildiği şekilde belirlenmiş olan oran ve sürelerin izleyen yıllarda
değiştirilmesi mümkün bulunmamaktadır.

(3) Geçici 30 uncu
madde ile getirilen uygulamadan, madde kapsamına giren iktisadi kıymet için
ilk kez amortisman ayrılacağı hesap döneminden itibaren
yararlanılabilecektir. Mezkûr madde kapsamındaki bir makina – teçhizat için
ilk kez ayrılan amortismanın genel esaslara göre olması,  diğer bir ifade
ile bu uygulamadan yararlanma tercihinde bulunulmaması halinde, izleyen
dönemlerde mezkûr madde uygulamasından yararlanılabilmesi mümkün değildir.

(4) 213 sayılı
Kanunun Geçici 30 uncu maddesi kapsamında iktisap edilen bir iktisadi
kıymetin faydalı ömrünün Maliye Bakanlığınca iki yıl olarak belirlenmiş
olması durumunda mükelleflerce söz konusu iktisadi kıymet değeri
amortismana tabi tutulmayarak doğrudan gider yazılabilecektir.

Amortisman
usulünü seçme

MADDE 8 –
(1) 213 sayılı Kanunun Geçici 30 uncu maddesi ile getirilen uygulamadan
faydalanacak makina ve teçhizat için, bilanço esasına göre defter tutan
mükellefler tarafından normal veya azalan bakiyeler usulü ile amortisman
usullerinden biri seçilerek, amortisman ayırma hakkına sahip diğer
mükelleflerce de normal amortisman yöntemine göre amortisman
ayrılabilecektir.

Örnek: Yatırım
teşvik belgesi sahibi (A) A.Ş. 31/5/2018 tarihinde 30.000 TL ye (katma
değer vergisinden müstesna olarak) yatırım teşvik belgesi kapsamında cam
ürünleri imalatında kullanılan yeni bir makina satın almış olup, söz konusu
makinanın faydalı ömrü 333 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği eki
amortisman listesinde 5 yıl olarak belirlenmiştir.

Mükellefin 213
sayılı Kanunun Geçici 30 uncu maddesi ile getirilen uygulamadan faydalanmak
istemesi durumunda söz konusu iktisadi kıymetin faydalı ömrü (5/2 =) 2,5
yıl olarak hesaplanacak, sürenin küsuratlı çıkması nedeniyle 2,5 sayısı bir
üst tam sayıya tamamlanmak suretiyle faydalı ömür 3 yıl olarak
belirlenecektir.

a) Mükellefin
normal amortisman usulünü seçmesi:

Amortisman oranı :
1/3 = %33,33

Yıllık amortisman
tutarı: 30.000 x %33,33 = 10.000

 




Normal Amortisman Yöntemine Göre Yıllık Amortisman Tablosu






Yıllar



Amortismana Esas Değer



Amortisman Oranı



İlgili Yılda Ayrılacak Amortisman Tutarı






2018



30.000



%33,33



10.000






2019



30.000



%33,33



10.000






2020



30.000



%33,33



10.000





 

b) Mükellefin
azalan bakiyeler usulünü seçmesi:

Amortisman oranı:
1/3 = %33,33 x 2 = %66,66 (Azalan bakiyeler usulünde uygulanacak amortisman
oranı 213 sayılı Kanunun mükerrer 315 inci maddesi uyarınca %50 oranını
geçemeyeceği için amortisman oranının %50 olarak uygulanması gerekmektedir)

 




Azalan Bakiyeler Yöntemine Göre Yıllık Amortisman Tablosu






Yıllar



Amortismana Esas Değer



Amortisman Oranı



İlgili Yılda Ayrılacak Amortisman Tutarı






2018



30.000



%50



15.000






2019



15.000



%50



7.500






2020



7.500



-



7.500





 

Listelerde yer
almayan iktisadi kıymetlerin iktisap edilmesi

MADDE 9 –
(1) 213 sayılı Kanunun Geçici 30 uncu maddesi kapsamında iktisap edilen
amortismana tabi iktisadi kıymetlerin 333 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu
Genel Tebliğinin ekinde bulunan listedeki herhangi bir sınıflamada yer
almaması durumunda, iktisadi kıymetlere uygulanacak amortisman oranları,
mükelleflerin müracaatları üzerine Bakanlığımızca belirlenecek olup,
mükelleflerin söz konusu iktisadi kıymetler için de anılan madde hükmünden
faydalanmaları mümkün bulunmaktadır.

Diğer hususlar

MADDE 10 –
(1) 213 sayılı Kanunun Geçici 30 uncu maddesi hükümlerine aykırı olarak
işlem tesis eden mükellefler hakkında, mezkûr Kanunun ilgili ceza hükümleri
tatbik olunur.

(2) 213 sayılı
Kanunun Geçici 30 uncu maddesi ile getirilen uygulamadan faydalanılması
ihtiyaridir.

Ancak, bu
uygulamadan yararlanılmasına bağlı olarak belirlenen ve uygulanmasına
başlanılan amortisman oran ve süreleri, izleyen dönemlerde değiştirilemez.
Dolayısıyla, söz konusu madde kapsamında amortisman ayırmaya başlandıktan
sonra ilgili makina-teçhizat için genel esaslara göre bulunacak amortisman
oran ve sürelerine dönülmesi mümkün değildir.

(3) 213 sayılı
Kanunun Geçici 30 uncu maddesi ile getirilen uygulamadan yararlanmak
isteyen mükellefler, bu yöntemi uyguladıklarını kanuni defter, amortisman
listeleri ve beyannamelerinde belirtmeye mecburdurlar.

(4) 213 sayılı
Kanunun Geçici 30 uncu maddesinin uygulanmasına yönelik olarak bu Tebliğ
ile düzenleme yapılmamış olan hallerde, 213 sayılı Kanunun amortisman
uygulamasına ilişkin genel hükümleri çerçevesinde işlem tesis edilir.

Yürürlük

MADDE 11 –
(1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 12 –
(1) Bu Tebliğ hükümlerini Maliye Bakanı yürütür.