Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu Bilim ve Toplum Başkanlığı Tarafından Yürütülecek Programlara İlişkin Yönetmelik

TÜRKİYE BİLİMSEL VE TEKNOLOJİK ARAŞTIRMA KURUMU BİLİM VE


TOPLUM BAŞKANLIĞI TARAFINDAN YÜRÜTÜLECEK


PROGRAMLARA İLİŞKİN YÖNETMELİK


 


BİRİNCİ BÖLÜM


Başlangıç Hükümleri


Amaç ve kapsam


MADDE 1- (1) Bu
Yönetmeliğin amacı; Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu Bilim ve
Toplum Başkanlığı tarafından toplumda bilim, teknoloji ve yenilik kültürünün
yaygınlaştırılması, bilim ve teknoloji farkındalığının artırılması
ve nitelikli insan kaynağının yetiştirilmesi gayesiyle yürütülecek programlara
ilişkin usul ve esasları belirlemektir.


(2) Bu Yönetmelik, Türkiye
Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu Bilim ve Toplum Başkanlığı tarafından
yürütülen programlara ilişkin usul ve esasları kapsar.


Dayanak


MADDE 2- (1) Bu
Yönetmelik, 17/7/1963 tarihli ve 278 sayılı
Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu ile İlgili Bazı Düzenlemeler
Hakkında Kanuna ve 4 sayılı Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve
Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı
Kararnamesinin 584 üncü ve 587 nci maddelerine
dayanılarak hazırlanmıştır.


Tanımlar


MADDE 3- (1) Bu
Yönetmelikte geçen;


a) Ar-ge:
Araştırma ve geliştirmeyi,


b) Başkanlık: Türkiye Bilimsel ve
Teknolojik Araştırma Kurumu Başkanlığını,


c) Burs: Türkiye’de kurulu örgün
eğitim kurumlarında lise, ön lisans, lisans ve lisansüstü eğitimlerini sürdüren
öğrenciler ile doktora sonrası araştırmacılara, yurt içinde ve/veya yurt
dışında yaşam ve/veya öğrenim giderlerini karşılamak amacıyla Yönetim Kurulunca
belirlenen miktarda ve süreyle yapılan aylık ödemeyi,


ç) Bursiyer:
Tatbikat amacıyla projede yer alan, Türkiye’de kurulu örgün eğitim kurumlarında
lise, ön lisans, lisans ve lisansüstü eğitimlerini sürdüren öğrenciler ile
doktora sonrası araştırmacıları,


d) Çağrı: Programlar kapsamında;
konu, başvuru koşulları, destek miktarı ve destek süresi ile takvim ve
başvuruya özel hususları tanımlayan ilan metni ve eklerini,


e) Danışman: Başkanlık
personelinin görev ve yetkinlikleri dışında kalan konularda, bilgisinden
yararlanılmak üzere Bilim ve Toplum Başkanlığı faaliyetleri gereği geçici süre
ile hizmet alınan uzmanı,


f) Danışma ve Değerlendirme
Kurulu: Yürütülecek programın niteliğine göre görüş ve değerlendirmelerinden
yararlanılmak üzere Başkanlık onayıyla oluşturulan kurulları,


g) Etkinlik: Türkiye Bilimsel ve
Teknolojik Araştırma Kurumu ve varsa iş birliğinde bulunulan kurum/kuruluşlar
tarafından yürütülen kongre, konferans, toplantı, organizasyonlar ile söyleşi,
yarışma ve benzeri faaliyetleri,


ğ) İzleyici: Projeler
kapsamındaki faaliyetleri izlemek, değerlendirmek ve raporlamak amacıyla
görevlendirilen konusunda uzman kişi veya kurum/kuruluşu,


h) Kurum/kuruluş: Üniversiteler,
araştırma kurumları ve fonları, kamu kurum ve kuruluşları ile sektör ve
büyüklüğüne bakılmaksızın firma düzeyinde katma değer yaratan bir veya birden
çok gerçek veya tüzel kişiye ait olan Türkiye’de yerleşik işletmeleri,


ı) Kurum hissesi: Destek verilen
kurum/kuruluşun imkânlarından faydalanılması karşılığı Türkiye Bilimsel ve
Teknolojik Araştırma Kurumu tarafından dönem içindeki proje teşvik ikramiyesi
dışında kalan proje bütçesinin en fazla %10’u oranında hesaplanarak destek
bütçesine eklenen tutarı,


i) Ödül: Yarışma ve benzeri
etkinliklerde başarı gösteren kişilere; net ödeme tutarı 60.000 gösterge
rakamının memur aylıklarına uygulanan aylık katsayısı ile çarpımı sonucu elde
edilecek tutarı geçmemek üzere verilen hibe niteliğindeki ödemeleri,


j) Özel hesap: Proje desteğinin
aktarılacağı ve yalnızca proje kapsamındaki harcamalar için kullanılacak banka
hesabını,


k) Program: Bu Yönetmelik
kapsamında Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu Yönetim Kurulu onayı
ile belirlenen proje türlerini,


l) Proje: Programlar kapsamında;
bir ürün, süreç, hizmet geliştirmek ya da sonuç elde etmek için üstlenilmiş,
başarı ölçütleri ve hedefleri tanımlanmış, belirli bir zaman aralığında ve
belirli miktarda kaynakla gerçekleştirilen etkinlik ve faaliyetler bütününü,


m) Proje teşvik ikramiyesi:
Desteklenen projelerde, 278 sayılı Kanunun 16 ncı maddesine
göre bu Yönetmelik hükümleri doğrultusunda proje sözleşmesinde belirlenerek
ödenen tutarları,


n) Proje yürütücüsü: Proje
hazırlama, yürütme beceri ve deneyimine sahip, projenin bilimsel, teknik,
idari, mali ve hukuki her türlü sorumluluğunu taşıyan ve yazışmaları yapan
kişiyi,


o) TÜBİTAK: Türkiye Bilimsel ve
Teknolojik Araştırma Kurumunu,


ö) Yönetim Kurulu: TÜBİTAK
Yönetim Kurulunu,


ifade eder.


İKİNCİ BÖLÜM


Program Süreçleri


Program yapısı


MADDE 4- (1)
Programların başlatılması, değiştirilmesi, durdurulması ve kaldırılması Yönetim
Kurulu tarafından karara bağlanır.


(2) Programların genel çerçevesini
Ülkemizin öncelikli ar-ge ve yenilik alanları,
ulusal ihtiyaçları ile küresel eğilimler doğrultusunda;


a) Toplumun bilime olan ilgi ve
merakını deneysel ve uygulamalı etkinlikler yoluyla artırmayı, bireyleri
denemeye ve keşfetmeye teşvik etmeyi hedefleyen bilim merkezleri, bilim ve
teknoloji atölyeleri ve benzeri yapıların kurulması, işletilmesi ve
sürdürülebilirliğinin sağlanmasına yönelik çağrılı veya iş birliği
protokollerine dayalı destekler,


b) Bilim ve teknoloji kültürünün
toplumda yaygınlaştırılmasını sağlamayı, Ülkemizin genç insan kaynağının bilgi,
beceri ve çalışma azmini artırmayı amaçlayan ulusal veya uluslararası etkinlik,
organizasyon ve yarışmalar gerçekleştirilmesi ile yarışmalara hazırlanan veya
katılan kişi/takımlara yönelik destekler,


c) Farklı yaş ve eğitim
düzeyindeki kişilerin, bilimsel çalışmalar gerçekleştirme konusunda teşvik
edilerek bilimsel yaklaşım becerilerine katkı sağlanması, bilimsel çalışmaların
ve bulguların hedef kitleye uygulama ve etkinlikler yoluyla ulaştırılması,
başta eğitimde yenilikçi yaklaşımlar geliştirilmesi olmak üzere; etkinlik
odaklı, etkileşimli uygulamalar içeren bilim toplum faaliyetlerine ve bilim
fuarlarına ilişkin destekler,


ç) Bilimsel ve teknolojik
gelişmeleri doğru, hızlı, özgün ve anlaşılır bir dille toplumun her kesimine
sunmak amacıyla popüler bilim dergi ve kitaplarının basılması, içeriklerin
dijital ve diğer kanallarla yayınlanması ile bu Yönetmeliğin amacına uygun
nitelikteki ürün, mal ve malzemenin üretilerek veya temin edilerek hedef kitleye
ulaştırılmasına yönelik faaliyetler,


d) Yönetim Kurulu tarafından
bilim ve teknoloji farkındalığını artırmaya
yönelik uygun görülen diğer destek ve faaliyetler,


oluşturur.


(3) Programlar kapsamında; çağrı
usulüyle, kurum/kuruluşlarla iş birliği içerisinde veya doğrudan Bilim ve
Toplum Başkanlığı tarafından projeler yürütülebilir.


Çağrı, başvuru ve
değerlendirme


MADDE 5- (1)
Çağrıda; projelerin başvuru dönemleri, koşulları, bütçe ve süreleri ile
değerlendirme, izleme ve sonuçlandırma yöntem ve süreçleri belirtilir. Çağrı,
Danışma ve Değerlendirme Kurulu veya danışman görüşleri doğrultusunda
hazırlanır ve Başkanlık onayı ile yayınlanır.


(2) Başvurular, dönemsel veya
herhangi bir zaman kısıtlaması olmadan çağrıda belirtilen kural ve usullere
uygun olarak alınır. Çağrıda belirlenen değerlendirme süreçlerinden geçen
projeler için destek kararı, Bilim ve Toplum Başkanlığının önerisi ve Başkanlık
onayı ile kesinleşir.


(3) Bu Yönetmelik kapsamında,
Bilim ve Toplum Başkanlığı tarafından yürütülecek projeler için konu, bütçe,
yürütücü, süre ve projeye ilişkin diğer hususlar Başkanlık Onayı ile belirlenir.


Protokol, sözleşme ve
taahhütnameler


MADDE 6- (1) Bilim
ve Toplum Başkanlığı tarafından kurum/kuruluşlarla iş birliği içinde
yürütülecek projeler için taraflar arasında; görev, yetki, sorumluluklar ile
süre ve bütçe hususlarını içeren protokol imzalanır.


(2) Kurum/kuruluşlar bünyesinde
yürütülecek olan projeler için çağrıda belirtilen kurallar çerçevesinde
desteklenen kişi/kurum/kuruluşlar ile TÜBİTAK arasında sözleşme imzalanır.


(3) Kurum/kuruluşlar ile
ilişkilendirilmeksizin doğrudan kişilere verilen destekler için kişilere,
TÜBİTAK tarafından belirlenen yükümlülüklere uyacaklarını belirten taahhütname
imzalatılır.


Projelerin izlenmesi ve
sonuçlandırılması


MADDE 7- (1)
Verilen desteklerin program amaçlarına uygun olarak yürütülüp yürütülmediği,
Bilim ve Toplum Başkanlığı tarafından izlenir. Bilim ve Toplum Başkanlığı
programın niteliğine göre gerek gördüğü takdirde, yürütücü
kişi/kurum/kuruluştan projelerin izlenmesi ve sonuçlandırılması için rapor
talep eder; desteğin bilimsel, teknik, idari ve mali açılardan incelenmesi
amacıyla belirleyeceği izleyicileri yerinde inceleme için görevlendirir.


(2) Projeler; yürütücü
kişi/kurum/kuruluşlardan alınan rapor ve/veya izleyici raporları dikkate
alınarak TÜBİTAK tarafından çağrıda yer alan ölçütlere göre sonuçlandırılır.
Başarı ile sonuçlandırılmayan projeler için iptale ilişkin hükümler uygulanır.


Durdurma, yürürlükten
kaldırma ve iptal


MADDE 8- (1)
Yapılan inceleme sonucunda öngörülen amaç ve çalışma programına uygun biçimde
yürütülmediği anlaşılan veya mücbir sebeple yürütülmeleri geçici olarak
olanaksız hale gelen projeler, Bilim ve Toplum Başkanlığı kararıyla geçici süre
ile durdurulabilir. Durdurma gerekçelerinin ortadan kalkması halinde Bilim ve
Toplum Başkanlığının kararı ile proje kaldığı yerden yeniden başlatılır ve
durdurma süresi proje süresine ilave edilir.


(2) Durdurma sonrasında yapılan
inceleme sonucu mücbir sebeplerle yürütülmeleri olanaksız hale gelen projeler,
Bilim ve Toplum Başkanlığının önerisi ve Başkanlık onayıyla yürürlükten
kaldırılır.


(3) Proje Yürütücüsü ve varsa
diğer proje personelinin sorumluluklarını zamanında veya usulüne uygun şekilde
yerine getirmemeleri nedeniyle yürütülemeyeceği anlaşılan projeler ile etik
ilkelere aykırı davranışların gerçekleştiği tespit edilen projeler, danışman,
izleyici veya Danışma ve Değerlendirme Kurulu görüşleri alınarak Bilim ve
Toplum Başkanlığının önerisi ve Yönetim Kurulunun onayıyla iptal edilir.


(4) Projeler hakkında durdurma
kararı verilmeden de yürürlükten kaldırma veya iptal süreci başlatılabilir.


(5) İptal edilen projede görev
alan, sorumlu kişilere ödenen proje teşvik ikramiyeleri iptal kararının
tebliğinden itibaren uygulanmak üzere, 21/7/1953 tarihli
ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 5l inci
maddesinde yer alan gecikme zammı oranında faiz uygulanarak tebliğ tarihinden
itibaren otuz gün içinde geri alınır ve bu kişilere, bir ilâ beş yıl arasında
değişen sürelerde TÜBİTAK ile ilgili herhangi bir işte görev veya destek
verilmez. Bu kişilerin yürürlükte olan diğer projelerdeki görevleri ve varsa
TÜBİTAK tarafından yapılmış olan görevlendirmeleri sona erdirilir.


(6) Yürürlükten kaldırma ve iptal
süreçlerinde proje hesabında kurum hissesi dâhil kalan tutar kararın
bildirimini izleyen otuz gün içinde TÜBİTAK’a iade edilir. İade edilmediği
takdirde, kanuni faizi ile birlikte genel hükümlere göre tahsil edilir. Alınan
bu kararlar uyarınca proje kapsamında alınmış makine teçhizat ile sarf
malzemenin nasıl değerlendirileceği, TÜBİTAK’a iadesi, benzer projeler için
üçüncü taraflara devri veya projenin yürütüldüğü kurum/kuruluşta bırakılması
yönündeki karar, Proje yürütücüsüne ayrıca bildirilir.


ÜÇÜNCÜ BÖLÜM


İdari ve Mali Hükümler


İdari ve mali hükümler


MADDE 9- (1)
Program türlerine göre destek kararı verilecek projelerin proje teşvik
ikramiyesi, ödül, burs, kurum hissesi, bütçe ve süre üst sınırları Yönetim
Kurulu tarafından belirlenir.


(2) Proje bütçesinin
belirlenmesi, projenin yürütüldüğü kurumun değiştirilmesi, proje süresinin
uzatılması ile projeye ek ödenek verilmesine ilişkin işlemler; Başkanlık onayı
alınarak yürütülür.


(3) Projelerde kapsam, iş
planı/takvim ve proje yürütücüsü değişikliği, ekonomik kodlar arası ödenek aktarımı
ile proje süresince gelen diğer talepler; Bilim ve Toplum Başkanlığı tarafından
değerlendirilir.


(4) Proje bütçesi aşağıda
belirtilen kalemler kapsamında oluşturulabilir:


a) Personel giderleri.


b) Malzeme ve sarf giderleri.


c) Seyahat giderleri.


ç) Hizmet alımları.


d) Alet, makine teçhizat, yazılım
ve yayın alım giderleri.


e) Bursiyer giderleri
ve ödüller.


f) Proje teşvik ikramiyesi.


g) Kurum hissesi.


ğ) Proje ile doğrudan veya
dolaylı ilgisi olan diğer giderler.


(5) Proje teşvik ikramiyesi;
projeye ilişkin hizmetlerde görev alan kamu kurum ve kuruluşlarının kadro veya
pozisyonlarında bulunan kişilere, bir ayda ödenen tutarın %75’ini geçmemek
şartıyla proje süresiyle sınırlı olacak şekilde ödenir. Kişinin aynı anda
birden fazla projede yürütücü olarak görevli olması durumunda en fazla iki;
diğer personele ise en fazla dört proje için proje teşvik ikramiyesi ödenir. Bu
ödeme tutarlarının hesaplanmasına ve ödenmesine ilişkin hususlar çağrıda
belirtilir.


(6) Destek tutarları; TÜBİTAK
bütçesine gider kaydedilmek suretiyle kişi, kurum/kuruluşların özel hesaplarına
ön ödeme yoluyla veya proje için gerçekleşen harcamalar dikkate alınarak
aktarılır.


(7) Projenin sona ermesini
takiben, özel hesapta kalan tutar, varsa faiz geliriyle birlikte TÜBİTAK’a iade
edilir.


DÖRDÜNCÜ BÖLÜM


Çeşitli ve Son Hükümler


Etik kurallara uyma
yükümlülüğü


MADDE 10- (1)
Programlardan yararlananlar ve programın yürütülmesinde görev alanlar TÜBİTAK
tarafından belirlenen etik kurallara uymak zorundadır. Etik kurallara
aykırılığın tespiti halinde; TÜBİTAK Araştırma ve Yayın Etiği Kurulu
Yönetmeliği ve diğer ilgili mevzuat hükümleri ile protokol, sözleşme ve
taahhütnamelerde belirtilen hükümler çerçevesinde işlem başlatılır.


Fikri ve sınai mülkiyet hakları


MADDE 11- (1) Bu
Yönetmelik kapsamında projelerin yürütülmesi aşamasında veya gerçekleştirilmesi
sonucunda, ortaya çıkan/çıkması muhtemel fikrî ve sınaî mülkiyete konu
olabilecek buluş (patent, faydalı model ve benzeri), tasarım, eser, entegre devre topoğrafyaları ve
teknik bilgi gibi fikrî ve sınaî ürünler üzerindeki haklar aksi
sözleşmede/protokolde/taahhütnamede belirtilmedikçe destek verilen
kişi/kurum/kuruluşa aittir. TÜBİTAK’ın talebi halinde, fikrî ve sınaî ürünler
üzerinde hak sahibi olan kişi/kurum/kuruluşlar, proje çıktılarının TÜBİTAK’ın
faaliyetlerinde kullanılabilmesi için ücretsiz olarak, inhisari olmayan,
yer ve zaman sınırlaması olmaksızın geri alınamaz bir lisans hakkını TÜBİTAK’a
verir.


Yürürlükten kaldırılan
yönetmelik


MADDE 12- (1) 1/3/2013 tarihli ve 28574 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu Bilim ve Toplum
Daire Başkanlığı Tarafından Yürütülecek Programlara İlişkin Yönetmelik
yürürlükten kaldırılmıştır.


(2) Diğer mevzuatta, Türkiye
Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu Bilim ve Toplum Daire Başkanlığı
Tarafından Yürütülecek Programlara İlişkin Yönetmeliğe yapılan atıflar, bu
Yönetmeliğe yapılmış sayılır.


Mevcut alt düzenlemelerin
uygulanması


GEÇİCİ MADDE 1- (1)
12 nci madde ile yürürlükten kaldırılan
Yönetmeliğe dayanılarak hazırlanan alt düzenleyici işlemler, bu Yönetmeliğe
aykırı olmamak şartıyla bu Yönetmelik uyarınca yenisi yürürlüğe girinceye kadar
yürürlükte kalmaya ve bu Yönetmeliğe aykırı olmayan hükümleri uygulanmaya devam
eder.


Devam eden iş ve işlemler


GEÇİCİ MADDE 2- (1) Bu
Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce başlatılan projelerde; projeye
ilişkin sözleşme, protokol veya taahhütnamelerin imza tarihinde yürürlükte olan
mevzuat hükümleri uygulanmaya devam eder.


Yürürlük


MADDE 13- (1) Bu
Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.


Yürütme


MADDE 14- (1) Bu
Yönetmelik hükümlerini Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu Başkanı
yürütür.