2847 sayılı Türkiye Emekli Subaylar, Emekli Astsubaylar, Emekli Uzman Erbaşlar, Harp Malulü Gaziler, Şehit Dul ve Yetimleri ile Muharip Gaziler Dernekleri Hakkında Kanun

TÜRKİYE
EMEKLİ SUBAYLAR, EMEKLİ ASTSUBAYLAR, EMEKLİ UZMAN


ERBAŞLAR, HARP MALULÜ
GAZİLER, ŞEHİT DUL VE YETİMLERİ İLE


MUHARİP GAZİLER DERNEKLERİ
HAKKINDA KANUN[1]


 


Kanun
Numarası                    : 2847


Kabul
Tarihi                           : 16/6/1983


Yayımlandığı
Resmî Gazete  : Tarih: 18/6/1983          Sayı: 18081


Yayımlandığı
Düstur              : Tertip: 5                       Cilt: 22                Sayfa:
425


 


Amaç ve kapsam


Madde
1 – Bu
Kanun, Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığından
ayrılanların askerlik mesleğine ilişkin ortak anılarını yaşatmak dayanışmalarını
devam ettirmek, sosyal ve kültürel ihtiyaçlarını karşılamak gayesiyle kuracakları
Türkiye Emekli Subaylar, Türkiye Emekli Astsubaylar, Türkiye Emekli Uzman Erbaşlar,
Türkiye Harp Malulü Gaziler, Şehit Dul ve Yetimleri ile Türkiye Muharip Gaziler
derneklerinin tabi olacakları esas ve usulleri düzenler.[2]


 


Tanımlar


Mükerrer
Madde 1 – (Ek: 23/7/1999 – 4417/1 md.)


Bu
Kanunda geçen; Muharip Gazi: Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı
ve Sahil Güvenlik Komutanlığı mensuplarından harbe fiilen katılanları,[3]


Malul Gazi: Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı
ve Sahil Güvenlik Komutanlığı mensuplarından; Türkiye Cumhuriyeti Devleti sınırlarını
korumak ve güvenliğini sağlamak görevi ile harpte veya Devletin bekasını hedef alan
terör örgütlerine karşı yurt içi ve yurt dışı mücadelede her çeşit düşman veya terörist
silahlarının tesiriyle veya harp bölgesindeki harekat ve hizmetler sırasında, bu
harekat ve hizmetlerin sebep ve tesiriyle yaralanarak tedavileri sonucunda engelliliği
rapor ile kesinleşenleri.3[4]


İfade
eder.





Kurucular


Madde
2 – Bu
Kanuna tabi derneklerden:


a)
Türkiye Emekli Subaylar Derneği; Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı
ve Sahil Güvenlik Komutanlığından emeklilik veya maluliyet nedeniyle ayrılan subaylar,[5]


b)
Türkiye Emekli Astsubaylar Derneği; Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı
ve Sahil Güvenlik Komutanlığından emeklilik veya maluliyet nedeniyle ayrılan astsubaylar,[6]


c)
Türkiye Harp Malulü Gazileri Şehit Dul ve Yetimleri Derneği; harp ve vazife malulü
olanlar,


d)
Türkiye Muharip Gaziler Derneği; savaşa katılanlar.


e) (Ek:18/2/2021-7281/19
md.) Türkiye Emekli Uzman Erbaşlar Derneği; Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma
Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığından emeklilik, maluliyet ve sağlık
nedeniyle ayrılan veya sözleşmesini yenilemeyerek ayrılan uzman erbaşlardan en az
on yıl görev yapmış olanlar,


Tarafından
kurulur.


 


Tüzelkişilik kazanma


Madde
3 – (Değişik birinci fıkra:18/2/2021-7281/20 md.) Bu
Kanuna göre kurulacak derneklerin tüzükleri ilgili mülki amire verilir. Mülki amir
İçişleri Bakanlığının ve Milli Savunma Bakanlığının görüşünü alarak tüzüğü inceler.
Bu Kanuna ve 4/11/2004 tarihli ve 5253 sayılı Dernekler Kanununa aykırılık ve noksanlık
bulunmaz ise dernek, Dernekler Kütüğüne kaydedilir ve kayıt tarihinde tüzel kişilik
kazanır.


(Değişik ikinci fıkra:18/2/2021-7281/20 md.) Tüzük, kayıt tarihi ile birlikte kuruculara, İçişleri Bakanlığına
ve Milli Savunma Bakanlığına tebliğ edilir.


Tüzüklerde
yapılacak değişiklikler hakkında da aynı yöntem uygulanır.


 


Üye olabilecekler


Madde
4 – (Değişik: 6/11/1996 - 4204/1 md.)


2
nci maddeye göre kurulacak derneklerden;


a) Türkiye Emekli Subaylar Derneğine, bu Derneği kurma hakkına
sahip olanlar, bunların eşleri ile dul ve yetimleri,


b)
Türkiye Emekli Astsubaylar Derneğine, bu Derneği kurma hakkına sahip olanlar, bunların
eşleri ile dul ve yetimleri,


c)
Türkiye Harp Malulü Gaziler, Şehit Dul ve Yetimleri Derneğine, bu Derneği kurma
hakkına sahip olanlar, bunların eşleri ile dul ve yetimleri, şehitlerin dul ve yetimleri
ile şehitlerin anne ve babaları,[7]


d) Türkiye Muharip Gaziler Derneğine, bu Derneği kurma hakkına
sahip olanlar, Kuvayı Milliye'ye katılanlar, savaş ilan edilmemiş olsa bile savaşa
katılanlar, işgal kuvvetlerine karşı çarpışanlar, çatışmaya taraf olan bir devletin
silahlı güçlerine karşı savaşanlar, bunların eşleri ile dul ve yetimleri,


e) (Ek:18/2/2021-7281/21
md.) Türkiye Emekli Uzman Erbaşlar Derneğine, bu Derneği kurma hakkına sahip
olanlar, bunların eşleri ile dul ve yetimleri,


Üye
olabilirler.


 


Kurucu ve üye olamayacaklar


Madde 5 – 2 nci
maddenin birinci fıkrasının (e) bendi hükmü saklı kalmak kaydıyla, Türk Silahlı
Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığından emeklilik
hakkı kazanmadan istifa edenler (savaşanlar hariç), mahkeme kararı ile çıkarılanlar,
disiplinsizlik veya ahlaki nedenlerle ayırma işlemine tabi tutulanlar, sözleşmeleri
feshedilenler ile kamu görevinden çıkarılanlar bu Kanuna tabi dernekleri kuramaz
ve üye olamazlar.[8]


 


Yasaklar


Madde
6 – Bu
Kanunla kurulması öngörülen derneklerin dışında; aynı amacı güden, bu derneklerin
isimleriyle veya bunların isimlerinin baş ve sonuna ekler yaparak veya asker, gazi,
muharip, askeri okul adlarını veya benzeri isimleri kullanarak dernek kurulamaz.


(Ek:
23/7/1999 – 4417/2 md.) Bu Kanuna göre kurulan dernekler, siyasi
partilerden, işçi ve işveren sendikalarından ve mesleki kuruluşlardan maddi yardım
kabul edemezler ve adı geçen kurumlara maddi yardımda bulunamazlar.


 


Kamu yararına çalışma


Madde 7 – Bu Kanuna göre kurulan dernekler kamu
yararına çalışan derneklerden sayılırlar. Bu derneklere yardım yapılabilmesi için
ayrıca Milli Savunma Bakanlığı Bütçesine ödenek konulabilir.


 


Derneklere ilişkin hükümlerin uygulanması


Madde
8 –
Bu Kanunda özel hüküm bulunmayan hallerde Dernekler Kanunu ile Türk Medeni Kanununun
dernekler hakkındaki hükümleri uygulanır.





Yönetmelik


Madde 9 – Bu Kanunda
gösterilen derneklerin, yurt dışındaki aynı amacı güden dernekler tarafından düzenlenen
toplantılara katılmalarına izin verilmesi ve benzeri yabancı dernek temsilcilerinin
Türkiye'ye davet edilmesi, bu toplantılar ile yurt içi ve yurt dışı tanıtma faaliyetlerinden
uygun görülenlerin giderlerinin hangi ölçüde karşılanacağı hususları ile ilgili
usul ve esaslar, üyelerin ulusal bayramlarda ve kurtuluş günlerinde giyecekleri
kıyafetlerin şekli takabilecekleri madalya ve benzeri alametlerin neler olacağı,
Milli Savunma Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikte düzenlenir.


 


Geçici
Madde 1 – Bu Kanunun yayımı tarihini izleyen bir ay içerisinde, Milli
Savunma ve İçişleri bakanları halen mevcut derneklerin yönetim kurullarından, mensuplarının
tabi olduğu statüyü dikkate alarak yeni kurulacak derneklerin kurucu heyetlerinde
görev alacak kişilerin tespitini ister. Bu süre içinde dernekler, kurucu heyette
görev alacak kişileri belirlemez veya bildirilenler gerekli nitelikleri haiz olmaz
yahut sayısı yediden az olursa, yetkili bakanlar kurucu heyetleri doğrudan oluşturur.


Bu şekilde oluşturulan kurucu heyetler, Dernekler Kanununa
ve bu Kanunda öngörülen esasları dikkate alarak yeni kurulacak derneklerin tüzüklerini
hazırlayıp iki ay içinde Milli Savunma Bakanlığına vermek zorundadır. Milli Savunma
Bakanlığı tüzükleri inceleyip, kanuna uygunluğunu sağlayarak, nihai şeklini verir.


 


Geçici Madde 2 – Mevcut
dernekler, geçici 1 inci maddeye göre yeni derneklerin kurulma işlemlerinin tamamlanmasını
izleyen üç ay içinde genel kurullarını toplayıp üyelerinin tabi olduğu statülerini
dikkate alarak, yeni kurulan derneklerden birine intibak ve mal varlıklarının bu
Kanuna göre kurulacak derneklerden bir veya birkaçına intikali hususunda gerekli
kararı almak zorundadır. Belirlenen sürede bu kararı almayan dernekler süre bitiminde
infisah etmiş sayılır. Bu derneklerin mal varlıkları bu Kanuna göre kurulan derneklerden
Milli Savunma ve İçişleri bakanlarınca uygun görülecek bir veya birkaçına intikal
ettirilir.


Mal
varlıklarının bu Kanuna göre kurulan derneklerden bir veya birkaçına intikali için
karar alınmasında üyelerinin statü ve miktarı gözönünde bulundurulur.


İltihak
suretiyle veya infisah etmiş sayılarak tüzelkişilikleri sona eren derneklerin üyeleri,
tabi oldukları statüye göre yeni kurulan derneklere yeniden üye kaydedilir.


 


Geçici Madde 3 – Üyelerin
nitelikleri ve kuruluş amaçları bakımından geçici 2 nci maddeye göre iltihak kararı
alması veya infisah etmiş sayılması mümkün olmayan ancak tüzüklerinde belirlenen
amaç ve kullandıkları isimler bakımından bu Kanun esaslarına aykırı durumda olan
dernekler, bu Kanunun yayımını izleyen bir ay içinde İçişleri Bakanlığınca tespit
edilerek ilgililere yazılı olarak bildirilir. Dernekler bu bildirimden itibaren
altı ay içinde gerekli değişiklikleri yaparak tüzüklerindeki Kanuna aykırılıkları
gidermek zorundadır. Belirlenen sürede gerekli değişiklikleri yapmayan dernekler,
süre bitiminde infisah etmiş sayılır ve Dernekler Kanununa göre tasfiye edilir.





Geçici Madde 4- (Ek:18/2/2021-7281/23 md.)


Bu maddenin yayımı tarihini
müteakip;


a) Milli Savunma ve İçişleri
Bakanları ilk genel kurul toplantısını gerçekleştiren uzman erbaş derneklerinin
yönetim kurullarından bir ay içinde, yeni kurulacak derneğin kurucu heyetlerinde
görev alacak kişilerin tespitini ister. Bu süre içinde dernekler, kurucu heyette
görev alacak kişileri belirlemez veya bildirilenler gerekli nitelikleri haiz olmaz
yahut sayısı yediden az olursa, yetkili Bakanlar kurucu heyetleri doğrudan oluşturur.


b) Bu şekilde oluşturulan
kurucu heyetler, Dernekler Kanunu ve bu Kanunda öngörülen esasları dikkate alarak
yeni kurulacak derneğin tüzüğünü hazırlayıp iki ay içinde ilgili mülki amire vermek
zorundadır. Mülki amir İçişleri Bakanlığının ve Milli Savunma Bakanlığının görüşünü alarak tüzüğü inceler ve 3 üncü madde hükümlerine göre işlem tesis eder.


Mevcut dernekler, birinci
fıkra hükümlerine göre yeni derneğin kurulma işlemlerinin tamamlanmasını izleyen
üç ay içinde genel kurullarını toplayıp üyelerinin yeni kurulan derneğe intibak
ve mal varlıklarının bu Kanuna göre kurulacak derneğe intikali veya tüzüklerini
bu Kanun hükümlerine uygun hale getirme hususunda gerekli kararı almak zorundadır.
Belirlenen sürede bu kararı almayan dernekler süre bitiminde infisah etmiş sayılır.
Bu derneklerin mal varlıkları Milli Savunma ve İçişleri Bakanlarınca bu Kanuna göre
kurulan derneğe intikal ettirilir.


Üyelerin
nitelikleri ve kuruluş amaçları bakımından ikinci fıkra hükümlerine göre iltihak kararı alması veya infisah etmiş sayılması mümkün olmayan ancak tüzüklerinde belirlenen
amaç ve kullandıkları isimler bakımından bu
Kanun esaslarına aykırı
durumda olan dernekler, bu maddeyi ihdas eden Kanunun yayımını izleyen bir ay içinde İçişleri Bakanlığınca
tespit edilerek ilgililere yazılı olarak bildirilir. Dernekler bu bildirimden itibaren altı ay içinde gerekli değişiklikleri
yaparak tüzüklerindeki Kanuna aykırılıkları gidermek zorundadır.
Belirlenen
sürede gerekli değişiklikleri yapmayan dernekler, süre bitiminde infisah etmiş sayılır ve Dernekler Kanununa göre tasfiye edilir.


 


Yürürlük


Madde
10 – Bu Kanun yayım tarihinde yürürlüğe girer.


 


Yürütme


Madde
11 – Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.





2847
SAYILI KANUNA EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN MEVZUATIN


YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHİNİ GÖSTERİR LİSTE


 







Değiştiren
Kanunun Numarası



2847 Sayılı
Kanunun Değişen veya İptal Edilen Maddeleri



Yürürlüğe
Giriş Tarihi






4204



4



12/11/1996






4417



Mükerrer
Madde 1, 6



29/7/1999






6462



Mükerrer
Madde 1



3/5/2013






7281



Kanunun Adı,
1, Mükerrer Madde 1, 2, 3, 4, 5, Geçici Madde 4



5/3/2021






7517



4



28/6/2024









 











[1]
18/2/2021 tarihli ve 7281 sayılı Kanunun 17 nci maddesiyle, bu Kanunun Adı
“Türkiye Emekli Subaylar, Emekli Astsubaylar, Harp Malulü Gaziler, Şehit Dul ve
Yetimleri ile Muharip Gaziler Dernekleri Hakkında Kanun” iken metne işlendiği
şekilde değiştirilmiştir.







[2]
18/2/2021 tarihli ve 7281 sayılı Kanunun 17 inci maddesiyle, bu fıkrada yer
alan “Türk Silahlı Kuvvetlerinden ayrılanların” ibaresi “Türk Silahlı
Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığından
ayrılanların” şeklinde değiştirilmiş, fıkraya “Türkiye Emekli Astsubaylar,”
ibaresinden sonra gelmek üzere “Türkiye Emekli Uzman Erbaşlar,” ibaresi
eklenmiştir.







[3] 18/2/2021 tarihli ve 7281 sayılı Kanunun 18 inci maddesiyle, bu
fıkranın “Muharip Gazi” ve “Malûl Gazi” tanımlarında yer alan “Türk Silahlı
Kuvvetleri” ibarelerinden sonra gelmek üzere “, Jandarma Genel Komutanlığı ve
Sahil Güvenlik Komutanlığı” ibaresi eklenmiştir.







[4]
25/4/2013 tarihli ve 6462 sayılı Kanunun 1 inci maddesiyle, bu fıkrada yer alan
“sakatlığı” ibaresi “engelliliği” şeklinde değiştirilmiştir.







[5]
18/2/2021 tarihli ve 7281 sayılı Kanunun 19 uncu maddesiyle, bu bentte yer alan
“Türk Silahlı Kuvvetlerinden” ibaresi “Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel
Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığından” şeklinde değiştirilmiştir.







[6]
18/2/2021 tarihli ve 7281 sayılı Kanunun 19 uncu maddesiyle, bu bentte yer alan
“Türk Silahlı Kuvvetlerinden emeklilik veya maluliyet nedeniyle ayrılan
astsubaylar ile uzman çavuş, uzman jandarma çavuşlar,” ibaresi “Türk Silahlı
Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığından
emeklilik veya maluliyet nedeniyle ayrılan astsubaylar,” şeklinde
değiştirilmiştir.







[7]
12/6/2024 tarihli ve 7517 sayılı Kanunun 23 üncü maddesiyle bu bentte yer
alan “şehitlerin dul ve yetimleri” ibaresinden sonra gelmek üzere “ile
şehitlerin anne ve babaları” ibaresi eklenmiştir.







[8]
18/2/2021 tarihli ve 7281 sayılı Kanunun 22 nci maddesiyle, bu fıkrada yer alan
“Türk Silahlı Kuvvetlerinden emeklilik” ibaresi “2 nci maddenin birinci
fıkrasının (e) bendi hükmü saklı kalmak kaydıyla, Türk Silahlı Kuvvetleri,
Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığından emeklilik”
şeklinde değiştirilmiş ve fıkraya “ayırma işlemine tabi tutulanlar,”
ibaresinden sonra gelmek üzere “sözleşmeleri feshedilenler ile kamu görevinden
çıkarılanlar” ibaresi eklenmiştir.