Türkiye Tarım Havzaları Üretim ve Destekleme Modeline göre Yaş Çay Üreticilerine 2024 Yılı Ürünü Yaş Çay fark Ödemesi Desteği Yapılmasına Dair Tebliğ (tebliğ No: 2024/34)

TÜRKİYE TARIM
HAVZALARI ÜRETİM VE DESTEKLEME MODELİNE


GÖRE YAŞ ÇAY
ÜRETİCİLERİNE 2024 YILI ÜRÜNÜ YAŞ ÇAY


FARK ÖDEMESİ DESTEĞİ
YAPILMASINA DAİR TEBLİĞ


(TEBLİĞ NO: 2024/34)


 


Amaç


MADDE 1- (1) Bu
Tebliğin amacı; 23/8/2024 tarihli ve 8858 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile
yürürlüğe konulan 2024 Yılında Yapılacak Bitkisel Üretime Yönelik Desteklemeler
ile Diğer Bazı Tarımsal Desteklemelere İlişkin Karar hükümlerine göre, 2024
yılı üretim sezonunda üretilen ve satışı yapılan yaş çay yaprağına verilecek
fark ödemesi desteğine ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.


Kapsam


MADDE 2- (1) Bu
Tebliğ; 2024 Yılında Yapılacak Bitkisel Üretime Yönelik Desteklemeler ile Diğer
Bazı Tarımsal Desteklemelere İlişkin Karar ekinde yer alan Türkiye Tarım
Havzaları Üretim ve Destekleme Modeli Listesinde belirlenen tarım havzalarında,
2/4/2012 tarihli ve 2012/3067 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe
konulan Çay Tarım Alanlarının Belirlenmesi ve Bu Alanlarda Çay Tarımı Yapan
Üreticilere Ruhsatname Verilmesine Dair Karar ile belirlenen ve Çay İşletmeleri
Genel Müdürlüğü tarafından ruhsatname verilen alanlarda 2024 yılı üretim
sezonunda yaş çay yaprağı üreterek satışını yapan ruhsatlı üreticilerin
desteklenmesini kapsar.


Dayanak


MADDE 3- (1) Bu
Tebliğ, 23/8/2024 tarihli ve 8858 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe
konulan 2024 Yılında Yapılacak Bitkisel Üretime Yönelik Desteklemeler ile Diğer
Bazı Tarımsal Desteklemelere İlişkin Kararın 2 nci maddesinin dokuzuncu
fıkrasının (e) bendi ile 7 nci maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.


Tanımlar


MADDE 4- (1) Bu
Tebliğde geçen;


a) Bakanlık: Tarım ve Orman
Bakanlığını,


b) Çay tarım alanı: 2/4/2012
tarihli ve 2012/3067 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Çay
Tarım Alanlarının Belirlenmesi ve Bu Alanlarda Çay Tarımı Yapan Üreticilere
Ruhsatname Verilmesine Dair Karar ile belirlenen ve çay üretimine izin verilen
çay alanlarını,


c) ÇAY-KUR: Çay İşletmeleri Genel
Müdürlüğünü,


ç) İcmal 1: ÇAY-KUR fabrikaları için,
üretici bazında 2024 yılı yaş çay ürünü fark ödemesi desteğine esas örneği
Ek-2’de yer alan belgeyi,


d) İcmal 2: Özel sektör
işletmeleri için, üreticilerin bağlı bulunduğu ÇAY-KUR fabrikası bazında
hazırlanan 2024 yılı yaş çay ürünü fark ödemesi desteğine esas örneği Ek-3’te
yer alan belgeyi,


e) İcmal 3: 2024 yılı yaş çay
ürünü fark ödemesi desteğine esas bilgilerin ÇAY-KUR çay fabrikalarına göre
icmalini gösteren ve bir örneği Ek-4’te yer alan belgeyi,


f) İcmal 4: Üretici bazında 2024
yılı yaş çay ürünü fark ödemesi desteğini gösteren ve bir örneği Ek-5’te yer
alan belgeyi,


g) Karar: 23/8/2024 tarihli ve
8858 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan 2024 Yılında Yapılacak
Bitkisel Üretime Yönelik Desteklemeler ile Diğer Bazı Tarımsal Desteklemelere
İlişkin Kararı,


ğ) Özel sektör işletmeleri:
Ruhsatlı üreticilerden yaş çay alımını yapan ve satın aldığı yaş çayı ticaret
borsalarında tescil ettiren ticari firmaları/işletmeleri,


h) Ruhsatlı çaylık alan:
Ruhsatnamede belirtilen ve üzerinde çay tarımı yapılan alanı,


ı) Ruhsatlı üretici: Çay tarım
alanlarında çay tarımı yapan gerçek ve tüzel kişileri,


i) Üretim sezonu:
4/5/2024-31/12/2024 tarihleri arasını,


ifade eder.


Ödeme yapılacak üreticiler ve
ödeme miktarları


MADDE 5- (1) 2024
yılı üretim sezonunda  üreticiliği devam eden ruhsatlı üreticiler ile
ilk defa 2024 yılı üretim sezonunda yaş çay yaprağı üreterek satışını yapan
ruhsatlı üreticilere kilogram başına 200 kuruş fark ödemesi desteği yapılır.


Başvurular


MADDE 6- (1) Ruhsatlı
üretici olup, Karardan önceki yaş çay ürünü destekleme ödemelerine ilişkin
kararlar doğrultusunda yaş çay ürünü destekleme ödemelerinden faydalanmak için
kamu ve/veya özel sektör işletmelerine başvuruda bulunan, ruhsatını yenileyen
ve 2024 yılı üretim sezonunda da üreticiliği devam eden ruhsatlı üreticilere,
kamu ve özel sektör işletmeleri tarafından, 2024 yılı üretim sezonunda
sattıkları yaş çay miktarı üzerinden, üretici başvurusu olmaksızın 2024 yılı
fark ödemesi desteği düzenlenir.


(2) Ancak kamu ve/veya özel
sektör işletmelerine 2024 yılı üretim sezonunda sattıkları yaş çay nedeniyle,
bu fark ödemesi desteğinden ilk defa yararlanmak isteyen ruhsatlı üreticiler,
31/12/2024 tarihine kadar çiftçi belgesi ve Ek-1’de yer alan başvuru dilekçesi
ile birlikte T.C. kimlik numarasını beyan ederek yaş çay sattıkları kamu
ve/veya özel sektör işletmelerine başvururlar. Başvuru dilekçesi ve çiftçi
belgesinin yaş çay satılan tüm kamu ve özel sektör işletmelerine verilmesi
zorunludur.


Fark ödemesi desteğine esas
yaş çayın satın alınması, tescili, onayı ve icmallerin hazırlanması


MADDE 7- (1) Kamu ve
özel sektör işletmeleri, 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun
ilgili maddeleri gereğince müstahsil makbuzu veya fatura ile onaylı yaş çay
tahakkuk bordrosu düzenlemek suretiyle ruhsatlı üreticilerden satın aldıkları
yaş çay ürünü miktarını ticaret borsalarında tescil ettirirler. Fark ödemesi
desteğine esas yaş çay miktarlarının; ticaret borsalarınca tescil edilmesi,
müstahsil makbuzu ve/veya fatura ile onaylı yaş çay tahakkuk bordrosu
düzenlenmesi suretiyle satın alınması esastır.


(2) Tescil edilen miktar
doğrultusunda fark ödemesi desteğinden faydalanacak olan ruhsatlı üreticiler
için başvuru tarihinin bitimini müteakip on gün içinde ÇAY-KUR İcmal 1’i, özel
sektör işletmeleri ise İcmal 2’yi düzenler.


(3) Kamu ve özel sektör yaş çay
işletmelerince düzenlenen bu icmaller on gün içerisinde ticaret borsalarında
onaylattırılır.


(4) Ticaret borsaları 2024 yılı
üretim sezonunda kendilerine tescil ettirilen yaş çay miktarlarını işletme
bazında ÇAY-KUR’a bildirir.


(5) Özel sektör işletmeleri,
üretici bazında hazırladıkları İcmal 2’nin, ticaret borsalarında onayını
müteakip, ÇAY-KUR fabrikası bazında fark ödemesi desteğine esas toplam yaş çay
miktarını gösteren İcmal 3’ü hazırlar ve onaylar. Hazırlanan İcmal 3, borsa
onayına gerek olmaksızın ÇAY-KUR’a iki suret olarak gönderilir. Teslim edilen
icmalin bir sureti, ÇAY-KUR tarafından üzerine “Görülmüştür” ibaresi konularak
ilgili özel sektör işletmesine gönderilir.


(6) Özel sektör işletmeleri
tarafından düzenlenen üretici bazındaki İcmal 2, ticaret borsalarında onayını
müteakip, üç gün içerisinde İcmal 3 ile birlikte ÇAY-KUR’a ait üretici
kayıtlarının bulunduğu çay fabrikalarına teslim edilir.


(7) ÇAY-KUR’a ait çay fabrikalarınca,
özel sektör işletmeleri tarafından gönderilen üretici icmallerindeki yaş çay
miktarları ile kendi icmallerindeki yaş çay miktarları on gün içinde üretici
bazında birleştirilir ve üreticilerin 2024 yılı üretim sezonunda satmış olduğu
toplam yaş çay miktarları belirlenir. Buna göre ÇAY-KUR tarafından üretici
bazında yaş çay ürünü fark ödemesi destek tutarlarını gösteren üretici bazında
İcmal 4 hazırlanır.


(8) Ruhsatlı üreticilerin 2024
yılında üretip satmış oldukları yaş çay miktarları ruhsatlı alanları ile
ilişkilendirilir. Üreticilere, 2024 yılı yaş çay üretim sezonunda dekar başına
en fazla 2.766 kilograma kadar yapılan çay satışına fark ödemesi desteği yapılır.
Fazlalık kısma ödeme yapılmaz. Bu doğrultuda destek tutarları hesaplanır ve
hesaplanan destek tutarları, ÇAY-KUR tarafından ödenek tahsisi için Bakanlığa
bildirilir.


(9) Birden fazla fabrikada
ruhsatlı üreticilik kaydı bulunan üreticilerin, fark ödemesine esas çay
miktarlarının belirlenmesinde, üreticinin toplam ruhsatlı çaylık alanı esas
alınır.


(10) Çay bahçesinin aynı üretim
sezonunda birden fazla üretici tarafından kullanılması halinde, destekleme ilk
üretimi yapan üreticiye ödenir. İlk üretimi yapan üreticinin çay üretiminde
bulunmaması ya da çay satışının dekar başına 2.766 kilogramın altında kalması
halinde, sonradan aynı araziyi kullanan üreticilere, ilk üreticilerin üretim
miktarı da dikkate alınarak, aynı alan için dekar başına 2.766 kilogramı
aşmayacak şekilde ödeme yapılır.


Fark ödemesi desteğine esas
üretici icmallerinin hazırlanmasında dikkat edilecek hususlar


MADDE 8- (1) Ticaret
borsalarına tescil ettirilmeyen miktarlar ile müstahsil makbuzu ve/veya fatura
ile onaylı yaş çay tahakkuk bordrosu düzenlenmeden satın alınan yaş çaylar için
fark ödemesi desteği ödemesi yapılmaz.


(2) Müstahsil makbuzu ve/veya
fatura ile onaylı yaş çay tahakkuk bordrosu hangi ruhsatlı üretici adına
düzenlenmiş ise fark ödemesi desteği icmali de mutlak surette o ruhsatlı
üretici adına düzenlenir.


(3) ÇAY-KUR fabrikaları
tarafından düzenlenecek olan İcmal 1, üreticilerin T.C. kimlik numarasına göre
hazırlanır. Birden fazla ruhsatı olan üreticilerin fark ödemesi desteğine esas
yaş çay miktarları, tek bir cüzdanda T.C. kimlik numarası üzerinden
birleştirilmek suretiyle düzenlenir.


(4) Özel sektör işletmeleri
tarafından düzenlenen İcmal 2, borsada tescil yaptığı isme göre hazırlanır.
Özel sektör işletmeleri; İcmal 2’yi, üreticinin kayıtlı olduğu ÇAY-KUR
fabrikası bazında hazırlar. Özel sektör işletmeleri kendisine yaş çay satan
üreticinin birden fazla ÇAY-KUR fabrikasına kayıtlı olması halinde, her bir
fabrika için ayrı olmak üzere o üreticinin kayıtlı olduğu toplam fabrika sayısı
kadar icmal hazırlar.


(5) Özel sektör işletmeleri
tarafından, ÇAY-KUR fabrikası adına hazırlanacak olan İcmal 2’de, bir üreticiye
ait destekleme bilgileri yalnızca bir satırda belirtilir. Aynı üretici için
birden fazla satırda destekleme bilgileri belirtilmez.


(6) Özel sektör işletmeleri tarafından
hazırlanacak olan İcmal 2’de, “Ruhsat No.” ve “Cüzdan No.” sütunlarına
üreticinin ÇAY-KUR kayıtlarında yer alan ruhsat numarası ile cüzdan numarası
yazılır. Hiçbir şekilde ad, soyad ve baba adlarında kısaltma yapılmaz.
İcmallerde T.C. kimlik numarası belirtilmeyen üreticilere ödeme yapılmaz. Fark
ödemesine esas icmaller bilgisayar ortamında hazırlanır ve icmallerin her
sayfası yetkililer tarafından imzalanır.


Askı işlemleri


MADDE 9- (1) ÇAY-KUR
fabrikaları tarafından üretici bazında hazırlanan, üreticilerin 2024 yılı
üretim sezonunda satmış olduğu toplam yaş çay miktarlarına göre hesaplanan
destek tutarlarını gösteren İcmal 4, ÇAY-KUR’a ait çay fabrikalarında on gün
süreyle askıya çıkarılır. Askıya çıkarma, indirme, tarih ve saati tutanağa
bağlanır. Askı süresince herhangi bir itiraz olmaması halinde icmallerdeki
bilgiler doğru kabul edilir. Daha sonra yapılacak herhangi bir itiraz
değerlendirmeye alınmaz ve herhangi bir hak doğurmaz.


(2) ÇAY-KUR’a ait çay fabrikaları
tarafından icmallerin askıda kalma süresi zarfında maddi hatalara ilişkin
olarak yapılan yazılı itirazlar, askı süresi ve bu sürenin bitiminden itibaren
on gün içerisinde değerlendirilir. Askı süresince yapılan itirazların
değerlendirilmesi sonucunda icmallerde düzeltme yapılması halinde icmaller
yeniden düzenlenir. Düzenlenen icmallerdeki destek tutarları ÇAY-KUR tarafından
ödenek tahsisi için Bakanlığa bildirilir.


(3) Özel sektör işletmelerince
düzenlenen İcmal 2 ile İcmal 3’ün karşılaştırması yapılır. Tespit edilen
hatalar, ilgili işletmeye resmî yazı ile bildirilerek bu hataların birlikte
düzeltilmesi sağlanır.


(4) Özel sektör işletmeleri
tarafından ÇAY-KUR fabrikalarında üreticilik kaydı bulunmayan üreticiler adına
icmal düzenlenmiş olması halinde bu üreticilerin fark ödemesi desteğinden
yararlanamayacakları ilgili özel sektör işletmelerine resmî yazı ile
bildirilir.


Finansman ve ödemeler


MADDE 10- (1) Bu
Tebliğ kapsamındaki destekler 2025 yılı tarımsal destekleme bütçesinden ödenir.
Bu Tebliğin uygulanmasıyla ilgili olarak üstlendiği hizmetlerden dolayı
üreticilere ödenen destek tutarının % 0,02’si oranında hizmet komisyonu
ÇAY-KUR’a, % 0,05’i oranında hizmet komisyonu ise T.C. Ziraat Bankası A.Ş.
Genel Müdürlüğüne Bakanlık tarafından ayrıca ödenir.


(2) Fark ödemesi desteği, T.C.
Ziraat Bankası A.Ş. Genel Müdürlüğü tarafından, Bakanlığın ilgili kuruluşu olan
ÇAY-KUR aracılığı ile üreticilere ödenir.


(3) Ödemeler, ÇAY-KUR’a kaynak
aktarılmasını müteakip, ruhsatlı üreticilerin kayıtlı olduğu ÇAY-KUR
fabrikalarının anlaşmalı olduğu bankalardaki üretici adına önceden açılmış
bulunan hesaplara yapılır.


(4) Ruhsatlı üreticinin kayıtlı
olduğu ÇAY-KUR fabrikasının anlaşmalı olduğu bankada adına açılmış hesabı
bulunmayan üreticilere ödeme yapılmaz. Ödeme hesap açılması halinde yapılır.


Fark ödemesi desteğinden
yararlanamayacak olanlar


MADDE 11- (1) Fark
ödemesi desteğinden faydalanacak kişinin ölümü, yangın, deprem, sel ve benzeri
tabii afetler gibi mücbir sebepler dışında aşağıdaki üreticiler fark ödemesi
desteğinden yararlanamazlar:


a) 6 ncı maddede belirtilen süre
içerisinde istenilen belgelerle başvuruda bulunmayan üreticiler.


b) Askı listelerinde ismi
bulunmayan veya askı süresi sonuna kadar hatalı kayıtların düzeltilmesi için
yazılı başvuruda bulunmayan üreticiler.


c) Ruhsatsız üreticiler.


ç) Üretim sezonundan önce
ruhsatlı üreticiliği sona erenler.


d) Çay Tarım Alanlarının
Belirlenmesi ve Bu Alanlarda Çay Tarımı Yapan Üreticilere Ruhsatname
Verilmesine Dair Karar doğrultusunda ruhsatını yenilemeyen üreticiler.


e) Karar ekindeki listede
belirlenen havzası dışında üretim yapan yaş çay üreticileri.


f) Kamu kurum ve kuruluşları.


Denetim, haksız ödemelerin
geri alınması ve hak mahrumiyeti


MADDE 12- (1) Yaş çay
ürünü fark ödemesi desteği ödemelerinin denetimini sağlayacak tedbirleri almaya
Bakanlık yetkilidir. Bu amaçla yapılacak çalışmalarda gerektiğinde diğer kamu
kurum ve kuruluşları ile ziraat odaları ve ticaret borsalarının hizmetlerinden
yararlanılır.


(2) Bu Tebliğde belirlenen ilgili
birimler, kendilerine ibraz edilen belgelerin kontrolünden ve kendi
hazırladıkları belgelerden sorumludurlar. Bu yükümlülüğü yerine getirmeyerek
haksız yere ödemeye neden olanlar ile ödemelerden haksız yere yararlanmak üzere
sahte veya içeriği itibarıyla gerçek dışı belge düzenleyen ve kullananlar
hakkında gerekli idari işlemler yapılarak hukuki ve cezai süreç başlatılır.


(3) Haksız yere yapılan
destekleme ödemeleri, ödeme tarihinden itibaren 21/7/1953 tarihli ve 6183
sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51 inci maddesinde
belirtilen gecikme zammı oranları dikkate alınarak hesaplanan kanunî faizi ile
birlikte, anılan Kanun hükümlerine göre geri alınır. Haksız ödemenin yapılmasında
ödemeyi sağlayan, belge veya belgeleri düzenleyen gerçek ve tüzel kişiler, geri
alınacak tutarların tahsilinde müştereken sorumlu tutulurlar.


(4) Bu Tebliğ ile belirlenen
destekleme ödemelerinden, idari hata sonucu düzenlenen belgelerle yapılan
ödemeler hariç, haksız yere yararlandığı tespit edilen üreticiler beş yıl
süreyle hiçbir destekleme programından yararlandırılmazlar. Bu durumda olan
üretici bilgileri ÇAY-KUR tarafından üreticilerin çay tarımı yaptığı yerdeki
Bakanlık İl Müdürlüğüne bildirilir. Bu üreticiler ile ilgili 18/4/2006 tarihli
ve 5488 sayılı Tarım Kanununun 23 üncü maddesi kapsamındaki iş ve işlemler il
tahkim komisyonlarınca yürütülür ve alınan kararlar gerekli tedbirlerin
alınması için ÇAY-KUR’a bildirilir.


Sorumluluk


MADDE 13- (1) Kamu ve
özel sektör yaş çay işletmeleri, satın aldıkları yaş çay yaprağı karşılığı, 213
sayılı Kanunun ilgili maddeleri gereğince müstahsil makbuzu veya fatura ile
onaylı yaş çay tahakkuk bordrosu düzenleyerek üreticiye vermek zorundadır. Bu
belgelerin üretici tarafından beş yıl saklanması zorunludur.


(2) Kamu ve özel sektör yaş çay
işletmeleri düzenledikleri bilgi ve belgelerin doğruluğundan sorumludurlar.
Ürün teslim edildiği halde, ürün karşılığı belge vermeyen yaş çay işletmeleri
hakkında, 213 sayılı Kanunun ilgili maddeleri uyarınca ceza kovuşturması ve
diğer kanuni işlemler yapılır.


(3) Kamu ve özel sektör
işletmeleri fark ödemesi desteği ile ilgili olarak yapılan tüm bilgi ve
belgelerin suretlerini kontrol amacıyla muhafaza ederler.


Yürürlükten kaldırılan tebliğ


MADDE 14- (1)
18/11/2023 tarihli ve 32373 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türkiye Tarım
Havzaları Üretim ve Destekleme Modeline Göre Yaş Çay Üreticilerine 2023 Yılı
Yaş Çay Ürünü İçin Fark Ödemesi Desteği Yapılmasına Dair Tebliğ (Tebliğ No: 2023/45)
yürürlükten kaldırılmıştır.


Tamamlanamayan işlemler


GEÇİCİ MADDE 1- (1)
14 üncü madde ile yürürlükten kaldırılan Türkiye Tarım Havzaları Üretim ve
Destekleme Modeline Göre Yaş Çay Üreticilerine 2023 Yılı Yaş Çay Ürünü İçin
Fark Ödemesi Desteği Yapılmasına Dair Tebliğ (Tebliğ No: 2023/45) hükümleri
çerçevesinde başlatılmış ve sonuçlandırılamamış olan işlemler söz konusu Tebliğ
hükümlerine göre sonuçlandırılır.


Yürürlük


MADDE 15- (1) Bu
Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.


Yürütme


MADDE 16- (1) Bu
Tebliğ hükümlerini Tarım ve Orman Bakanı yürütür.


 


Ekleri için tıklayınız.