Vazife Malullüklerinin Nevileri ile Dereceleri Hakkında Nizamname

VAZİFE
MALULLÜKLERİNİN NEVİLERİ İLE


DERECELERİ HAKKINDA NİZAMNAME


 


Bakanlar
Kurulu Kararının Tarihi       : 13.7.1953        No     : 4/1053


Dayandığı
Kanunun Tarihi                    : 8.6.1949          No     : 5434


Yayımlandığı
Resmî Gazetenin Tarihi  : 15.8.1953        No     : 8485


Yayımlandığı
Düsturun Tertibi             : 3                      Cildi : 34      Sayfa  :
1763


 


Madde
1 – 5434
sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanununun 52 nci maddesinde 6 derece olarak belirtilen vazife
malûllüklerinin nevileri ilişik cetvelde gösterilmiştir.


Cetvelde
gösterilenler dışında görülecek malûllüklerin hangi dereceye girecekleri
Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Sağlık Kurulunca tayin olunur.


 


Madde
2 – 5434
sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanununun 52 nci maddesi gereğince
tanzim ve Devlet Şürasınca tetkik edilmiş olan bu Nizamname hükümleri, Resmi
Gazete ile neşredildiğinin ertesi gününden başlıyarak yürürlüğe girer.


 


Madde
3 – Bu
Nizamname hükümlerini İcra Vekilleri Heyeti yürütür.


 


Vazife malüllüklerinin nevileriyle derecelerini gösteren
cetvel


BİRİNCİ DERECE


 


1
– Kendisi ve çevresindekiler için tehlikeli olup bir akıl hastanesinde devamlı
bakım ve ayırmayı veya aile yanında sürekli gözetmeyi gerektirmek suretiyle
başkasının yardımına ihtiyaç gösteren, tedavisi imkansız, akut veya kronik
gidişli, sonradan olma (Kisbi) (Travma, enfeksiyon ve zehirlenmelerden ileri
gelen) psikozlar (Akıl hastalıkları).


İhtar:
Dejenereler ile familyal ve doğuştan olan psikopatiler, enterpretasyon
psikozları ve perseküsyon hezeyanları, pityatik sendromlar ve bu arada histeri
delilikleri, presenil ve senil akıl hastalıkları gibi tamamiyle bünyevi
sebeplere ve istidada veya toksikomani ve sinistroz gibi şahsın kendi yapma ve
kusuruna bağlı psikozlar vazifeyle ilgili sayılmazlar.


2
– Genel çalışma ve iş görmeye engel olan, akıl bozukluklariyle birlikte veya
yatalak vaziyete getirecek derecede geçme (Mütedahil) nöbetleri veya birbiri
ardınca gelen sık ve günlük konvülziyon (İhtilaç) nöbetleri gösteren büyük sara
(Status epileptikus).


3 – Tedavisi imkansız ve çalışmaya tamamen engel olan,
taraflardan ikisinin veya üçünün veyahut dördünün, merkezi veya muhiti sinir
sistemi hastalıklarına bağlı, sekel halinde felçleri (Yatalak bırakan veya hiç
olmazsa kalkmak ve yürümeye imkan vermiyen sağ ve sol kontraktürlü veya
kontraktürsüz organik hemiplejli, altern hemiplejiler, üst veya alt tarafların
tam dipleji veya paraplejisi, kuadripleji, aynı beden yarımında veya çapraz
olarak bir kol ile birliktebir bacağın tam felci, iki taraflı ağır beyincik
sendromları, bütün taraflarda titreklik ve tutuklukla birlikte bradi - kinezi ve
bradi - pisişi, taraflardan en az ikisini tam olarak işlemez duruma sokan
miyopatiler veya miyelopatiler veyahut polinevrit sekelleri ve
bunlara benziyen diğer ağır merkezi ve muhitisinir sistemi arızaları).


4
– İki gözün tam körlüğüne sebep olan yahut bir veya iki gözün görme kuvvetini
ancak ziya hissi derecesine düşüren tedavisi imkansız organik hastalıklar.


5
– İki gözün, tedavisi imkansız ve görme kuvvetini 1/25 dereceden (Yani iki
metreden parmak sayacak dereceden), 1/100 dereceye (Yani yarım metreden parmak
sayacak dereceye) kadar düşüren ve optik düzeltme yapılamıyan organik
hastalıklar.


6
– Bir gözün tam körlüğü (Ziya hissi derecesinde bulunması dahil) ile diğer
gözün görme kuvvetini optik düzeltmeden sonra 1/25 dereceden (Yani iki metreden
parmak sayacak dereceden) 1/50 dereceye (Yani bir metreden parmak sayacak
dereceye) kadar düşüren tedavisi imkansız, organik hastalıklar.


7 – Genel sağlığı bozacak derecede çiğneme, konuşma ve
beslenmeyi ziyadesiyle güçleştiren ağır ve tedavisi veya protezle düzeltilmesi
imkansız ağız ve çene arızaları (Dudaklarla birlikte üst ve alt çenelerin ve
diş kavislerinin geniş ve önemli derecede parçalanmaları, iki ekleminin
(Mafsalının) düzeltilmesi kabil olmıyan ve dişler arası açıklık yarım
santimetreden aşağı olup işe yaramaz halde bulunan tam ankilozu).


8
– Çalışma kabiliyetini tamamiyle kaldıran ve teneffüsün ağır ve devamlı
bozukluklariyle birlikte bulunan boğaz, gırtlak, trake ve akciğerlerin
düzeltilmesi ve tedavisi imkansız hastalıkları (Parçalanma, ameliyatla çıkarılma,
tamamiyle tıkanma ve darlıkları).


9
– Çalışma kabiliyetini mutlak olarak kaldıran ve dolaşım yetersizliği
ilebirlikte bulunan, tedavi ile
düzeltilemiyen, ağır ve dekonpanse (Muavazası bozulmuş) kalb (Andokard,
miyokard, perikard) ve damar (Aort ve koronerler) hastalıkları.


10
- Çalışma kabiliyetini mutlak olarak kaldıran, sık sık tekrarlıyan kardiyal
astma veya bronşiyal astma nöbetleri veyahut ileri derecede kronik bronşit ve
anfizem sonucu husule gelen kalb yetersizlikleri,


11
– Çalışma kabiliyetini mutlak olarak kaldıran ve tedavisi kabil olmıyan
akciğerlerin ilerlemiş fitizisi.


12
– Hazım cihazının (Yemek borusu, mide, barsaklar, karaciğer, pankreas) çok
önemli vazife bozukluğu yaparak vücudu sürekli bir yıpranmaya götüren (Kaşeksi)
tedavisi imkansız ağır hastalıkları.


13
– Penis ile testislerin tamamiyle harap olması veya yokluğu ile birlikte
idrarın irade dışında devamlı akması.


14
– Hangi yükseklikten olursa olsun üç tarafın birden yokluğu (İki kol ile bir
bacağın veya iki bacak ile bir kolun).


15
– Hangi yükseklikten olursa olsun iki üst tarafın yokluğu.


16
– Hangi yükseklikten olursa olsun bir üst tarafın yokluğu ile birliktebir alt
tarafın kalça ekleminden ortalama 14 santimetre aşağıya kadar yokluğu (Protez
takılması imkansız).


17 – İki el baş parmaklarının metakarplariyle diğer bütün
parmakların dibine kadar birlikte yokluğu.


18
– İki elin bütün parmaklarının dibinden yokluğu.


19 - İki elin baş ve işaret parmaklariyle birlikte sekiz
parmağının dibine kadar yokluğu.


20
– İki bacağın tam olarak veya trohanterlerden aşağı ortalama 14 santimetreye
kadar yokluğu.


21
– Çalışma kabiliyetini mutlak olarak kaldıran ve tedavisine imkan olmayan iki
veya daha ziyade tarafın tam ankilozları.


22
– Laboratuvarlarda çalışanların çalışma kabiliyetlerini tamamiyle kaldıran,
ağır ve ilerleyici kanserleri, müzmin radyo - dermitleri ve radyom -
dermitleri, ağır ve yaygın kemik radyo - nekrozları.


 


İKİNCİ DERECE


 


23
– Hemiparezi ve hemiyanopsi ile beraber olan tromik tam afazi.


24
– İki gözün görme kuvvetini optik düzeltmeden sonra 1/20 dereceye (Yani iki
buçuk metreden parmak sayabilecek) kadar düşüren tedavisi imkansız organik
hastalıklar.


25 – İki gözün görme kuvvetini optik düzeltmeden sonra
1/12 dereceye (Yani 4 metreden parmak sayabilecek) kadar düşüren tedavisi
imkansız organik hastalıklar.


26
– Bir gözün tam körlüğü veya ziya hissi derecesinde bulunması ile birlikte
diğer gözün görme kuvvetini optik düzeltmeden sonra 1/10 dereceye (Yani)
metreden parmak sayabilecek) kadar düşüren tedavisi imkansız organik hastalıklar.


27 – Bir gözü hiç görmediği ve diğer gözü sağlam olduğu
halde vazifeye alınanların, sağlam gözünün görme kuvvetini kaldıran veya ziya
hissi derecesinde bırakan tedavisi imkansız organik hastalıklar.


28 – Tedavisi imkansız iki taraflı ileri derecede Ptozis
yani üst göz kapaklarının düşüklüğü (Baş yukarıya kaldırıldığı takdirde dahi
görmiye engel olmak şartiyle).


29 – Çiğneme, konuşma ve beslenmeyi önemli derecede
güçleştiren, tedavi ve protezle düzeltilmesi imkansız, sert ve yumuşak
kısımların geniş maddi ziyaı ile birlikte ağız ve çene arızaları (Dudakların
kısmi parçalanmaları ile beraber olan veya olmıyan bütün üst çenenin veya bütün
alt çenenin veya alt çene cisminin tamamiyle yokluğu, alt çenenin geniş kemik
maddesi kaybı ve dişlerinin yokluğu ile birlikte pek gevşek psödartrozu, alt
çenenin ağzın yarım ila bir santimetreden fazla açılmasına engel olan eski
çıkığı sonucu çenelerin sıkışması).


30
– Kalb büyüklüğü ve genişlemeleriyle birlikte aşikar staz (Rüküdet) belirtileri
gösteren ve tedaviden az veya çok faydalanmış olmasına rağmen sürekli bakım ve
korunmayı gerektiren kronik ve ağır kalb (Andokard, miyokard, perikard) ve
damar (Aort ve koronerler) hastalıkları.


31 – Laboratuvarlarda çalışanların, çalışma
kabiliyetlerini tamamiyle kaldıran ve mesleki zehirlenmeler veya devamlı
şualanmalardan ileri gelen ağır kanhastalıkları (Pernisiyöz anemiler, lösemiler
ve benzerleri).


32
– İş görme kabiliyetine önemli derecede mani olmak şartiyle göğüs duvarında
aşikar şekil bozukluğu yapan ve teneffüs ve dolaşıma zorluk veren geniş ölçüde
plevra kalınlaşması veya yapışıklıkları veya ameliyat sekelleri.


33
– Umumi sağlık durumunu önemli derecede bozmak ve tedavisi imkansız olmak
şartiyle ince ve kalın barsağın karnın üst veya alt tarafında bulunan geniş gaiti
fistülleri (Hemen bütün barsak içi maddelerin dışarı çıkmasına yol açmak
suretiyle normal defekasyonu tamamiyle veya tamama yakın kaldıran).


34 – İleri derecede ve devamlı böbrek vazifeleri
yetersizliği ile birlikte diğer organlarda ihtilat yapan ağır nefropatiler.


35
– Üretra (İhlil) arka kısmının mesane fistülüne ve mesane ve böbreğin ağır
enfeksiyonlarına sebep olan veya enfeksiyonla birlikte perineal fistüllereyol
açan düzeltilmesi imkansız tıkanma ve darlıkları.


36
– Boyunda apse ve fistüllerle müterafik mal dö pot.


37 – Çalışma ve iş görme kabiliyetlerini tamamiyle
kaldıran bütün omurga eklemlerinin devamlı ve tam ankilozu (Ağır sipondiloz ve
ağır spondilitler).


38
– Boyun veya sırt veyahut bel omurgasının kırık veya çıkıkları neticesi dört
taraflı parezi veya aşikar yürüyüş ve işeme bozukluğu ile birlikte bulunan ağır
vakalar.


39
– Sağ üst tarafın omuz ekleminden kürek kemiği ile birlikte veya bu kemiğe
dokunmadan çıkarılması veya yokluğu.


40
– Sol üst tarafın omuz ekleminden kürek kemiği ile birlikte veya bu kemiğe
dokunmadan çıkarılması.


41
– Sağ üst tarafın ve solak ise sol üst tarafın omuz ile dirsek arasından
kesilmesi.


42
– Sağ üst tarafın ve solak ise sol üst tarafın dirsek ekleminden çıkarılması.


43
– Sağ üst tarafın ve solak ise sol üst tarafın dirsek ile bilek arasından
kesilmesi.


44
– Sağ elin ve solak ise sol elin bilekten çıkarılması.


45
– İki elin baş parmaklarının metakarplariyle birlikte ve aynı zamanda işaret
parmaklarının metakarplariyle veya metakarpsız olarak yokluğu.


46
– İki elin baş parmaklariyle birlikte işaret parmaklarının dibine kadar
yokluğu.


47
– İki el baş parmaklarının metakarplariyle birlikte ve aynı zamanda bu ellerin
herhangi üç veya dört parmağının dibine kadar yokluğu (Baş parmakların
metakarplariyle birlikte iki elde beş veya altı parmak eksik olacak, baş
parmaklar bu sayı içine girer).


48
– İki taraflı omuz veya iki taraflı dirsek ekleminin bu eklemlerin vazifelerini
tamamiyle kaldıran, tedavisi imkansız, yerine konmıyan eski çıkıkları veya tam
gevşekliği, veyahut tam ankilozları.


49
– Bir bacağın kalça ekleminden çıkarılması (Kokso - femüral dezartikülasyon).


50
– Bir bacağın protez tatbikı kabil olmıyacak şekilde trohanter altından
ortalama 14 santimetreye kadar yokluğu (Trohanterler arası, trohanter altı
kesilmeleri).


51
– İki bacağın protez tatbikı kabil olacak surette trohanter altından 14
santimetreden daha aşağıdan yokluğu.


52
– İki kalça ekleminin birden hareketini kaldıran tam ankilozu.


53
– Kalça kemiğinin (Havsalanın) felçleri ve işeme bozukluklariyle birlikte ağır
kırık sekelleri (Uyluklarda hissi ve hareki zaaf, atrofi, idrar tutukluğu veya
devamlı akması, mesane veya üretra fistülleri).


 


ÜÇÜNCÜ DERECE


 


54
– Hareki ve hissi bozukluklarla beraber olmıyan tromatik tam afazi.


55
– Zamanla artan ve iş görme kabiliyetini ileri derecede bozan ve tedavisi
mümkün olmıyan metabolizma ve iç salgı bezlerinin hastalıkları.


56
– İki gözün görme kuvvetini optik düzeltmeden sonra 1/10 dereceye (Yani 5
metreden parmak sayabilecek dereceye) kadar düşüren tedavisi imkansız organik
hastalıklar.


57
– Bir gözün görmesini tamamiyle kaldıran (Ziya hissi dahil) ve diğer gözün
görme kuvvetini optik düzeltmeden sonra 2,5/10 dereceye (Yani 12,5 metreden
parmak sayacak dereceye) kadar düşüren tedavisi imkansız organik hastalıklar.


58
– Bir gözde tam körlük yapan (Ziya hissi dahil) ve diğer gözde muhiti görme
alanını daraltarak yarıya yakın bir hadde düşüren organik hastalıklar.


59
– Büyük damarların veya hayati önemi olan arterlerin tedavi ve ameliyatı mümkün
olmıyan, mühim vazife bozukluğu yapan yaygın anevrizmaları veya geniş arteriyo
- venöz anevrizmaları.


60
– Yaralanma neticesi akciğer, karaciğer, kalp, kafatası ve beyin ve benzeri
gibi önemli iç organların içinde kalarak bu organlarda aşikar vazife bozukluğu
yapan ve ameliyatla çıkarılması imkansız olan yabancı cisimler.


61
– Dil, trake ve anüs gibi mühim organlardan birinin felci.


62
– Göğüs duvarında şekil bozukluğu yapan ve iş görmiye oldukça engel olan,
teneffüs ve dolaşımda müşkülat husule getirebilen plevra kalınlaşmaları veya
iltisakları veya ameliyat sekelleri.


63
– Çalışma kabiliyetini önemli derecede bozan ve tedavi ile gerilemesi az umulan
teneffüs organlarının (Gırtlak, akciğerler, plevra) ağır tüberkülozları.


64
– Karın organlarının vazifelerini önemli derecede bozan peritonitlerin yapışma
sekelleri veya plastik periton tüberkülozu veyahut iki taraflı böbrek
tüberkülozu.


65
– Hazım cihazının (Yemek borusu, mide, barsaklar, karaciğer ve pankreasın), tam
tedavisi imkansız ve önemli vazife bozukluğu yaparak beslenmeyi ileri derecede
bozan hastalıkları.


66
– Normal yoldan defekasyonun tamamiyle kalkmasiyle birlikte artifisiyel (Kontr
- natür) anüs.


67
– Kalb ve diğer organların bozukluğuna sebep olan iki taraflı orta derecede
böbrek yetersizliği ile birlikte kronik ve tedavisi imkansız nefritler.


68
– Testislerin sperm nakil kanalları ve prostatla birlikte husule gelen ve
önemli vazife bozukluğu yapan harabiyeti.


69
– Sırt veya bel bölgesinde apse veya fistüllerle müterafik mal dö pot (Dorsal
veya lomber omurgalarının komplikasyonlu tüberküloz iltihabı).


70
– Sol üst tarafın omuzla dirsek arasından kesilmesi.


71
– Sol üst tarafından dirsek ekleminden çıkarılması (Dezartikülasyon).


72
– Sol üst tarafın dirsekle bilek arasından kesilmesi.


73
– Bisepsin faaliyetini zayi etmesi şartiyle sol elin bilekten çıkarılması.


74
– Sağ el baş parmağının ve solak ise sol el baş parmağının metakarpı ile diğer
bütün parmakların dibine kadar yokluğu.


75
– Sağ el ve solak ise sol el baş parmağı hiç hareket etmediği halde son dört
parmağının metakarplariyle birlikte yokluğu.


76
– Sağ el ve solak ise sol el baş ve işaret parmağının tam hareketsizliği ile
beraber son üç parmağının metakarplariyle birlikte yokluğu.


77
– İki el baş parmaklarının dibine kadar yokluğu ile birlikte bu ellerin
herhangi üç veya dört parmağının dibine kadar yokluğu (İşaret parmakları hariç,
iki elde baş parmakla birlikte hepsi beş veya altı parmak eksik olacak).


78
– İki el baş parmaklarının metakarplariyle birlikte yokluğu.


79
– İki elin baş parmaklarının dibine kadar ve diğer bütün parmaklarının ikişer
falanjlarının (Selamilerinin) yokluğu.


80
– İki el bileği eklemlerinin vazifelerini tamamiyle kaldıran, tedavisi
imkansız, yerine konmıyan eski çıkıkları veya tam gevşekliği veyahut tam
ankilozları.


81
– Bir bacağın protez tatbikı mümkün olacak surette trohanterden 14
santimetreden aşağısının yokluğu veya bacağın dizden dezartikülasyonu.


82
– Bir kalça ekleminin kötü vaziyette ve kullanılmasına elverişli olmıyacak
şekilde ve fleksiyon, addüksiyon, abdüksiyon veya rotasyon hallerinde
tamankilozu.


83
– İki ayağın tam yokluğu (Malleolüsler üstünden ve tibya - fibula alt
uçlarından Siyme ampütasyonu, ayak bileğinden yani tibyo - tarsiyen
dezartikülasyonu, kalkaneumun arka kısmı hariç ayağın Progoff ameliyatiyle
ampütasyonu)


84
– Bir kalçanın vazifesini tamamiyle kaldıran psödartrozu yani yalancı eklemi
(Hanche - ballant = sallanan kalça).


85
– Bir tarafta kalça eklemi ile birlikte diz ekleminin kemiklerinin veya yumuşak
kısımlarının harap ve zayi olması neticesi bu eklemlerin hareket kabiliyetlerini
tamamen kaldıran gevşeklikleri.


86
– İki bacakta aşikar hareket bozukluğu yaparak adi yürüyüşü ileri derecede
bozacak şekilde adelelerin mühim atrofisi ve veterlerin önemli harabiyeti ile
birlikte biçimsiz büzülme ve kasılmaları.


87
– Bir bacağın vazifesini yok hükmünde bırakan kırık veya çıkık sekeli yahut
yaralanma neticesi veya ameliyat sebebiyle, altı santimetreden yukarı adale
atrofileri ve 10 santimetreden yukarı bacak kısalığı.


 


DÖRDÜNCÜ DERECE


 


88
– Kendisi ve çevresindekiler için büyük bir tehlike göstermeyip arasıra bir
akıl hastahanesinde bakım ve ayırmayı veya aile yanında kısmi gözetmeyi
gerektiren ve şahsı yarı şuurlu durumda bulundurarak sosyal kabiliyet ve yaşama
şartlarını önemli derecede bozan tedavisi imkansız, bazan akut pusseler
gösteren sübakut veya kronik gidişli, sonradan olma (Travma, enfeksiyon, zehirlenmelerden ileri gelen) psikozlar veya
psikonevrozlar (Akıl hastalıkları).


İhtar:
Dejenereler ile familyal ve doğuştan olan psikopatiler, enterpretasyon
psikozları ve perseküsyon hezeyanları, pityatik sendromlar ve bu arada histeri
delilikleri, presenil ve senli akıl hastalıkları gibi tamamiyle bünyevi
sebepler ve istidada veya toksikomani ve sinistroz gibi şahsın kendi yapma ve
kusuruna bağlı psikoz veya psikonevrozlar vazifeyle ilgili sayılmazlar.


89
– İş görme kabiliyetini önemli derecede bozan, en az ayda bir veya iki defa
gelen ve az ruhi bozukluklarla birlikte konvülziyonlu büyük sara nöbetleri,
haftada bir kaç defa gelen ve az çok ruhi
bozukluklarla müterafık olan pötimaller, haftada bir çok defa gelen vücudun bir
kısmına veya yüz, kol, bacak adeleleri yerleşen Jakson saraları.


90 – Travma, enfeksiyon veya toksik sebeplerle husule
gelen çalışma kabiliyetini önemli derecede bozan, tedavisi imkansız, merkezi
veya muhiti sinir sistemi hastalıklarına bağlı sekel halinde felçler (Hasta
tarafların hareketlerini yarıve yarıdan fazla nispette kaldıran sağ ve sol
hemiparezi, altern hemipareziler, üst veya alt tarafların iş görme veya
istinatsız yürüyüşe önemli derecede zorlukla imkan veren dipleji veya
paraplejiler veyahut kuadriplejiler, aynı beden yarımında veya çapraz olarak
bir kol ile bir bacağın aşikar parazisi, statik ve kinetik muvazene
bozuklukları yapan iki taraflı veya bir taraflı orta derecede beyincik
sendromları veya aynı vasıfta post ansefalitik ve post travmatik parkensonizm, taraflardan
en az ikisinin yarı yarıya çalışamaz hale sokan miyopatiler veya miyelopatiler
veyahut polinevrit sekkeleri, bir üst veya alt tarafta şekil bozukluğu ve ileri
derecede atrofi yaparak o tarafın çalışma kabiliyetini bırakmamış muhiti sinir
hastalıkları neticesi ağır vazomotör bozukluklar ve kozalji ile birlikte bir
kol veya bacağın tam felci).


91
- Sansoryel afazi ile birlikte bulunmayan tromatik tam motris afazi (Anartri).


92
– Travma veya ameliyat neticesi kafatasının, dura mater pülzasyonları vebeyin
prolapsüsü (Öksürükle dışarı fırlamalar) ve az çok sübjektif asabi arızalarla
birlikte iki kemik safihasının oldukça geniş gediği (8 santimetre kare veya
daha yukarı iki safiha yokluğu).


93
– Zamanla artan ve çalışma kabiliyetini orta derecede bozan ve tedavisi
imkansız metabolizma ve iç salgı bezlerinin hastalıkları.


94
– İki gözün görme kuvvetini optik düzeltmeden sonra 2,5/10 dereceye (Yani 12,5
metreden parmak sayacak dereceye) kadar düşüren tedavisi imkansız organik
hastalıklar.


95
– Bir gözün görmesini tamamen kaldıran (Ziya hissi dahil) ve diğer gözün görme kuvvetini
optik düzeltmeden sonra 5/10 (Dahil) kadar düşüren tedavisi imkansız organik
hastalıklar.


96 – Bir gözü hiç görmediği ve diğer gözü tam sağlam
olduğu halde vazifeye alınanlardan sağlam gözün görme kuvvetini optik
düzeltmeden sonra yarıya düşüren tedavisi imkansız organik hastalıklar.


97
– Etrafındaki sert ve yumuşak kısımlariyle birlikte bir gözün kaybolması (Göz
kapakları ve göz evinin ameliyatla düzeltilmesini ve protez takılmasını
imkansız kılacak ve yakınındaki bölgelerin faaliyeti üzerine tesir yapacak
şekilde harap olması).


98
– İki göz yuvarlağının motör adelelerinin tam felci.


99
– Tedavisi imkansız iki taraflı ptozis (Düz bakışta iki gözün bebekleri
örtülüyor ve önünü görebilmek için devamlı olarak başı yukarıya kaldırmaya
zorluyorsa).


100 – Tedavisi imkansız ve görmeye zarar verecek
ihtilatlar yapan iki taraflı lagoftalmi (Fasiyalis felci sekelinden dolayı göz
kapaklarının kapanmaması).


101
– İki gözün periferik görme alanının yarısının yokluğu (Bitemporal
hemiyanopsi).


102
– İki kulağın tedavisi imkansız tam sağırlığı.


103 – Bir veya iki kulakta akıntı ve labirent ihtilatı
neticesi önemli derecede ve devamlı baş dönmeleri ve muvazene bozuklukları ile
beraber olan, tedavisi imkansız iki taraflı tam sağırlık. (Yüksek sesi veya
bağırma sesini kulak dibi veya kulak kepçesi civarından duymak şartiyle meniyer
"meniere" sendromu.)


104
– Çiğneme, konuşma ve beslenmeye büyük güçlük veren, tedavi ve protez
düzeltilmesi imkansız, sert ve yumuşak kısımların kısmi maddi ziyaı ile
beraberolan ağız ve çene arızaları (Üst çenenin yarısının yokluğu, alt çenenin
yarısının yokluğu, üst çene ile birlikte alt çenenin kısmi maddi ziyaı,
dişlerin bir kısmının yokluğu ile birlikte üst veya alt çene kırıkları, parçalanmaları
veya psödartrozu = yalancı eklemi).


105
– Önemli vazife bozukluğu yapan boğaz, yemek borusu, gırtlak ve trakenin ameliyatla düzeltilmesi ve tedavisi imkansız
devamlı darlıkları veya devamlı fistülleri (İltihaplar veya maddi harabiyetlerden
ileri gelen darlıklar, urumsu şişlikler, devamlı kanül taşımayı gerektiren
trakeotomi, ameliyatla çıkartılmalar ve benzerleri.)


106
– Dilin konuşma, çiğneme ve yutmada büyük zorluk husule getiren harabiyeti.


107
– Kalb büyüklüğü ve genişlemeleriyle birlikte az çok staz belirtileri gösteren
ve biraz yetersizlik işaretleri bulunan ve hafif işlerde çalışmayı oldukça
müsaade eden kronik ve organik kalb
(Andokard, miyokard, perikard) vedamar (Aort, koronerler ve diğer geniş vasküller
leziyonlar) hastalıkları.


108
– Çalışmıya önemli derecede engel olan, ağır teneffüs bozukluğu ve asmatiform
nöbetlerle veya ileri derecede anfizemle birlikte bulunan tedavisi imkansız
ağır, kronik bronşit veya geniş ve ilerleyici bronşektazi.


109
– Bir böbreğin çıkarılması (Nefrektomi) veya laboratuvar ve klinikçe sabit olan
bir böbrek vazifesinin tam yokluğu (Tromatik iltihabı böbrek afetleri, toksit
istihaleler ve urumsu teşekküller, önemli ihtilatlı ren mobil, fistül ve böbreği
vazifeden alıkoyan şekil değiştirmeleri).


110
– Az çok yetersizlik ile birlikte iki taraflı müzmin ve tedavisi imkansız
nefritler, böbrek sklerozları veya istihaleleri.


111 – Tedavisi ve ameliyatla düzeltilmesi imkansız devamlı
mesane fistülü (Mesanenin tromatik yırtılması, mesane rezeksiyonu neticesi
idrarın devamlı sızma ve akması).


112
– Felçten mütevellit idrar kaçırma veya idrar tutukluğu (Bacaklarda hareki ve
trofik bozukluklar, perineal ve jenital organlarda anestezilerle birlikte
tromatik veya tazyikten ileri gelen "cauda eguinda" sendromu,
tedavisi imkansız tromatik iltihabı veya toksit diğer mesane muassırası
"sfenkteri" felçleri).


113
– Boyunun tam fleksiyon, tam ekstansiyon veya tam rotasyon halinde tedavi ve
düzeltilmesi imkansız tutukluğu (Tortikolisler).


114
– Boyunda ihtilatsız mal dö pot.


115 – Boyun ile birlikte olarak veya olmıyarak bütün
omurgayı (Sırt ve bel omurlarını) ilgilendiren aşikar
deformasyon (Kifoskolyoz) ve paretik arazlar gösteren spondiloz ve
spondilitler.


116
– Boyun veya sırt veya bel omurgasının kırık veya çıkıkları veya çökmeleri
neticesi şekil bozukluğu (Kifo - skolyoz) ile birlikte orta derecede paretik
arazlar ve refleks bozuklukları yapan arızaları.


117
– Vazife bakımından bir üst veya bir alt tarafı yok hükmünde bırakan
vetedavisine imkan olmıyan, sert ve yumuşak kısımların harabiyeti veya bütün
eklemlerinin ankilozu ile birlikte müzmin artritleri.


118
– Bir üst veya alt tarafın büyük eklemlerinden birinin,tarafın hareketlerini
önemli derecede bozan ve kısan artriti (Omuz veya dirsek veya kalça veyahut
dizde büyük ankilozan tümör blanş).


119
– Sol üst tarafın dirsekle bilek arasından kesilmesi.


120
– Sol bisepsin faaliyetinde bozukluk olmadığı halde sol elin bilekten
çıkarılması (Dezartikülasyon).


121
– Sağ elin ve solak ise sol elin bütün parmaklarının dibine kadar yokluğu.


122
– Sağ el ve solak ise sol el baş parmağının metakarpı ile birlikte ve işaret
parmağı ve diğer parmaklardan birinin dibine kadar yokluğu.


123
– Sağ el ve solak ise sol el baş parmağının metakarpı ile beraber işaret
parmağının metakarpının veya dibine kadar yokluğu.


124
– Sağ el ve solak ise sol el baş parmağının metakarpı ile birlikte, işaret
parmağı hariç, geri kalan üç parmağının veya ikisinin dibine kadar yokluğu.


125
– Sağ elin ve solak ise sol elin baş parmağı hiç hareket etmediği halde son
dört parmağının metakarplariyle birlikte yokluğu.


126
– Sağ elin ve solak ise sol elin baş parmağı sağlam olduğu halde son dört
parmağının metakarplariyle birlikte yokluğu.


127
– Sol el baş parmağının metakarpı ile birlikte bütün parmaklarının dibine kadar
yokluğu.


128 – Sol elin baş parmağı hiç hareket etmediği halde
son dört parmağının metakarplariyle birlikte yokluğu.


129 – Sol elin baş ve işaret parmağının tam
hareketsizliği ile beraber son üç parmağının metakarplariyle birlikte yokluğu.


130
– İki el baş parmağının dibine kadar yokluğu.


131
– İki el baş parmağının birer ve geri kalan parmakların ikişer falanjının
yokluğu.


132
– Sağ elin ve solak ise sol elin bütün parmaklarının tam hareketsizliği (Tam
sertlik veya ankiloz).


133
– Sağ omuz ve solak ise sol omuz ekleminin kürek kemiğinin harabiyeti veya
hareketsizliği ile birlikte tam ankilozu.


134
– Sağ omuz ve solak ise sol omuz ekleminin kemik maddesinin geniş harabiyeti
veya yokluğu ile birlikte yalancı eklemi (Psödartroz) veya tam gevşekliği
(Epaule ballant = sallanan omuz).


135
– Sağ dirsek ve solak ise sol dirsek ekleninin kemik maddesinin geniş
harabiyeti veya yokluğu ile birlikte psödartrozu veya tam gevşekliği
(coudeballant = sallanan dirsek).


136
– Sağ el bilek ekleminin ve solak ise sol el bilek ekleminin iyi hareket
etmemesi ile birlikte kötü bir vaziyette ve kullanılmasına elverişli olmıyan
bir durumda tam ankilozu (Tam fleksiyon ve Süpinasyon, tam fleksiyon ve
pronasyon, tam ekstansiyon ve süpinasyon, tam ekstansiyon ve pronasyon
halinde).


137
– Bir bacağın dizden (Tibyanın kondilüs eksternüs) altı santimetre aşağısından
yokluğu (Baldırın "sakın" 1/3 üst kısmından ampütasyonu).


138
– Bir uyluk (Fahiz = femur) kemiğinin maddi kemik ziyaı ile birlikte
psödartrozu (Femur ballant = sallanan uyluk).


139
- Bir taraf diz ekleminin tedavisi ve düzeltilmesi imkansız, 145 dereceden
aşağı fleksiyon halinde tam ankilozu veya diz bükük olmakla beraber baldırın
varus veya valgus halinde bacak mihverinden ayrılması.


140
– Bir bacağın vazifesini önemli derecede bozan kırık veya çıkık sekeli veyahut
yaralanma neticesi veya ameliyat sebebiyle, tarafın zafı ve eklem sert-likleri
ve adeli veteri büzülmeleri ile birlikte altı santimetreden yukarı adele
atrofisi ile beraber 6 ila 10 santimetre arasında kısalığı.


141
– İki ayağın kısmi yokluğu (Ricard'ın tibyo - kalkaneum arasından yani astragal
altından ampütasyonu, chopart'ın tarslar
ortasından dezartikülasyonu, Lisfranc'ın tars ve metatars arasından
dezartikülasyonu).


142
- Mabazi hüfrenin (Fossa Poplitea) baldırın 90 dereceden fazla ekstansiyonuna imkan vermiyen ve dizin devamlı olarak bükük
tutulmasına sebep olan tedavisi ve düzeltilmesi imkansız büyük nedbeleri.


 


BEŞİNCİ DERECE


 


143
– Bir tarafın hareki ve hissi vezifesini yarıdan fazla kaldıran önemli bir veya
birkaç sinirin birlikte tam felci ve bu vasıftaki dafire (Pleksus) felçleri,
radikülitler veya nevrit sekelleri veya nevrit nevralji ve kozaljiler (Bir
kolda Erb tipinde yukarı radiküler felç, klumpke tipinde aşağı radiküler felç,
medyanus sinirinin adelelerde felci veya kozaljilerle birlikte olarak el bileği
hizasında felci, radyalis sinirinin triseps kolu üstünde felci, medyanus ve
ulnaris sinirlerinin birlikte felci, bir bacakta femuralis sinirin felci,
siyatik sinirin kozalji ve retraksiyon ve trofik bozukluklarla birlikte felci
veya nevrit sekelleri).


144
– Travma veya ameliyat neticesi kafatasında dura mater pülzasyonları ve beyin
prolapsüsü ile ve az çok sübjektif asabi arazlarla birlikte iki kemik
safihasının protez tatbikı kabil orta derecede gediği (İki kemik safihasının
birlikte 5 ila 7 santimetre kare yokluğu).


145
– Zamanla artan ve iş görme kabiliyetini hafif derecede bozan ve tedavisi
imkansız metabolizma ve iç salgı bezlerinin hastalıkları.


146
– İki gözün görme kuvvetini optik düzeltmeden sonra 5/10 (Yani yarı yarıya)
düşüren tedavisi imkansız organik hastalıklar.


147
– Bir gözün protez tatbikı kabil olacak şekilde çıkarılması (Enükleasyon) veya
tam atrofisi veya harabiyeti neticesi tam körlüğü.


148
– İki gözde tedavisi imkansız ve görmiye zarar verecek büyük ihtilatlar
yapmamış aşikar lagoftalmi (Yani Fasiyalis felci sekeli dolayısiyle iki göz
kapağının kapanmaması).


149
– İki gözde göz yuvarlağının hareketlerini normalin 1/3 derecesine düşüren
motör adelelerin felci (Oftalmoplejiler) veya göz kapakları ile göz
yuvarlakları arasında bu vasıftaki iltisaklar (Tedavisi imkansız senblafaron).


150
– İki gözde kemiklere zarar verecek kadar ihtilat yapan ve görüş keskinliğini
aşikar derecede bozan, tedavisi imkansız göz yaşı bezi fistülleri ve gözyaşı
kanalları afetleri.


151
– Yüksek veya bağırma sesini kulak kepçesi civarından duyacak kadar iki kulakta
tedavisi imkansız sağırlık.


152
– Tedavisi imkansız kolesteatun ve kemik iltihabı ile birlikte cerahatlı kulak akıntıları gösteren iki taraflı orta derecede
sağırlık (Yani yüksek sesi 30 ve fısıltıyı 5 santimetreden duyacak kadar
sağırlık).


153
– İşitmeyi tamamiyle kaldıracak derecede iki taraflı dış kulak harabiyeti.


154
– Gıda alma, çiğneme ve konuşmada önemli derecede vazife bozukluğu yapan çirkin
nedbeleşme ile birlikte yanakların geniş harabiyeti.


155
– Yüzün şekil ve çizgilerini önemli derecede bozan ve yüze çirkin bir görünüş
veren geniş, derin, yapışık ve buruşuk nedbeler.


156
– Burnun kemik ve kıkırdak kısımlarının önemli harabiyeti ile birlikte şekil
bozukluğu, burun deliklerinin, teneffüsü ileri derecede bozan daralmalarla
birlikte harabiyeti.


157
– Gırtlak darlığı veya tromatik felçleri neticesi devamlı afoni ve aşikar
dispine.


158 – Yaralanma neticesi bir üst veya alt tarafı sakat ve
işlemez halde bırakan tedavi ve ameliyatı
imkansız, hayatı tehdit etmiyen, yaygın anevrizmaveya geniş arteryo-venöz
anevrizmalar.


159
– İki taraflı testis yokluğu, tamamiyle harabiyeti veya tedavisi imkansız
harabiyet ve fistülleri.


160
– Penisin idrar kanalında fistül teşekkülüne veya devamlı kısmi idrar
tutulmasına yol açan önemli harabiyeti veya bu ihtilatları yapan yokluğu.


161
– Dalağın çıkarılması.


162
– Boyun veya sırt veya bel omurgasının, herhangi bir bölgesinin kırık veya
çıkıkları yahut çökme ve kaymaları neticesi az çok şekil bozukluğu (Kifo
-skolyoz) ile birlikte hafif tazyik arazları veren (Medüller veya radiküler)
devamlı ankilozları.


163 – Omurgada aşikar şekil bozukluğu ve hareket azlığı
yapan spondiloz ve spondilitler.


164 – İki bacağın alt kısımlarının büyük şişlikler ve
ödemleriyle birlikte bacak hareketlerini (Ayakta duruş ve yürüyüşün ancak
istinatla mümkün olması şartiyle) önemli derecede güçleştiren, tedavisi
imkansız elefantiyazisleri, ağır ülserasyonlu flebit sekelleri ve bu vasıftaki
inatçı, nüküslü ve geniş baldır karhaları.


165 – Kol veya bacaklardan birinde veya ikisinde veyahut
kalça (Havsala) ve omurgada önemli vazife
bozukluğu yapan, tedavisi imkansız, müzmin ve ihtilatlı osteo - miyelitler, bu
vasıftaki osteo - periyostitler veya osteo - prozlarveya osteolizler.


166
– Laboratuvarlarda çalışanların çalışma kabiliyetini kısmen bozan ve hayatı
tehdit etmiyen mesleki zehirlenmelerden veya devamlı şualanmalardan ileri gelen
kan hastalıkları (Ağır anemiler, müzmin
lösemiler ve benzerleri) veyahut müzmin radyo - dermitleri ve müzmin radyum -
dermitleri ve kemik radyo-nekrozları.


167
– İki elin bütün parmaklarının ekstansörlerinin felci neticesi yarı
hareketsizliği (Zehirlenmeler, iltihaplar, başlıca cıva ve kurşun
polinevritleri).


168
– Sol elin bütün parmaklarının dibine kadar yokluğu.


169
– Sol el baş parmağının metakarpı ile birlikte işaret parmağının ve geri kalan
üç parmaktan birinin dibine kadar yokluğu.


170
– Sol el baş parmağı ile işaret parmağı metakarplarının veya bunların dibine
kadar yokluğu.


171
– Sol el baş parmağının metakarpı ile birlikte, işaret parmağı hariç, geri
kalan üç parmağın veya ikisinin dibine kadar yokluğu.


172
– Sol elin baş parmağı hiç hareket etmediği halde son dört parmağın dibine
kadar yokluğu.


173
– Sol elin baş parmağı sağlam olduğu halde son dört parmağının metakarplariyle
birlikte yokluğu.


174 – Sol elin baş ve işaret parmağının tam
hareketsizliği ile birlikte son üç parmağının dibine kadar yokluğu.


175
– Sağ el ve solak ise sol el baş parmağiyle birlikte işaret parmağının dibine
kadar yokluğu.


176
– Sağ elin ve solak ise sol elin baş parmak ve işaret parmağı sağlam olduğu
halde son üç parmağın metakarplariyle birlikte yokluğu.


177
– Sağ elin ve solak ise sol elin baş parmağiyle beraber, işaret parmağı hariç,
geri kalan parmaklardan ikisinin veya birinin metakarplariyle birlikte yokluğu.


178
– Sağ elin ve solak ise sol elin büyük parmaklarının ikişer falanjının yokluğu
veya baş parmağın tam, diğerlerinin kısmi yokluğu.


179
– İki elin bütün parmaklarının birer falanjının yokluğu.


180
– Sol elin bütün parmaklarının tam hareketsizliği (Tam sertlik veya ankiloz).


181
– Sağ el ve solak ise sol el baş ve işaret parmaklarının bütün eklemlerinin tam
hareketsizliği (Tam sertlik veya ankiloz).


182
– Sağ el ve solak ise sol el baş parmağiyle birlikte, işaret parmağı hariç,
geri kalan üç parmağın tam hareketsizliği (Bu parmakların üç ekleminin tam
sertlik veya ankilozu).


183 – Sağ el ve solak ise sol el baş parmağı hariç, dört
parmağının dibine kadar yokluğu.


184
– Sağ omuz ve solak ise sol omuz ekleminin kürek kemiği sağlam veya hareketi
mevcut olduğu halde tam ankilozu.


185
– Sol omuz ekleminin kemik maddesinin geniş harabiyeti veya yokluğu ile
birlikte psödartrozu veya tam gevşekliği (Epaule ballant = sallanan omuz).


186
– Sol dirsek ekleminin kemik maddesinin geniş harabiyeti veya yokluğuile
birlikte psödartrozu veya tam gevşekliği (Coude ballant = sallanan dirsek).


187
– Sağ veya sol kolun abdüksiyonunu tamamiyle imkansız kılan ve tedavi ve
ameliyatla düzeltilmesi kabil olmayan koltuk altı büyük nedbeleri (Kol vücuda
yapışık olmak şartiyle).


188
– Sağ kol kemiğinin psödartrozu (Bras ballant = sallanan kol şeklinde olmak
şartiyle).


189
– Bir taraf sağ veya sol dirsek ekleminin elverişsiz durumda ve kötü vaziyette
tam ankilozu (145 dereceden 180 dereceye kadar ekstansiyon halinde).


190
– Sağ ve solak ise sol ön kol kemiklerinin çift psödartrozu (Avant brasballant
= sallanan ön kol).


191
– Sol el bilek ekleminin, parmakların iyi hareket etmemesi ile birlikte kötü
bir vaziyette ve kullanılmasına elverişli olmıyan bir durumda tam ankilozu (Tam
fleksiyon ve süpinasyon, tam fleksiyon ve pronasyon, tam ekstansiyon ve süpinasyon,
tam ekstansiyon ve pronasyon halinde).


192
– Sağ el ve solak ise sol el bilek ekleminin, parmaklar iyi hareket ettiği
halde, fleksiyon veya fleksiyon ve pronasyon veyahut fleksiyon ve süpinasyon
halinde tam ankilozu.


193
– Bir bacağın, dizden (Tibyanın kondilus - eksternusundan itibaren) altı
santimetre daha aşağısından başlıyarak yokluğu (Baldırın 1/3 ortası veya 1/3
altından ampütasyonu).


194
– Bir ayağın tam yokluğu. (Malleolüsler üstünden ve tibya - fibula alt ucundan
Siyme ampütasyonu, ayak bileğinden yani tibyo - tarsiyen dezartikülasyon,
kalkaneumun arka kısmı hariç, ayağın Progoff ameliyatiyle ampütasyonu).


195
– Bir kalça ekleminin iyice ve düzgünce vaziyetteki tam ankilozu (Doğru istikamette
kalça ankilozu).


196
– Bir taraf kalça eklemi ile birlikte diz ekleminin, kemiklerinde eksiklik
olmadan yumuşak kısımların haraplığı neticesi bu eklemlerin hareket
kabiliyetini önemli derecede bozan gevşeklikleri.


197
– Bir dizin psödartrozu (Genou ballant = sallanan diz).


198
– Diz kapağı kemiğinin enine kırığı neticesi kırık parçalarının birbirinden çok
ayrılması ile tali bir atrofi husule gelerek yürüyüşü ileri derecede bozan ağır
sekelleri.


199
– İki diz ekleminin, adelelerin önemli atrofisi ve bu eklemlerin oldukça
hareket güçlüğü ile birlikte müzmin ve nüküslü hidrartrozu.


200
– Bir taraf baldırının her iki kemiğinin (Tibya ve Fibula) birlikte önemli
vazife bozukluğu yapan psödartrozu.


201
– Bir bacağın kırık veya çıkık sekeli veyahut yaralanma ve ameliyat sebebiyle
tarafın zaafı ve eklem sertlikleri ve adeli - veteri büzülmeleri ve 5 ila 6
santimetre kadar adele atrofisi ile beraber 5 ila 6 santimetre kısalığı.


202
– Mabazi hüfrenin (Fossa poplitea) baldırın ancak 90 ila 145 derece (Bu
dereceler dahil) arasında hareket edebilen ve ameliyatla düzeltilmesi imkansız
büyük nedbeleri.


203
– Bir üst veya alt tarafın veya iki tarafın vazifesine ve kullanılmasına önemli
derecede mani olan yumuşak kısımların (Adele, veterler, deri ve deri altı)
bozulması ve haraplığı ile müterafik düzeltilmesi imkansız geniş kaynaşma ve
büyük nedbeleşmeleri.


204
– Genel sağlık durumu üzerine fena tesir yaparak, iş görme kabiliyetini önemli
derecede azaltan, tedavisi imkansız, mühim dalak büyümeleri.


 


ALTINCI DERECE


 


205
– Kendisi ve çevresindekiler için bir tehlike göstermiyen ve bir hastahaneye
kapamayı veya aile yanında gözetmeyi gerektirmiyen, yardımcıya ihtiyaç
göstermeden şahsın sosyal kabiliyet ve vaziyetini veya fizyolojik vazifelerini
kısmen ve hafif derecede bozan, tedavisi imkansız, sübakut veya kronik seyirli,
sonradan olma (Travma, enfeksiyon, zehirlenmelerden ileri gelen) hafif psikozlar
veya psikonevrozlar (Akıl hastalıkları).


İhtar:
Dejenereler ile familyal ve doğuştan olan psikopatiler, enterpretasyon
psikozları ve perseküsyon hezeyanları, pityatik sandromlar ve bu arada histeri
delilikleri, presenil ve senil akıl hastalıkları gibi tamamiyle bünyevi
sebeplere ve istidada veya toksikomani ve sinistroz gibi şahsın kendi yapma ve
kusuruna bağlı psikoz veya psikonevrozlar vazifeyle ilgili sayılmazlar.


206 – Çalışma kabiliyeti ve fizyolojik hareketleri kısmen
ve hafif derecede bozan, tedavisi imkansız, merkezi veya muhiti sinir sistemi
hastalıkları (İleri derecede dizartri veya önemli hareki afazi, ortalama ayda
bir veya iki defa gelen ve karakter ve ruhiyette aşikar bir tahavvül
göstermiyen ihtilaci büyük sara nöbetleri veya haftada bir iki defa gelen pöti
maller, haftada bir iki defa gelen, vücudun bir kısmına ve mesela yüz, bacak
adelelerine yerleşen jakson ve benzeri saralar, hafif tutukluk ve hafif
titreklikle müterafik parkensonizm, istinatsız ve hafif güçlükle yürümeye
müsaade eden ve başkasının yardımına muhtaç olmadan her türlü fizyolojik
vazifesini oldukça görecek derecede hemiparezi, aynı vasıfta pek hafif dipleji
veya parepleji sekelleri veyahut katrparaziler, pek hafif beyincik sendromları,
etraftan birinin vazifesini yarıya yakın bozan önemli sinirlerden bir veya bir
kaçının birlikte felci ve bu vasıftaki radikülit veya nevrit sekelleri veya
nevrit - nevralji ve kozaljiler, radyalis sinirin triseps kolu altında yani
ekstansörlerin klasik felci, ulnaris sinirlerinin kol veya bilekte tam felci,
medyanus sinirinin ulnarisle birlikte gayrı tam felci, siyatik sinirin tam
felci veya peruneus ve tibyalis kollarının birlikte felci, siyatik sinirinin
kozaljilerle birlikte kronik nevrit - nevraljisi, bir taraf fasiyalis sinirinin
kontraktürlü tam felci, tedaviye karşı gelen ve tik ile müterafik üçüzler
siniri ağrısı).


207
– Kafatasında travma veya ameliyat neticesi dura mater pülzasyonları ve beyin
prolapsüsü ile ve az çok sübjektif asabi arızalarla birlikte, protez tatbikı
kabil iki kemik safihasının hafif derecede gediği (İki kemik safihasının
birlikte iki ila dört santimetre kare yokluğu).


208
– Kafatası kemiklerinin, başta aşikar şekil bozukluğu yapmış hafif asabi
arızalarla müterafik büyük çöküntü ve çıkıntıları, yaralanma ve yanıklardan
ileri gelen bu vasıftaki yapışık, yaygın ve geniş nedbeleri.


209
– İş görme kabiliyeti ancak tedavi ile sağlanabilen metabolizma ve iç salgı
bezlerinin hastalıkları.


210
– Bir gözde harabiyet olmaksızın tam körlük yapan veya optik düzeltmeden sonra
görmeyi 1/10 dereceye (Yani 5 metreden parmak sayacak kadar) düşüren tedavisi
imkansız organik hastalıklar.


211
– Bir taraflı afaki neticesi o gözün görme derecesinin yarısının kaybolması
(Billur cismin tromatik veya katarakt ameliyatı neticesi çıkarılması).


212
– İki gözde tedavisi imkansız ptozis (Düz bakışta yalnız bir göz bebeğinin
tamamiyle örtülmesi şartiyle göz kapaklarının orta derecede düşüklüğü).


213 – Bir gözde diplopi ile birlikte göz yuvarlağının
motör adelelerinin tedavisi imkansız tam felci.


214 – İki gözde epifora ile birlikte ve tedavisi imkansız
ağır ektropyon veya antropyon.


215
– İki gözde irinli, epiforalı, müzmin ve tedavisi imkansız ihtilatlı
dakriyosistitler.


216
– İki kulakta tedavisi imkansız işitme kudretinin pek ziyade azalması (Orta
derecede sağırlık, yüksek sesi veya bağırma sesini 30 ila 100 santimetreden ve
fısıltıyı 5 ila 10 santimetreden duyacak derecede).


217
– Bir kulakta yüz felci ile birlikte tam sağırlık veyahut bir taraf dış
kulağının işitmeyi tamamiyle kaldıracak şekilde harap olması.


218
– Üst çenenin kaynamış kırığı veya psödartrozu (Üst diş blokunun az veya çok
bariz sallanmasiyle birlikte çiğnemeye önemli zarar veren, diş kavislerinin
birbirine intibakını güçleştiren kırık sekelleri).


219
– Alt çenenin kaynamış kırığı veya psödartrozları (Alt çene kemiği sicminin
yani ufki kısmın az veya çok genişlikte maddi ziyaı ile birlikte çok sıkı veya
pek gevşek kalması neticesi çenenin çarpıklığı ve diş artikülasyonunun
bozulması ve bu sebeple çiğneme güçlüğü yapması şartiyle).


220
– Alt çenenin düzeltilmesi ve yerine konması kabil olmıyan ve ağzın bir buçuk
santimetreden fazla açılmasına engel olan eski çıkığı veya ankilozu (Çenelerin
sıkışması).


221
– Protez takılması imkansız diş kavisleri veya diş yuvalarının harabiyeti ile
birlikte bütün dişlerin veya enaz bütün azı dişlerinin yokluğu.


222
– Tükrük bezleri kanallarının tedavisi imkansız, devamlı fistülleri.


223
– Gırtlak darlığı veya tromatik felçleri neticesi afoni veya disfoni ile
birlikte hafif dispine.


224
– Dilin, konuşma, çiğneme ve yutmada zorluk husule getiren kısmi harabiyeti.


225
– Devamlı fistüllerle veya harabiyetle müterafik müzmin ve tedavisi imkansız
sinüzitler (İki taraflı maksiler, frontal, fronto - etmoidal sinüs
iltihapları).


226
– Kalbin kompanse (Muavaza) halinde iş görmiye az veya çok engel olan organik
hastalıkları.


227
– Travma, zehirlenme ve benzerlerinden ileri gelen aritmi ve taşikardi gibi
nöro - psişik kalb arızaları.


228
– İş görme kabiliyetini azaltan, hafif anfizemli müzmin bronşitler, bronşektaziler,
bir veya iki taraflı akciğer tüberkülozu veya apselerinin sekelleri.


229
– Göğüs duvarında hafif şekil bozukluğu yaparak iş görme kabiliyetine az veya
çok engel olan plevra hastalıkları sekelleri.


230
– Tromatik plöritlerden ve hemo - trokstan kalan ve teneffüs vazifelerini az
çok zorlaştıran sekeller veya aynı vasıfta göğsün paryetal yetersizliği
(Kaburga kırıklıkları veya eğelerin rezeksiyonu neticesi akciğer fıtığı).


231
– Mide veya barsağın, ameliyatla düzeltilmesi imkansız, önemli vazife bozukluğu
yapan hastalık sekelleri veyahut ameliyatlardan kalan önemli arızaları (İltihap
veya karha bakıyeleri, iltisaklar, mide rezeksiyonları, gastro - ant-
rostomiler ve benzerleri).


232 – Karın duvarının düzeltilmesi imkansız, önemli
vazife bozukluğu yapan adali sıfaki yetersizlikleri (10 ila 15 santimetre
boyunda ve 6 ila 8 santimetre eninde büyük evantrasyon).


233
– Diyafrağma arızalarından dolayı akciğerin karın boşluğuna ve karın ahşasının
göğüs boşluğuna olan tedavisi imkansız fıtıkları.


234
– Genel sağlık durumu üzerine önemli bir tesiri olmıyan ve karın organlarının
vazifelerinde az bir bozukluk yapan yapışık peritonitler, barsak vesairahşa
arızaları.


235
– Hazım üzerine ve mevzii olarak önemli bozukluk yapmıyan hazım borusu
arızaları (Darlıklar, az miktarda gaita çıkmasına sebep olmakla beraber
defekasyonun normale yakın olarak icrasını mümkün kılan sterkoral fistüller).


236
– Bir veya iki taraflı geçirilmiş nefrostomi veya nefrotomi veyahutgenel sağlık
durumu üzerine büyük tesiri olmıyan ve hematüri bulunmıyan iki taraflı müzmin
nefritler.


237
– Tedavisi kabil olmıyan önemli mesane arızaları veya ağır ihtihapları,


238
– Testislerin bir veya ikisinin nakil kanal, sperm keseleri ve prostat ile
birlikte husule gelen ve genel sağlık durumuna fazlaca tesiri olmıyan
arızaları.


239
– İdrarın normal çıkmasına engel olmıyacak şekilde penisin tam veyatama yakın
yokluğu.


240
– Boynun çevrilme, döndürülme ve bükülmesine engel olan ve başın devamlı olarak
bir tarafa yatık kalmasını gerektiren, tedavisi ve düzeltilmesi im-kansız
tortikolis.


241
– Boyundan daha aşağıda, sırt veya bel omurgasında ihtilatsız mal dö pot (Apse
veya fistülsüz osteit vertebral).


242
– Boyun veya sırt veya bel omurgasının herhangi bir bölgesinin kırık veya
çıkıkları yahut çökme ve kaymaları neticesi omurlar ve gövde hareketlerineaz
çok engel olan fakat başka bir ihtilatı bulunmıyan büyük ve aşikar skolyozları
veya kifo - skolyozları.


243
– Omurganın ve bağlarının az çok vazife tegayyürü ile birlikte şekil bozukluğu
yapan hastalık sekelleri (Hafif spondilitler, spondilozlar, ağrılı fizyopatik
kronik plikatürleri).


244
– Bir üst veya alt tarafta yapılan ve bu tarafta önemli vazife bozukluğu
bırakan arter liğatürleri.


245
– Her iki bacağın alt kısımlarının büyük şişlikler ve ödemleriyle birlikte
bacak hareketlerini (Yürüyüş ve ayakta duruş) güçleştiren fakat istinatsız
olarak yürümeye müsaade eden tedavisi imkansız elefantiyazisleri, dönüş
kandolaşımına zorluk veren flebit sekelleri ve bu vasıftaki geniş baldır karhaları.


246
– Bir bacakta büyük şişlikler ve ödemlerle birlikte bu bacağın hareketlerini
tama yakın kaldıran tedavisi imkansız elefantiyazis veya flebit sekeliveya
geniş nüküslü baldır karhaları.


247
- Sağ el baş parmağının metakarpı ile birlikte veya dibine kadar yokluğu.


248
– Sol el baş parmağının metakarpı ile birlikte yokluğu.


249
– Sol el baş ve işaret parmağının birlikte yokluğu.


250
– Sol el baş parmağı ile işaret parmağının ve geri kalan üç parmaktan birinin
dibine kadar yokluğu.


251
– Sol el baş parmağı ile birlikte, işaret parmağı hariç, geri kalan üç
parmaktan üçünün veya ikisinin veyahut birinin dibine kadar yokluğu.


252
– Sol el baş parmağının metakarpı ile birlikte, işaret parmağı hariç, geri
kalan üç parmaktan birinin dibine kadar yokluğu.


253
– Sol elin baş parmağı sağlam olduğu halde son dört parmağının dibine kadar
yokluğu.


254
– Sol el baş parmak veya işaret parmağının tam hareketsizliği ile birlikte son
üç parmağının dibine kadar yokluğu.


255
– Sağ elin baş ve işaret parmakları sağlam olduğu halde son üç parmağının
metakarplariyle birlikte yokluğu.


256
– Sol el baş ve işaret parmakları sağlam olduğu halde son üç parmağının metakarplariyle
birlikte yokluğu.


257
– Sağ el baş ve işaret parmaklarının birlikte dibine kadar yokluğu.


258
– Sağ el baş parmağı ile birlikte son bir veya iki parmağının dibine kadar
yokluğu.


259
– Sağ elin baş ve işaret parmakları sağlam olduğu halde, iki parmağının
metakarplariyle birlikte yokluğu veya işaret parmağı ile diğer iki parmağın
ikişer falanjlarının yokluğu.


260
– Sol el baş ve işaret parmağı hariç, son bir veya iki parmağın metakarplariyle
birlikte yokluğu.


261
– Sağ veya sol elin işaret parmağı ile birlikte orta parmağının yokluğu.


262
– Sağ veya sol elin, baş parmak sağlam olduğu halde, işaret parmağı ile birlikte
son iki parmağının dibine kadar yokluğu.


263
– Sol elin bütün parmaklarının ikişer falanjlarının yokluğu (Baş parmağın tam
diğerlerinin kısmi yokluğu).


264
– İki elin baş parmakları hariç, geri kalan parmaklardan iki elde üçer parmağın
ikişer falanjlarının yokluğu.


265
– Tutarı, altı parmağın ikişer falanjı yok olmak şartiyle bir elde iki, diğer
elde dört parmağın ikişer falanjlarının eksikliği.


266
– Sol el baş ve işaret parmaklarının bütün eklemlerinin tam hareketsizliği (Tam
sertlik veya ankiloz.)


267
– Sol elin baş ve işaret parmağından başka üç parmağının tam hareketsizliği (Bu
üç parmağın tam sertlik veya tam ankiloz).


268
– Sağ ve sol köprücük kemiğinin bir taraflı ağır ve düzeltilmesi imkansız kırık
sekelleri (Biçimsiz kaynama ve nedbeleşme
neticesi tazyikten ileri gelen sirkonfleks (Circonfloxe) sinir felci ve
ağrıları, veya psödartroz veyahut periartrit gibi ihtilatlar yapmak şartiyle).


269
– Küreğin tam hareketsizliği ile birlikte olmak şartiyle kürek kemiğinin bir
taraflı harabiyet ve eski kırıkları neticesi düzeltilmesi imkansız ağır
sekelleri.


270
– Kürek kemiği sağlam ve hareketi mevcut olduğu halde sol omuz ekleminin tam
ankilozu.


271
– Kolu öne götürme ve gövdeden ayırma veya uzaklaştırmada aşikar hareket
mahdutluğu ve kolun düz vaziyete kadar getirilememesi şartiyle sağ omuz
ekleminin vazifesini önemli derecede güçleştiren sertliği veya kısmi ankilozu.


272
– Büyük kemik kaybı olmaksızın sol omuz ekleminin psödartrozu veya tam
gevşekliği (Epaule ballant = sallanan omuz).


273
– Büyük kemik kaybı olmaksızın sol dirsek ekleminin psödartrozu veya tam
gevşekliği (Coude ballant = sallanan dirsek).


274
– Kol vücuttan ancak 10 ila 45 derecelik bir açı arasında uzaklaşmak şartiyle
sağ veya sol kolda abdüksiyonu ileri derecede tahdit eden, tedavisine imkan
olmıyan, büyük koltuk altı nedbeleri.


275 – Sallanan kol (Bras ballant) şeklinde olmak şartiyle
sol kol kemiğinin psödartrozu.


276
– 75 ila 110 derece arasında ve fleksiyon halinde veya dik açı şeklinde sağ
veya sol dirsek ekleminin elverişsiz durumda tam ankilozu.


277
– Sağ veya sol dirsek ekleminin tam olmıyan ankilozu; eklem sertlikleri veya
kırık ve çıkık sekelleri (Aktif ekstansiyon 145 ila 180 derece ara sında mahdut
olmak ve 145 dereceden daha aşağı fleksiyon yapılmamak şartiyle)


278
– Sol ön kol kemiklerinin çift psödürtrozu (Avant - bras balant = sallanan ön
kol).


279
– Sağ veya sol taraf ön kol kemiklerinin kırıklarının kusurlu kaynaması neticesi
kolun iç ve dışa döndürülmesi imkansızlığı (Pronasyon ve süpinasyon
hareketlerinin tam yokluğu).


280
– Sol ve bilek ekleminin hareketlerinin önemli derecede bozulması ve parmaklar
iyi hareket etmediği halde tam olmıyan ankilozu, eklem sertlikleri veya
elverişli vaziyette tam ankilozu (Fleksiyon ve pranasyon veya fleksiyon ve
süpinasyon halinde).


281
– Sağ veya sol el bileğinin çıkıkları veya kemiklerinden bazılarının harap
olması neticesi psödartrozu veya tam gevşekliği (Poignet ballant = sallanan
bilek).


282 – Elin hareketleri yarıdan fazla kalmak şartiyle sağ
veya sol elin bütün metakarplarının çıkıklarının ağır şekli.


283
– Sağ elin bütün parmaklarının yarı yarıya veya sol elin bütün parmaklarının
yarıdan fazla hareket eksikliği.


284 – Sağ elin ve solak ise sol ilen baş parmağının bütün
eklemlerinin tam hareketsizliği (Üç eklemin tam sertlik veya ankilozu).


285
– Sağ elde, baş parmaktan başka dört parmağın bütün eklemlerinin hareketsizliği
(Sertlik veya ankiloz).


286
– Sol elde baş ve işaret parmağından başka üç parmağın bütün eklemlerinin
hareketsizliği (Sertlik veya ankiloz).


287
– Sağ veya sol el ve ön kolun durumu veya diğer parmakların hareket noksanlığı
ile birlikte üç parmağın tam hareketsizliği (Devamlı fleksiyon veya ekstansiyon
halinde).


288
– Bir ayağın kısmi yokluğu (Ricard'ın tibyo-kalkaneum arasında yaniastragal
altından, Chopart'ın tarslar ortasından ampütasyonu. (Lisfranc'ın tarsve
metatars arasından dezartikülasyonu)


289
– Bir ayağın metatarslar ortasından ampütasyonu.


290
– Bir ayağın baş parmağının metatarsı ile birlikte diğer dört parmağının dibine
kadar yokluğu.


291
– Bir ayağın baş parmak ve diğer iki parmağının metatarslariyle birlikte
yokluğu.


292 – İki ayağın diğer parmaklarının vazife bozukluğu ile
birlikte baş parmaklarının yokluğu veya iki ayağın bütün parmaklarının dibine
kadar yokluğu veyahut buna benzer arızaları.


293
– Kalça kemiğinin (Havsalanın) işemede ve diğer entrapelviyen ahşada bozukluk
yapmıyan ve fakat bacaklara az çok hareket zorluğu veren kırık sekelleri (İki
tarafı yani çift vertikal tipte kırılmalar ve benzerleri).


294
– Bir kalça ekleminin oynak satıhlarının kırılmaları veya harabiyeti veyahut
eklem çıkığı sekelleri (Eklem sertliği kısmi ankiloz, ağrıları ve bacak hareketlerinde
güçlük gibi vazife bozukluğu yapmak şartiyle).


295
– Bir diz ekleminin en uygun şekilde husule gelen tam ankilozu (Ekstansiyon
halinde veya buna yakın bir durumda yani 45 ila 150 derece arasındaki
ankilozlar).


296
– Kusurlu kaynama ve nedbeleşme neticesi bir diz ekleminin genu valgum veya
genu varum ile birlikte elverişli (150 ila 180 derece arasında) veya elverişsiz
vaziyette (45 ila 150 derece arasında) ancak harekete müsaade eden
kısmiankilozu veya eklem sertliği.


297
– Diz kapağı kemiğinin enine kırığı neticesi baldırın ekstansiyonun aşikar
güçlük ve önemli yürüyüş zorluğu yapan orta derecede sekelleri.


298
– Bir bacağın kırık veya çıkık sekeli yahut yaralanma veya ameliyat sebebiyle
hareketlere aşikar zorluk veren 5 santimetreden yukarı (5 dahil) atrofileri.


299
– Bir bacağın kırık veya çıkık sekeli yahut yaralanma ve ameliyat sebebiyle
hareketlere aşikar zorluk veren 5 santimetreden yukarı (5 dahil) kısalıkları.


300
– İki bacağın hareketlere zorluk veren 3 (dahil) ila 5 santimetre arasında
atrofileri veya bu vasıftaki 3 ila 5 (dahil) santimetre arasındaki kısalıkları.


301
– Mabazi nüfrenin (Fossa poplitea), baldırın 145 ila 165 derece arasında ancak
ekstansiyonuna imkan veren düzeltilmesi imkansız nedbeleri.


302
– Bir ayak bileğinin ankilozu (Tibyo - tarsiyen artikülasyon).


303
– Bir ayak bileğinin, (Tibyo - tarsiyen eklemin) uygunsuz şekilde ve hangi
istikamette olursa olsun çarpıklığı ile birlikte tam ankilozu (Valgus, varus,
talus veya ekinizm halinde tam ankiloz).


304
– Bir ayak bileğinin,(Tibyo - tarsiyen eklemin) yürüyüşü ileri derecede
zorlaştıran ve ayağın çarpıklığı ile birlikte (Valgus, varus, talus,
ekinizm)hareket açısı elverişsiz bir durumda bulunan (tam ekstansiyon veya tam
fleksiyona yakın) tam olmıyan ankilozu veya eklem sertlikleri.


305
– İki ayak bileğinin (Tibyo - tarsiyen eklemlerinin) elverişli durumda tam
ankilozu (90 derece veya dik açının etrafında 15 derece alt ve üstünde yani75
ila 105 derece arasındaki tam ankilozları).


306
– Bir ayakta ağrılar ve yürüyüşle ayakta duruşa büyük zorluk veren ayakta
çarpıklık yapmış (Valgus halinde ayak) astragal kemiğinin ağır kırık sekelleri
veya bu vasıftaki astragalektomi.


307
- Bir ayakta ağrılarla birlikte yürüyüşle ayakta duruşa büyük zorluk veren ve
aşikar ayak şekil bozukluğu yapan (Tali artropatiler, tarsların diyastazisi ve
ayak kemerinin çökmesi) kalkaneum kemiğinin ağır kırıksekelleri veya bu
vasıftaki kalkaneum çıkıkları.


308
– Bir ayakta önemli çarpıklık ve parmakların iyi hareket etmemesi ve ayakta
aşikar hareket zorluğu ve baldırda atrofi ile birlikte tars kemiklerinin
çıkıkları veya kırıkları veya harabiyeti sekelleri.


309
– Bir üst veya alt tarafın veya iki tarafın vazifesini kısmen kaldıran yumuşak
kısımların (Adeleler, veterler, deri ve derialtı) bozulması ve harabiyeti ile
birlikte düzeltilmesi imkansız geniş kaynaşma veya nedbeleşmeleri (Bütün bir
kolun veya bacağın vazifesinin en az % 30 unu kaybetmesi şarttır.)


310
– Vücudun hangi bölgesinde olursa olsun o bölgenin fizyolojik çalışma ve
hareket kabiliyetini önemli derecede bozan, düzeltilmesi imkansız, geniş,
derin, yapışık, büzülme ve buruşukluklar yapmış, ağrılı, karhalı ve adeli fıtıklı
büyük nedbeler.


311
– Vücut hareketlerine ve çalışmaya engel olan, ameliyat ve tedavisi imkansız,
her çeşit urlar (Neoplazik vetireler, neoplazmalar, neoformasyonlar).


 


Cetvelin uygulanmasında nazara
alınacak esaslar:


A)
Cetveldeki derecelerden hiç birine uymıyan birden fazla malüliyeti olup da
bunların toplamı, sağlık durumu normal bir kimseye nazaran ruhi veya bedeni
yahut hem ruhi hem bedeni çalışma kudret ve kabiliyetinin en az % 30 undan mahrumiyetini
gerektirirse bu malüliyet 6 ncı derece olarak kabul edilir.


B)
Bir gözü sağlam olup diğer gözünden malül olan bir şahsın malül gözündeki
arızasının tesiriyle sağlam gözünde husule gelen görme kuvveti azalmasından
dolayı derecesi cetveldeki tekabül ettiği iki göze ait malüliyet derecesine
göre düzeltilir.


C)
Bir gözü sağlam olup diğer gözünden malül olan bir şahsın malül gözündeki
arızasının tesiri olmaksızın diğer gözü görme kuvvetinin 5/10 unu (dahil)
kaybettiği takdirde bir ve tamamını kaybettiği takdirde iki üst dereceden
malülolarak kabul edilir. (Mesela 5 inci dereceden malül olan bir şahıs sağlam
gözünün görme kuvvetinin yarısını yani 5/10 unu kaybederst 4 üncü, tamamını
kaybederse 3 üncü dereceden malül olarak kabul edilir).


D)
Üst veya alt taraftan biri sağlam olup diğerinin yokluğundan (yerine göre
kesilme) malüliyet alan bir şahsın malüliyetini mucip olan arızası sebebiyle ve
sonradan sağlam tarafın ileri derecede harabiyeti veya kesilmesi (Yerine göre)
halinde derecesi cetvelde tekabül ettiği malüliyet derecesine yükseltilir.