Türkiye Tarım Havzaları Üretim ve Destekleme Modeline göre Yaş Çay Üreticilerine 2022 Yılı Yaş Çay Ürünü İçin fark Ödemesi Desteği Yapılmasına Dair Tebliğ (tebliğ No: 2022/46)

TÜRKİYE TARIM HAVZALARI ÜRETİM VE DESTEKLEME MODELİNE


GÖRE YAŞ ÇAY ÜRETİCİLERİNE 2022 YILI YAŞ ÇAY ÜRÜNÜ İÇİN


FARK ÖDEMESİ DESTEĞİ YAPILMASINA DAİR TEBLİĞ


(TEBLİĞ NO: 2022/46)


Amaç


MADDE 1- (1) Bu Tebliğin amacı; 19/10/2022 tarihli ve
6243 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan 2022 Yılında Yapılacak
Tarımsal Desteklemeler ve 2023 Yılında Uygulanacak Sertifikalı Tohum Kullanım
Desteğine İlişkin Karar ekinde yer alan Türkiye Tarım Havzaları Üretim ve
Destekleme Modeli listesinde belirlenen havzalarda, desteklemeye esas 2022 yılı
üretim sezonunda üretilen ve satışı yapılan yaş çay yaprağına verilecek fark
ödemesi desteğine ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.


Kapsam


MADDE 2- (1) Bu Tebliğ; 2/4/2012 tarihli ve 2012/3067
sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Çay Tarım Alanlarının
Belirlenmesi ve Bu Alanlarda Çay Tarımı Yapan Üreticilere Ruhsatname
Verilmesine Dair Karar ile belirlenen ve üretime izin verilen çay alanlarında
ve Çay İşletmeleri Genel Müdürlüğü tarafından düzenlenip kontrolleri yapılan
ruhsatlı çay alanlarında 2022 yılı üretim sezonunda yaş çay yaprağı üreterek
satışını yapan ruhsatlı üreticilerin desteklenmesini kapsar.


Dayanak


MADDE 3- (1) Bu Tebliğ, 19/10/2022 tarihli ve 6243 sayılı
Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan 2022 Yılında Yapılacak Tarımsal
Desteklemeler ve 2023 Yılında Uygulanacak Sertifikalı Tohum Kullanım Desteğine
İlişkin Karara dayanılarak hazırlanmıştır.


Tanımlar


MADDE 4- (1) Bu Tebliğde geçen;


a)
Bakanlık: Tarım ve Orman Bakanlığını,


b)
Çay tarım alanı: 2/4/2012 tarihli ve 2012/3067 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı
ile yürürlüğe konulan Çay Tarım Alanlarının Belirlenmesi ve Bu Alanlarda Çay
Tarımı Yapan Üreticilere Ruhsatname Verilmesine Dair Karar ile belirlenen ve
çay üretimine izin verilen çay alanlarını,


c)
ÇAY-KUR: Çay İşletmeleri Genel Müdürlüğünü,


ç)
İcmal 1: ÇAY-KUR fabrikaları için, üretici bazında 2022 yılı yaş çay ürünü fark
ödemesi desteğine esas örneği Ek-2’de yer alan belgeyi,


d)
İcmal 2: Özel sektör işletmeleri için, üreticilerin bağlı bulunduğu ÇAY-KUR
fabrikası bazında hazırlanan 2022 yılı yaş çay ürünü fark ödemesi desteğine
esas örneği Ek-3’te yer alan belgeyi,


e)
İcmal 3: 2022 yılı yaş çay ürünü fark ödemesi desteğine esas bilgilerin ÇAY-KUR
çay fabrikalarına göre icmalini gösteren ve bir örneği Ek-4’te yer alan belgeyi,


f)
İcmal 4: Üretici bazında 2022 yılı yaş çay ürünü fark ödemesi desteğini
gösteren ve bir örneği Ek-5’te yer alan belgeyi,


g)
Karar: 19/10/2022 tarihli ve 6243 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe
konulan 2022 Yılında Yapılacak Tarımsal Desteklemeler ve 2023 Yılında
Uygulanacak Sertifikalı Tohum Kullanım Desteğine İlişkin Kararı,


ğ)
Özel sektör işletmeleri: Ruhsatlı üreticilerden yaş çay alımını yapan ve satın
aldığı yaş çayı ticaret borsalarında tescil ettiren ticari
firmaları/işletmeleri,


h)
Ruhsatlı çaylık alan: Ruhsatnamede belirtilen ve üzerinde çay tarımı yapılan
alanı,


ı)
Ruhsatlı üretici: Çay tarım alanlarında çay tarımı yapan gerçek ve tüzel
kişileri,


i)
Üretim sezonu: 16/5/2022-31/12/2022 tarihleri arasını,


ifade
eder.


Ödeme yapılacak üreticiler


MADDE 5- (1) Ödemeler; ruhsatlı üretici olup Karardan
önceki yaş çay ürünü destekleme ödemelerine ilişkin kararlar doğrultusunda yaş
çay ürünü destekleme ödemelerinden faydalanmak için kamu ve/veya özel sektör
işletmelerine başvuruda bulunan ve ruhsatını yenileyen, 2022 yılı üretim
sezonunda da üreticiliği devam eden ruhsatlı üreticiler ile ilk defa 2022 yılı
üretim sezonunda yaş çay yaprağı üreterek satışını yapan ruhsatlı üreticilere
yapılır.


Ödeme miktarı


MADDE 6- (1) 5 inci maddede belirtilen ruhsatlı
üreticilere 2022 yılı yaş çay ürünü için fark ödemesi desteği yapılır. Fark
ödemesi desteği kilogram başına 30 kuruş olarak belirlenmiştir.


Görevli kurum ve kuruluşlar


MADDE 7- (1) 2022 yılı yaş çay ürünü fark ödemesi
desteği, ÇAY-KUR ve Bakanlık tarafından yürütülür.


Başvurular


MADDE 8- (1) Ruhsatlı üretici olup, Karardan önceki
yaş çay ürünü destekleme ödemelerine ilişkin kararlar doğrultusunda yaş çay
ürünü destekleme ödemelerinden faydalanmak için kamu ve/veya özel sektör
işletmelerine başvuruda bulunan, ruhsatını yenileyen ve 2022 yılı üretim
sezonunda da üreticiliği devam eden ruhsatlı üreticilere, kamu ve özel sektör
işletmeleri tarafından, 2022 yılı üretim sezonunda sattıkları yaş çay miktarı
üzerinden, üretici başvurusu olmaksızın 2022 yılı fark ödemesi desteği
düzenlenir.


(2)
Ancak kamu ve/veya özel sektör işletmelerine 2022 yılı üretim sezonunda
sattıkları yaş çay nedeniyle, bu fark ödemesi desteğinden ilk defa yararlanmak
isteyen ruhsatlı üreticiler ile bu yıl farklı özel sektör işletmelerine yaş çay
satan ruhsatlı üreticiler, bu Tebliğin yayımı tarihinden itibaren on beş gün
içinde çiftçi belgesi ve Ek-1’de yer alan başvuru dilekçesi ile birlikte T.C.
kimlik numarasını beyan ederek yaş çay sattıkları kamu ve/veya özel sektör
işletmelerine başvururlar. Başvuru dilekçesi ve çiftçi belgesinin yaş çay
satılan tüm kamu ve özel sektör işletmelerine verilmesi zorunludur.


Fark ödemesi desteğine esas yaş çayın satın alınması, tescili,
onayı ve icmallerin hazırlanması


MADDE 9- (1) Kamu ve özel sektör işletmeleri, 4/1/1961
tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ilgili maddeleri gereğince müstahsil
makbuzu veya fatura ile onaylı yaş çay tahakkuk bordrosu düzenlemek suretiyle
ruhsatlı üreticilerden satın aldıkları yaş çay ürünü miktarını ticaret
borsalarında tescil ettirirler. Fark ödemesi desteğine esas yaş çay
miktarlarının; ticaret borsalarınca tescil edilmesi, müstahsil makbuzu ve/veya
fatura ile onaylı yaş çay tahakkuk bordrosu düzenlenmesi suretiyle satın
alınması esastır.


(2)
Tescil edilen miktar doğrultusunda fark ödemesi desteğinden faydalanacak olan
ruhsatlı üreticiler için başvuru tarihinin bitimini müteakip on gün içinde
ÇAY-KUR İcmal 1’i, özel sektör işletmeleri ise İcmal 2’yi düzenler.


(3)
Kamu ve özel sektör yaş çay işletmelerince düzenlenen bu icmaller on gün
içerisinde ticaret borsalarında onaylattırılır.


(4)
Ticaret borsaları 2022 yılı üretim sezonunda kendilerine tescil ettirilen yaş
çay miktarlarını işletme bazında ÇAY-KUR’a bildirir.


(5)
Özel sektör işletmeleri, üretici bazında hazırladıkları İcmal 2’nin, ticaret
borsalarında onayını müteakip, ÇAY-KUR fabrikası bazında fark ödemesi desteğine
esas toplam yaş çay miktarını gösteren İcmal 3’ü hazırlar ve onaylar.
Hazırlanan İcmal 3, borsa onayına gerek olmaksızın ÇAY-KUR’ a iki suret olarak
gönderilir. Teslim edilen icmalin bir sureti, ÇAY-KUR tarafından üzerine
“Görülmüştür” ibaresi konularak ilgili özel sektör işletmesine gönderilir.


(6)
Özel sektör işletmeleri tarafından düzenlenen üretici bazındaki İcmal 2,
ticaret borsalarında onayını müteakip, üç gün içerisinde İcmal 3 ile birlikte
ÇAY-KUR’ a ait üretici kayıtlarının bulunduğu çay fabrikalarına teslim edilir.


(7)
ÇAY-KUR’ a ait çay fabrikalarınca, özel sektör işletmeleri tarafından
gönderilen üretici icmallerindeki yaş çay miktarları ile kendi icmallerindeki
yaş çay miktarları on gün içinde üretici bazında birleştirilir ve üreticilerin
2022 yılı üretim sezonunda satmış olduğu toplam yaş çay miktarları belirlenir.
Buna göre ÇAY-KUR tarafından üretici bazında yaş çay ürünü fark ödemesi destek
tutarlarını gösteren üretici bazında İcmal 4 hazırlanır.


(8)
Ruhsatlı üreticilerin 2022 yılında üretip satmış oldukları yaş çay miktarları
ruhsatlı alanları ile ilişkilendirilir. Üreticilere, 2022 yılı yaş çay üretim
sezonunda dekar başına en fazla 2.766 kilograma kadar yapılan çay satışına fark
ödemesi desteği yapılır. Fazlalık kısma ödeme yapılmaz. Bu doğrultuda destek
tutarları hesaplanır ve hesaplanan destek tutarları, ÇAY-KUR tarafından ödenek
tahsisi için Tarım ve Orman Bakanlığına bildirilir.


(9)
Birden fazla fabrikada ruhsatlı üreticilik kaydı bulunan üreticilerin, fark
ödemesine esas çay miktarlarının belirlenmesinde, üreticinin toplam ruhsatlı
çaylık alanı esas alınır.


(10)
Çay bahçesinin aynı üretim sezonunda birden fazla üretici tarafından
kullanılması halinde, destekleme ilk üretimi yapan üreticiye ödenir. İlk
üretimi yapan üreticinin çay üretiminde bulunmaması ya da çay satışının dekar
başına 2.766 kilogramın altında kalması halinde, sonradan aynı araziyi kullanan
üreticilere, ilk üreticilerin üretim miktarı da dikkate alınarak, aynı alan
için dekar başına 2.766 kilogramı aşmayacak şekilde ödeme yapılır.


Fark ödemesi desteğine esas üretici icmallerinin hazırlanmasında
dikkat edilecek hususlar


MADDE 10- (1) Ticaret borsalarına tescil
ettirilmeyen miktarlar ile müstahsil makbuzu ve/veya fatura ile onaylı yaş çay
tahakkuk bordrosu düzenlenmeden satın alınan yaş çaylar için fark ödemesi
desteği ödemesi yapılmaz.


(2)
Müstahsil makbuzu ve/veya fatura ile onaylı yaş çay tahakkuk bordrosu hangi
ruhsatlı üretici adına düzenlenmiş ise fark ödemesi desteği icmali de mutlak
surette o ruhsatlı üretici adına düzenlenir.


(3)
ÇAY-KUR fabrikaları tarafından düzenlenecek olan İcmal 1, üreticilerin T.C.
kimlik numarasına göre hazırlanır. Birden fazla ruhsatı olan üreticilerin fark
ödemesi desteğine esas yaş çay miktarları, tek bir cüzdanda T.C. kimlik
numarası üzerinden birleştirilmek suretiyle düzenlenir.


(4)
Özel sektör işletmeleri tarafından düzenlenen İcmal 2, borsada tescil yaptığı
isme göre hazırlanır. Özel sektör işletmeleri; İcmal 2’yi, üreticinin kayıtlı
olduğu ÇAY-KUR fabrikası bazında hazırlar. Özel sektör işletmeleri kendisine
yaş çay satan üreticinin birden fazla ÇAY-KUR fabrikasına kayıtlı olması
durumunda, her bir fabrika için ayrı olmak üzere o üreticinin kayıtlı olduğu
toplam fabrika sayısı kadar icmal hazırlar.


(5)
Özel sektör işletmeleri tarafından, ÇAY-KUR fabrikası adına hazırlanacak olan
İcmal 2’de, bir üreticiye ait destekleme bilgileri yalnızca bir satırda
belirtilir. Aynı üretici için birden fazla satırda destekleme bilgileri
belirtilmez.


(6)
Özel sektör işletmeleri tarafından hazırlanacak olan İcmal 2’de, “Ruhsat No.”
ve “Cüzdan No.” sütunlarına üreticinin ÇAY-KUR kayıtlarında yer alan ruhsat
numarası ile cüzdan numarası yazılır. Hiçbir şekilde ad, soyad ve baba
adlarında kısaltma yapılmaz. İcmallerde T.C. kimlik numarası belirtilmeyen
üreticilere ödeme yapılmaz. Fark ödemesine esas icmaller bilgisayar ortamında
hazırlanır ve icmallerin her sayfası yetkililer tarafından imzalanır.


Askı işlemleri


MADDE 11- (1) ÇAY-KUR fabrikaları
tarafından üretici bazında hazırlanan, üreticilerin 2022 yılı üretim sezonunda
satmış olduğu toplam yaş çay miktarlarına göre hesaplanan destek tutarlarını
gösteren İcmal 4, ÇAY-KUR’ a ait çay fabrikalarında on gün süreyle askıya
çıkarılır. Askıya çıkarma, indirme, tarih ve saati tutanağa bağlanır. Askı
süresince herhangi bir itiraz olmaz ise icmallerdeki bilgiler doğru kabul
edilir. Daha sonra yapılacak herhangi bir itiraz değerlendirmeye alınmaz ve
herhangi bir hak doğurmaz.


(2)
ÇAY-KUR’ a ait çay fabrikaları tarafından icmallerin askıda kalma süresi
zarfında maddi hatalara ilişkin olarak yapılan yazılı itirazlar, askı süresi ve
bu sürenin bitiminden itibaren on gün içerisinde değerlendirilir. Askı
süresince yapılan itirazların değerlendirilmesi sonucunda icmallerde düzeltme
yapılmış ise icmaller yeniden düzenlenir. Düzenlenen icmallerdeki destek
tutarları ÇAY-KUR tarafından ödenek tahsisi için Bakanlığa bildirilir.


(3)
Özel sektör işletmelerince düzenlenen İcmal 2 ile İcmal 3’ün karşılaştırması
yapılır. Tespit edilen hatalar, ilgili işletmeye bir yazı ile bildirilerek
birlikte düzeltilmesi sağlanır.


(4)
Özel sektör işletmeleri tarafından ÇAY-KUR fabrikalarında üreticilik kaydı
bulunmayan üreticiler adına icmal düzenlenmiş ise bu üreticilerin fark ödemesi
desteğinden yararlanamayacakları ilgili özel sektör işletmelerine yazı ile
bildirilir.


Finansman ve ödemeler


MADDE 12- (1) Bakanlık, 2023 Mali Yılı
Bütçesinin ilgili harcama kaleminden, T.C. Ziraat Bankası A.Ş. Genel Müdürlüğü
tarafından, doğrudan üreticilere ödeme yapılmak üzere ÇAY-KUR’ a kaynak
aktarır. Bu Tebliğin uygulanmasıyla ilgili olarak üstlendiği hizmetlerden
dolayı üreticilere ödenen destek tutarının % 0,1’i oranında hizmet komisyonu
ÇAY-KUR’ a, % 0,2’si oranında hizmet komisyonu ise T.C. Ziraat Bankası A.Ş.
Genel Müdürlüğüne Bakanlık tarafından ayrıca ödenir.


(2)
Fark ödemesi desteği, T.C. Ziraat Bankası A.Ş. Genel Müdürlüğü tarafından,
Bakanlığın ilgili kuruluşu olan ÇAY-KUR aracılığı ile üreticilere ödenir.


(3)
Ödemeler, ÇAY-KUR’ a kaynak aktarılmasını müteakip, ruhsatlı üreticilerin
kayıtlı olduğu ÇAY-KUR fabrikalarının anlaşmalı olduğu bankalardaki üretici
adına önceden açılmış bulunan hesaplara yapılır.


(4)
Ruhsatlı üreticinin kayıtlı olduğu ÇAY-KUR fabrikasının anlaşmalı olduğu
bankada adına açılmış hesabı bulunmayan üreticilere ödeme yapılmaz. Ödeme hesap
açılması halinde yapılır.


Fark ödemesi desteğinden yararlanamayacak olanlar


MADDE 13- (1) Mücbir sebepler, fark ödemesi
desteğinden faydalanacak kişinin ölümü, yangın, deprem ve sel gibi tabii
afetler dışında aşağıdaki üreticiler fark ödemesi desteğinden yararlanamazlar:


a)
8 inci maddede belirtilen süre içerisinde istenilen belgelerle başvuruda
bulunmayan üreticiler.


b)
Askı listelerinde ismi bulunmayan veya askı süresi sonuna kadar hatalı
kayıtların düzeltilmesi için yazılı başvuruda bulunmayan üreticiler.


c)
Ruhsatsız üreticiler.


ç)
Üretim sezonundan önce ruhsatlı üreticiliği sona erenler.


d)
Çay Tarım Alanlarının Belirlenmesi ve Bu Alanlarda Çay Tarımı Yapan Üreticilere
Ruhsatname Verilmesine Dair Karar doğrultusunda ruhsatını yenilemeyen
üreticiler.


e)
Kamu kurum ve kuruluşları.


Denetim, haksız ödemelerin geri alınması ve hak mahrumiyeti


MADDE 14- (1) Yaş çay ürünü fark ödemesi
desteği ödemelerinin denetimini sağlayacak tedbirleri almaya Bakanlık
yetkilidir. Bu amaçla yapılacak çalışmalarda gerektiğinde diğer kamu kurum ve
kuruluşları ile ziraat odaları ve ticaret borsalarının hizmetlerinden
yararlanılır.


(2)
Bu Tebliğde belirlenen ilgili birimler, kendilerine ibraz edilen belgelerin
kontrolünden ve kendi hazırladıkları belgelerden sorumludurlar. Bu yükümlülüğü
yerine getirmeyerek haksız yere ödemeye neden olanlar ile ödemelerden haksız
yere yararlanmak üzere sahte veya içeriği itibarıyla gerçek dışı belge
düzenleyen ve kullananlar hakkında gerekli idari işlemler yapılarak hukuki ve
cezai süreç başlatılır.


(3)
Haksız yere yapılan destekleme ödemeleri, ödeme tarihinden itibaren 21/7/1953
tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51 inci
maddesinde belirtilen gecikme zammı oranları dikkate alınarak hesaplanan kanunî
faizi ile birlikte, anılan Kanun hükümlerine göre geri alınır. Haksız ödemenin
yapılmasında ödemeyi sağlayan, belge veya belgeleri düzenleyen gerçek ve tüzel
kişiler, geri alınacak tutarların tahsilinde müştereken sorumlu tutulurlar.


(4)
Bu Tebliğ ile belirlenen destekleme ödemelerinden, idari hata sonucu düzenlenen
belgelerle yapılan ödemeler hariç, haksız yere yararlandığı tespit edilen
üreticiler beş yıl süreyle hiçbir destekleme programından yararlandırılmazlar.
Bu durumda olan üretici bilgileri ÇAY-KUR tarafından üreticilerin çay tarımı
yaptığı yerdeki Bakanlık il müdürlüğüne bildirilir. Bu üreticiler ile ilgili
18/4/2006 tarihli ve 5488 sayılı Tarım Kanununun 23 üncü maddesi kapsamındaki
iş ve işlemler il tahkim komisyonlarınca yürütülür ve alınan kararlar gerekli
tedbirlerin alınması için ÇAY-KUR’a bildirilir.


Sorumluluk


MADDE 15- (1) Kamu ve özel sektör yaş çay
işletmeleri, satın aldıkları yaş çay yaprağı karşılığı, 213 sayılı Kanunun
ilgili maddeleri gereğince müstahsil makbuzu veya fatura ile onaylı yaş çay
tahakkuk bordrosu düzenleyerek üreticiye vermek zorundadır. Bu belgelerin
üretici tarafından beş yıl saklanması zorunludur.


(2)
Kamu ve özel sektör yaş çay işletmeleri düzenledikleri bilgi ve belgelerin
doğruluğundan sorumludurlar. Ürün teslim edildiği halde, ürün karşılığı belge
vermeyen yaş çay işletmeleri hakkında, 213 sayılı Kanunun ilgili maddeleri
uyarınca ceza kovuşturması ve diğer kanuni işlemler yapılır.


(3)
Kamu ve özel sektör işletmeleri fark ödemesi desteği ile ilgili olarak yapılan
tüm bilgi ve belgelerin suretlerini kontrol amacıyla muhafaza ederler.


Yürürlükten kaldırılan tebliğ


MADDE 16- (1) 31/12/2021 tarihli ve 31706
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türkiye Tarım Havzaları Üretim ve Destekleme
Modeline Göre Yaş Çay Üreticilerine 2021 Yılı Yaş Çay Ürünü İçin Fark Ödemesi
Desteği Yapılmasına Dair Tebliğ (Tebliğ No: 2021/51) yürürlükten kaldırılmıştır.


Tamamlanamayan işlemler


GEÇİCİ MADDE 1- (1) 16 ncı madde ile yürürlükten
kaldırılan Türkiye Tarım Havzaları Üretim ve Destekleme Modeline Göre Yaş Çay
Üreticilerine 2021 Yılı Yaş Çay Ürünü İçin Fark Ödemesi Desteği Yapılmasına
Dair Tebliğ (Tebliğ No: 2021/51) hükümleri çerçevesinde başlatılmış ve
sonuçlandırılamamış olan işlemler söz konusu Tebliğ hükümlerine göre
sonuçlandırılır.


Yürürlük


MADDE 17- (1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde
yürürlüğe girer.


Yürütme


MADDE 18- (1) Bu Tebliğ hükümlerini Tarım
ve Orman Bakanı yürütür.


 


Ekleri için tıklayınız