Türkiye Tarım Havzaları Üretim ve Destekleme Modeline göre Yaş Çay Üreticilerine 2023 Yılı Yaş Çay Ürünü İçin fark Ödemesi Desteği Yapılmasına Dair Tebliğ (tebliğ No: 2023/45)

TÜRKİYE TARIM HAVZALARI ÜRETİM VE DESTEKLEME
MODELİNE

GÖRE YAŞ ÇAY ÜRETİCİLERİNE
2023 YILI YAŞ ÇAY ÜRÜNÜ İÇİN

FARK ÖDEMESİ DESTEĞİ
YAPILMASINA DAİR TEBLİĞ

(TEBLİĞ NO: 2023/45)

 

Amaç

MADDE 1- (1)
Bu Tebliğin amacı; 14/9/2023 tarihli ve 7613 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı
ile yürürlüğe konulan 2023 Yılında Yapılacak Tarımsal Desteklemeler ve 2024
Yılında Uygulanacak Sertifikalı Tohum Kullanım Desteğine İlişkin Karar
ekinde yer alan Türkiye Tarım Havzaları Üretim ve Destekleme Modeli
listesinde belirlenen havzalarda, desteklemeye esas 2023 yılı üretim
sezonunda üretilen ve satışı yapılan yaş çay yaprağına verilecek fark
ödemesi desteğine ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.

Kapsam

MADDE 2- (1)
Bu Tebliğ; 2/4/2012 tarihli ve 2012/3067 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile
yürürlüğe konulan Çay Tarım Alanlarının Belirlenmesi ve Bu Alanlarda Çay
Tarımı Yapan Üreticilere Ruhsatname Verilmesine Dair Karar ile belirlenen
ve üretime izin verilen çay alanlarında ve Çay İşletmeleri Genel Müdürlüğü
tarafından düzenlenip kontrolleri yapılan ruhsatlı çay alanlarında 2023
yılı üretim sezonunda yaş çay yaprağı üreterek satışını yapan ruhsatlı
üreticilerin desteklenmesini kapsar.

Dayanak

MADDE 3- (1)
Bu Tebliğ, 14/9/2023 tarihli ve 7613 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile
yürürlüğe konulan 2023 Yılında Yapılacak Tarımsal Desteklemeler ve 2024
Yılında Uygulanacak Sertifikalı Tohum Kullanım Desteğine İlişkin Kararın 2
nci maddesinin dokuzuncu fıkrasının (e) bendi ile 11 inci maddesine
dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 4- (1)
Bu Tebliğde geçen;

a) Bakanlık:
Tarım ve Orman Bakanlığını,

b) Çay tarım
alanı: 2/4/2012 tarihli ve 2012/3067 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile
yürürlüğe konulan Çay Tarım Alanlarının Belirlenmesi ve Bu Alanlarda Çay
Tarımı Yapan Üreticilere Ruhsatname Verilmesine Dair Karar ile belirlenen
ve çay üretimine izin verilen çay alanlarını,

c) ÇAY-KUR: Çay
İşletmeleri Genel Müdürlüğünü,

ç) İcmal 1:
ÇAY-KUR fabrikaları için, üretici bazında 2023 yılı yaş çay ürünü fark
ödemesi desteğine esas örneği Ek-2’de yer alan belgeyi,

d) İcmal 2: Özel
sektör işletmeleri için, üreticilerin bağlı bulunduğu ÇAY-KUR fabrikası
bazında hazırlanan 2023 yılı yaş çay ürünü fark ödemesi desteğine esas
örneği Ek-3’te yer alan belgeyi,

e) İcmal 3: 2023
yılı yaş çay ürünü fark ödemesi desteğine esas bilgilerin ÇAY-KUR çay
fabrikalarına göre icmalini gösteren ve bir örneği Ek-4’te yer alan
belgeyi,

f) İcmal 4:
Üretici bazında 2023 yılı yaş çay ürünü fark ödemesi desteğini gösteren ve
bir örneği Ek-5’te yer alan belgeyi,

g) Karar:
14/9/2023 tarihli ve 7613 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan
2023 Yılında Yapılacak Tarımsal Desteklemeler ve 2024 Yılında Uygulanacak
Sertifikalı Tohum Kullanım Desteğine İlişkin Kararı,

ğ) Özel sektör
işletmeleri: Ruhsatlı üreticilerden yaş çay alımını yapan ve satın aldığı
yaş çayı ticaret borsalarında tescil ettiren ticari firmaları/işletmeleri,

h) Ruhsatlı
çaylık alan: Ruhsatnamede belirtilen ve üzerinde çay tarımı yapılan alanı,

ı) Ruhsatlı
üretici: Çay tarım alanlarında çay tarımı yapan gerçek ve tüzel kişileri,

i) Üretim sezonu:
10/5/2023-31/12/2023 tarihleri arasını,

ifade eder.

Ödeme
yapılacak üreticiler

MADDE 5- (1)
Ödemeler; ruhsatlı üretici olup Karardan önceki yaş çay ürünü destekleme
ödemelerine ilişkin kararlar doğrultusunda yaş çay ürünü destekleme
ödemelerinden faydalanmak için kamu ve/veya özel sektör işletmelerine
başvuruda bulunan ve ruhsatını yenileyen, 2023 yılı üretim sezonunda da
üreticiliği devam eden ruhsatlı üreticiler ile ilk defa 2023 yılı üretim
sezonunda yaş çay yaprağı üreterek satışını yapan ruhsatlı üreticilere
yapılır.

Ödeme miktarı

MADDE 6- (1)
5 inci maddede belirtilen ruhsatlı üreticilere 2023 yılı yaş çay ürünü için
fark ödemesi desteği yapılır. Fark ödemesi desteği kilogram başına 30 kuruş
olarak belirlenmiştir.

Görevli kurum
ve kuruluşlar

MADDE 7- (1)
2023 yılı yaş çay ürünü fark ödemesi desteği, ÇAY-KUR ve Bakanlık
tarafından yürütülür.

Başvurular

MADDE 8- (1)
Ruhsatlı üretici olup, Karardan önceki yaş çay ürünü destekleme ödemelerine
ilişkin kararlar doğrultusunda yaş çay ürünü destekleme ödemelerinden
faydalanmak için kamu ve/veya özel sektör işletmelerine başvuruda bulunan,
ruhsatını yenileyen ve 2023 yılı üretim sezonunda da üreticiliği devam eden
ruhsatlı üreticilere, kamu ve özel sektör işletmeleri tarafından, 2023 yılı
üretim sezonunda sattıkları yaş çay miktarı üzerinden, üretici başvurusu
olmaksızın 2023 yılı fark ödemesi desteği düzenlenir.

(2) Ancak kamu
ve/veya özel sektör işletmelerine 2023 yılı üretim sezonunda sattıkları yaş
çay nedeniyle, bu fark ödemesi desteğinden ilk defa yararlanmak isteyen
ruhsatlı üreticiler, 29/12/2023 tarihine kadar çiftçi belgesi ve Ek-1’de
yer alan başvuru dilekçesi ile birlikte T.C. kimlik numarasını beyan ederek
yaş çay sattıkları kamu ve/veya özel sektör işletmelerine başvururlar.
Başvuru dilekçesi ve çiftçi belgesinin yaş çay satılan tüm kamu ve özel
sektör işletmelerine verilmesi zorunludur.

Fark ödemesi
desteğine esas yaş çayın satın alınması, tescili, onayı ve icmallerin
hazırlanması

MADDE 9- (1)
Kamu ve özel sektör işletmeleri, 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul
Kanununun ilgili maddeleri gereğince müstahsil makbuzu veya fatura ile
onaylı yaş çay tahakkuk bordrosu düzenlemek suretiyle ruhsatlı üreticilerden
satın aldıkları yaş çay ürünü miktarını ticaret borsalarında tescil
ettirirler. Fark ödemesi desteğine esas yaş çay miktarlarının; ticaret
borsalarınca tescil edilmesi, müstahsil makbuzu ve/veya fatura ile onaylı
yaş çay tahakkuk bordrosu düzenlenmesi suretiyle satın alınması esastır.

(2) Tescil edilen
miktar doğrultusunda fark ödemesi desteğinden faydalanacak olan ruhsatlı
üreticiler için başvuru tarihinin bitimini müteakip on gün içinde ÇAY-KUR
İcmal 1’i, özel sektör işletmeleri ise İcmal 2’yi düzenler.

(3) Kamu ve özel
sektör yaş çay işletmelerince düzenlenen bu icmaller on gün içerisinde
ticaret borsalarında onaylattırılır.

(4) Ticaret
borsaları 2023 yılı üretim sezonunda kendilerine tescil ettirilen yaş çay
miktarlarını işletme bazında ÇAY-KUR’a bildirir.

(5) Özel sektör
işletmeleri, üretici bazında hazırladıkları İcmal 2’nin, ticaret
borsalarında onayını müteakip, ÇAY-KUR fabrikası bazında fark ödemesi
desteğine esas toplam yaş çay miktarını gösteren İcmal 3’ü hazırlar ve
onaylar. Hazırlanan İcmal 3, borsa onayına gerek olmaksızın ÇAY-KUR’a iki
suret olarak gönderilir. Teslim edilen icmalin bir sureti, ÇAY-KUR
tarafından üzerine “Görülmüştür” ibaresi konularak ilgili özel sektör
işletmesine gönderilir.

(6) Özel sektör
işletmeleri tarafından düzenlenen üretici bazındaki İcmal 2, ticaret
borsalarında onayını müteakip, üç gün içerisinde İcmal 3 ile birlikte
ÇAY-KUR’a ait üretici kayıtlarının bulunduğu çay fabrikalarına teslim
edilir.

(7) ÇAY-KUR’a ait
çay fabrikalarınca, özel sektör işletmeleri tarafından gönderilen üretici
icmallerindeki yaş çay miktarları ile kendi icmallerindeki yaş çay
miktarları on gün içinde üretici bazında birleştirilir ve üreticilerin 2023
yılı üretim sezonunda satmış olduğu toplam yaş çay miktarları belirlenir.
Buna göre ÇAY-KUR tarafından üretici bazında yaş çay ürünü fark ödemesi
destek tutarlarını gösteren üretici bazında İcmal 4 hazırlanır.

(8) Ruhsatlı
üreticilerin 2023 yılında üretip satmış oldukları yaş çay miktarları
ruhsatlı alanları ile ilişkilendirilir. Üreticilere, 2023 yılı yaş çay
üretim sezonunda dekar başına en fazla 2.766 kilograma kadar yapılan çay
satışına fark ödemesi desteği yapılır. Fazlalık kısma ödeme yapılmaz. Bu
doğrultuda destek tutarları hesaplanır ve hesaplanan destek tutarları,
ÇAY-KUR tarafından ödenek tahsisi için Tarım ve Orman Bakanlığına
bildirilir.

(9) Birden fazla
fabrikada ruhsatlı üreticilik kaydı bulunan üreticilerin, fark ödemesine
esas çay miktarlarının belirlenmesinde, üreticinin toplam ruhsatlı çaylık
alanı esas alınır.

(10) Çay
bahçesinin aynı üretim sezonunda birden fazla üretici tarafından
kullanılması halinde, destekleme ilk üretimi yapan üreticiye ödenir. İlk
üretimi yapan üreticinin çay üretiminde bulunmaması ya da çay satışının
dekar başına 2.766 kilogramın altında kalması halinde, sonradan aynı
araziyi kullanan üreticilere, ilk üreticilerin üretim miktarı da dikkate
alınarak, aynı alan için dekar başına 2.766 kilogramı aşmayacak şekilde
ödeme yapılır.

Fark ödemesi
desteğine esas üretici icmallerinin hazırlanmasında dikkat edilecek
hususlar

MADDE 10- (1)
Ticaret borsalarına tescil ettirilmeyen miktarlar ile müstahsil makbuzu
ve/veya fatura ile onaylı yaş çay tahakkuk bordrosu düzenlenmeden satın
alınan yaş çaylar için fark ödemesi desteği ödemesi yapılmaz.

(2) Müstahsil
makbuzu ve/veya fatura ile onaylı yaş çay tahakkuk bordrosu hangi ruhsatlı
üretici adına düzenlenmiş ise fark ödemesi desteği icmali de mutlak surette
o ruhsatlı üretici adına düzenlenir.

(3) ÇAY-KUR
fabrikaları tarafından düzenlenecek olan İcmal 1, üreticilerin T.C. kimlik
numarasına göre hazırlanır. Birden fazla ruhsatı olan üreticilerin fark
ödemesi desteğine esas yaş çay miktarları, tek bir cüzdanda T.C. kimlik
numarası üzerinden birleştirilmek suretiyle düzenlenir.

(4) Özel sektör
işletmeleri tarafından düzenlenen İcmal 2, borsada tescil yaptığı isme göre
hazırlanır. Özel sektör işletmeleri; İcmal 2’yi, üreticinin kayıtlı olduğu
ÇAY-KUR fabrikası bazında hazırlar. Özel sektör işletmeleri kendisine yaş
çay satan üreticinin birden fazla ÇAY-KUR fabrikasına kayıtlı olması
durumunda, her bir fabrika için ayrı olmak üzere o üreticinin kayıtlı
olduğu toplam fabrika sayısı kadar icmal hazırlar.

(5) Özel sektör
işletmeleri tarafından, ÇAY-KUR fabrikası adına hazırlanacak olan İcmal
2’de, bir üreticiye ait destekleme bilgileri yalnızca bir satırda
belirtilir. Aynı üretici için birden fazla satırda destekleme bilgileri
belirtilmez.

(6) Özel sektör
işletmeleri tarafından hazırlanacak olan İcmal 2’de, “Ruhsat No.” ve
“Cüzdan No.” sütunlarına üreticinin ÇAY-KUR kayıtlarında yer alan ruhsat
numarası ile cüzdan numarası yazılır. Hiçbir şekilde ad, soyad ve baba
adlarında kısaltma yapılmaz. İcmallerde T.C. kimlik numarası belirtilmeyen
üreticilere ödeme yapılmaz. Fark ödemesine esas icmaller bilgisayar
ortamında hazırlanır ve icmallerin her sayfası yetkililer tarafından
imzalanır.

Askı işlemleri

MADDE 11- (1)
ÇAY-KUR fabrikaları tarafından üretici bazında hazırlanan, üreticilerin
2023 yılı üretim sezonunda satmış olduğu toplam yaş çay miktarlarına göre
hesaplanan destek tutarlarını gösteren İcmal 4, ÇAY-KUR’a ait çay
fabrikalarında on gün süreyle askıya çıkarılır. Askıya çıkarma, indirme,
tarih ve saati tutanağa bağlanır. Askı süresince herhangi bir itiraz olmaz
ise icmallerdeki bilgiler doğru kabul edilir. Daha sonra yapılacak herhangi
bir itiraz değerlendirmeye alınmaz ve herhangi bir hak doğurmaz.

(2) ÇAY-KUR’a ait
çay fabrikaları tarafından icmallerin askıda kalma süresi zarfında maddi
hatalara ilişkin olarak yapılan yazılı itirazlar, askı süresi ve bu sürenin
bitiminden itibaren on gün içerisinde değerlendirilir. Askı süresince
yapılan itirazların değerlendirilmesi sonucunda icmallerde düzeltme
yapılmış ise icmaller yeniden düzenlenir. Düzenlenen icmallerdeki destek
tutarları ÇAY-KUR tarafından ödenek tahsisi için Bakanlığa bildirilir.

(3) Özel sektör
işletmelerince düzenlenen İcmal 2 ile İcmal 3’ün karşılaştırması yapılır.
Tespit edilen hatalar, ilgili işletmeye bir yazı ile bildirilerek birlikte
düzeltilmesi sağlanır.

(4) Özel sektör
işletmeleri tarafından ÇAY-KUR fabrikalarında üreticilik kaydı bulunmayan
üreticiler adına icmal düzenlenmiş ise bu üreticilerin fark ödemesi
desteğinden yararlanamayacakları ilgili özel sektör işletmelerine yazı ile
bildirilir.

Finansman ve
ödemeler

MADDE 12- (1)
Bakanlık, 2024 Mali Yılı Bütçesinin ilgili harcama kaleminden, T.C. Ziraat
Bankası A.Ş. Genel Müdürlüğü tarafından, doğrudan üreticilere ödeme
yapılmak üzere ÇAY-KUR’a kaynak aktarır. Bu Tebliğin uygulanmasıyla ilgili
olarak üstlendiği hizmetlerden dolayı üreticilere ödenen destek tutarının %
0,1’i oranında hizmet komisyonu ÇAY-KUR’a, % 0,2’si oranında hizmet
komisyonu ise T.C. Ziraat Bankası A.Ş. Genel Müdürlüğüne Bakanlık
tarafından ayrıca ödenir.

(2) Fark ödemesi
desteği, T.C. Ziraat Bankası A.Ş. Genel Müdürlüğü tarafından, Bakanlığın
ilgili kuruluşu olan ÇAY-KUR aracılığı ile üreticilere ödenir.

(3) Ödemeler,
ÇAY-KUR’a kaynak aktarılmasını müteakip, ruhsatlı üreticilerin kayıtlı
olduğu ÇAY-KUR fabrikalarının anlaşmalı olduğu bankalardaki üretici adına
önceden açılmış bulunan hesaplara yapılır.

(4) Ruhsatlı
üreticinin kayıtlı olduğu ÇAY-KUR fabrikasının anlaşmalı olduğu bankada
adına açılmış hesabı bulunmayan üreticilere ödeme yapılmaz. Ödeme hesap
açılması halinde yapılır.

Fark ödemesi
desteğinden yararlanamayacak olanlar

MADDE 13- (1)
Fark ödemesi desteğinden faydalanacak kişinin ölümü, yangın, deprem, sel ve
benzeri tabii afetler gibi mücbir sebepler dışında aşağıdaki üreticiler
fark ödemesi desteğinden yararlanamazlar:

a) 8 inci maddede
belirtilen süre içerisinde istenilen belgelerle başvuruda bulunmayan
üreticiler.

b) Askı
listelerinde ismi bulunmayan veya askı süresi sonuna kadar hatalı
kayıtların düzeltilmesi için yazılı başvuruda bulunmayan üreticiler.

c) Ruhsatsız
üreticiler.

ç) Üretim sezonundan
önce ruhsatlı üreticiliği sona erenler.

d) Çay Tarım
Alanlarının Belirlenmesi ve Bu Alanlarda Çay Tarımı Yapan Üreticilere
Ruhsatname Verilmesine Dair Karar doğrultusunda ruhsatını yenilemeyen
üreticiler.

e) Kamu kurum ve
kuruluşları.

Denetim, haksız
ödemelerin geri alınması ve hak mahrumiyeti

MADDE 14- (1)
Yaş çay ürünü fark ödemesi desteği ödemelerinin denetimini sağlayacak
tedbirleri almaya Bakanlık yetkilidir. Bu amaçla yapılacak çalışmalarda
gerektiğinde diğer kamu kurum ve kuruluşları ile ziraat odaları ve ticaret
borsalarının hizmetlerinden yararlanılır.

(2) Bu Tebliğde
belirlenen ilgili birimler, kendilerine ibraz edilen belgelerin
kontrolünden ve kendi hazırladıkları belgelerden sorumludurlar. Bu
yükümlülüğü yerine getirmeyerek haksız yere ödemeye neden olanlar ile
ödemelerden haksız yere yararlanmak üzere sahte veya içeriği itibarıyla
gerçek dışı belge düzenleyen ve kullananlar hakkında gerekli idari işlemler
yapılarak hukuki ve cezai süreç başlatılır.

(3) Haksız yere
yapılan destekleme ödemeleri, ödeme tarihinden itibaren 21/7/1953 tarihli
ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51 inci
maddesinde belirtilen gecikme zammı oranları dikkate alınarak hesaplanan
kanunî faizi ile birlikte, anılan Kanun hükümlerine göre geri alınır.
Haksız ödemenin yapılmasında ödemeyi sağlayan, belge veya belgeleri
düzenleyen gerçek ve tüzel kişiler, geri alınacak tutarların tahsilinde
müştereken sorumlu tutulurlar.

(4) Bu Tebliğ ile
belirlenen destekleme ödemelerinden, idari hata sonucu düzenlenen
belgelerle yapılan ödemeler hariç, haksız yere yararlandığı tespit edilen
üreticiler beş yıl süreyle hiçbir destekleme programından
yararlandırılmazlar. Bu durumda olan üretici bilgileri ÇAY-KUR tarafından
üreticilerin çay tarımı yaptığı yerdeki Bakanlık İl Müdürlüğüne bildirilir.
Bu üreticiler ile ilgili 18/4/2006 tarihli ve 5488 sayılı Tarım Kanununun
23 üncü maddesi kapsamındaki iş ve işlemler il tahkim komisyonlarınca
yürütülür ve alınan kararlar gerekli tedbirlerin alınması için ÇAY-KUR’a bildirilir.

Sorumluluk

MADDE 15- (1)
Kamu ve özel sektör yaş çay işletmeleri, satın aldıkları yaş çay yaprağı
karşılığı, 213 sayılı Kanunun ilgili maddeleri gereğince müstahsil makbuzu
veya fatura ile onaylı yaş çay tahakkuk bordrosu düzenleyerek üreticiye
vermek zorundadır. Bu belgelerin üretici tarafından beş yıl saklanması
zorunludur.

(2) Kamu ve özel
sektör yaş çay işletmeleri düzenledikleri bilgi ve belgelerin doğruluğundan
sorumludurlar. Ürün teslim edildiği halde, ürün karşılığı belge vermeyen
yaş çay işletmeleri hakkında, 213 sayılı Kanunun ilgili maddeleri uyarınca
ceza kovuşturması ve diğer kanuni işlemler yapılır.

(3) Kamu ve özel
sektör işletmeleri fark ödemesi desteği ile ilgili olarak yapılan tüm bilgi
ve belgelerin suretlerini kontrol amacıyla muhafaza ederler.

Yürürlükten kaldırılan
tebliğ

MADDE 16- (1)
16/12/2022 tarihli ve 32045 sayılı Resmî Gazete’ de yayımlanan Türkiye
Tarım Havzaları Üretim ve Destekleme Modeline Göre Yaş Çay Üreticilerine
2022 Yılı Yaş Çay Ürünü İçin Fark Ödemesi Desteği Yapılmasına Dair Tebliğ
(Tebliğ No: 2022/46) yürürlükten kaldırılmıştır.

Tamamlanamayan
işlemler

GEÇİCİ MADDE
1- (1) 16 ncı madde ile yürürlükten kaldırılan Türkiye Tarım
Havzaları Üretim ve Destekleme Modeline Göre Yaş Çay Üreticilerine 2022
Yılı Yaş Çay Ürünü İçin Fark Ödemesi Desteği Yapılmasına Dair Tebliğ
(Tebliğ No: 2022/46) hükümleri çerçevesinde başlatılmış ve
sonuçlandırılamamış olan işlemler söz konusu Tebliğ hükümlerine göre
sonuçlandırılır.

Yürürlük

MADDE
17- (1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE
18- (1) Bu Tebliğ hükümlerini Tarım ve Orman Bakanı yürütür.

 

Ekleri için tıklayınız