Türkiye Cumhuriyeti Limanlarını, Hava Üslerini ve Hava Alanlarını Ziyaret Edecek veya Karasularında Hareket Yapacak Olan Yabancı Deniz ve Hava Kuvvetlerinin Uyması Gereken Hususlara Dair Yönetmelik

Türkiye Cumhuriyeti limanlarını, hava üslerini ve hava alanlarını zıyaret edecek veya karasularında harekat yapacak olan yabancı deniz ve hava kuvvetleri diplomatik kanaldan Türkiye Cumhuriyeti Hükümetinden izin almak mecburiyetindedir.Böyle bir izin almak isteyen her devlet ziyaretten en az 15 gün evvel Türk Hükümetine gemi ve uçaklarının sayı ve özelliklerini, birlik ve gemi komutanlarının isimlerini, mürettebat adedini, ziyaretin süre ve gayesini bildirmek zorundadır.

Yabancı denizaltı gemileri, Türk karasularında bulundukları sürece dalmış olarak seyredemezler.

Yabancı bir devlete ait olupta, milletlerarası nezaket kurallarının gerektirdiği hallerde, Türk karasuları ve limanları ile hava üs ve hava alanlarına girmelerine izin verilecek olan deniz ve hava kuvvetlerinin durum ve sayısını tesbit, kalış sürelerini sınırlama hakkı Türkiye Cumhuriyeti Hükümetine aittir.

Yabancı Devlet Başkanlarını ve Hükümran Haneden mensuplarını taşıyan deniz ve hava vasıtaları ile, arıza, tehlike ve beklenmedik hallerde Türk limanlarına girmek ve hava üs ve alanlarına inmek zorunda kalan deniz ve hava vasıtaları, yönetmeliğin 1 inci ve 3 üncü maddesi hükümleri kapsamı dışında mütalaa edilirler.

Yabancı deniz kuvvetleri gemileri, Türk karasularına girdiklerinde mevcut muhabere vasıtaları ile en müsait Türk askeri makamlarına bu durumu bildirmek ve kendi bayraklarını çekmek ile sorumludurlar.

Bir deniz komutanı veya liman başkanının bulunduğu bütün Türkiye limanlarında, Yabancı Deniz Kuvvetleri bu makamların kendilerine gösterecekleri noktalara demirlemek zorundadırlar.Bu gemilere ait deniz vasıtaları da gösterilen mahallerin dışına yanaşmazlar.

Yabancı deniz ve hava kuvvetleri için verilmiş olan liman ve hava üslerinde kalma izinleri, Türkiye Cumhuriyeti Hükümetinin lüzum görüp ilgili devletleri haberdar etmesi sonucunda geri alınabilir. Böyle bir emir alan deniz kuvveti gemileri 6 saat içinde, hava kuvveti uçaklarının 2 saat içinde liman veya hava üslerini terketmeleri, yahut kendilerine gösterilecek yeni liman veya üslerine intikalleri gereklidir.

Özel bir izinle Türk liman ve karasulariyle hava üs ve hava alanlarında bulunan yabancı kuvvet personelinin yasak bölgelere girmelerine 1110 sayılı kanun hükümleri saklı kalmak şartiyle müsaade edilebilir.

Özel andlaşmalarla kabul edilmiş manevra, tatbikat ve eğitimler haricinde; yabancı devlet deniz ve hava kuvvetlerinin Türkiye Liman ve Karasuları ile hava üslerinde ve semalarında her türlü eğitim ve atış yapmaları yasaktır.

Yabancı deniz ve hava kuvvetlerine mensup şahısların yasak bölgelerin fotoğraflarını çekmeleri, planlarını yapmaları, Hükümetin izni olmaksızın herhangi bir hidrografik ölçü yapmaları, çeşitli denizcilik işaretleri koymaları, sahil bölgelerinde keşif uçuşları yapmaları ve havadan fotoğraf çekmeleri yasaktır.

Bünyesinde uçak bulunduran yabancı devlet gemileri Türk karasularında bulundukları süre zarfında, uçak uçuramaz ve indiremezler. Ancak, zaruri haller vukuunda uçak uçurulması ve indirilmesi hususi bir izne tabidir.

Yabancı deniz ve hava kuvvet personeli ancak gezmek ve spor temasları yapmak için mahallin mülki amiri ve garnizon komutanının müsaadesi ile 5682 sayılı Pasaport Kanunu ve 5683 sayılı yabancıları Türkiye'de ikamet ve seyyahatleri hakkındaki kanun hükümlerine uygun olarak sahile çıkabilir veya hava üssünden ayrılabilirler, silahlı olamazlar, merasim ve gösteri için silahlı personel çıkarılmak istendiği takdirde mahalli makamlardan önceden izin alınması ve yapılacak merasim veya gösteri hakkında gerekli bilgi verilmesi zorunludur.Subaylar resmi ziyaretlerinde üniformaya olan meç veya kılıçlarını taşıyabilirler.

Ayrı yabancı ülkelere ait deniz ve hava kuvvetleri veya bu kuvvetlerden herhangi birileri Türkiye karasularında, limanlarında, hava üs ve alanlarında birbirlerine karşı hasmane tavır takınmazlar. Herhangi bir gemiyi durdurmak, aramak, tahrip etmek, ele geçirmek veya bir uçağı mecburi inişe zorlamak veya tahrip etmek gibi bir egemenlik tasarrufunda bulunamazlar.

Türkiye Cumhuriyeti karasuları ve hudutları dahilinde, yabancı deniz ve hava kuvvetleri personeli, tamamen Türkiye Cumhuriyeti Hükümetinin yürürlükteki hukuki mevzuatına uymakla yükümlüdürler.

Yabancı deniz ve hava kuvvetlerinin personelinin bu Yönetmelik hükümlerine riayet etmemeleri halinde mahalli garnizon komutanı ve mülki amirler bunların Türkiye karasuları, liman ve hava üslerini veya hava alanlarını terketmesini isteyebilirler.

Boğazlar bölgesi ile ilgili olan 1936 tarihli Montreux boğazlar mukavelesi ve Türkiye Cumhuriyetinin imzalamış olduğu Milletlerarası andlaşmalar hükümleri saklıdır.

Bu Yönetmelik hükümlerine göre Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti namına izin verilmesi ve tedbirler alınması hususunda Dışişleri Bakanlığı ile Milli Savunma Bakanlığı adına Genelkurmay Başkanlığı birlikte karar alırlar. Bu konuda, kanunlar ile Bakanlar Kuruluna verilmiş yetkiler saklıdır.

29 Temmuz 1925 tarih ve 2255 sayılı Türkiye Cumhuriyeti liman ve karasularını ziyaret edecek sefaini Harbiyei Ecnebiye ve bu Sefaine refakat eylecek olan muavin Sefain Kuvayı Havaiyenin tabi olacakları şeraite dair Yönetmelik hükümleri yürürlükten kaldırılmıştır.

Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.[1] Bu yönetmeliğin; yabancı deniz kuvvetleri tarafından, Türkiye Cumhuriyeti limanlarının ziyaret edilmesi ve karasularında hareket yapılmasına ilişkin hükümleri 27.12.1978 tarih ve 7/17114 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlükten kaldırılmıştır.[1] Bu yönetmeliğin; yabancı deniz kuvvetleri tarafından, Türkiye Cumhuriyeti limanlarının ziyaret edilmesi ve karasularında hareket yapılmasına ilişkin hükümleri 27.12.1978 tarih ve 7/17114 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlükten kaldırılmıştır.