3533 sayılı Umumi Mülhak ve Hususi Bütçelerle İdare Edilen Daireler ve Belediyelerle Sermayesinin Tamamı Devlete veya Belediye veya Hususi İdarelere Aid Daire ve Müesseseler Arasındaki İhtilafların Tahkim Yolu ile Halli Hakkında Kanun

UMUMİ
MÜLHAK VE HUSUSİ BÜTÇELERLE İDARE EDİLEN


DAİRELER VE
BELEDİYELERLE SERMAYESİNİN TAMAMI


DEVLETE VEYA
BELEDİYE VEYA HUSUSİ İDARELERE AİD


DAİRE VE
MÜESSESELER ARASINDAKİ İHTİLAFLARIN


TAHKİM YOLİLE
HALLİ HAKKINDA KANUN


 


Kanun
Numarası                    : 3533


Kabul
Tarihi                           : 29/6/1938


Yayımlandığı
Resmî Gazete  : Tarih  : 16/7/1938        Sayı  : 3961


Yayımlandığı
Düstur              : Tertip : 3                      Cilt   : 19             Sayfa  :
796


 


Madde
1 – Umumi,
mülhak ve hususi bütçelerle idare edilen daireler ve belediyelerle sermayesinin
tamamı Devlete veya belediye veya hususi idarelere aid olan daire ve
müesseseler arasında çıkan ihtilaflardan adliye mahkemelerinin vazifesi
dahilinde bulunanlar bu kanunda yazılı tahkim usulüne göre halledilirler.


 


Madde
2 – Umumi
bütçeye dahil daireler arasında tahaddüs edecek ihtilaflar Cumhurbaşkanınca
seçilecek Cumhurbaşkanı yardımcısı veya bakandan bir hakem vasıtasile
hallolunur.[1]


 


Madde
3 – (Mülga: 30/12/1981-2570/2 md.)


 


Madde
4 – (Değişik: 30/12/1981-2570/1 md.)


Katma
bütçe ile idare edilen daireler, belediyeler, özel bütçe ile idare olunan veya
sermayesinin tamamı Devlet, belediye veya özel idarelere ait olan daire ve
müesseselerin veya bu daire ve müesseselerden biriyle ikinci maddede yazılı
dairelerden biri arasında çıkan uyuşmazlıklar, bulunduğu yerin ve taşınmaza
ilişkin uyuşmazlıklarda, taşınmazın aynına yönelik olanlar hariç olmak üzere o
taşınmazın bulunduğu yerin ve taraflar değişik yerlerde bulunuyorlarsa davalı
durumunda olan daire veya müessesenin ve davalılar birden çok olduğu takdirde
bunlardan birinin bulunduğu yerin yüksek dereceli hukuk mahkemesi başkanı veya
hakimi tarafından hakem sıfatıyla çözümlenir.[2]


 


Madde
5 – Bu
kanunun şümulüne giren işlerin tedkik edilebilmesi, taraflardan birinin vaki
olacak yazılı müracaatına bağlıdır. Hakem, tedkikatın ve tahkikatın şeklini ve
müddetlerini tayin eder ve hakimin haiz olduğu bütün salahiyetleri
kullanabilir. Lüzum gördüğü takdirde tarafları da dinleyebilir.





Madde
6 – (Değişik: 15/8/2017-KHK-694/17 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7078/17 md.)


2 nci madde kapsamında
verilen kararlar hariç olmak üzere hakem kararlarına karşı, kararın tebliğinden
itibaren iki hafta içinde 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri
Kanununun ilgili hükümleri uyarınca istinaf kanun yoluna başvurulabilir.


Bölge adliye mahkemesi
yapacağı inceleme sonucunda;


a) Hakem kararının usul
ve esas yönünden hukuka uygun olduğu kanaatine varırsa başvurunun reddine,


b) Hakem kararının usul
veya esas yönünden hukuka aykırı olduğu kanaatine varırsa gerekirse duruşma
açarak yapılacak yargılama sonucunda yeniden esas hakkında,


kesin olarak karar verir.


İstinaf kanun yoluna
başvurulması hakem kararının icrasını kendiliğinden durdurur.


 


Madde 6/A - (Ek:
31/7/2008-5802/1 md.)


Belediyeler arasındaki
bir alacak iddiasına dayalı olarak, 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme
Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanuna tabi olanlar dahil, herhangi bir
takip veya dava sebebiyle borçlunun mal ve hakları üzerine konmuş ihtiyati
tedbir, ihtiyati haciz ve hacizler, bu konudaki işlem ve kararlar hangi merci
veya yargı organınca tesis edilmiş olursa olsun, alacağı karşılayacak tutarda
bir teminatın gösterilmesi halinde, talep üzerine mecburi tahkim mahkemesince
kaldırılır. Bu karar kesin olup derhal uygulanır.


Şu kadar ki borçlu
belediye tarafından alacaklı belediye lehine gösterilecek teminatın, 6183
sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 10 uncu maddesinde
sayılan neviden olması; asli ve fer’i alacaklar toplamını karşılaması şarttır.
Himaye tedbirleri, borçlunun parası üzerine uygulanmış ise teminatın aynı
maddenin 1, 2 ve 3 üncü bentlerinde sayılanlardan birisinin olması gerekir.
Teminatın nevine, değerine ve diğer yönlerine ilişkin itirazlar, hakem mahkemesince
çözümlenir.


Uyuşmazlık hakkında
verilecek nihai karara göre teminat paraya çevrilir yahut iade veya terkin
olunur.


 


Madde
7 – Yukarıki
maddelerde yazılı hakemler tarafından verilen kararlar, ilamların icrasına dair
olan umumi hükümlere göre infaz olunur.


 


Geçici
Madde 1 – (3533 sayılı Kanunun numarasız Muvakkat maddesi olup teselsül için
numaralandırılmıştır.)


Bu
kanunun şümulüne girip de kanun mer'iyete girdiği tarihte mahkemelerce henüz intaç
edilmemiş davalarla intaç edildiği halde haklarında verilen ilamlar henüz
kat'iyet kesbetmemiş olan davalar dahi bu kanun hükümlerine tabidir.


 


Geçici
Madde 2 – (30/12/1981-2570/3 md. ile gelen Geçici Madde hükmü olup madde
numarası teselsül ettirilmiştir.)


Bu
Kanunun yürürlüğe girmesinden önce, kaldırılan üçüncü madde kapsamında olması
nedeniyle Yargıtay Birinci Başkanlığına intikal etmiş bulunan uyuşmazlıklar,
anılan maddedeki hüküm uyarınca sonuçlandırılır.


 


Geçici
Madde 3 – (Ek: 31/7/2008-5802/2 md.)


Bu
Kanun halen görülmekte olan mecburi tahkim davalarında da uygulanır.


 


Geçici Madde 4 – (Ek:
15/8/2017-KHK-694/18 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7078/18 md.)


6 ncı maddede yapılan
değişiklik hükümleri, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla itiraz
aşaması tamamlanmamış olanlar dahil olmak üzere hakemde görülmekte olan
davalarda da uygulanır.


 


Madde
8 – Bu
kanun 1 Eylül 1938 tarihinden muteberdir.


 


Madde
9 – Bu
kanun hükümlerini icraya İcra Vekilleri Heyeti memurdur.


 


 


3533 SAYILI KANUNA EK VE DEĞİŞİKLİK
GETİREN MEVZUATIN VEYA


ANAYASA MAHKEMESİ İPTAL KARARLARININ YÜRÜRLÜĞE


GİRİŞ TARİHLERİNİ GÖSTERİR TABLO


 







Değiştiren
Kanunun/ KHK’nin veya İptal Eden Anayasa Mahkemesi Kararının Numarası



3533
Sayılı Kanunun Değişen veya İptal Edilen Maddeleri



Yürürlüğe
Giriş Tarihi






2570



3, 4,
Geçici Madde 2



31/12/1981






5802



Madde
6/A, Geçici Madde 3



14/8/2008






KHK/694



6,
Geçici Madde 4



25/8/2017






7078



6,
Geçici Madde 4



8/3/2018






KHK/698



2



24/6/2018
tarihinde birlikte yapılan Türkiye Büyük Millet Meclisi ve Cumhurbaşkanlığı
seçimleri sonucunda Cumhurbaşkanının andiçerek göreve başladığı tarihte









 











[1] 2/7/2018 tarihli ve 698 sayılı KHK’nin 13 üncü
maddesiyle, bu maddede yer alan “İcra Vekilleri Heyetince” ibaresi
“Cumhurbaşkanınca” ve “İcra Vekilleri azasından” ibaresi “Cumhurbaşkanı
yardımcısı veya bakandan” şeklinde değiştirilmiştir.







[2] 3/7/2003 tarihli ve 4916 sayılı Kanunun 24 üncü
maddesiyle, bu maddede yer alan "uyuşmazlık gayrimenkule ilişkinse o
gayrimenkulün bulunduğu yerin" ibaresi, "taşınmaza ilişkin
uyuşmazlıklarda, taşınmazın aynına yönelik olanlar hariç olmak üzere o
taşınmazın bulunduğu yerin" olarak değiştirilmiştir.