Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği (sıra No: 495)

TebliğNo: 24614Resmî Gazete: 25.05.2018 / 30431

Bu mevzuatla ilgili sorunuz mu var? AvAi yapay zekâ asistanı madde madde açıklar, ilgili içtihatları bulur.

Ücretsiz deneyin

Tam metin

VERGİ USUL KANUNU GENEL TEBLİĞİ

(SIRA NO: 495)

Amaç ve kapsam

MADDE 1 – (1)
4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununa, 21/3/2018 tarihli ve
7103 sayılı Vergi Kanunları ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde
Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 11 inci maddesi ile eklenen
“Yurtdışından getirilerek sermaye olarak konulan yabancı paralar” başlıklı
280/A maddesinin uygulanmasına ilişkin usul ve esasların belirlenmesi bu
Tebliğin amaç ve kapsamını oluşturmaktadır.

Yasal düzenlemeler ve dayanak

MADDE 2 – (1)
213 sayılı Vergi Usul Kanununun;

- 258 inci maddesinde, “Değerleme, vergi
matrahlarının hesaplanmasiyle ilgili iktisadi kıymetlerin takdir ve
tesbitidir.”,

- 259 uncu maddesinde, “Değerlemede, iktisadi
kıymetlerin vergi kanunlarında gösterilen gün ve zamanlarda haiz oldukları
kıymetler esas tutulur.”,

- 280 inci maddesinde, “Yabancı paralar borsa
rayici ile değerlenir. Borsa rayicinin takarrüründe muvazaa olduğu
anlaşılırsa bu rayiç yerine alış bedeli esas alınır.

Yabancı paranın borsada rayici yoksa, değerlemeye
uygulanacak kur Maliye Bakanlığınca tespit olunur.

...”,

- 280/A maddesinde, “Yatırım teşvik belgesi
kapsamında yatırım yapacak tam mükellef sermaye şirketlerine, işe
başladıkları hesap dönemini takip eden hesap dönemi sonuna kadar
yurtdışından getirilerek sermaye olarak konulan yabancı paraların, söz
konusu dönem zarfında yatırım teşvik belgesi kapsamında sarf olunan kısmı
nedeniyle oluşan kur farkları pasifte özel bir fon hesabına alınabilir. Bu
durumda olumlu kur farkları bu hesabın alacağına, olumsuz kur farkları ise
bu hesabın borcuna kaydedilir.

Sermaye olarak konulan bu yabancı paraların, işe
başlanılan hesap dönemini takip eden hesap dönemi sonuna kadar herhangi bir
suretle sarf edilmeyen kısmı; bu hesap dönemlerine ait vergilendirme
dönemlerinin sonuna kadar mukayyet değeriyle, işe başlanılan hesap dönemini
takip eden hesap döneminin sonu itibarıyla bu Kanunun 280 inci maddesine
göre değerlenir.

Birinci fıkra uyarınca oluşan fon hesabı,
sermayeye ilave edilme dışında, herhangi bir suretle başka bir hesaba
nakledildiği veya işletmeden çekildiği takdirde, bu işlemlerin yapıldığı
dönemlerin kazancı ile ilişkilendirilmeksizin, bu dönemde vergiye tabi
tutulur. Kurumlar Vergisi Kanununa göre yapılan devir ve bölünme işlemleri
hariç, şirketin tasfiyesi halinde de bu hüküm uygulanır.

Mükelleflerin, bu madde hükmünden
yararlanabilmeleri için ticaret siciline tescil tarihini izleyen üçüncü
ayın sonuna kadar yatırım teşvik belgesi almak için başvuruda bulunmuş ve
işe başlanılan hesap dönemini takip eden hesap dönemi sonuna kadar bu
belgeyi almış olması gerekir. Söz konusu yabancı paralar; başvurunun süresi
içinde yapılmaması halinde müteakip ilk vergilendirme dönemi, yatırım
teşvik belgesinin alınamaması halinde ise işe başlanılan hesap dönemini
takip eden hesap dönemi sonu itibarıyla bu Kanunun 280 inci maddesine göre
değerlenir.

Maliye Bakanlığı bu maddenin uygulanmasına ilişkin
usul ve esasları belirlemeye yetkilidir.”

hükümleri yer almakta olup, 213 sayılı Vergi Usul
Kanununa eklenen 280/A maddesi, 7103 sayılı Kanunun yayım tarihi olan
27/3/2018 tarihinden sonra tescil edilen sermaye şirketlerine uygulanmak
üzere yürürlüğe girmiştir.

(2) 20/4/1976 tarihli ve 15565 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan 130 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ve
27/12/1998 tarihli ve 23566 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 217 Seri
No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğinde, değerleme günü itibarıyla Maliye
Bakanlığınca kurların ilan edilmediği durumlarda Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasınca
ilan edilen kurların esas alınacağı belirlenmiş olup, yapılacak değerlemede
efektif cinsinden yabancı paralar için efektif alış kuru (efektif alış
kurunun bulunmaması halinde döviz alış kuru), döviz cinsinden yabancı
paralar içinse döviz alış kuru uygulanmaktadır.

(3) Bu Tebliğ, 213 sayılı Kanunun 280/A maddesinin
beşinci fıkrasıyla Maliye Bakanlığına tanınan yetkiye dayanılarak
hazırlanmıştır.

Tanımlar ve kısaltmalar

MADDE 3 – (1)
Bu Tebliğ uygulamasında;

a) 213 sayılı Kanun: 4/1/1961 tarihli ve 213
sayılı Vergi Usul Kanununu,

b) 5520 sayılı Kanun: 13/6/2006 tarihli ve 5520
sayılı Kurumlar Vergisi Kanununu,

c) 7103 sayılı Kanun: 21/3/2018 tarihli ve 7103
sayılı Vergi Kanunları İle Bazı Kanun Ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde
Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunu,

ç) İşe başlama: 213 sayılı Kanunun 153 üncü
maddesi kapsamında işe başlamayı,

d) Sermaye şirketi: 13/1/2011 tarihli ve 6102
sayılı Türk Ticaret Kanununun 124 üncü maddesinin (2) numaralı fıkrasında
belirtilen sermaye şirketlerini,

e) Tam mükellef: 5520 sayılı Kanunun 3 üncü
maddesinin (1) numaralı fıkrasında tanımlanan mükellefiyet türüne tabi olan
sermaye şirketlerini,

f) Vergilendirme dönemi: 31/12/1960 tarihli ve 193
sayılı Gelir Vergisi Kanununun mükerrer 120 nci maddesine göre belirlenen
geçici vergi dönemlerini,

g) Yatırım teşvik belgesi: Yatırımın karakteristik
değerlerini ihtiva eden, yatırımın bu değerler ve tespit edilen şartlara
uygun olarak gerçekleştirilmesi halinde üzerinde kayıtlı destek
unsurlarından istifade imkânı sağlayan ve 19/6/2012 tarihli ve 28328 sayılı
Resmî Gazete’de yayımlanan 2012/3305 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı
amaçlarına uygun olarak gerçekleştirilecek yatırımlar için Ekonomi
Bakanlığı (Teşvik Uygulama ve Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğü) veya ilgili yerel
birimler (Kalkınma Ajansları, Sanayi Odaları) tarafından düzenlenen
belgeyi,

ifade eder.

Uygulamadan yararlanmanın şartları

MADDE 4 – (1)
213 sayılı Kanunun 280/A maddesi uygulamasından yararlanılabilmesi için
aşağıda yer verilen şartların yerine getirilmiş olması gerekmektedir:

a) Sermaye şirketi olma,

b) 7103 sayılı Kanunun yayımı tarihinden sonra
ticaret siciline tescil edilmiş olma,

c) 5520 sayılı Kanun uygulamasında tam mükellef
olma,

ç) Sermaye olarak konulan yabancı parayı yurt
dışından getirme.

(2) Bu müessese hükümlerinden faydalanmak isteyen
mükelleflerin, birinci fıkrada sayılan şartları ((ç) bendi hariç) işe ilk
kez başlama tarihi itibarıyla taşıması zorunlu olup, bu şartların sonradan
yerine getirilmesi durumunda bu müessese kapsamında değerleme hükümlerinden
yararlanılması mümkün bulunmamaktadır.

Sermaye olarak konulmak üzere yurtdışından
getirilen yabancı para

MADDE 5 – (1)
Tam mükellef sermaye şirketlerine, işe başladıkları hesap dönemini takip
eden hesap dönemi sonuna kadar yurt dışından getirilerek sermaye olarak
konulan yabancı paralar uygulama kapsamındadır.

(2) Yurtdışından sermaye olarak getirilecek
yabancı para, madde kapsamında değerleme hakkına sahip sermaye şirketlerine
sermaye taahhüdünde bulunan ortaklar veya bunların yetki verdiği kişiler
tarafından getirilebilir.

(3) Sermaye olarak konulacak yabancı para, tamamen
veya kısmen  (bir veya birden fazla seferde) Türkiye’ye getirilebilir.
Bu durumda getirilen ve şirkete sermaye olarak konulan tutarla sınırlı
olarak bu uygulamadan yararlanılabilecektir.

(4) Türkiye’ye getirilmekten maksat, yurt dışında
bulunan yabancı paranın ortaklar veya yetki verdiği kişilerce; fiziki
olarak Türkiye’ye getirilmesi, Türkiye’deki bankalarda mevcut ya da yeni
açılacak bir hesaba transfer edilmesi, 9/5/2013 tarihli ve 6475 sayılı
Posta Hizmetleri Kanununa göre kurulan Posta ve Telgraf Teşkilatı A.Ş. veya
20/6/2013 tarihli ve 6493 sayılı Ödeme ve Menkul Kıymet Mutabakat
Sistemleri, Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para Kuruluşları Hakkında Kanun
kapsamında yetkilendirilmiş kuruluşlar vasıtasıyla Türkiye’ye
getirilmesidir.

(5) Yurt dışından yabancı para getirildiğinin,
ilgili mevzuatı çerçevesinde yetkili kurum ve kuruluşlar tarafından
düzenlenmiş belgelerle (banka dekontu, deklarasyona/bildirime istinaden
Gümrük İdaresinden alınan belgeler gibi) tevsik edilmesi şarttır.

(6) Yabancı para transferi, ortakların veya
yetkilendirdiği kişilerin şahsına ait hesaplara yapılabileceği gibi, bu
transferin madde kapsamında değerleme yapacak sermaye şirketlerinin nakdi
sermayelerinin ödenmesinde kullanılacak olan ve 6102 sayılı Kanunun 345
inci maddesi uyarınca açılması gereken şirket hesabına yurt dışından
doğrudan yapılması da mümkündür. 

(7) Madde kapsamına giren yabancı paranın Türkiye
Cumhuriyet Merkez Bankasınca alım satımı yapılan konvertibl para
niteliğinde olması esastır.

Yurtdışından sermaye olarak getirilen yabancı
paranın hesaplara alınması

MADDE 6 – (1)
6102 sayılı Kanun bakımından şirket sözleşmesinde (6102 sayılı Kanunun 339,
566 ve 575 inci maddelerinde belirtilen ve sermaye şirketlerinin
kurulmasına esas olan sözleşme), şirket sermayesinin tutarı, şirkete
sermaye taahhüdünde bulunan kurucuların sermaye payları ve bunların ödenme
şeklinin yer alması gerekmekte olup, anonim şirketler ile sermayesi paylara
bölünmüş komandit şirketler bakımından nakden taahhüt edilen sermaye
payının en az % 25 inin bu şirketlerin tescilinden önce ödenmesi zorunlu
bulunmaktadır. Ayrıca nakdi sermayenin 19/10/2005 tarihli ve 5411 sayılı
Bankacılık Kanununa bağlı bir bankada, kurulmakta olan şirket adına
açılacak özel bir hesaba, sadece şirketin kullanabileceği şekilde
yatırılması 6102 sayılı Kanun bakımından zorunludur.

(2) Bu itibarla, sermaye şirketlerine gerek
tescilden önce gerekse tescilden sonra sermaye taahhüdünün yerine
getirilmesi amacıyla kurucularca/ortaklarca yapılan ödemeler madde
kapsamında değerlendirilecektir. 

(3) Madde kapsamına giren yabancı paralar, sermaye
ödemesinin yapıldığı tarih itibariyle, 130 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu
Genel Tebliği ve 217 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğinde belirtilen
esaslara göre değerlenmek suretiyle kayıtlara alınacak ve bu değer söz
konusu yabancı paranın madde uygulamasındaki mukayyet değeri olarak kabul
edilecektir.

(4) Şirket kayıtlarına alınan madde kapsamındaki yabancı
paralar, 213 sayılı Kanunun 280/A maddesi kapsamında ayrı olarak
izlenebilecek şekilde yardımcı hesaplarda takip edilir. Bu hesaplar,
şirketlerin aynı yabancı para cinsinden olan ancak madde kapsamına girmeyen
yabancı paralara ilişkin hesapları ile karıştırılmaz.

Örnek 1: Dört
ortaklı olarak kurulan ve hesap dönemi takvim yılı olan ABCD A.Ş. 3/4/2018
tarihinde ticaret siciline tescil edilmek suretiyle tüzel kişilik
kazanmıştır. Her bir ortak eşit paya sahip olup, şirketin sermayesi
2.000.000 TL dir. Söz konusu sermayenin tamamı nakit sermaye olarak taahhüt
edilmiştir. Taahhüt edilen sermayeye karşılık olarak her bir ortak 100.000
ABD Doları tutarını şirketin tescili öncesinde ilgili mevzuatı uyarınca
şirket adına açılan hesaba yatırmıştır. 3/4/2018 tarihinde kur (1 ABD
Doları = 3,9577 TL) şeklindedir ve ortaklar söz konusu yabancı paraları
2018 takvim yılı içerisinde Türkiye’ye getirmiştir. 

Buna göre yapılması gereken kayıtlar aşağıda
gösterilmiştir.

 




Açıklama



Borç (TL)



Alacak (TL)






....................................3/4/2018...............................

ÖDENMEMİŞ SERMAYE (-)

                   
SERMAYE

Şirket kuruluşu



2.000.000

 



 

2.000.000






....................................3/4/2018...............................

BANKALAR HESABI

Yurtdışı döviz sermaye
(VUK 280/A) 400.000 ABD Doları

                  
ÖDENMEMİŞ SERMAYE HESABI (-)

Kurucu ortaklarca yerine getirilen sermaye
taahhüdü



 

1.583.080



 

 

 

 

1.583.080





 

Yatırım teşvik belgesi almak amacıyla başvuruda
bulunulması

MADDE 7 – (1)
213 sayılı Kanunun 280/A maddesi hükmünden yararlanılabilmesi için ticaret
siciline tescil tarihini izleyen üçüncü ayın sonuna kadar yatırım
teşvik belgesi almak üzere ilgili mevzuatında belirlenen esaslar
doğrultusunda Ekonomi Bakanlığına (Teşvik Uygulama ve Yabancı Sermaye Genel
Müdürlüğüne) ya da ilgili yerel birimlere (Kalkınma Ajansları, Sanayi
Odaları) başvuruda bulunulmalıdır.

Örneğin; 11/5/2018 tarihinde ticaret siciline
tescil edilen tam mükellef bir sermaye şirketinin, mezkûr madde uygulamasından
yararlanabilmesi için, 31/8/2018 tarihine kadar yatırım teşvik belgesi
almak amacıyla başvuruda bulunması zorunludur.

(2) Mükelleflerin yapmış olduğu yatırım teşvik
belgesi başvurularına ilişkin belgeleri 213 sayılı Kanun uyarınca muhafaza
ve gerektiğinde ibraz etmesi gerekmektedir.

Madde kapsamına giren yabancı paraların mukayyet
değeri ile değerlenmesi

MADDE 8 – (1)
213 sayılı Kanunun 280/A maddesi kapsamında, yurt dışından getirilerek
şirkete sermaye olarak konulan yabancı paralardan, yatırım teşvik belgesi
için yapılan başvuru tarihine kadar sarf olunmayan kısım, başvuru tarihine
kadar geçen vergilendirme dönemlerine ilişkin değerleme günlerinde mukayyet
değeriyle değerlenecektir.

Söz konusu yabancı paraların mukayyet değerle
değerlemesine ilişkin mükellefin tercihi, işlemi takip eden ilk geçici
vergi beyannamesi ile birlikte vergi dairesine bildirilir.

(2) Yatırım teşvik belgesi almak için ticaret
siciline tescil tarihini izleyen üçüncü ayın sonuna kadar başvuruda
bulunulması halinde, mezkur paralardan sarf olunmayan kısım, işe başlanılan
hesap dönemini takip eden hesap dönemi sonuna kadar mukayyet değeri ile
değerlenecektir.

(3) Yatırım teşvik belgesi başvuru süresinin bitim
tarihini içine alan vergilendirme dönemine ilişkin değerleme gününde de bu
paralardan sarf olunmayan kısım, yatırım teşvik belgesi almak için başvuru
yapılıp yapılmadığına bakılmaksızın mukayyet değeri ile değerlenecektir.

(4) Yatırım teşvik belgesi almak için belirtilen
sürede başvurulmuş olmasına karşın, bu başvurunun ilgili makamlarca
reddolunması halinde, red tarihinin içinde bulunduğu vergilendirme dönemi
sonunda da bu yabancı paralardan sarf olunmayan kısım mukayyet değeri ile
değerlenir. 

Örnek 2: Hesap
dönemi olarak takvim yılı esasını kullanan, ticaret siciline tescil tarihi
10/5/2018 olan ve madde kapsamında değerleme yapmak isteyen E Ltd. Şti.
31/8/2018 tarihine kadar yatırım teşvik belgesi almak için ilgili kurumlara
başvuruda bulunmalıdır. Mükellef, ikinci ve üçüncü geçici vergi dönemi
sonunda madde kapsamına giren yabancı paralardan sarf olunmayan kısmını
mukayyet değeri ile değerleyebilecek olup, bu tarihe kadar başvuruda
bulunması halinde, söz konusu yabancı paralardan sarf olunmayan kısmını
31/12/2019 tarihine kadar 213 sayılı Kanunun 280/A maddesi uyarınca
mukayyet değeri ile değerlemeye tabi tutacaktır. Ancak bu süre zarfında
yatırım teşvik belgesi başvurusunun reddedilmesi halinde, red tarihinin
içinde bulunduğu vergilendirme dönemine kadar (bu dönem dahil) söz konusu
yabancı paralar mukayyet değeri ile değerlenecektir.

Madde kapsamına giren yabancı paraların 213 sayılı
Kanunun 280 inci maddesi uyarınca değerlenmesi

MADDE 9 –
(1) Müessese hükümlerinden faydalanmak isteyen mükelleflerce, 213 sayılı
Kanunun 280/A maddesinde öngörülen süre dahilinde;

- yatırım teşvik belgesi almak için başvuru
yapılmaması halinde, başvuru süresinin bitim tarihini içine alan
vergilendirme dönemini takip eden vergilendirme dönemine ilişkin değerleme
gününde,

- yatırım teşvik belgesi almak için başvuru
yapılmasına karşın, bu başvurunun ilgili makamlarca reddolunması
halinde, red tarihinin içinde bulunduğu vergilendirme dönemini takip eden
vergilendirme dönemine ilişkin değerleme gününde, 

- yatırım teşvik belgesi almak için başvuru
yapılmış olmasına karşın, bu belgenin çeşitli sebeplerle işe başlanılan
hesap dönemini takip eden hesap dönemi sonuna kadar alınamaması halinde işe
başlanılan hesap dönemini takip eden hesap döneminin son vergilendirme
dönemine ilişkin değerleme gününde,

- yatırım teşvik belgesi almak için başvuru
yapılmış olması ve belgenin de işe başlanılan hesap dönemi veya müteakip
hesap dönemi içerisinde alınmış olması halinde, işe başlanılan hesap
dönemini takip eden hesap döneminin son vergilendirme dönemine ilişkin
değerleme gününde,

madde kapsamına giren yabancı paralardan sarf
olunmayan kısım, 213 sayılı Kanunun 280 inci maddesi uyarınca değerlenerek
oluşan kur farkları, ilgili gelir ve gider hesaplarına alınacaktır.

(2) Madde kapsamına giren yabancı paraların 213
sayılı Kanunun 280 inci maddesi uyarınca değerlendiği vergilendirme
dönemlerinden sonra bir daha mukayyet değeri ile değerlenme imkânı
bulunmamaktadır.

Sermaye olarak konulan yabancı paranın yatırım
teşvik belgesi kapsamında sarf olunması

MADDE 10 – (1)
Madde kapsamına giren yabancı paraların, işe başlanılan hesap dönemini
takip eden hesap dönemi sonuna kadar yatırım teşvik belgesi kapsamında sarf
olunması halinde, sarf olunan kısım nedeniyle sarf olunma tarihi itibariyle
oluşan kur farkları 213 sayılı Kanunun 280/A maddesi uyarınca pasifte özel
bir fon hesabına alınır. Bu durumda olumlu kur farkları bu hesabın
alacağına, olumsuz kur farkları ise bu hesabın borcuna kaydedilecektir.

(2) Yatırım teşvik belgesi kapsamında sarfiyat,
madde kapsamına giren yabancı paranın, yatırım teşvik belgesi kapsamında
yapılacak yatırımlara ilişkin ödemelerde kullanılması anlamına gelmektedir.


213 sayılı Kanunun 280/A maddesi kapsamında fon
hesabına alınacak kur farkı doğuran ödemelere ait yatırımlar, yatırım
tamamlama vizesinde de yer almalıdır. Bir başka deyişle, yatırım tamamlama
vizesinde yer almayan veya ilgili mevzuatı uyarınca yatırım desteklerinden
faydalanması mümkün olmayan yatırım harcamaları nedeniyle oluşan kur
farklarının 213 sayılı Kanunun 280/A maddesi kapsamında fon hesabına alınması
mümkün bulunmamaktadır.

Yatırım teşvik belgesinde yer almasına karşın
Ekonomi Bakanlığı tarafından verilen izin ile devir, satış veya ihraç
işlemine konu edilen kıymetler için yapılmış harcamalar nedeniyle ortaya
çıkan ve fon hesabına alınan kur farklarına ilişkin olarak her hangi bir
düzeltme işlemi yapılmasına gerek bulunmamaktadır.

Yatırım teşvik belgesinin iptal edilmesi
durumunda, iptale konu belge kapsamında sarf olunan yabancı paralar
nedeniyle oluşan kur farkları için bu uygulama kapsamında işlem tesis
edilemez.

(3) Yatırım teşvik belgesi kapsamında yapılan
sarfiyatın doğrudan ilgili yabancı para cinsinden yapılması veya bu
paraların Türk Lirasına çevrilerek yapılması mümkün bulunmaktadır. Şu kadar
ki yabancı paranın Türk Lirasına çevrilerek sarf olunması halinde, çevrim
işleminin yapıldığı tarihte ödemenin yapılması şarttır. Aksi halde, 213
sayılı Kanunun 280/A maddesi kapsamına giren yabancı paraların Türk
Lirasına çevrilmesi nedeniyle oluşan kur farklarının fon hesabına alınması
mümkün bulunmamaktadır.

(4) Yatırım teşvik belgesi alınmadan, 213 sayılı
Kanunun 280/A maddesi kapsamına giren yabancı paraların sarf olunması
nedeniyle oluşan kur farklarının fon hesabına alınması mümkün
bulunmamaktadır.

Örnek 3: Örnek
1’deki ABCD A.Ş. yatırım teşvik belgesini 30/6/2018 tarihinde almış olup,
yatırım teşvik belgesi kapsamında (yurtdışından getirilerek sermaye olarak
konulan yabancı paradan) KDV’den müstesna olarak 14/9/2018 tarihinde 10.000
ABD Doları değerinde, 15/10/2018 tarihinde de 162.000 TL değerinde makina
almış ve bedelini peşin olarak ödemiştir. 14/9/2018 tarihinde 1 ABD
Doları=3,90 TL, 15/10/2018 tarihinde ise 1 ABD Doları=4,05 TL dir. Mükellef
15/10/2018 tarihindeki ödemesini gerçekleştirmek için madde kapsamına giren
40.000 ABD Doları tutarındaki dövizi aynı tarihte Türk Lirasına
çevirmiştir.

Buna göre, yapılması gereken muhasebe kayıtları
aşağıda gösterilmiştir.

 




Açıklama



Borç (TL)



Alacak (TL)






....................................14/9/2018...............................

TESİS, MAKİNE VE CİHAZLAR HESABI

KAMBİYO ZARARLARI
HESABI

                   
BANKALAR HESABI

                   
Yurtdışı döviz sermaye (VUK 280/A) 10.000 ABD Doları

Yurt dışından getirilerek sermaye
olarak konulan yabancı paradan 10.000 ABD Doları karşılığı makina
alınması



 

39.000

577



 

 

 

39.577






....................................14/9/2018...............................

ÖZEL FONLAR HESABI

Kur farkı özel fon
hesabı (VUK 280/A)

                   
KAMBİYO ZARARLARI HESABI

Yatırım teşvik belgesi kapsamında
sarf nedeniyle oluşan olumsuz kur farkının [(3,9577-3,90)x10.000= 577 TL]
özel fon hesabına alınması



 

 

577



 

 

 

 

577






Açıklama



Borç (TL)



Alacak (TL)






....................................15/10/2018...............................

BANKALAR HESABI

TL mevduat

                   
BANKALAR HESABI

                   
Yurtdışı döviz sermaye (VUK 280/A) 40.000 ABD Doları

                   
KAMBİYO KARLARI HESABI

162.000 TL tutarında makina alma
amacıyla, yurt dışından getirilerek sermaye olarak konulan yabancı
paradan 40.000 ABD Doları’nın TL ye çevrilmesi



 

162.000

 



 

 

 

158.308

 

         
3.692






....................................15/10/2018...............................

TESİS, MAKİNE VE CİHAZLAR HESABI

                   
BANKALAR HESABI

                  
TL mevduat

162.000 TL karşılığı makina
alınması



 

162.000

 



 

 

  162.000

 

 






 



 



 






....................................15/10/2018...............................

KAMBİYO KARLARI HESABI

                  
ÖZEL FONLAR HESABI

                  
Kur farkı özel fon hesabı (VUK
280/A)

Yatırım teşvik belgesi kapsamında
sarf nedeniyle oluşan olumlu kur farkının [(4,05-3,9577)x40.000= 3.692
TL] özel fon hesabına alınması



 

3.692



 

 

3.692

 













 

Sermaye olarak konulan yabancı paranın yatırım
teşvik belgesi haricinde sarf olunması

MADDE 11 –
(1) Mükelleflerin, madde kapsamına giren yabancı paralarını, yatırım teşvik
belgesi haricinde sarf etmeleri halinde, bu harcamalar nedeniyle lehe ve
aleyhe oluşan kur farkları ilgili gelir veya gider hesaplarına dahil
edilerek kurum kazancının hesabında dikkate alınacaktır.

Örnek 4:
Örnek 1 ve 3’teki ABCD A.Ş., madde kapsamındaki dövizi (ABD Doları) ile
25/10/2018 tarihinde KDV dahil 30.000 ABD Doları (1 ABD Doları=4,00 TL)
bedelle bir binek otomobili satın almıştır. (Alınan otomobil yatırım teşvik
belgesinde yer almamakta olup, ABCD A.Ş., kısmen veya tamamen binek otomobillerinin
kiralanması veya çeşitli şekillerde işletilmesi faaliyetinde
bulunmamaktadır. KDV maliyet bedeli içerisinde dikkate alınmıştır.)

Buna göre, yapılması gereken muhasebe kayıtları
aşağıda gösterilmiştir.

 




Açıklama



Borç (TL)



Alacak (TL)






....................................25/10/2018...............................

TAŞITLAR HESABI

                 
BANKALAR HESABI

                 
Yurtdışı döviz sermaye (VUK 280/A) 30.000 ABD Doları

                 
KAMBİYO KARLARI HESABI

Yurtdışından getirilip sermaye
olarak konulan döviz ile binek otomobili alınması

Kur
farkı=[(4,00-3,9577)x30.000=]1.269 TL



 

120.000



 

 

     
118.731

 

 

1.269





 

Kayıtlardan da görüleceği üzere, yatırım teşvik
belgesi kapsamında sarf olunmayan yabancı paralar nedeniyle oluşan kur
farkı ilgili gelir hesabına alınmıştır.

Özel fon hesabında biriken kur farkları

MADDE 12 – (1)
213 sayılı Kanunun 280/A maddesinin birinci fıkrası uyarınca oluşan fon
hesabı, sermayeye ilave edilme dışında, herhangi bir suretle başka bir
hesaba nakledildiği veya işletmeden çekildiği takdirde, bu işlemlerin
yapıldığı dönemlerin kazancı ile ilişkilendirilmeksizin, bu dönemde
kurumlar vergisine tâbi tutulur.

(2) Şirketin tasfiyesi halinde de bu kapsamda
işlem tesis edilir. Ancak, 5520 sayılı Kanuna göre yapılan devir ve bölünme
hallerinde, fon hesabında yer alan tutarlar işletmeden çekilmiş veya başka
bir hesaba nakledilmiş sayılmaz. Söz konusu fon hesabının tamamen veya
kısmen devrolunduğu kurumlar için de birinci fıkra hükümleri geçerlidir.

(3) İşe başlanılan hesap dönemini takip eden hesap
dönemi sonu itibariyle, 213 sayılı Kanunun 280/A maddesi uyarınca oluşan
fon hesabı borç bakiye vermiş ise, bir başka deyişle madde kapsamına giren
yabancı paraların yatırım teşvik belgesi kapsamında sarf olunması nedeniyle
bu dönem zarfında şirketler aleyhine net olarak kur farkı zararı oluşmuş
ise, bu durumda şirketler lehine bir fon oluşmadığı ve sermayeye ilave
edilecek bir unsur ortaya çıkmadığından, bu bakiye tutar bu dönem sonu
itibariyle zarara geçirilmek suretiyle kapatılacaktır.

Örnek 5: 10/4/2018
tarihinde kurulan ve 13/7/2018 tarihinde yatırım teşvik belgesi alan F Ltd.
Şti., madde kapsamında yaptığı harcamalar sonucu oluşan kur farklarını özel
fon hesabına almış olup, 31/12/2019 tarihinde özel fon hesabı 15.000 TL
borç bakiyesi vermiştir. Bu durumda, madde kapsamına giren yabancı
paraların yatırım teşvik belgesi kapsamında sarf olunması nedeniyle bu
dönem zarfında şirket aleyhine net olarak kur farkı zararı oluşmuş olup,
şirket lehine bir fon oluşmadığı ve sermayeye ilave edilecek bir unsur
ortaya çıkmadığından, bu bakiye tutar bu dönem sonu itibariyle zarara
geçirilmek suretiyle kapatılacaktır.

Buna göre, yapılması gereken muhasebe kayıtları
aşağıda gösterilmiştir.

 




Açıklama



Borç (TL)



Alacak (TL)






....................................31/12/2019...............................

KAMBİYO ZARARLARI HESABI

                   
ÖZEL FONLAR HESABI

                   
Kur farkı özel fon hesabı (VUK
280/A)

Özel fon hesabındaki zararın
giderlere aktarılması



 

15.000  



 

 

15.000

 





 

Diğer hususlar

MADDE 13 –
(1) 213 sayılı Kanunun 280/A maddesinde yer alan uygulama ihtiyari bir
uygulama mahiyetinde olmakla birlikte, bu maddeden yararlanılmaya başlanılmasını
müteakiben, izleyen dönemlerde farklı işlem tesis edilmesi mümkün değildir.

(2) Bu madde kapsamında yurtdışından getirilen
yabancı paralar, ilgili varlık hesaplarında ayrı yardımcı hesaplarda takip
edilir ve aynı döviz cinsinden olsa dahi diğer hesaplar ile karıştırılmaz.

(3)  Söz konusu uygulamadan esasen, tam
mükellef sermaye şirketlerinin şirket sözleşmelerinde taahhüt edilen
sermaye rakamının işe başlanılan hesap dönemini takip eden hesap dönemi
süresince ödenen tutarı için faydalanılacak olmakla birlikte, söz konusu
süre zarfında 6102 sayılı Kanuna uygun şekilde yapılacak sermaye
artırımları kapsamında şirketlere konulacak ve madde kapsamına giren
yabancı paralar için de faydalanılabilmesi mümkün bulunmaktadır.

(4) 213 sayılı Kanunun 280/A maddesi kapsamında
değerleme gününde mukayyet değer ile değerlenen yabancı paralar, tutarına
bakılmaksızın, ilgili olduğu yabancı para karşılığı da gösterilmek
suretiyle, kurumlar vergisi ve kurum geçici vergi beyannameleri eki mali
tablo dipnotlarında ayrıca raporlanacaktır. 

Cezai müeyyide

MADDE 14 –
(1) Bu Tebliğde düzenlenen usul ve esaslara aykırı hareket eden mükellefler
hakkında Vergi Usul Kanununun ilgili ceza hükümleri çerçevesinde işlem
tesis edilecektir.

Yürürlük

MADDE 15 – (1)
Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 16 – (1)
Bu Tebliğ hükümlerini Maliye Bakanı yürütür.

 















 

AvAi

Hukuki AI Asistanı
Merhaba! Ben AvAi, Avarsis Hukuki AI Asistanınız. Size nasıl yardımcı olabilirim?