Türkiye-avrupa Birliği Katılım Öncesi Yardım Aracı (ıpa Iıı) Mali Çerçeve Ortaklık Anlaşması Genel Tebliği (sıra No:1)

TÜRKİYE - AVRUPA BİRLİĞİ KATILIM ÖNCESİ YARDIM ARACI (IPA III)


MALİ ÇERÇEVE ORTAKLIK ANLAŞMASI GENEL TEBLİĞİ


(SIRA NO:1)


 


Türkiye ile
Avrupa Birliği (AB) arasındaki mali iş birliği çerçevesinde, AB’nin 2021-2027
bütçe dönemine ilişkin mali yardımları için 17/10/2022 tarihinde Türkiye ile
Avrupa Komisyonu arasında imzalanan “Türkiye Cumhuriyeti ve Avrupa Komisyonu
Arasında Katılım Öncesi Yardım Aracı (IPA III) Çerçevesinde Türkiye
Cumhuriyeti’ne Yapılacak Birlik Mali Yardımının Uygulanmasına İlişkin Özel
Düzenlemeler Hakkında Mali Çerçeve Ortaklık Anlaşması” (IPA III Mali Çerçeve
Ortaklık Anlaşması), 1/12/2022 tarihli ve 7424 sayılı Kanun ile onaylanması
uygun bulunmuş ve 12/12/2022 tarihli ve 6537 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ekinde
(Değişik ibare:RG-24/9/2024-32672)(1) 14/12/2022
tarihinde yürürlüğe girmiştir.


1- Amaç


Bu
Tebliğin amacı, IPA III Mali Çerçeve Ortaklık Anlaşması’nın 28 inci maddesinde
yer alan vergi istisnalarına ilişkin hükümlerin uygulama usul ve esaslarını
belirlemektir.


2- Kapsam


Bu
Tebliğ, AB’nin 2021-2027 bütçe dönemi IPA III Mali Çerçeve Ortaklık Anlaşması
ve bu Anlaşmaya dayanarak Türkiye-AB arasında imzalanan hibe şeklindeki
sektörel anlaşmalar veya finansman anlaşmaları ile;


-
Finansmanı AB veya Türkiye-AB ortak finansmanıyla karşılanan Diğer Birlik
Araçları ve IPA III kapsamındaki Teknik Destek ve Bilgi Değişim Mekanizması
(TAIEX) çerçevesinde imzalanan sözleşmeleri ve,


- Diğer
ortak finansman kuruluşlarınca hibe şeklinde sağlanan ve gerçek veya tüzel
kişilerin aldığı IPA III mali yardımının alıcıları tarafından sağlanan ortak
finansman çerçevesinde AB tarafından bu amaçla yetkilendirilmiş Sözleşme
Makamları ile Birlik Yüklenicisi ve Birlik Yüklenicisiyle Birlik Alt
Yüklenicileri arasında imzalanan sözleşmeleri,


kapsamaktadır.


3-
Tanımlar


3.1. Alt
Hibe Sözleşmesi: Kaynağını teşkil eden Birlik Sözleşmesine
uygun olarak, Hibe Yararlanıcısı ile Alt Hibe Yararlanıcısı arasında imzalanan
mal temini, hizmet alımı ve/veya yapım işi içermeyen hibe sözleşmesidir.


3.2.
Birlik Sözleşmesi: Alt Hibe Sözleşmeleri de dâhil olmak üzere,
IPA III veya başka bir Birlik aracı kapsamında bir faaliyetin finanse edildiği,
doğrudan veya doğrudan olmayan yönetim kapsamındaki bir sözleşme, hibe
sözleşmesi veya anlaşmadır. "Birlik Sözleşmesi" terimi aynı zamanda
Teknik Destek ve Bilgi Değişim Mekanizması (TAIEX) kapsamında yardıma ve Birlik
programlarına katılıma ilişkin hükümleri de kapsar.


3.3.
Birlik Yüklenicisi: Bir Birlik Sözleşmesini icra eden gerçek ve
tüzel kişiler olarak yorumlanır. "Birlik Yüklenicisi" terimi
özellikle, hizmet/mal alımı/yapım işi yüklenicilerini, hibe yararlanıcılarını
(eşleştirme yüklenicileri, alt hibe yararlanıcıları dâhil), bir konsorsiyum
veya ortak girişimin ortaklarını veya hibelerdeki ortak yararlanıcıları veya
bağlı kuruluşları, alt hibe alanları, yüklenicileri, eşleştirme sözleşmeleri
kapsamındaki Yerleşik Eşleştirme Danışmanları’nı (RTA) ve uzman ajansları ya da
kalkınma ajansları dâhil uluslararası kuruluşları ve ayrıca Teknik Destek ve
Bilgi Değişim Mekanizması (TAIEX) kapsamındaki yüklenicileri içerir.


3.4.
Diğer Birlik Araçları: IPA III fonları haricinde, Avrupa
Komisyonu ve bu Komisyonun yetkilendirdiği kurum, kuruluş ve ajanslar
tarafından çeşitli adlar altında dağıtılan; Ufuk Avrupa (Horizon Europe),
Erasmus+, Avrupa Dayanışma Programı (European Solidarity Corps/ESC), Yaratıcı
Avrupa (Creative Europe), Tek Pazar Programı (Single Market Programme, Avrupa
Birliği Suriye Krizi Bölgesel Güven Fonu (MADAD), Türkiye’deki Mülteciler için
AB Mali Yardım Aracı (The EU Facility for Refugees in Turkey/FRIT), Komşuluk,
Kalkınma ve Uluslararası İşbirliği Aracı (Neighbourhood, Development and
International Cooperation Instrument/NDICI) ve benzeri hibe şeklindeki AB mali
yardım araçları ve programlarıdır.


3.5.
Finansman Anlaşması: IPA III yardımının uygulanmasına ilişkin
olarak Avrupa Komisyonu ve IPA III yararlanıcısı arasında akdedilen yıllık veya
çok yıllı bir anlaşmadır.


3.6. Hibe
Yararlanıcısı: Kendisiyle bir hibe anlaşması imzalanan veya kendisine bir
hibe kararı bildirilen gerçek veya tüzel kişidir.


3.7. Hibe
Yararlanıcısı Konumunda Olan Birlik Yüklenicisi: Birlik
Sözleşmesi kapsamında mal tedarik eden, hizmet sunan, iş yapan veya hibe
sözleşmesini yürüten ve aynı zamanda hibeden doğrudan yararlanan gerçek veya
tüzel kişidir.


3.8.
Sektörel Anlaşma: Belirli bir IPA III programının uygulanmasına
ilişkin olarak Avrupa Komisyonu ile bir IPA III yararlanıcısı arasında akdedilen
ve bu Anlaşma’da veya finansman anlaşmalarında yer almayan, gözetilmesi gereken
kuralların ve usullerin belirlendiği bir düzenlemedir.


3.9.
Sözleşme Makamı: Avrupa Komisyonu ile bu Komisyon tarafından
AB mali yardımlarını kullandırmakla görevlendirilen ve Birlik Yüklenicisi ile
Birlik Sözleşmesini imzalayan kurum veya kuruluşlardır. Türkiye’deki genel
yönetim kapsamındaki kamu idareleri ile özel kanunla kurulan kamu idarelerinin
taraf olduğu ortak yönetim öngören anlaşmalara dayanılarak Avrupa Komisyonu
tarafından hibe şeklinde fon kullandırmakla yetkilendirilen idareler, Avrupa
Komisyonu ajansları, üye ülke ulusal ajansları ve Avrupa Komisyonu tarafından
hibe şeklinde fon kullandırmakla yetkilendirilen kurumlar da Sözleşme Makamı
olarak kabul edilir.


3.10.
Tedarikçi: Birlik Sözleşmesi kapsamında Birlik Yüklenicisine mal tedarik
eden, hizmet sunan veya iş yapan gerçek ya da tüzel kişilerdir. Birlik
Yüklenicisi ile bir Birlik Sözleşmesi kapsamındaki mal, hizmet veya yapım
işlerini temin etmek amacıyla Tedarik Sözleşmesi imzalayan gerçek veya tüzel
kişilerin, bu tedarik sözleşmelerinde kendilerini farklı sıfatlarla
nitelendirmeleri, bunların “Tedarikçi” vasfını değiştirmez.


3.11.
Tedarik Sözleşmesi: Birlik Yüklenicisi ile Tedarikçi arasında
Birlik Sözleşmesi kapsamındaki mal, hizmet veya yapım işlerinin tedariki
amacıyla imzalanan sözleşmelerdir.


4- IPA
III Mali Çerçeve Ortaklık Anlaşması Kapsamındaki Vergi İstisnaları ve
Uygulaması


4.1. Vergi
istisnalarına ilişkin genel kural


IPA III
Mali Çerçeve Ortaklık Anlaşması’nın “Vergiler, gümrük vergileri ve diğer mali
harçlara ilişkin kurallar” başlıklı 28 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Bir
sektörel anlaşmada ya da finansman anlaşmasında aksi öngörülmediği sürece,
vergi, resim ve eşdeğer etkiye sahip harçlar IPA III programları veya başka bir
Birlik aracı kapsamında uygulanabilir değildir. Vergiler, gümrük vergileri veya
diğer mali harçlara ilişkin bu istisna kuralı aynı zamanda IPA III yararlanıcısı
veya diğer ortak finansman kuruluşları tarafından sağlanan ve bunun yanı sıra
gerçek veya tüzel kişilerin aldığı IPA III mali yardımının alıcıları tarafından
sağlanan ortak finansman veya diğer Birlik araçları kapsamındaki diğer
finansmanlar için de geçerlidir.”


hükmü yer
almaktadır.


Buna
göre, AB veya Türkiye ile AB ortak katkısıyla finanse edilen ve Türkiye’de
uygulanan sözleşmelerin uygulanması sırasında ortaya çıkabilecek vergiler,
gümrük vergileri ve yükleri ve/veya eş etkiye sahip vergiler mali yardımlardan
finanse edilmeyecektir.


4.2.
Katma Değer Vergisi (KDV) istisnası ve uygulaması


4.2.1.
Anlaşma hükmü


IPA III
Mali Çerçeve Ortaklık Anlaşması’nın 28 inci maddesinin 2/d bendinde;


“Birlik
yüklenicileri, Birlik sözleşmesi kapsamında sunulan bir hizmet veya tedarik
edilen mal veya yapılan iş bakımından KDV'den muaftır. Bir yüklenici tarafından
Birlik yüklenicisine tedarik edilen mallar veya sunulan hizmetler veya yapılan
işler de, Birlik sözleşmesi kapsamındaki hedefler ve faaliyetlerle ilişkili
oldukları derecede KDV'den istisnadır.”


Aynı
maddenin 2/e bendinde ise;


“(d)
bendinde öngörülen istisna aşağıdaki mekanizma ile uygulamaya konulur.


(i) IPA
III yararlanıcısı önceden KDV istisnası uygulamasına yönelik etkili bir
mekanizmanın ve usullerin uygulamaya konulmasını sağlar. Bu mekanizma aynı
zamanda Birlik yüklenicilerinin ve Birlik yüklenicilerinin kendi
yüklenicilerinin KDV'siz fatura düzenlemelerine olanak sağlar.


(ii)
İstisnai bir şekilde, usulüne uygun olarak gerekçelendirilen durumlarda, önceden
KDV istisnasının teknik veya pratik olarak uygulanabilir olmaması halinde, KDV
istisnası, iade veya mahsup aracılığıyla uygulamaya konulur.


İade
usulünün uygulanması durumunda, Birlik yüklenicileri ve Birlik yüklenicilerinin
kendi yüklenicileri, KDV iadesi için Türkiye Cumhuriyeti mevzuatı kapsamında
istenen belgelerle birlikte sorumlu vergi idaresine yazılı talepte bulunmaları
halinde, sorumlu vergi idaresinden doğrudan KDV iadesi alabilirler.


Mahsup
usulünün uygulanması durumunda, Birlik yüklenicisi ve Birlik yüklenicilerinin
kendi yüklenicileri, bu Anlaşma’da öngörüldüğü şekilde KDV’den istisna olan,
IPA III yardımı kapsamında tedarik edilen mallar veya sunulan hizmetler veya
yapılan işlerle ilgili olarak ödenen indirilecek KDV'yi, IPA III dışındaki
olağan ticari işlemleri için tahsil ettikleri herhangi bir KDV'den mahsup etme
veya indirme hakkına sahip olurlar.


Sorumlu
vergi idaresi, herhangi bir vergi iadesi ve mahsup talebini asgari ve makul
idari ücretler haricinde maliyet çıkarmaksızın en fazla 30 takvim günü
içerisinde, tamamlar;”


hükümleri
yer almaktadır.


4.2.2.
KDV İstisna Sertifikası ile istisnadan yararlanılması


4.2.2.1.
KDV İstisna Sertifikası başvurusu yapılacak makam


a) KDV
İstisna Sertifikası almak üzere Birlik Yüklenicilerinden;


i) Türkiye’de
yerleşik, herhangi bir vergi türünden mükellefiyeti olmayan (süreksiz vergi
mükellefiyeti hariç) gerçek kişiler için ikametgâhının bulunduğu yer,
(ikametgâh tespitinin mümkün olmadığı durumlarda sözleşmenin uygulandığı yer);


ii)
herhangi bir vergi türünden mükellefiyeti olan (süreksiz vergi mükellefiyeti
hariç) gerçek kişiler için mükellefiyeti;


iii)
tüzel kişiler için ise iş merkezi (kayıtlı merkezi)


(Değişik
ibare:RG-24/9/2024-32672)(2) Bu Tebliğ
ekinde (EK-1/a) yer alan illerde bulunanlardan, imzaladıkları Birlik
Sözleşmesinde kendisine ayrılan bütçe payı 40 (kırk) milyon Türk Lirasından (40
milyon Türk Lirası dâhil) az olanlar o ildeki defterdarlığa; Birlik
Sözleşmesinde kendisine ayrılan bütçe payı 40 (kırk) milyon Türk Lirasından
fazla olanlar ise Gelir İdaresi Başkanlığına,


b) KDV
İstisna Sertifikası almak üzere Birlik Yüklenicilerinden;


i)
Türkiye’de yerleşik, herhangi bir vergi türünden mükellefiyeti olmayan
(süreksiz vergi mükellefiyeti hariç) gerçek kişiler için ikametgâhının
bulunduğu yer, (ikametgâh tespitinin mümkün olmadığı durumlarda sözleşmenin
uygulandığı yer);


ii)
herhangi bir vergi türünden mükellefiyeti olan (süreksiz vergi mükellefiyeti
hariç) gerçek kişiler için mükellefiyeti;


iii)
tüzel kişiler için ise iş merkezi (kayıtlı merkezi)


(Değişik
ibare:RG-24/9/2024-32672)(2) Bu
Tebliğ ekinde (EK-1/b) yer alan illerde bulunanların imzaladıkları Birlik Sözleşmesinde
kendisine ayrılan bütçe payı 20 (yirmi) milyon Türk Lirasından (20 milyon Türk
Lirası dâhil) az olanlar o ildeki defterdarlığa; Birlik Sözleşmesinde
kendisine ayrılan bütçe payı 20 (yirmi) milyon Türk Lirasından fazla olanlar
ise Gelir İdaresi Başkanlığı’na,


c)
Türkiye’de ikametgâhı olmayan ve herhangi bir vergi türünden mükellefiyeti
olmayan (süreksiz vergi mükellefiyeti hariç) gerçek kişi Birlik Yüklenicileri
(Yerleşik Eşleştirme Danışmanları dâhil) ile Türkiye’de işyeri olmayan tüzel
kişi Birlik Yüklenicileri, imzaladıkları Birlik Sözleşmelerinde kendilerine
ayrılan bütçe tutarına bakılmaksızın Gelir İdaresi Başkanlığına


başvuracaklardır.


Birlik
Sözleşmesinde yazılı kendisine ayrılan bütçe payı Avro (€) cinsinden
belirlenmiş olan Birlik Yüklenicilerinin başvuru makamının tespitinde, başvuru
tarihindeki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz alış kuru esas alınacaktır.
Başvuru tarihinden kasıt, Birlik Yüklenicisinin KDV İstisna Sertifikası
başvurusuna ilişkin dilekçesinin, başvuru yapılacak makamın evrak kaydına giriş
tarihidir.


4.2.2.2.
KDV İstisna Sertifikası başvurusunda bulunabilecekler


Bu Tebliğin
“3.3.” numaralı bölümünde tanımlanan “Birlik Yüklenicisi” ile kanuni ve iş
merkezi Türkiye’de kurulu bulunmayan Birlik Yüklenicilerinin Türkiye’de kurulu
bulunan ve adlarına işlem yapmaya yetkili şubelerine, başvurularının ilgili
makamca uygun bulunması halinde KDV İstisna Sertifikası verilebilir.


Birlik
Sözleşmesinin, Birlik Yüklenicisinin yetkili Türkiye şubesi tarafından
yürütüldüğü hallerde, bu durumun Sözleşme Makamınca veya Birlik Yüklenicisi
tarafından yazılı olarak teyit edilmesi gerekmektedir. Birlik Yüklenicisinin
Türkiye şubesi adına düzenlenen KDV İstisna Sertifikasının usulünce
kullanılmamasından doğan yükümlülüklerden, Birlik Sözleşmesinde adı geçen
Birlik Yüklenicisinin merkezi de sorumludur.


İş
ortaklığı (joint venture) olarak Birlik Sözleşmesi imzalayan firmalar iş
ortaklığı şeklinde mükellefiyet tesis ettirmiş olmaları halinde KDV İstisna
Sertifikası iş ortaklığı adına; adi ortaklık şeklinde mükellefiyet tesis
ettirmiş olmaları halinde ise KDV İstisna Sertifikası, adi ortaklık adına
verilecektir. Konsorsiyum ya da eş yararlanıcı olarak imzalanan sözleşmelerden
farklı olarak, iş ortaklığı ya da adi ortaklık olarak sözleşme imzalayan
firmaların aralarındaki sözleşmeye göre paylarına düşen oranda KDV İstisna
Sertifikası talepleri kabul edilmeyecektir.


Eşleştirme
(Twinning) Sözleşmesi kapsamında Yerleşik Eşleştirme Danışmanlarına hizmet
sunan Yerleşik Eşleştirme Danışmanı Asistanı, IPA III Mali Çerçeve Ortaklık
Anlaşması uygulamasında Tedarikçi konumundadır. Buna göre Yerleşik Eşleştirme Danışmanı
Asistanı, Eşleştirme Sözleşmesi çerçevesinde Yerleşik Eşleştirme Danışmanına
sunacağı hizmet sırasında bu Tebliğin “4.2.2.6.” numaralı bölümünde belirlenen
usul ve esaslara uymak zorundadır.


4.2.2.3.
KDV İstisna Sertifikası başvurusunda istenilen belgeler


a)
Başvuru talep dilekçesi: Dilekçede, KDV İstisna
Sertifikası talebi açıkça belirtilerek, Birlik Yüklenicisi tarafından tarih,
adı soyadı ve unvan yazılarak imzalanacak ve dilekçeye iletişim bilgileri
(adres, telefon, faks ve e-posta) ile dilekçe eki dokümanlar “Ekler” bölümüne
açıkça yazılacaktır. (EK-2/a, EK-2/b, EK-2/c).


Birlik
Yüklenicisi konumundaki kamu idareleri tarafından 15/1/2004 tarihli ve 5070
sayılı Elektronik İmza Kanununa ve buna ilişkin mevzuata uygun olarak
oluşturulan ve doğruluğu elektronik belge sorgulama mekanizmasıyla teyit edilen
başvuru talep dilekçeleri de geçerli kabul edilecektir.


b)
Sözleşme ve ekleri: Aşağıda belirtilen belgelerin birer örneği,
Sözleşme Makamı tarafından veya Birlik Yüklenicisinin gerçek kişi olması durumunda
kendisi, tüzel kişi olması durumunda ise kurum yetkilisi tarafından “Aslının
Aynıdır” şeklinde ibare konulmak suretiyle, onaylayan kişinin adı soyadı ve
unvanı ile tarih yazılıp imzalanarak başvuru belgeleri arasına eklenecektir:


-
Sözleşme Makamı ile imzalanan Birlik Sözleşmesi.


- Birlik
Sözleşmesinin başlama tarihi, sona erme tarihi, değişiklik usulleri, bütçesi,
bütçe dağılımı ve benzeri eklerinin olması durumunda bu ekleri.


- Birlik
Sözleşmesinde işe başlama tarihi için işe başlama bildirimi ya da idari emir
(administrative order) ve benzeri bir dokümana atıf yapıldığı durumlarda, işe
başlama tarihini belirtir belge.


- Başvuru
tarihi itibarıyla Birlik Sözleşmesinin süresinin dolmuş olması ancak zeyilname
(addendum, amendment) veya idari emir ve benzeri belgelerle sürenin uzatılmış
olması durumunda bu belge.


Bu
belgelere ek olarak;


Konsorsiyum
halinde imzalanan Birlik Sözleşmelerinde;


-
Konsorsiyum üyelerinden herhangi birinin, Birlik Sözleşmesindeki bütçe
tutarının tamamı için KDV İstisna Sertifikası talep etmesi durumunda, diğer
konsorsiyum üyesinin/üyelerinin KDV İstisna Sertifikası talebinde
bulunmayacaklarına ilişkin ıslak imzalı feragat yazıları (EK-15),


- Birlik
Yüklenicisinin, konsorsiyum üyesi olarak Birlik Sözleşmesine ortak olması ve
kendi bütçe payı itibarıyla KDV İstisna Sertifikası talebinde bulunması
durumunda, konsorsiyum lideri ile Sözleşme Makamı arasında imzalanan sözleşme
ve ekleri ile birlikte, her bir ortağa sözleşmeden ayrılan bütçe payının toplam
tutarını açıkça gösterir konsorsiyum sözleşmesinin ya da Birlik Sözleşmesinin
eki mahiyetinde olan bütçe tablosunun bir örneği,


Birden
fazla yararlanıcısı olan Birlik Sözleşmelerinde;


- Birlik
Yüklenicisinin, koordinatör olarak Birlik Sözleşmesindeki bütçe tutarının
tamamı için KDV İstisna Sertifikası talep etmesi durumunda, eş
yararlanıcının/yararlanıcıların KDV İstisna Sertifikası talebinde
bulunmayacaklarına ilişkin ıslak imzalı feragat yazıları (EK-16),


- Birlik
Yüklenicisinin, eş yararlanıcı olarak Birlik Sözleşmesine ortak olması ve kendi
bütçe payı için KDV İstisna Sertifikası talep etmesi durumunda, koordinatör ile
Sözleşme Makamı arasında imzalanan sözleşme ve ekleri ile birlikte, koordinatör
ile eş yararlanıcı/yararlanıcılar arasındaki bütçe dağılımını gösteren ortaklık
sözleşmesinin ya da Birlik Sözleşmesinin eki mahiyetinde olan bütçe tablosunun
bir örneği,


- Kendi
bütçe payından vazgeçerek başka konsorsiyum üyeleri veya eş yararlanıcı lehine
feragat eden eş yararlanıcılar var ise, feragat edilen tutarların ve kimin
lehine feragat edildiğinin açıkça belirtildiği ıslak imzalı feragat yazıları,


Eşleştirme
Sözleşmelerinde;


- Bir
Eşleştirme Sözleşmesinin eş ülkesi tarafından atanan Yerleşik Eşleştirme
Danışmanının yetkilendirildiğine dair Birlik Sözleşmesinin ilgili bölümünün bir
örneği,


başvuru
belgeleri arasına eklenecektir.


AB mali
yardımları ihale prosedürlerini ve kurallarını düzenleyen standart dokümanların
revize edilmesi neticesinde ortaya çıkacak farklı formatlardaki Birlik
Sözleşmelerinde, başvuruların sonuçlandırılabilmesi için istenilen bilgileri
sağlamak üzere ve gerekli görülen diğer hallerde Başvuru Makamı ilave belgeler
isteme yetkisini haizdir.


Birlik
Yüklenicisi, sunmuş olduğu belgelerin doğruluğundan sorumludur.


c) Bilgi
Formunun aslı: Bu Tebliğ eki “Bilgi Formu” (EK-3), doğru ve eksiksiz olarak
doldurulmak suretiyle hem Birlik Yüklenicisi hem de Sözleşme Makamı yetkilisi
tarafından imzalanmalıdır. Münhasıran, Sözleşme Makamınca 5070 sayılı Kanuna ve
buna ilişkin mevzuata uygun olarak oluşturulan e-imza ile imzalanan ve
doğruluğu yine Sözleşme Makamınca oluşturulan elektronik belge sorgulama
mekanizmasıyla teyit edilen Bilgi Formları, tüm bilgilerin eksiksiz olması
kaydıyla geçerli sayılacaktır.


Bilgi
Formundaki bilgiler ile Birlik Sözleşmesindeki bilgiler uyumlu olmalıdır. Bilgi
Formunda elle doldurulan bölümler varsa bu bölümlerin Sözleşme Makamınca
mutlaka paraflanması ve mühürlenmesi gerekmektedir. Bilgi Formunda Birlik
Yüklenicisini ilgilendirmeyen kısımlar varsa bu bölümlere “yok” ibaresi
yazılmalıdır.


Bununla
birlikte;


Konsorsiyum
halinde imzalanan Birlik Sözleşmelerinde;


-
Konsorsiyum üyelerinden herhangi birinin Birlik Sözleşmesindeki bütçe tutarının
tamamı için KDV İstisna Sertifikası talep etmesi durumunda, Bilgi Formu
bütçenin tamamı için imzalanmış olmalıdır.


- Birlik
Yüklenicisinin, konsorsiyum üyesi olarak Birlik Sözleşmesine ortak olması ve
kendi bütçe payı itibarıyla KDV İstisna Sertifikası talebinde bulunması
durumunda, lider ve konsorsiyum üyelerinin payları Bilgi Formunda ayrı ayrı
belirtilerek Sözleşme Makamı ve Birlik Yüklenicisi tarafından imzalanmış olmalı
veya söz konusu bütçe paylarını gösteren tablo, Bilgi Formuna ek yapılmalıdır.


Birden
fazla yararlanıcısı olan Birlik Sözleşmelerinde;


- Birlik
Yüklenicisinin, koordinatör olarak Birlik Sözleşmesindeki bütçe tutarının
tamamı için KDV İstisna Sertifikası talep etmesi durumunda, Bilgi Formu
bütçenin tamamı için imzalanmış olmalıdır.


- Birlik
Yüklenicisinin, eş yararlanıcı olarak Birlik Sözleşmesine ortak olması ve kendi
bütçe payı için KDV İstisna Sertifikası talep etmesi durumunda, koordinatör ve
eş yararlanıcı/yararlanıcıların payları Bilgi Formunda ayrı ayrı belirtilerek
Sözleşme Makamı ve Birlik Yüklenicisi tarafından imzalanmış olmalı veya söz
konusu bütçe paylarını gösteren tablo, Bilgi Formuna ek yapılmalıdır.


Birlik
Yüklenicisinin kendisine ait bir vergi kimlik numarası olmayan bir kamu idaresi
olması halinde, sözleşmenin yürütülmesinden sorumlu alt birimine ait vergi
kimlik numarası da Bilgi Formuna yazılabilir. Bu durumda vergilendirmeye
ilişkin işlemlerin söz konusu vergi kimlik numarası üzerinden yürütüleceği
tabiidir.


Sözleşme
Makamının yurt dışında olduğu durumlarda, Bilgi Formunun Sözleşme Makamı
tarafından onaylanacak bölümü boş bırakılabilecektir.


Birlik
Yüklenicisi tarafından imzalanacak bölümün; genel yönetim kapsamındaki kamu
idarelerinin Birlik Yüklenicisi olması durumunda bu idarelerin konu ile ilgili
imzaya yetkili üst idari amiri, bunlar dışındaki Birlik Yüklenicilerinde ise
gerçek kişi Birlik Yüklenicisinin kendisi, tüzel kişi Birlik Yüklenicisinde ise
tüzel kişiliğin konu ile ilgili imzaya yetkili üst yöneticisi tarafından
onaylanması gerekmektedir.


Birlik Yüklenicileri
ve/veya Sözleşme Makamları, Bilgi Formunu imzalamakla, Bilgi Formunda bilgileri
yer alan Birlik Sözleşmesinin IPA III Mali Çerçeve Ortaklık Anlaşması
kapsamında olduğunu teyit etmiş ve Bilgi Formundaki tüm bilgilerin doğruluğunu
kabul etmiş sayılır.


4.2.2.4.
(Değişik başlık:RG-24/9/2024-32672)(2) KDV İstisna Sertifikası
başvurusu üzerine Gelir İdaresi Başkanlığı ve Defterdarlıklar tarafından
yapılacak işlemler


KDV İstisna
Sertifikası başvurusunda bulunan Birlik Yüklenicisinin başvurusu, belgelerinin
eksik olması durumunda dahi kabul edilecektir. Ancak bu eksiklikler, yetkili
başvuru makamının resmî kayıtlarına giriş tarihinden itibaren 10 gün içinde
yazılı olarak Birlik Yüklenicisine bildirilecektir. Başvurunun ret olunması
halinde ret nedenleri yazı ile bildirilecektir.


Başvurusu
uygun bulunan Birlik Sözleşmesindeki süresi bitmemiş Birlik Yüklenicisine, (Değişik
ibare:RG-24/9/2024-32672)(2) Gelir İdaresi Başkanlığı veya
ilgili defterdarlık tarafından IPA III Mali Çerçeve Ortaklık Anlaşması’nda
belirlenen vergi istisnalarından bu Tebliğle belirlenen usul ve esaslar
dâhilinde yararlanabileceğine dair resmi yazı (EK-4/a) ve bu yazı ekinde Birlik
Sözleşmesindeki bütçe payı ve Birlik Sözleşmesindeki süreler ile sınırlı olmak
üzere KDV İstisna Sertifikası (EK-5) verilecektir.


Birlik
Yüklenicisine verilen KDV İstisna Sertifikasının bir örneği, verilme tarihinden
itibaren 15 gün içerisinde KDV İstisna Sertifikasının üzerinde yazılı vergi
dairesi müdürlüğüne/malmüdürlüğüne gönderilecektir.


Başvurusu
uygun bulunan ancak Birlik Sözleşmesinde yazılı süresi bitmiş bulunan Birlik
Yüklenicisine verilecek resmi yazı (EK-4/b), Birlik Yüklenicisinin, Birlik
Sözleşmesinin süresi içerisinde ve Birlik Sözleşmesi kapsamında yüklendiği
KDV’leri iade alabileceği hususunu içerecek, ancak bu yazı ekinde KDV İstisna
Sertifikası verilmeyecektir.


Birlik
Sözleşmesinde sürenin açıkça belirtilmemiş olması durumunda, sözleşmede atıf
yapılan belgelerde yazılı süreler dikkate alınacaktır. Birlik Sözleşmesinin
süresinin Sözleşme Makamı tarafından zeyilname (addendum, amendment) veya idari
emir (administrative order) ve benzeri ile değiştirilmesinin mümkün olmadığı
hallerde Sözleşme Makamı tarafından resmi yazı ile ilgili başvuru makamına
bildirilen süreler KDV İstisna Sertifikasının düzenlenmesinde dikkate alınır.


Kusur
bildirim süresiyle ilgili KDV İstisna Sertifikası süre uzatımı taleplerinde,
Sözleşme Makamı tarafından düzenlenen kusur bildirim süresinin kullanılmasına
ilişkin resmi yazının da başvuru evrakı arasına eklenmesi gerekmektedir.
Sözleşme süresi bitmeden, kusur bildirim süreleri işleme konulmaz.


Birlik
Yüklenicisi tarafından KDV İstisna Sertifikası almak için bu Tebliğ ile
belirlenen başvuru makamlarından başka makamlara eksiksiz belgelerle başvuru
yapılması halinde, başvuru evrakı, başvurulan makam tarafından doğru makama
ivedilikle iletilecek ve bu durum ayrıca Birlik Yüklenicisine yazı ile
bildirilecektir.


Birlik
Yüklenicisi tarafından KDV İstisna Sertifikası almak için bu Tebliğ ile
belirlenen başvuru makamlarından başka makamlara eksik belgelerle başvuru
yapılması halinde ise başvuru evrakı Birlik Yüklenicisine iade edilerek,
evrakını tamamlamak suretiyle doğru makama başvurması gerektiği yazı ile
bildirilecektir.


IPA III
Mali Çerçeve Ortaklık Anlaşması’nın 28 inci maddesinin e/ii bendi gereğince,
Birlik Yüklenicisine, gerekli belgelerle eksiksiz olarak başvurduğu tarihten
itibaren 30 gün içinde KDV İstisna Sertifikasının düzenlenip verilmesi
gerekmektedir. Birlik Sözleşmesi ile ilgili yazışma ve teyitlerin yapılmasının
gerektiği hallerde, yazışma ve teyit için geçen süreler bu süreye eklenerek
dikkate alınır.


Bu
Tebliğin yayımı tarihinden itibaren (Değişik ibare:RG-24/9/2024-32672)(2)
defterdarlıklara yapılacak başvurular sonrasında verilen KDV İstisna
Sertifikalarına ilişkin olarak ekteki tablo (EK-6), yıllık olarak excel
formatında doldurularak izleyen yılın Ocak ayının son gününe kadar
[email protected] elektronik posta adresine gönderilecektir.


4.2.2.5.
Birlik Sözleşmesinde değişiklik olması halinde istenilen belgeler ve yapılacak
işlemler


Sözleşme Makamı
tarafından Birlik Sözleşmesinin süresinde, bütçesinde, konusunda, numarasında
ve Birlik Yüklenicisinin ve Hibe Yararlanıcısının unvanında değişiklik
yapılması halinde, Birlik Yüklenicisinin, Sözleşme süresi devam ediyorsa mevcut
KDV İstisna Sertifikasını değiştirmek için, ilgili Sözleşme Makamından söz
konusu değişikliğe ilişkin almış olduğu kanıtlayıcı belgenin “Aslının Aynıdır”
ibaresi ile onaylanmış bir örneği ile birlikte KDV İstisna Sertifikasını aldığı
makama bu Tebliğin “4.2.2.3.” numaralı bölümünde belirtildiği şekilde
başvurması gerekmektedir.


Başvurusunun
uygun bulunması halinde, Birlik Yüklenicisine resmi yazı ekinde yeni KDV
İstisna Sertifikası verilecektir. Daha önce verilen sertifika, sertifikayı
düzenleyen başvuru makamı tarafından iptal edilecektir.


Süresi
devam eden sözleşmelerde; Birlik Yüklenicisinin unvan değişikliği ve sözleşme
bütçesinin azalması hallerinde, Birlik Yüklenicisinin başvurusu
beklenilmeksizin, Sözleşme Makamının bildirimi üzerine yeni KDV İstisna
Sertifikası düzenlenerek, eskisi iptal edilecektir. Ancak, konsorsiyum
sözleşmelerinde sözleşme bütçesinin azalması halinde iptal işlemi konsorsiyum
üyelerinden yeni bütçe dağılım tablosunun temin edilmesini müteakip
yapılacaktır.


Birlik
Sözleşmesinin bütçesinde meydana gelecek değişikliklerde, sözleşme bütçesinin
bu Tebliğin “4.2.2.1.” numaralı bölümündeki tutarları aşması ya da bu
tutarların altında kalması durumunda, sözleşme bütçesi düzeltilmiş KDV İstisna
Sertifikasına ilişkin resmi yazı, ilk sertifikaya ilişkin resmi yazıyı veren
makam tarafından verilecektir.


4.2.2.6.
KDV İstisna Sertifikasının kullanılması


KDV
İstisna Sertifikası kullanmak suretiyle Birlik Sözleşmesi kapsamında temin
edilecek mal, hizmet ile yapım işleri için Tedarikçi tarafından düzenlenecek
fatura tutarı ya da aynı Birlik Sözleşmesi kapsamında aynı Tedarikçiden
yapılacak alımların toplam tutarının (KDV hariç) 15 (on beş) bin Türk Lirasını
(15 bin Türk Lirası dâhil) aşması durumunda Birlik Yüklenicisi öncelikle
Tedarikçi ile bir örneği bu Tebliğin ekinde yer alan “Tedarik Sözleşmesi”
(EK-7) yapacaktır. Söz konusu Tedarik Sözleşmesine konu mal, hizmet ve yapım
işlerinin Birlik Sözleşmesi kapsamında olduğunun Hibe Yararlanıcısı tarafından
“Bu Tedarik Sözleşmesinde yazılı alımlar … tarih ve … sayılı Birlik Sözleşmesi
kapsamında yapılmıştır.” şeklinde şerh düşülerek onaylanması halinde bu mal
teslimi, hizmet ifası ve işler için KDV hesaplanmayacaktır.


Birlik
Yüklenicisinin aynı zamanda Hibe Yararlanıcısı olması halinde, söz konusu
Tedarik Sözleşmesinin, Birlik Yüklenicisinin gerçek kişi olması durumunda
kendisi tarafından, tüzel kişi olması durumunda ise tüzel kişiliğin konu ile
ilgili imzaya yetkili yöneticisi tarafından onaylanması gerekmektedir.


Birlik
Yüklenicisi ve Tedarikçi, EK-7’deki bilgileri ihtiva etmek kaydıyla Tedarik
Sözleşmesinin şeklini serbestçe tayin edebilirler.


Tedarikçi,
Birlik Yüklenicisi ile yaptığı ve Hibe Yararlanıcısı tarafından onaylanmış
Tedarik Sözleşmesinin ve Birlik Yüklenicisinde yer alan KDV İstisna
Sertifikasının kendisine ibraz edilmesi halinde, söz konusu Tedarik
Sözleşmesinin ve sertifikanın Birlik Yüklenicisi tarafından “Aslının Aynıdır”
şeklinde onaylanan birer örneğini almak ve Birlik Yüklenicisine düzenlediği
fatura veya benzeri evrakta “7424 sayılı Kanunla onaylanması uygun bulunan IPA
III Mali Çerçeve Ortaklık Anlaşması’nın 28/2. maddesi gereğince, … tarih ve …
sayılı KDV İstisna Sertifikasına istinaden KDV hesaplanmamıştır.” şeklinde şerh
düşmek suretiyle KDV hesaplamayacaktır.


Birlik
Yüklenicisinin KDV İstisna Sertifikası kullanmak suretiyle Birlik Sözleşmesi
kapsamında temin edeceği mal, hizmet ile yapım işleri için Tedarikçinin
düzenlediği fatura tutarı ve aynı Birlik Sözleşmesi kapsamında aynı
Tedarikçiden yapılacak alımların toplam tutarı (KDV hariç) 15 (on beş) bin Türk
Lirası (15 bin Türk Lirası dâhil) ve altında ise; Tedarik Sözleşmesi yapmak ve
Hibe Yararlanıcısına onaylatmak şartı aranmaksızın, KDV İstisna Sertifikasının
ibrazı ve bir örneğinin verilmesi ile yukarıda belirtilen şerh düşülerek
düzenlenecek fatura veya benzeri evrakta KDV hesaplanmayacaktır.


Birlik
Yüklenicisi, Birlik Sözleşmesi kapsamında, bir takvim yılına ait KDV İstisna
Sertifikası kullanarak KDV’siz yapmış olduğu alımlar ile Sertifika
kullanmaksızın yapmış olduğu KDV’li alımlarını ve KDV’nin konusuna girmeyen
diğer harcamalarını, bu Tebliğin eki “IPA Alım Bildirimi”ne (EK-8) aktarıp Hibe
Yararlanıcısına “Bu bildirimde yer alan alım ve harcamalar, … tarih ve … sayılı
Birlik Sözleşmesi kapsamında yapılmıştır.” şeklinde şerh düşülerek onaylattırmak
suretiyle, KDV İstisna Sertifikasının alındığı tarihi takip eden takvim yılının
başından başlamak üzere her yıl şubat ayının son günününe kadar, yıl içerisinde
sona eren sözleşmelerde sözleşme süresinin bittiği ayı takip eden ikinci ayın
sonuna kadar, KDV iadesi talep edilen durumlarda ise her halükarda iade
talebinde bulunulduğu tarihe kadar;


- KDV
İstisna Sertifikasının üzerinde yazılı vergi dairesi
müdürlüğüne/malmüdürlüğüne,


- KDV
İstisna Sertifikasının alınmadığı durumlarda ise bu Tebliğin “4.2.3.1.1.”
numaralı bölümünde belirtilen KDV iadesi için yetkili vergi dairesi
müdürlüğüne/malmüdürlüğüne,


bir
dilekçe ekinde ıslak imzalı olarak gönderecektir.


Süresi
takvim yılını aşan sözleşmelerde müteakip yıllarda yapılacak bildirimler,
önceki dönemleri de içerecek şekilde kümülatif olarak yapılacak ve son bildirim
elektronik ortamda da (cd, flash disk ve benzeri) yapılacaktır. Herhangi bir
alım olmadığı durumda, bu husus bir yazı ile yine aynı sürelerde ilgili makama
bildirilecektir. KDV İstisna Sertifikasının alınmadığı durumlarda IPA Alım
Bildirimi yalnızca KDV iadesi talebinde bulunulması halinde verilecektir.


Birlik
Yüklenicisinin aynı zamanda Hibe Yararlanıcısı olduğu durumlarda söz konusu
bildirimin; genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin Birlik Yüklenicisi
olması durumunda bu idarelerin konu ile ilgili imzaya yetkili üst idari amiri;
bunlar dışındaki Birlik Yüklenicilerinde ise gerçek kişi Birlik Yüklenicisinin
kendisi tarafından, tüzel kişi Birlik Yüklenicilerinde ise tüzel kişiliğin konu
ile ilgili imzaya yetkili üst yöneticisi tarafından onaylanması gerekmektedir.


IPA Alım
Bildirimini (EK-8) verme zorunluluğu KDV İstisna Sertifikası alındıktan sonra başlamaktadır.
İlk bildirim ile birlikte, Sözleşmenin imza tarihinden itibaren yapılan bütün
alımlar bildirilecektir.


4.2.2.7.
Zayi olan KDV İstisna Sertifikası


KDV
İstisna Sertifikası zayi olan Birlik Yüklenicisinin bir dilekçe ile ilk KDV
İstisna Sertifikası başvurusu yaptığı makama başvurması durumunda, Birlik
Sözleşmesinin süresinin bitmemiş olması koşuluyla kendisine ilgili makam
tarafından KDV İstisna Sertifikasının e-imzalı bir örneği verilecektir.


4.2.3.
KDV iadesi


IPA III
Mali Çerçeve Ortaklık Anlaşması kapsamında bir Birlik Yüklenicisi veya bu
Tebliğde öngörüldüğü şekilde istisnaya hak kazanan bir Birlik Yüklenicisine mal
teslim eden, hizmet sunan veya iş yapan herhangi bir Tedarikçi, bu Tebliğde
öngörüldüğü şekilde KDV’den istisna olarak teslim edilen mallar, sunulan
hizmetler veya yapılan işlerle ilgili olarak yüklendiği KDV’yi diğer işlemleri
için tahsil ettiği KDV’den indirme hakkına sahiptir.


Bu
düzenleme tam istisna mahiyetinde olduğundan istisna kapsamına giren teslim ve
hizmetler veya yapılan işler dolayısıyla yüklenilen vergiler, indirim yoluyla
telafi edilememeleri halinde, Birlik Yüklenicisine ve/veya Tedarikçiye nakden
veya mahsuben iade edilebilecektir.


4.2.3.1.
Birlik Yüklenicisine KDV iadesi


4.2.3.1.1.
KDV iadesi için başvurulacak makam


Bu
Tebliğin “4.2.2.1.” numaralı bölümündeki Makamlara başvurarak daha önce KDV
İstisna Sertifikasına yönelik resmi yazı almış bulunan Birlik
Yüklenicilerinden;


a)
Herhangi bir vergi türünden mükellefiyeti olanlar (süreksiz vergi mükellefiyeti
hariç), bağlı olduğu vergi dairesi müdürlüğüne/malmüdürlüğüne,


b)
Türkiye’de yerleşik, herhangi bir vergi türünden mükellefiyeti olmayan (süreksiz
vergi mükellefiyeti hariç) gerçek kişiler, ikametgâhının bulunduğu
(ikametgâhının tespitinin mümkün olmadığı durumlarda sözleşmenin uygulandığı)
yerdeki o il için bu Tebliğin ekinde (EK-9) belirtilen yetkili vergi dairesi
müdürlüğüne,


c)
Türkiye’de ikametgâhı olmayan ve herhangi bir vergi türünden mükellefiyeti
bulunmayan (süreksiz vergi mükellefiyeti hariç) gerçek kişiler (Yerleşik
Eşleştirme Danışmanları dâhil) ile Türkiye’de işyeri olmayan ve herhangi bir
vergi türünden mükellefiyeti bulunmayan (süreksiz vergi mükellefiyeti hariç)
tüzel kişiler, bu Tebliğin ekinde (EK-9) belirtilen ve Gelir İdaresi Başkanlığı
tarafından kendileri için tayin edilen vergi dairesi müdürlüğüne,


başvurarak
Birlik Sözleşmesi kapsamında yüklendiği KDV’nin iadesi talebinde bulunacaktır.


Bu
Tebliğin “4.2.2.1.” numaralı bölümündeki makamlara başvurarak daha önce KDV
İstisna Sertifikasına yönelik resmi yazı almamış bulunan Birlik Yüklenicileri,
Birlik Sözleşmelerinin süresi bitmemiş ise öncelikle söz konusu makamlara bu
Tebliğin “4.2.2.3.” numaralı bölümünde belirtilen belgeler ile başvurarak KDV
İstisna Sertifikası talep edeceklerdir. Birlik Sözleşmesindeki süresi bitmiş
olanlar, anılan makamlara bu Tebliğin “4.2.2.3.” numaralı bölümünde belirtilen
belgeler ile başvurarak iade talebini bildirecek, ilgili makamca kendisine
Birlik Sözleşmesi nedeniyle yüklendiği KDV’lerin iadesi için verilecek resmi
yazı ile birlikte, yukarıda belirtilen, durumuna uygun vergi dairesi
müdürlüğüne/malmüdürlüğüne iade için başvuracaklardır.


KDV mükellefi
olan Birlik Yüklenicisine nakden veya mahsuben yapılacak iade işlemleri,
istisna kapsamındaki işlemlerin beyan edildiği dönem beyannameleri ile buna
ilişkin verilecek standart iade talep dilekçesine dayanılarak yapılacaktır.


4.2.3.1.2.
KDV iadesi için istenilen belgeler


Birlik
Yüklenicisi tarafından yapılacak iade başvurusunda aşağıdaki belgelerin ibrazı
gereklidir:


1)
Standart iade talep dilekçesi.


2)
İndirilecek KDV listesi (KDV mükellefiyeti olmayan Birlik Yüklenicilerinden
istenilmeyecektir).


3) (Değişik
ibare:RG-24/9/2024-32672)(2) Gelir İdaresi Başkanlığı veya
ilgili defterdarlık tarafından iade ile ilgili verilen resmi yazının veya
KDV İstisna Sertifikasının bir örneği.


4) Birlik
Sözleşmesi kapsamındaki mal ve hizmet alımları ile yaptırılan işlere ilişkin
fatura veya benzeri evrakın aslı veya onaylı örnekleri.


5)
Yüklenilen KDV listesi (Birlik Yüklenicisinin KDV mükellefi olmaması durumunda,
bu listenin Birlik Sözleşmesi kapsamında yapılan harcamaya ait olduğu Sözleşme
Makamınca onaylanmalıdır).


6)
Kendisine ibraz edilen fatura veya benzeri evrak karşılığında Sözleşme Makamı
tarafından yapılan ödemelere ilişkin makbuzların (banka dekontu dâhil) aslı
veya onaylı örneği.


7) Birlik
Sözleşmesinin varsa harcama kalemlerine ilişkin tablosu ve Sözleşme Makamı
tarafından verilen Birlik Sözleşmesine ilişkin nihai uygun harcama tutarları
tablosunun aslı veya onaylı örneği.


4.2.3.1.3.
Birlik Yüklenicisine yapılacak KDV iadesine ilişkin esaslar


Yüklenilen
KDV listesinde yürürlükteki KDV mevzuatında belirtilen bilgilere yer
verilecektir.


İstenilen
belgelerin fotokopilerinin sunulması halinde, Birlik Yüklenicisinin gerçek kişi
olması durumunda kendisi tarafından, tüzel kişi olması durumundaysa kurum
yetkilisi tarafından bu fotokopilerin “Aslının Aynıdır” şerhi düşülerek varsa
kaşe tatbiki, imza ve tarih konulmak suretiyle onaylanması gerekir.


İade için
Yeminli Mali Müşavir (YMM) Tasdik Raporu ibraz edilen durumlarda KDV
mevzuatının gümrük beyannameli mal ihracı için öngörülen limitleri geçerli
olacaktır.


Birlik
Sözleşmesinde yer alan bütçe tutarını aşan harcamalara ait KDV ile Birlik
Yüklenicisi tarafından Birlik Sözleşmesi kapsamında yüklenilen ve Sözleşme
Makamından tahsil edilen KDV, Birlik Yüklenicisine iade edilmez.


Ayrıca
KDV mükellefi olmayan Birlik Yüklenicisine yapılacak olan KDV iadelerinde
aşağıdaki hususlar da dikkate alınır:


KDV
mükellefi olmayan Birlik Yüklenicisine AB fonundan yapılan ödemeye, KDV’nin
dâhil olup olmadığı hususu yüklenilen KDV listesine şerh düşülerek, yetkilinin
adı soyadı, unvanı ve tarih belirtilmek suretiyle Sözleşme Makamı tarafından
onaylanacaktır. Yapılan harcamaların Birlik Sözleşmesi kapsamında olduğuna
ilişkin YMM Raporunun bulunması halinde, Sözleşme Makamı anılan listeyi, bu
rapora dayanarak onaylayacaktır.


Bununla
birlikte, Sözleşme Makamının Türkiye sınırları dışında olduğu durumda söz
konusu listenin; genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin Birlik
Yüklenicisi olması durumunda bu idarelerin konu ile ilgili imzaya yetkili üst
idari amiri, bunlar dışındaki Birlik Yüklenicilerinde ise gerçek kişi Birlik
Yüklenicisinin kendisi tarafından, tüzel kişi Birlik Yüklenicisinde ise tüzel
kişiliğin konu ile ilgili imzaya yetkili üst yöneticisi tarafından onaylanması
gerekmektedir.


Bu
şekilde yapılacak onayda, yapılan harcamaların Birlik Sözleşmesi kapsamında
olduğuna ilişkin düzenlenmiş YMM Raporunun bir örneği de eklenecektir.


YMM KDV
İadesi Tasdik Raporu düzenlendiği durumlarda, yüklenilen KDV listesinin
onaylanmasına ilişkin ayrıca bir YMM Raporu düzenlemesine gerek bulunmamaktadır.


4.2.3.2.
Tedarikçiye KDV iadesi


Tedarikçilerin
Birlik Sözleşmesi kapsamındaki KDV iade başvurularını, yürürlükteki KDV mevzuatı
çerçevesinde, bağlı oldukları vergi dairesi müdürlüğüne/malmüdürlüğüne yapması
gerekmektedir.


Tedarikçi
iade başvurusu için gümrük beyannameli mal ihracından doğan KDV iadeleri
çerçevesinde ibraz edeceği belgelere aşağıdaki belgeleri de ilave edecektir:


1) İadeye
konu her bir fatura için Birlik Yüklenicisinden aldığı KDV İstisna
Sertifikasının Birlik Yüklenicisi tarafından “Aslının Aynıdır” onaylı bir
örneği.


2) Bu Tebliğin
“4.2.2.6.” numaralı bölümü uyarınca Tedarik Sözleşmesi düzenlenmesinin zorunlu
olduğu durumlarda Birlik Yüklenicisi ile yapılan bu Tebliğin aynı bölümündeki
esasları dâhilinde düzenlenen Tedarik Sözleşmesinin onaylı örneği.


İade için
YMM KDV İadesi Tasdik Raporu ibraz edilen durumlarda mal ihracı için öngörülen
limitler geçerli olacaktır.


4.2.3.3.
KDV iadesi için Vergi Dairesi Müdürlüğünce/Malmüdürlüğünce yapılacak işlemler


KDV
iadesi yapmakla görevlendirilen vergi dairesi müdürlüğünce/malmüdürlüğünce,
yukarıda belirtilen belgelerle birlikte başvuran KDV mükellefi olmayan ve
herhangi bir diğer vergi türünden mükellefiyet kaydı bulunmayan;


- T.C.
vatandaşı Birlik Yüklenicisine, T.C. kimlik numarası üzerinden,


- T.C.
vatandaşı olmayan ve/veya Türkiye’de ikametgâhı olmayan gerçek kişiler ile
Türkiye’de işyeri olmayan tüzel kişi Birlik Yüklenicilerine (Yerleşik
Eşleştirme Danışmanları dâhil) ilgili mevzuatına göre verilmiş olan potansiyel
vergi kimlik numarasından (daha önce verilmemiş ise potansiyel vergi kimlik
numarası verilmek suretiyle),


işlem
yapılacaktır.


KDV
dışında başka bir vergi türünden mükellefiyet kaydı varsa, buna ilişkin vergi
kimlik numarasından iade dilekçesi kabul edilecektir.


Bu
Tebliğin “4.2.3.1.1.” numaralı bölümünde belirtilen iade için yetkili vergi
dairesi müdürlüğü/malmüdürlüğü, Birlik Yüklenicisinin iade talebini, gerekli
incelemeleri yaptıktan sonra nakden veya mahsuben yerine getirecektir.


Tedarikçilerin
iade talepleri, bağlı oldukları vergi dairesi müdürlüğü/malmüdürlüğü tarafından
değerlendirilecektir.


Nakden
veya mahsuben iade talepleri, iade için gerekli belgelerin ibrazı ve varsa
eksikliklerin tamamlanmasını takiben, yürürlükteki KDV mevzuatının gümrük
beyannameli mal ihracından doğan KDV’nin iadesindeki esaslar çerçevesinde
belgelerin eksiksiz tamamlandığı tarihten itibaren 30 gün içerisinde
sonuçlandırılacaktır. İade işlemleri sırasında yürürlükteki KDV mevzuatının
“Özel Esaslar” bölümündeki düzenlemeler saklıdır.


Vergi
dairesi müdürlükleri/malmüdürlükleri, IPA III Mali Çerçeve Ortaklık Anlaşması
kapsamında Birlik Yüklenicilerine ve Tedarikçilere yapmış oldukları KDV
iadelerine ilişkin olarak hazırladıkları listeyi (EK-13) her yıl şubat ayının
sonuna kadar öncelikle [email protected] elektronik posta adresine ve
ayrıca Gelir İdaresi Başkanlığı Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Daire
Başkanlığına resmi yazı ekinde excel formatında bağlı oldukları (Değişik
ibare:RG-24/9/2024-32672)(2) defterdarlık aracılığıyla
göndereceklerdir.


4.2.4.
Özellik arz eden durumlar


4.2.4.1.
Yıllara sari inşaat-taahhüt işleri


Yıllara
sari inşaat-taahhüt işi yapan Birlik Yüklenicisi, bu iş ile ilgili olarak
yüklendiği ve ilgili dönemde verdiği KDV beyannamesinde indiremediği KDV’yi, bu
Tebliğde belirtilen usul ve esaslar dâhilinde iade alabilecektir. Ancak
yürürlükteki KDV mevzuatında belirtilen satış faturaları yerine, ilgili
vergilendirme döneminde yaptıkları işle ilgili hakediş belgeleri karşılığında
Sözleşme Makamınca yapılan ödemeye ilişkin verilen makbuzun (banka dekontu,
tahsilat alındısı ve benzeri) yüklenilen KDV listesine eklenmesi yeterli
olacaktır.


4.2.4.2.
KDV İstisna Sertifikası ibraz edilmeden KDV’siz fatura düzenlenmesi


Bu
Tebliğin “4.2.2.1.” numaralı bölümünde belirtilen makamlara Birlik
Sözleşmesinin süresi içerisinde herhangi bir tarihte başvurarak, bu makamlarca
Birlik Yüklenicisi olduğu yazılı olarak tespit edilen Birlik Yüklenicisine mal
teslim eden, hizmet ifasında bulunan veya iş yapan Tedarikçinin, kendisine
Birlik Yüklenicisi tarafından o gün için geçerli bir KDV İstisna Sertifikası
ibraz edilmemesine rağmen KDV hesaplamaksızın fatura düzenlemesi durumunda,
yüklendiği KDV’lerin indirim ve iadeye konu edilebilmesi; işlemin Birlik
Sözleşmesi süresi içerisinde yapılmış olması, Birlik Sözleşmesi kapsamında
olduğunun Yeminli Mali Müşavir (YMM) Raporu veya Vergi İnceleme Raporuyla
tespiti ve bu Tebliğdeki diğer koşullara uyulması şartıyla mümkündür. Bu
tespit, YMM KDV İadesi Tasdik Raporu ibraz edilen durumlarda işbu rapor ile de
yapılabilir. Diğer yandan, yukarıdaki işleme taraf olan Birlik Yüklenicisine ve
Tedarikçiye 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 352 nci
maddesinin II/7 nci bendi uyarınca ayrı ayrı ikinci derece usulsüzlük cezası
kesilir.


Bu
Tebliğin “4.2.2.1.” numaralı bölümünde belirtilen makamlara Birlik
Sözleşmesinin süresi içerisinde herhangi bir tarihte başvurmayan Birlik
Yüklenicisine mal teslim eden, hizmet ifasında bulunan veya iş yapan
Tedarikçinin, kendisine Birlik Yüklenicisi tarafından o gün için geçerli bir
KDV İstisna Sertifikası ibraz edilmemesine rağmen KDV hesaplamaksızın fatura
düzenlemesi durumunda, Tedarikçinin ilgili dönem KDV beyanlarında gerekli
düzeltme işlemleri yapılacaktır. Vergi ziyaına neden olan durumların ortaya
çıkması halinde, 213 sayılı Kanun hükümlerine göre vergi ziyaı cezası
uygulanacaktır. Yapılacak düzeltme işleminin sonucunu müteakiben söz konusu mal
teslimi veya hizmet ifasının Birlik Sözleşmesi kapsamında olduğunun YMM
Raporuyla veya bir Vergi İnceleme Raporuyla tespiti halinde ve bu Tebliğdeki
diğer koşullara uyulması durumunda, yürürlükteki KDV mevzuatına göre yapmış
olduğu mal ve hizmet alımları nedeniyle yüklendiği KDV’ler ile ilgili Birlik
Yüklenicisinin iade başvurusu, iadeye yetkili makam tarafından
sonuçlandırılacaktır.


4.2.4.3.
Sözleşme Makamınca nihai uygun harcama tutarının tespiti


Sözleşme
Makamının yaptığı denetimler sonucunda sözleşmeye ilişkin nihai uygun harcama
tutarının yeniden belirlenmesi durumunda, söz konusu Birlik Sözleşmesi
kapsamında Tedarikçilerden yapılan mal teslimleri, hizmet ifaları ve yapım
işlerinde faydalanılan KDV istisna tutarları, yeni sözleşme bütçesi dikkate
alınarak hesaplanacak, bu tutarı aşan kısımlar için KDV istisnasından
yararlanıldığının tespit edilmesi durumunda aşan kısımlara yönelik tahsil
edilmeyen vergiler, 213 sayılı Kanun hükümleri uyarınca vergi ziyaı cezası
kesilmek ve söz konusu vergiler için kendi vergi kanunlarında belirtilen ve
tarhiyatın ilgili bulunduğu döneme ilişkin normal vade tarihinden son yapılan
tarhiyatın tahakkuk tarihine kadar gecikme faizi hesaplanmak suretiyle bu
Tebliğin “4.2.3.1.1.” numaralı bölümünde belirtilen iadeye yetkili vergi
dairesi müdürlüğünce/malmüdürlüğünce tahsil edilecektir.


Faaliyet
dönemi devam eden sözleşmelerle ilgili olarak, Sözleşme Makamlarınca gönderilen
ara dönem uygun harcama bildirimleri bu madde bakımından nihai uygun harcama
tutarı olarak işleme konulmayacaktır.


4.2.4.4.
Birlik Sözleşmesinin feshi


Birlik
Sözleşmesinin feshedildiğinin “4.2.2.1.” numaralı bölümde belirtilen Başvuru
Makamları tarafından öğrenilmesi durumunda, KDV İstisna Sertifikası iptal
edilecek ve feshedilen Birlik Sözleşmesi kapsamında faydalanılan istisnalar
nedeni ile varsa tahsil edilmeyen vergiler 213 sayılı Kanun hükümleri uyarınca
vergi ziyaı cezası kesilmek ve söz konusu vergiler için kendi vergi kanunlarında
belirtilen ve tarhiyatın ilgili bulunduğu döneme ilişkin normal vade tarihinden
son yapılan tarhiyatın tahakkuk tarihine kadar gecikme faizi hesaplanmak
suretiyle bu Tebliğin “4.2.3.1.1.” numaralı bölümünde belirtilen, iade için
yetkili vergi dairesi müdürlüğünce/malmüdürlüğünce tahsil edilecektir.


Birlik
Yüklenicisinin kusur ve iradesi dışında, yatırım alanının kamulaştırılması
gerekçesiyle Birlik Sözleşmesinin feshedilmesi halinde, yukarıda belirtilen
tarhiyatlar esnasında vergi ziyaı cezası kesilmez.


4.2.4.5.
Müteselsil sorumluluk


Tedarikçilerin
bu Tebliğ hükümlerine aykırı olarak KDV istisnası uygulamaları halinde, istisna
uygulaması nedeniyle ziyaa uğratılan vergi ile buna bağlı ceza, faiz ve
zamlardan, teslim ve hizmeti yapan Tedarikçiler ile birlikte, teslim veya
hizmet yapılanlar da müteselsilen sorumlu olur.


Kendilerine
KDV İstisna Sertifikası ibraz edilen Tedarikçiler, bu Tebliğdeki usul ve esaslara
uygun olarak istisna kapsamında işlem yaparlar. Daha sonra işlemin, istisna
için gerekli şartları baştan taşımadığı ya da şartların sonradan ihlal
edildiğinin tespiti halinde, ziyaa uğratılan vergi ile buna bağlı ceza, faiz ve
zamlar, kendisine istisna kapsamında teslim veya hizmet yapılan Birlik
Yüklenicisinden aranır. Tedarikçinin indirim işlemleri ve iade talebi ise, bu
Tebliğin ilgili bölümlerinde belirtilen usul ve esaslar kapsamında yerine
getirilir.


4.2.4.6.
Birlik Sözleşmesinin süresi dışında yapılan zorunlu harcamalar


Birlik
Sözleşmesi ve eklerinde yazılı olan başlangıç tarihinden önce veya bitiş
tarihinden sonra Birlik Yüklenicileri tarafından yapılması zorunlu olan hizmet
alımlarına ilişkin KDV’lerin iadesi; bu hizmet alımlarının Birlik Sözleşmesi
kapsamında ve uygun harcama kalemleri içerisinde olduğunun Birlik Sözleşmesi ve
eklerinden açıkça tespit edilebilmesi halinde bu belgelere göre, Birlik
Sözleşmesi ve eklerinden açıkça tespit edilemediği durumlarda ise Vergi
İnceleme Raporu veya Yeminli Mali Müşavir (YMM) Raporuyla tespiti ve bu
Tebliğdeki diğer koşullara uyulması şartıyla mümkündür. Bu tespit, YMM KDV
İadesi Tasdik Raporu ibraz edilen durumlarda işbu rapor ile de yapılabilir.


4.2.4.7.
Sözleşme Makamlarına düzenlenen faturalar


AB mali
yardım kurallarına uygun olarak Birlik Yüklenicilerinin, Birlik Sözleşmesi
kapsamında yaptıkları işlerle ilgili Sözleşme Makamlarına düzenledikleri
faturaların KDV hesaplanmaksızın düzenlenmesinde, Birlik Sözleşmesi süreleri
içerisinde olması ve KDV İstisna Sertifikası şartı aranmaz.


4.2.4.8.
Birlik Sözleşmesinin süresinden sonra ve fatura düzenleme süresi içinde KDV’li
fatura düzenlenmesi halinde Yükleniciye KDV iadesi


Birlik Yüklenicisine
Birlik Sözleşmesinin süresinden sonra KDV’li fatura düzenlenmesi halinde
Yüklenici tarafından yüklenilen KDV’ye ilişkin iadenin yapılması; mal teslimi,
hizmet ifası veya yapım işinin sözleşme süresi içerisinde gerçekleşmiş olması
şartıyla, bu alımlara ilişkin sözleşme süresinden sonra düzenlenen faturanın
mal teslimi, hizmet ifası veya yapım işinin gerçekleştiği tarihten itibaren
azami yedi gün içinde düzenlenmesi ve bu Tebliğdeki diğer koşullara uyulması
şartıyla mümkündür.


4.2.4.9.
Birlik Sözleşmesinin süresinden sonra ve fatura düzenleme süresi içinde KDV’siz
fatura düzenlenmesi halinde Tedarikçiye KDV iadesi


Birlik
Yüklenicisine Birlik Sözleşmesinin süresinden sonra KDV’siz fatura düzenlenmesi
halinde Tedarikçi tarafından yüklenilen KDV’ye ilişkin iadenin yapılması; mal
teslimi, hizmet ifası veya yapım işinin sözleşme süresi içerisinde gerçekleşmiş
olması şartıyla, bu alımlara ilişkin sözleşme süresinden sonra düzenlenen
faturanın mal teslimi, hizmet ifası veya yapım işinin gerçekleştiği tarihten
itibaren azami yedi gün içinde düzenlenmesi ve bu Tebliğdeki diğer koşullara
uyulması şartıyla mümkündür.


4.3. Özel
Tüketim Vergisi (ÖTV) istisnası ve uygulaması


4.3.1.
Anlaşma hükmü


IPA III
Mali Çerçeve Ortaklık Anlaşması’nın 28 inci maddesinin 2/h bendinde;


“Birlik
yüklenicilerinin harcamaları; Birlik sözleşmesi kapsamında Birlik yüklenicisi
tarafından tedarik edilen mallar veya sunulan hizmetler veya yapılan işlere
ilişkin harcamalara dair ithalat harçlarından, özel tüketim vergilerinden veya
eş etkiye sahip diğer benzer vergi, resim veya harçlardan istisnadır;”


hükmü yer
almaktadır.


4.3.2.
ÖTV istisnası uygulaması


Birlik
Yüklenicisi, Birlik Sözleşmesi kapsamında ÖTV’ye tabi bir mal almak
istediğinde, bu Tebliğin “4.2.2.” numaralı bölümünde belirtilen usul ve esaslar
dâhilinde öncelikle KDV İstisna Sertifikası başvurusu yapmak zorundadır. Buna
göre, KDV İstisna Sertifikası bu Anlaşma kapsamındaki ÖTV istisnası için de
geçerli olacaktır.


4.3.2.1.
ÖTV mükellefi olmayanlardan yapılan alımlarda


Birlik Yüklenicisi,
Birlik Sözleşmesi kapsamında ÖTV mükellefi olmayan Tedarikçiden temin edeceği
ÖTV’ye tabi mallar için başlangıçta ÖTV dâhil tutarı ödeyerek alım yapacaktır.


Birlik
Yüklenicisi, Birlik Sözleşmesinin başlangıç tarihinden itibaren takvim yılının
üçer aylık dönemleri itibarıyla bu kapsamda satın aldığı malları, liste (EK-10)
halinde hazırlayarak ve “Bu listede yer alan alımlar, IPA III Mali Çerçeve
Ortaklık Anlaşması kapsamındaki … tarih ve … sayılı Birlik Sözleşmesi
kapsamında yapılmıştır.” şeklinde şerh düşülerek Hibe Yararlanıcısına
onaylattıracak ve iade için istenilen belgeler arasına ekleyecektir.


Hibe
Yararlanıcısının aynı zamanda Birlik Yüklenicisi olması durumunda söz konusu
ÖTV içeren onaylı mal alım listesi (EK-10), Birlik Sözleşmesi ile ilgili olarak
düzenlenmiş Yeminli Mali Müşavir (YMM) Raporuna dayanılarak Sözleşme Makamı
tarafından onaylanacaktır.


Bununla
birlikte, Sözleşme Makamının Türkiye sınırları dışında olduğu durumda söz
konusu listenin; genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin Birlik
Yüklenicisi olması durumunda bu idarelerin konu ile ilgili imzaya yetkili üst
idari amiri, bunlar dışındaki Birlik Yüklenicilerinde ise gerçek kişi olması
durumunda Birlik Yüklenicisinin kendisi, tüzel kişi olması durumunda ise tüzel
kişiliğin konu ile ilgili imzaya yetkili üst yöneticisi tarafından onaylanması
gerekmektedir. Bu şekilde yapılacak onayda, yapılan harcamaların Birlik
Sözleşmesi kapsamında olduğuna ilişkin YMM Raporunun bir örneğinin de eklenmesi
gerekmektedir.


İstisna
olmasına rağmen Birlik Yüklenicisi tarafından ödenen ÖTV’ler, bu Tebliğin
“4.3.3.” numaralı bölümünde yer alan usul ve esaslar çerçevesinde iade
alınabilecektir.


4.3.2.2.
ÖTV mükelleflerinden yapılan alımlarda


Birlik
Sözleşmesi kapsamında Birlik Yüklenicisi tarafından ÖTV mükelleflerinden temin
edilecek malların, Tedarikçi ile bir örneği bu Tebliğin ekinde yer alan
“Tedarik Sözleşmesi”nin (EK-7) yapılması ve bu sözleşme konusu malların Birlik
Sözleşmesi kapsamında olduğunun Hibe Yararlanıcısı tarafından onaylanması halinde
ÖTV ödenmeksizin tedarik edilmesi mümkündür. ÖTV mükelleflerinden
gerçekleştirilecek alımlarda yapılacak Tedarik Sözleşmeleri için herhangi bir
limit bulunmamaktadır. Birlik Yüklenicisi ve Tedarikçi, EK-7’deki bilgileri
ihtiva etmek kaydıyla Tedarik Sözleşmesinin şeklini serbestçe tayin
edebilirler.


Birlik
Yüklenicisinin aynı zamanda Hibe Yararlanıcısı olması durumunda, söz konusu
Tedarik Sözleşmesi, Sözleşme Makamı tarafından onaylanacaktır.


Bununla
birlikte, Sözleşme Makamının Türkiye sınırları dışında olduğu durumda söz
konusu listenin; genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin Birlik
Yüklenicisi olması durumunda bu idarelerin konu ile ilgili imzaya yetkili üst
idari amiri, bunlar dışındaki Birlik Yüklenicilerinde ise gerçek kişi Birlik
Yüklenicisinin kendisi tarafından, tüzel kişi Birlik Yüklenicisinde ise tüzel
kişiliğin konu ile ilgili imzaya yetkili üst yöneticisi tarafından onaylanması
gerekmektedir.


Tedarikçi,
Birlik Yüklenicisi ile yaptığı ve yukarıdaki usullerde onaylanmış Tedarik
Sözleşmesinin bir örneğini alarak, Birlik Yüklenicisine düzenlediği fatura veya
benzeri evrakta “7424 sayılı Kanunla onaylanması uygun bulunan IPA III Mali
Çerçeve Ortaklık Anlaşması ve … tarih ve … sayılı Birlik Sözleşmesi gereğince
ÖTV hesaplanmamıştır.” şeklinde şerh düşmek suretiyle ÖTV hesaplamayacaktır.


Birlik
Yüklenicisi, Birlik Sözleşmesi kapsamında ÖTV mükellefinden ÖTV ödeyerek yaptığı
alımlar için ÖTV içeren onaylı mal alım listesini (EK-10) bu Tebliğin
“4.3.2.1.” numaralı bölümünde belirlenen şekilde onaylatarak iade için
istenilen belgeler arasına ekleyecektir.


4.3.3.
Birlik Yüklenicisi tarafından ödenen ÖTV’nin iadesi


4.3.3.1.
KDV İstisna Sertifikası alan Birlik Yüklenicisine ÖTV iadesi


Birlik
Sözleşmesi kapsamındaki mal ve hizmet alımları ile yapım işlerinin KDV’den
istisna tutulması için daha önce KDV İstisna Sertifikası alan Birlik
Yüklenicisi, bu Tebliğin “4.3.3.3.” numaralı bölümünde belirtilen belgelerle
birlikte;


a)
Türkiye’de yerleşik, herhangi bir vergi türünden mükellefiyeti olmayan
(süreksiz vergi mükellefiyeti hariç) gerçek kişiler ikametgâhlarının,
(ikametgâhlarının tespiti mümkün değilse sözleşmenin uygulandığı yerin)
herhangi bir vergi türünden mükellefiyeti olan (süreksiz vergi mükellefiyeti
hariç) gerçek kişiler mükellefiyetinin, tüzel kişiler ise iş merkezinin
(kayıtlı merkez) bulunduğu ildeki ekli listede (EK-9) yer alan vergi dairesi
müdürlüğüne başvurarak,


b)
Türkiye’de ikametgâhı olmayan ve herhangi bir vergi türünden mükellefiyeti
bulunmayan (süreksiz vergi mükellefiyeti hariç) gerçek kişiler (yerleşik
eşleştirme danışmanları dâhil) ile Türkiye’de işyeri olmayan ve herhangi vergi
türünden bir vergi mükellefiyeti bulunmayan (süreksiz vergi mükellefiyeti
hariç) tüzel kişiler, bu Tebliğin ekinde (EK-9) belirtilen ve Gelir İdaresi
Başkanlığı tarafından kendileri için tayin edilen vergi dairesi müdürlüğüne
başvurarak


Birlik
Sözleşmesi kapsamındaki harcamaları dolayısıyla ödediği ÖTV’nin iadesini
alabileceklerdir.


4.3.3.2.
KDV İstisna Sertifikası almayan Birlik Yüklenicisine ÖTV iadesi


KDV
İstisna Sertifikası almayan Birlik Yüklenicisinin, Sözleşme Makamı ile
imzaladığı sözleşmenin IPA III Mali Çerçeve Ortaklık Anlaşması kapsamında bir
Birlik Sözleşmesi ve kendisinin de Birlik Yüklenicisi olduğunun tespit
edilebilmesi için öncelikle bu Tebliğin “4.2.2.3.” numaralı bölümünde
belirtilen belgelerle birlikte, yine bu Tebliğin “4.2.2.1.” numaralı bölümünde
belirtilen makamlara başvurması gerekmektedir. Bu başvurunun uygun bulunması
halinde, ilgili makamlar tarafından Birlik Yüklenicisine bir resmi yazı
verilecektir.


Birlik
Yüklenicisi, verilen resmi yazı ve bu Tebliğin “4.3.3.3.” numaralı bölümünde
belirtilen diğer belgelerle birlikte, bu Tebliğe ekli listede (EK-9) yer alan
vergi dairesi müdürlüklerinden, bu Tebliğin “4.3.3.1.” numaralı bölümünde
belirtilen vergi dairesi müdürlüğüne başvurarak, Birlik Sözleşmesi kapsamındaki
harcamaları dolayısıyla ödediği ÖTV’nin iadesini alabilecektir.


4.3.3.3.
ÖTV iadesi için istenilen belgeler


Birlik
Yüklenicileri;


1)
Standart İade Talep Dilekçesi,


2) (Değişik
ibare:RG-24/9/2024-32672)(2) Gelir İdaresi Başkanlığı veya
ilgili defterdarlıktan alınan resmi yazının veya KDV İstisna Sertifikasının
bir örneği,


3) ÖTV
içeren onaylı mal alım listesi (EK-10),


4) ÖTV
içeren mal alımlarına ilişkin fatura veya benzeri evrakın aslı veya onaylı
örnekleri,


5) ÖTV
içeren mal alımları içerisinde yer alan kendileri tarafından hesaplanmış iade
edilecek ÖTV listesi,


 ile
birlikte ilgili vergi dairesine iade için başvuracaklardır.


İstenilen
belgelerin fotokopilerinin sunulması halinde, Birlik Yüklenicisi gerçek kişi
ise kendisi, tüzel kişiyse kurum yetkilisi tarafından bu fotokopilerin “Aslının
Aynıdır” şerhi düşülerek, varsa kaşe tatbiki, imza ve tarih konulmak suretiyle
onaylanması gerekir. Sözleşme süresi devam eden Birlik Yüklenicisi, ÖTV iade
talebini, Birlik Sözleşmesinin başlangıç tarihinden itibaren takvim yılının
üçer aylık dönemleri itibarıyla yapacaktır. Sözleşme süresi sona eren Birlik
Yüklenicisi, ÖTV iade talebini sözleşmenin tamamlandığı tarihten itibaren
yapabilecektir.


4.3.3.4.
ÖTV iadesi için Vergi Dairesi Müdürlüğünce yapılacak işlemler


ÖTV
iadesi yapmakla görevlendirilen vergi dairesi müdürlüğünce, yukarıda belirtilen
belgelerle birlikte kendisine başvuran;


- T.C.
vatandaşı Birlik Yüklenicisine, T.C. kimlik numarası üzerinden,


- T.C.
vatandaşı olmayan ve/veya Türkiye’de ikametgâhı olmayan gerçek kişiler ile
Türkiye’de işyeri olmayan tüzel kişi Birlik Yüklenicilerine (Yerleşik
Eşleştirme Danışmanları dâhil) öncelikle ilgili mevzuatına göre verilecek
potansiyel vergi kimlik numarasından (daha önce verilmemiş ise potansiyel vergi
kimlik numarası verilmek suretiyle),


işlem
yapılacaktır.


Birlik
Yüklenicisinin herhangi bir diğer vergi türünden mükellefiyet kaydı varsa, buna
ilişkin vergi kimlik numarasından iade dilekçesi kabul edilecektir.


Vergi
dairesi müdürlüğünce yapılacak incelemede, ÖTV içeren mal alımlarına ilişkin
fatura veya benzeri evrakta gösterilen malların 6/6/2002 tarihli ve 4760 sayılı
Özel Tüketim Vergisi Kanununa ekli listelerde yer alan mallar olduğu ve mal
alım bedeli içindeki ÖTV tutarının doğruluğu tespit edilecektir. Bu tespitin;
maktu vergi uygulanan (I) sayılı listedeki mallar, (III) sayılı listedeki
alkollü içkiler ve tütün mamulleri ile (IV) sayılı listedeki cep telefonları
için miktar üzerinden maktu tutar olarak hesaplanması mümkündür. Ancak
verginin, ithalatta veya üreticinin teslimindeki matrah üzerinden tabi olduğu
orana göre nispi olarak hesaplandığı (II) ve (IV) sayılı listedeki mallar ile
(III) sayılı listedeki malların nispi vergi tutarları, gerekirse bu safhalar
için vergi incelemesi yapılmak suretiyle tespit edilebilecektir. Bu şekilde
hesaplanan ÖTV tutarlarının; ithalatta Gümrük İdaresine, yurt içinde ise
mükellefleri tarafından vergi dairesine beyan edilip ödendiğinin de tespiti
gerekmektedir. Bu inceleme veya tespitin, Yeminli Mali Müşavir (YMM) Raporuyla
da yapılması mümkündür.


Vergi
dairesi müdürlüğünce gerekli incelemeler yapıldıktan ve verginin ödendiği
tespit edildikten sonra, söz konusu mallara ait ÖTV, talebe göre gümrük
beyannameli mal ihracından doğan KDV iadesi ile ilgili olarak 26/4/2014 tarihli
ve 28983 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Katma Değer Vergisi Genel Uygulama
Tebliğinde belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde nakden veya mahsuben iade
edilecektir. İade işlemleri sırasında yürürlükteki KDV mevzuatının “Özel
Esaslar” bölümündeki düzenlemeler saklıdır. İade için YMM Tasdik Raporu ibraz
edilen durumlarda, KDV mevzuatının gümrük beyannameli mal ihracı için öngörülen
limitleri geçerli olacaktır.


İade başvurusu
sırasında; bu Tebliğin “4.3.3.3.” numaralı bölümünün iki numaralı fıkrasında
Birlik Yüklenicisinden istenilen ve (Değişik ibare:RG-24/9/2024-32672)(2)
Gelir İdaresi Başkanlığı veya ilgili defterdarlıktan alınan resmi yazı
veya KDV İstisna Sertifikasının ıslak imzalı olması durumunda bir örneği aslı
görülmek suretiyle Vergi Dairesi Müdürü veya yetkilendirdiği personel
tarafından tasdik edilecektir. Bu belgelerin e-imzalı olması durumunda ise
Vergi Dairesi Müdürü veya yetkilendirdiği personel tarafından e-belge doğrulama
sisteminden teyidi sağlanacaktır.


Vergi
dairesi müdürlükleri, IPA III Mali Çerçeve Ortaklık Anlaşması kapsamında Birlik
Yüklenicileri ve Tedarikçilere yapmış oldukları ÖTV iadelerine ilişkin olarak
hazırladıkları listeyi (EK-14) her yıl şubat ayının sonuna kadar öncelikle
[email protected] elektronik posta adresine ve ayrıca Gelir İdaresi
Başkanlığı Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Daire Başkanlığına resmi yazı ekinde
excel formatında bağlı olduğu (Değişik ibare:RG-24/9/2024-32672)(2)
defterdarlık aracılığıyla göndereceklerdir.


4.3.4.
ÖTV istisnasından yararlanılarak ilk iktisabı yapılan araçların üçüncü kişilere
devrinde ÖTV uygulaması


4760
sayılı Kanunun 15 inci maddesinin (2) numaralı fıkrasının (a) bendinde, (II)
sayılı listedeki kayıt ve tescile tabi mallardan, veraset yoluyla intikaller
hariç ilk iktisabında istisna uygulananların, istisnadan yararlananlar
dışındakilerce iktisabında, ilk iktisaptaki matrah esas alınarak, adına kayıt
ve tescil işlemi yapılandan, kayıt ve tescil tarihinde geçerli olan oran
üzerinden bu tarihte ÖTV alınacağı hükme bağlanmıştır. Bu hüküm uyarınca, ÖTV
istisnasından yararlanılarak ilk iktisabı yapılan kayıt ve tescile tabi taşıt
araçlarının, istisnadan yararlanan kişi/kuruluşlara satışı veya devri, veraset
yoluyla intikali ile 18/7/1997 tarihli ve 23053 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 39 uncu maddesi kapsamında taşıtın
tekrar tescil edilmesine imkân bulunmayacak şekilde hurdaya ayrılması halleri hariç
olmak üzere, üçüncü kişiler tarafından iktisabında, söz konusu araçları adına
kayıt ve tescil ettirecek olan üçüncü kişiler tarafından 4760 sayılı Kanunun 15
inci maddesinin (2) numaralı fıkrasının (a) bendi kapsamında ÖTV beyanında
bulunulmak suretiyle ÖTV tarhiyatı yapılacaktır. Söz konusu aracın Birlik
Sözleşmesinde yer alan işlerden başka işlerde de kullanılacak olması nedeniyle
başlangıçta ÖTV ödemek suretiyle satın alınmış, ancak daha sonra sözleşme
kapsamında kullanım süresine bağlı olarak hesaplanan ÖTV tutarı iade edilmiş
olması durumunda, iade edilen tutarın üçüncü kişiler tarafından beyan edilip
ödenmesi gerekmektedir.


4.4.
Amortismana Tabi İktisadi Kıymetler (ATİK) ile ilgili hususlar


4.4.1.
ATİK’lerde KDV istisnası uygulaması


Birlik
Yüklenicisi, Birlik Sözleşmesi kapsamında teslim edeceği mallar veya sunacağı
hizmetler veya yapacağı işler ile bağlantılı olarak temin edeceği ATİK’leri,
ancak söz konusu kıymetlerin sadece Birlik Sözleşmesi kapsamında kullanılan
kıymetler olması ve bu kıymetlerin Birlik Sözleşmesinin sona ermesiyle Hibe
Yararlanıcısı/Nihai Hibe Yararlanıcısına bedelsiz tesliminin öngörülmesi
halinde, yukarıda yer alan esaslara göre KDV’siz olarak temin edebilme imkânına
sahiptir. Bu durumda Birlik Yüklenicisinin Tedarikçi ile yapacağı ve Hibe
Yararlanıcısı tarafından onaylanacak Tedarik Sözleşmesinde (EK-7), bu kıymetin
Birlik Sözleşmesi sonunda Hibe Yararlanıcısına/Nihai Hibe Yararlanıcısına
bedelsiz devir olunacağı açıkça belirtilecektir. Bununla beraber, ATİK’in
Birlik Sözleşmesi kapsamında alındığına ve/veya kullanıldığına dair Sözleşme
Makamından alınan resmi yazının (EK-11) örneği de Tedarik Sözleşmesi ekine
eklenecektir.


Hibe
Yararlanıcısının aynı zamanda Birlik Yüklenicisi olması durumunda, söz konusu
Tedarik Sözleşmesi, Sözleşme Makamı tarafından onaylanacaktır. Bununla
birlikte, Sözleşme Makamının Türkiye sınırları dışında olduğu durumda söz
konusu Tedarik Sözleşmesinin; genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin
Birlik Yüklenicisi olması durumunda bu idarelerin konu ile ilgili imzaya
yetkili üst idari amiri, bunlar dışındaki Birlik Yüklenicilerinde ise gerçek
kişi Birlik Yüklenicisinin kendisi, tüzel kişi Birlik Yüklenicisinde ise tüzel
kişiliğin konu ile ilgili imzaya yetkili üst yöneticisi tarafından onaylanması
gerekmektedir.


Tedarikçi;
Birlik Yüklenicisi ile yapmış olduğu Tedarik Sözleşmesinin Hibe Yararlanıcısı
tarafından, Hibe Yararlanıcısı ile Birlik Yüklenicisinin aynı olması durumunda
ise Sözleşme Makamı veya yukarıda belirtilen şahıslar tarafından onaylanmış bir
örneğini almak suretiyle düzenlediği fatura veya benzeri evrakta “7424 sayılı
Kanunla onaylanması uygun bulunan IPA III Mali Çerçeve Ortaklık Anlaşması’nın
28/2. maddesi gereğince, … tarih ve ... sayılı KDV İstisna Sertifikasına
istinaden.” şeklinde şerh düşerek KDV hesaplamayacaktır.


ATİK’lerin
Birlik Sözleşmesinde yer alan işlerden başka işlerde de kullanılacak olması
durumunda, Birlik Yüklenicisi söz konusu ATİK’leri başlangıçta KDV ödemek
suretiyle satın alacak ve yüklenilen KDV’yi diğer vergiye tabi işlemleri
üzerinden hesaplanan KDV’den indirim konusu yapacaktır. Birlik Sözleşmesinin
sona ermesiyle, ödenen KDV’nin, bu kıymetin Birlik Sözleşmesi kapsamında
kullanılma süresinin, bu kıymet için belirlenen amortisman süresi oranına
isabet eden kısmı için bu Tebliğin “4.2.3.” numaralı bölümünde yer alan
esaslara göre iade talep edebilecektir. Bu durumda Birlik Yüklenicisi, Tedarik
Sözleşmesini (EK-7) Hibe Yararlanıcısına onaylattırırken, Hibe
Yararlanıcısının/Nihai Hibe Yararlanıcısının bu kıymetin Birlik Sözleşmesi
kapsamında ne kadar süre kullanılacağına dair bir şerh koymasını sağlayacaktır.


4.4.2.
ATİK’lerde ÖTV istisnası uygulaması


Birlik
Yüklenicisi, Birlik Sözleşmesi kapsamında ÖTV mükelleflerinden temin edeceği
ATİK’ler için, ancak söz konusu kıymetlerin sadece Birlik Sözleşmesi kapsamında
kullanılacak kıymetler olması ve bu kıymetlerin Birlik Sözleşmesi sonunda Hibe
Yararlanıcısına bedelsiz devrinin öngörülmüş olması durumunda, bu kıymetleri
başlangıçta ÖTV ödemeksizin alabilecektir. Bu durumda Birlik Yüklenicisinin
Tedarikçi ile yapacağı ve Hibe Yararlanıcısı tarafından onaylanacak Tedarik
Sözleşmesinde (EK-7), bu kıymetin Birlik Sözleşmesi sonunda Hibe
Yararlanıcısına/Nihai Hibe Yararlanıcısına bedelsiz devir olunacağı açıkça
belirtilecektir.


Hibe Yararlanıcısının
aynı zamanda Birlik Yüklenicisi olması durumunda, söz konusu Tedarik
Sözleşmesi, Sözleşme Makamı tarafından onaylanacaktır. Bununla birlikte,
Sözleşme Makamının Türkiye sınırları dışında olduğu durumda söz konusu Tedarik
Sözleşmesinin; genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin Birlik Yüklenicisi
olması durumunda bu idarelerin konu ile ilgili imzaya yetkili üst idari amiri,
bunlar dışındaki Birlik Yüklenicilerinde ise gerçek kişi Birlik Yüklenicisinin
kendisi, tüzel kişi Birlik Yüklenicisinde ise tüzel kişiliğin konu ile ilgili
imzaya yetkili üst yöneticisi tarafından onaylanması gerekmektedir.


Tedarikçi;
Birlik Yüklenicisi ile yapmış olduğu Tedarik Sözleşmesinin Hibe Yararlanıcısı
tarafından, Hibe Yararlanıcısı ile Birlik Yüklenicisinin aynı olması durumunda
ise Sözleşme Makamı veya yukarıda belirtilen şahıslar tarafından onaylanmış bir
örneğini almak suretiyle düzenlediği fatura veya benzeri evrakta “7424 sayılı
Kanunla onaylanması uygun bulunan IPA III Mali Çerçeve Ortaklık Anlaşması ve … tarih
ve … sayılı Birlik Sözleşmesi gereğince ÖTV hesaplanmamıştır.”


şeklinde
şerh düşerek ÖTV hesaplamayacaktır.


ATİK’lerin
Birlik Sözleşmesinde yer alan işlerden başka işlerde de kullanılacak olması
durumunda, Birlik Yüklenicisi söz konusu ATİK’leri başlangıçta ÖTV ödemek
suretiyle satın alacaktır. Birlik Sözleşmesinin sona ermesiyle, ödenen ÖTV’nin,
bu kıymetin Birlik Sözleşmesi kapsamında kullanılma süresinin, bu kıymet için
belirlenen amortisman süresi oranına isabet eden kısmı için bu Tebliğin “4.3.3.”
numaralı bölümünde yer alan esaslara göre iade talep edebilecektir. Bu durumda
Birlik Yüklenicisi, Tedarik Sözleşmesini (EK-7) Hibe Yararlanıcısına
onaylattırırken, bu kıymetin Birlik Sözleşmesi kapsamında ne kadar süre
kullanılacağına dair Hibe Yararlanıcısı/Nihai Hibe Yararlanıcısının bir şerh
koymasını sağlayacaktır.


IPA III
Mali Çerçeve Ortaklık Anlaşması kapsamında ilk iktisabı yapılacak araçlarda KDV
ve ÖTV istisnasından faydalanabilmek için, yapılacak araç iktisabının Birlik
Sözleşmesi çerçevesinde yapılacak işlerle somut bir bağlantısının olması ve
alınacak araç/araçların sözleşme sonunda Hibe Yararlanıcısına/Nihai Hibe
Yararlanıcısına bedelsiz devrinin öngörülmüş olması şarttır. Sözleşme süresi
veya sonunda Avrupa Komisyonu veya Sözleşme Makamı yetkililerince yapılacak
yerindelik denetiminde, yapılan araç iktisabının Birlik Sözleşmesi kapsamında
olmadığının tespiti ve uygun olmayan harcama olarak değerlendirilmesi
durumunda, faydalanılan istisnalar nedeni ile varsa tahsil edilmeyen vergiler,
213 sayılı Kanun hükümleri uyarınca vergi ziyaı cezası kesilmek ve söz konusu
vergiler için kendi vergi kanunlarında belirtilen ve tarhiyatın ilgili
bulunduğu döneme ilişkin normal vade tarihinden son yapılan tarhiyatın tahakkuk
tarihine kadar gecikme faizi hesaplanmak suretiyle bu Tebliğin “4.2.3.1.1.”
numaralı bölümünde belirtilen iade için yetkili vergi dairesi
müdürlüğünce/malmüdürlüğünce tahsil edilecektir.


4.4.3.
ATİK’lerin Hibe Yararlanıcısına bedelsiz devri


Bu Tebliğin
uygulaması bakımından ATİK’lerin Hibe Yararlanıcısı/Nihai Hibe Yararlanıcısına
bedelsiz devrinin öngörüldüğü durumlarda söz konusu devir işlemi Birlik
Yüklenicisi tarafından doğrudan yapılabileceği gibi AB Mali Yardım Kuralları
gereği Sözleşme Makamları aracılığı ile de yapılabilir.


4.5.
Gelir ve Kurumlar Vergisi istisnası ve uygulaması


4.5.1.
Anlaşma hükmü


IPA III
Mali Çerçeve Ortaklık Anlaşması’nın 28 inci maddesinin 2/f bendinde;


“Birlik
sözleşmelerinden doğan kâr veya gelir, merkezi/yerel vergilendirme sistemine
göre Türkiye Cumhuriyeti’nde vergiye tabidir. Ancak, Avrupa Birliği Üye
Devletlerinde veya IPA III yararlanıcısı hariç IPA III kapsamında uygun olan
diğer ülkelerde ikamet eden veya yerleşik bulunan ve Birlik sözleşmelerini icra
eden yabancı personel ve RTA’lar dâhil gerçek ve tüzel kişiler, stopaj ve
geçici vergiler dâhil Türkiye Cumhuriyeti’ndeki kazanç veya gelir vergisinden
muaftır; ancak, söz konusu kazancı ve/veya geliri elde eden gerçek ve/veya
tüzel kişinin, söz konusu gelirin atfedilebilir olduğu ikametgâhının veya daimi
bir kuruluşunun, geçerli çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmaları hükümleri
uyarınca Türkiye Cumhuriyeti’nde bulunması durumu bu hükmün istisnasıdır;”


Aynı
Anlaşmanın 28 inci maddesinin 2/g bendinde ise


“Bir hibe
yararlanıcısına verilen bir Birlik hibesi, o hibe yararlanıcısı için kar veya
gelir olarak yorumlanmaz. Bir hibe sözleşmesinden kâr elde edilmesi halinde,
Komisyon, dayanak sözleşmenin hüküm ve koşulları uyarınca kârın belli bir
yüzdesini geri alma hakkına sahip olur. Kârın geri kalan kısmı merkezi/yerel
vergilendirme sistemine göre vergiye tabi olabilir;”


hükümleri
yer almaktadır.


4.5.2.
31/12/1960 tarihli ve 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun geçici 84 üncü madde
hükmü


3/4/2013 tarihli
ve 6456 sayılı Kamu Finansmanı ve Borç Yönetiminin Düzenlenmesi Hakkında Kanun
ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair
Kanunun 15 inci maddesi ile 193 sayılı Kanuna eklenen geçici 84 üncü maddede;


“Avrupa
Birliği organlarıyla akdedilen ve usulüne göre yürürlüğe konulan anlaşmalar
çerçevesinde proje karşılığı sağlanan hibeler, özel bir fon hesabında tutulur
ve gelir olarak dikkate alınmaz. Söz konusu hibelerle gerçekleştirilecek
projelere ilişkin olarak bu fondan yapılan harcamalar, gelir ve kurumlar
vergisi matrahının tespitinde gider ve maliyet olarak dikkate alınmaz. Proje
sonunda herhangi bir şekilde harcanmayan ve iade edilmeyen tutarın kalması
hâlinde bu tutar gelir kaydedilir.


Birinci
fıkra çerçevesinde sağlanan hibelerle finanse edilen yıllara sâri inşaat ve
onarım işlerine ilişkin ödemeler üzerinden ve yaptıkları serbest meslek işleri
dolayısıyla bu işleri icra edenlere yapılan ödemelerden, fon hesabından yapılan
harcama tutarları ile sınırlı olmak üzere, 94 üncü maddenin birinci fıkrasının
(2) ve (3) numaralı bentleri ile 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 15 inci
maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi ve 30 uncu maddesinin birinci
fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca vergi kesintisi yapılmaz.”


hükmü yer
almaktadır.


4.5.3.
İstisnanın uygulanması


IPA III
Mali Çerçeve Ortaklık Anlaşması’nın 28 inci maddesinin 2/f bendi uyarınca,
Birlik Sözleşmelerinden doğan kâr veya gelir Türk vergi sistemine göre Türkiye
Cumhuriyeti’nde vergiye tabidir.


Ancak, AB
veya AB ve Türkiye ortak katkısı ile finanse edilen Birlik Sözleşmelerini
yürüten gerçek ve tüzel kişi Birlik Yüklenicilerinden,


- AB
ülkeleri ile Türkiye dışındaki IPA III yararlanıcısı diğer ülkelerde mukim veya
kurulu olan ve,


-
Uygulanabilir bir çifte vergilendirmeyi önleme anlaşması hükümlerine göre,
Birlik Sözleşmesinin yürütülmesinden elde ettikleri kazancı Türkiye'de bir
işyerine atfedilemeyen veya Türkiye’de mukim statüsünde bulunmayanların


Birlik
Sözleşmesinin yürütülmesinden elde ettikleri gelir veya kazanç, gelir ve
kurumlar vergisinden istisnadır. Bu istisna, söz konusu kişilerin elde
ettikleri gelir veya kazanca ilişkin olarak yapılan gelir ve kurumlar vergisi
tevkifatlarını da kapsar.


Aynı
zamanda bu sözleşmeler kapsamında bir Birlik Yüklenicisine bağlı olarak hizmet
ifa eden ve ücreti Birlik Sözleşmesi bütçesinden ödenen ve AB ülkeleri ile
Türkiye dışındaki IPA III yararlanıcısı diğer ülkelerde mukim olan gerçek
kişilerin elde ettikleri gelirler de gelir vergisine tabi değildir.


Diğer
taraftan, AB organlarıyla akdedilen ve usulüne göre yürürlüğe konulan
anlaşmalar çerçevesinde proje karşılığı sağlanan hibelerin, özel bir fon
hesabında tutulması ve bu fondan yapılan harcamaların da gider ve maliyet
olarak dikkate alınmaması şartıyla, söz konusu hibeler alındığı dönemde gelir
olarak değerlendirilmeyecektir. Proje tamamlandığında ise varsa harcanmayan ve
iade edilmeyen hibe tutarları gelir olarak dikkate alınacaktır.


AB
hibesinin harcamaların yapılmasından sonra verildiği durumlarda, söz konusu
hibenin özel bir fon hesabına alınması ve fon hesabına alınan bu tutarın, söz
konusu varlığın aktifte kayıtlı maliyetinden veya ilgili gider hesabından
düşülmesi mümkündür.


AB
organlarıyla akdedilen ve usulüne göre yürürlüğe konulan anlaşmalar
çerçevesinde, proje karşılığı sağlanan hibelerle finanse edilen yıllara sâri
inşaat ve onarım işleri ve serbest meslek hizmetlerine ilişkin olarak bu işleri
icra eden Birlik Yüklenicilerine, Sözleşme Makamı tarafından yapılan
ödemelerden vergi tevkifatı yapılmayacaktır. Bununla birlikte Birlik
Yüklenicisinin aynı zamanda Hibe Yararlanıcısı olduğu durumlara mahsus olmak
üzere, bu Birlik Yüklenicisi/Hibe Yararlanıcısı tarafından Birlik Sözleşmesi
kapsamında yapılan yıllara sâri inşaat ve onarım işleri ile serbest meslek
hizmeti ödemelerinden de vergi tevkifatı yapılmayacaktır.


Yıllara
sâri inşaat ve onarım işlerine ilişkin hakediş ödemeleri ve serbest meslek
niteliğindeki ödemeler dışında, söz konusu hibelerle finanse edilen ve 193
sayılı Kanunun 94 üncü maddesi ile 13/6/2006 tarihli ve 5520 sayılı Kurumlar
Vergisi Kanununun 15 inci ve 30 uncu maddelerinde sayılan diğer ödemelerden
(gayrimaddi hak bedeli, kira, faiz, ücret ve benzeri) gelir ve kurumlar vergisi
tevkifatı yapılmaya devam edilecektir.


4.6.
Veraset ve İntikal Vergisi muafiyeti ve uygulaması


4.6.1.
Anlaşma hükmü


IPA III
Mali Çerçeve Ortaklık Anlaşması’nın 28 inci maddesinin 2/i bendinde;


“inşa
edilmiş tesisler veya eylemlerin/faaliyetlerin yararlanıcılarına veya IPA III
programları veya herhangi bir Birlik Aracı kapsamında yürütülen sözleşmelerin
yararlanıcılarına intikal eden haklar dâhil, finansal veya maddi
varlıklar/mallar, söz konusu yararlanıcılar için “veraset ve intikal vergileri”
veya eşdeğer etkiye sahip başka vergi veya harçlar doğurmaz;”


hükmü yer
almaktadır.


4.6.2.
Muafiyetin uygulaması


AB veya
Türkiye ve AB ortak katkısı ile finanse edilen Birlik Sözleşmesi ile ilgili
olarak herhangi bir şekilde karşılıksız olarak kendilerine transfer edilen inşa
edilmiş tesisler veya eylemler/faaliyetler ile haklar dâhil finansal veya maddi
varlıklar/mallar ve/veya sağlanan olanaklar ile ilgili olarak Hibe
Yararlanıcıları/Nihai Hibe Yararlanıcıları, veraset ve intikal vergisinden veya
bu vergi yerine ihdas edilecek vergiden muaf tutulacak ve bu transferlerle
ilgili herhangi bir veraset veya intikal vergisi beyanında bulunmayacaklardır.


4.7.
Damga Vergisi ile Harç istisnası ve uygulaması


4.7.1.
Anlaşma hükmü


IPA III
Mali Çerçeve Ortaklık Anlaşması’nın 28 inci maddesinin 2/k bendinde;


“Birlik
sözleşmeleri, damga vergisi veya tescil harcına veya Türkiye Cumhuriyeti’nde
eşdeğer etkiye sahip başka bir harca tabi olmaz. Bu istisna, ilgili ödemelerin
doğrudan bir Birlik sözleşmesiyle ilgili olması halinde, (ortakları, bağlı
kuruluşları veya alt hibe yararlanıcıları dâhil) hibe yararlanıcıları ve
bunların yüklenicileri (bunların personeli veya sözleşmeli uzmanları dâhil)
arasında yapılan sözleşmeler ile sırasıyla hizmet sözleşmeleri ve yapım işi
sözleşmeleri kapsamında arızi ve geçici harcamalar için yapılan sözleşmeler
dâhil olmak üzere, Birlik yüklenicisine yapılan ödemelere ilişkin belgeler ve
işlemler (hakların temliki dâhil) için de geçerlidir;”


hükmü yer
almaktadır.


4.7.2.
İstisnanın uygulaması


4.7.2.1.
Damga Vergisi istisnası uygulaması


Aşağıdaki
sözleşmeler ve münhasıran bu sözleşmeler kapsamında yapılan ödemelere ilişkin
düzenlenen kâğıtlar (hakediş ödemeleri için düzenlenen belgeler dâhil);


- AB veya
Türkiye ile AB ortak katkısı ile finanse edilen ve Sözleşme Makamı ile Birlik
Yüklenicisi arasında imzalanan ve bu Tebliğin “3.2.” numaralı bölümünde
tanımlanan Birlik Sözleşmeleri,


- Birlik
Sözleşmelerinin; iş ortaklığı, eş yararlanıcı, konsorsiyum ve benzeri
şekillerde birlikte imzalandığı durumlarda her bir ortak ya da eş yararlanıcı
arasında imzalanan sözleşmeler,


- Birlik
Sözleşmeleri kapsamında Birlik Yüklenicileri ile Tedarikçileri arasında
imzalanan mal, hizmet alımı ya da yapım işi sözleşmeleri (Birlik Yüklenicisi
ile doğrudan Tedarikçinin personeli veya sözleşmeli uzmanları arasında imzalanan
sözleşmeler dâhil),


- Birlik
Sözleşmesi kapsamında bir hizmet sunmak üzere Birlik Yüklenicisi ile
çalışanları veya sözleşmeli uzmanları arasında imzalanan sözleşmeler,


damga
vergisinden istisna tutulacaktır.


Ayrıca, Birlik
Sözleşmeleri çerçevesinde Birlik Yüklenicileriyle Tedarikçiler arasında
imzalanan mal, hizmet alımı ya da yapım işi sözleşmeleri nedeniyle, doğrudan bu
sözleşmelerle sınırlı olan ve Birlik Yüklenicisi tarafından alınan ihale
kararları da istisna kapsamındadır.


Birlik
Sözleşmesi kapsamında ve birlik bütçesinden karşılansa bile sözleşmeye
bağlanmaksızın görevlendirilen ve proje bazlı olmayan sözleşmeli personele ve
sözleşmeye bağlı olup olmadığına bakılmaksızın memurlara yapılan harcırah
ödemelerine ilişkin kâğıtlara damga vergisi istisnası uygulanmayacaktır.


4.7.2.2.
Harç istisnası uygulaması


Aşağıdaki
sözleşmeler kapsamında yapılacak işlemler, doğrudan bu sözleşmeler ile sınırlı
olmak üzere, harca tabi değildir:


- AB veya
Türkiye ile AB ortak katkısı ile finanse edilen ve Sözleşme Makamı ile Birlik
Yüklenicisi arasında imzalanan ve bu Tebliğin “3.2.” numaralı bölümünde
tanımlanan Birlik Sözleşmeleri.


- Birlik
Sözleşmelerinin; iş ortaklığı, eş yararlanıcı, konsorsiyum vb. şekillerde
birlikte imzalandığı durumlarda her bir ortak ya da eş yararlanıcı arasında
imzalanan sözleşmeler.


- Birlik
Sözleşmesi kapsamında Birlik Yüklenicileri ile Tedarikçileri arasında imzalanan
mal, hizmet alımı ya da yapım işi sözleşmeleri (Birlik Yüklenicisi ile doğrudan
Tedarikçinin personeli veya sözleşmeli uzmanları arasında imzalanan sözleşmeler
dâhil).


 -
Birlik Sözleşmesi kapsamında bir hizmet sunmak üzere Birlik Yüklenicisi ile
çalışanları veya sözleşmeli uzmanları arasında imzalanan sözleşmeler.


4.8. Özel
İletişim Vergisi (ÖİV) istisnası ve uygulaması


4.8.1.
Anlaşma hükmü


IPA III
Mali Çerçeve Ortaklık Anlaşması’nın 28 inci maddesinin 2/l bendinde;


“Birlik
yüklenicileri aşağıdaki harçlardan da muaftır: (i) özel iletişim vergisi…”


hükmü yer
almaktadır.


4.8.2.
İstisnanın uygulaması


Birlik
Yüklenicisinin IPA III Mali Çerçeve Ortaklık Anlaşması uyarınca imzalanan
Birlik Sözleşmesi kapsamında olan ve Birlik Sözleşmesi bütçesinden karşılanan
ÖİV’nin konusuna giren harcamaları, Birlik Sözleşmesinin süresi ile sınırlı
olmak üzere, ÖİV’den istisnadır. Birlik Yüklenicisi, öncelikle bu istisna
kapsamına giren harcamalara ilişkin ÖİV’yi ödeyecektir. Ancak Birlik Sözleşmesi
kapsamında istisna olan harcamalar dolayısıyla ödenen ÖİV’ler, Birlik
Yüklenicisine aşağıdaki usul ve esaslar dâhilinde iade edilecektir.


4.8.3.
Ödenen ÖİV’nin iadesi


İstisna
kapsamında olmasına rağmen ödenen ÖİV’lerin iadesi için, Birlik Yüklenicisinin,
süresi devam eden Birlik Sözleşmeleri için Birlik Sözleşmesinin başladığı
tarihten itibaren takvim yılı esas alınarak üçer aylık dönemlerle, süresi biten
Birlik Sözleşmeleri için ise sürenin bittiği tarihten sonra bu Tebliğin
“4.2.3.1.1.” numaralı bölümünde belirtilen vergi dairesi
müdürlüklerine/malmüdürlüklerine aşağıdaki belgeler ile birlikte başvurması
gerekmektedir.


4.8.3.1.
ÖİV’nin iadesi başvurusunda istenilen belgeler


1)
Standart iade talep dilekçesi.


2) Ödenen
ÖİV’lere ilişkin onaylı liste.


3) Ödenen
ÖİV’ye ait fatura veya benzeri evrakın aslı veya onaylı örnekleri.


4) KDV
İstisna Sertifikası ve/veya vergi idaresi tarafından bu kapsamda verilen resmi
yazı örneği.


Birlik
Yüklenicisi, istisna olmasına rağmen ödediği ÖİV’lerin iadesi için öncelikle
ödenen ÖİV’ler ile ilgili fatura veya fatura benzeri belgelere ilişkin olarak
liste hazırlayacaktır. Söz konusu liste, Hibe Yararlanıcısı tarafından “Bu
listede belirtilen ve ekteki fatura veya fatura benzeri evrakta ayrıntısı yer
alan harcamalar, … tarih ve … sayılı Birlik Sözleşmesi kapsamında yapılmış
olup, Birlik Sözleşmesi bütçesinde bu konu için ayrılan tutar aşılmamıştır.”
şerhi düşülmek suretiyle onaylanacaktır.


Hibe
Yararlanıcısının aynı zamanda Birlik Yüklenicisi olması durumunda, söz konusu
liste, Sözleşme Makamı tarafından onaylanacaktır. Bununla birlikte, Sözleşme
Makamının Türkiye sınırları dışında olduğu durumda söz konusu listenin genel
yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin Birlik Yüklenicisi olması durumunda bu
idarelerin konu ile ilgili imzaya yetkili üst idari amiri, bunlar dışındaki
Birlik Yüklenicilerinde ise gerçek kişi Birlik Yüklenicisinin kendisi, tüzel
kişi Birlik Yüklenicisinde tüzel kişiliğin konu ile ilgili imzaya yetkili üst
yöneticisi tarafından onaylanması gerekmektedir.


Birlik
Sözleşmesi bütçesinde, ÖİV kapsamındaki harcamalar için bir bütçe yer almamışsa
iade yapılmaz. Birlik Sözleşmesi bütçesinde bu konuda bir bedel yer almasına
rağmen ibraz edilen fatura veya benzeri evrakta yer alan toplam tutarın bu
bütçeyi aşması halinde, aşan kısma isabet eden ÖİV’nin de iadesi yapılmaz.


4.8.3.2.
Vergi Dairesi Müdürlüğünce/Malmüdürlüğünce yapılacak işlemler


Vergi
dairesi müdürlüğü/malmüdürlüğü, Birlik Yüklenicisinin yukarıdaki bilgi ve
belgelerle birlikte başvurması halinde, yürürlükte yer alan mevzuattaki usul ve
esasları dâhilinde ödenen ÖİV’nin iadesi ile ilgili iş ve işlemleri yapacaktır.


4.9.
Motorlu Taşıtlar Vergisi (MTV) istisnası ve uygulaması


4.9.1.
Anlaşma hükmü


IPA III
Mali Çerçeve Ortaklık Anlaşması’nın 28 inci maddesinin 2/l bendinde;


“Birlik
yüklenicileri aşağıdaki harçlardan da muaftır: … (ii) motorlu taşıt
vergileri;…”


hükmü yer
almaktadır.


4.9.2.
İstisnanın uygulaması


Birlik
Yüklenicisinin, Birlik Sözleşmesi kapsamında satın alarak adına trafik sicili
ile Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığınca tutulan sivil hava vasıtaları siciline
kayıt ve tescil ettirdiği ve bedelsiz olarak Hibe Yararlanıcısına/Nihai Hibe
Yararlanıcısına devredilmek şartı ile kara veya hava nakil vasıtaları, Birlik
Sözleşmesindeki faaliyet süresi (izleme dönemi faaliyet süresine dâhil
değildir) ve şartlarla sınırlı olmak üzere MTV’den istisnadır.


Birlik
Yüklenicisi, Birlik Sözleşmesi kapsamında satın aldığı vasıtayı öncelikle
ilgili tescil kuruluşunda adına kayıt ve tescil ettirecek ve sözleşme faaliyet
süresince tahakkuk eden MTV’yi ödeyecektir.


Birlik
Sözleşmesi kapsamında alınan araca ait Birlik Sözleşmesinin süresi içerisinde
ödenen MTV, Birlik Sözleşmesinin süresi sona erdikten ve söz konusu araç Hibe
Yararlanıcısına devredildikten sonra, bu Tebliğin “4.9.3.” numaralı bölümünde
belirtilen usul ve esaslar dâhilinde başvurulması halinde Birlik Yüklenicisine
iade edilecektir.


4.9.3.
Ödenen MTV’nin iadesi


Birlik
Yüklenicisi, ödediği MTV’nin sözleşme faaliyet süresine isabet eden kısmının
iadesi için;


a)
Standart iade talep dilekçesi,


b) KDV
İstisna Sertifikası alınması için yapılan başvuru sonrasında (Değişik
ibare:RG-24/9/2024-32672)(2) Gelir İdaresi Başkanlığı veya
ilgili defterdarlık tarafından verilen resmi yazının bir örneği,


c) Taşıtın
Birlik Sözleşmesi kapsamında alındığına ve/veya kullanıldığına dair Sözleşme
Makamından alınan resmi yazının (EK-11) örneği,


ç) Birlik
Yüklenicisi tarafından satın alınan ve MTV’si ödenen araca ilişkin Motorlu Araç
Tescil Belgesinin örneği ile bu aracın Hibe Yararlanıcısına devredilmesinden
sonra Hibe Yararlanıcısı adına düzenlenen Motorlu Araç Tescil Belgesinin örneği


ile
birlikte MTV’nin tahsiline yetkili vergi dairesi müdürlüğüne başvuracaktır.
MTV’nin tahsiline yetkili vergi dairesi müdürlüğünün bulunmadığı durumlarda bu
Tebliğin “4.2.3.1.1.” numaralı bölümünde belirtilen vergi dairesi
müdürlüğüne/malmüdürlüğüne başvurulacaktır.


Ödenen
MTV’nin iadesi için bu belgelerin dışında yürürlükteki mevzuat hükümleri
gereğince istenilen bilgi ve belgelerin bulunması halinde, Birlik Yüklenicisi
bunları da ibraz etmekle yükümlüdür.


Söz
konusu Birlik Sözleşmesinin süresinin sona ermesine bağlı olarak Birlik
Yüklenicisi adına kayıt ve tescilli olup da mülkiyeti Hibe
Yararlanıcısına/Nihai Hibe Yararlanıcısına geçen vasıta, sözleşmenin faaliyet
süresinin bittiği tarihten itibaren yürürlükteki MTV mevzuatı hükümleri
gereğince MTV’ye tabi tutulacaktır.


4.9.4.
Vergi Dairesi Müdürlüğünce/Malmüdürlüğünce yapılacak işlemler


IPA III Mali
Çerçeve Ortaklık Anlaşması kapsamındaki Birlik Sözleşmesi çerçevesinde satın
alınan ve Birlik Yüklenicisi adına kayıt ve tescil edilen taşıtlar kapsamında,
sözleşme süresine isabet eden kısma dair ödenen MTV’nin iadesi için, Birlik
Yüklenicisi tarafından yukarıdaki belgelerle birlikte başvuru yapılan vergi
dairesi müdürlüğü/malmüdürlüğü; söz konusu MTV istisnasının Birlik
Sözleşmesinin süresiyle sınırlı olduğunu dikkate alarak sözleşme süresinin sona
erip ermediğini KDV İstisna Sertifikası verilen makamdan yazı ile teyit almak
zorundadır.


Başvuru
yapılan vergi dairesi müdürlüğü/malmüdürlüğü, ödenen MTV’nin iadesi ile ilgili
işlemleri yürürlükteki mevzuat hükümleri kapsamında yapacaktır.


4.10.
İthalat işlemlerinde vergi istisnası ve uygulaması


4.10.1.
Anlaşma hükümleri


IPA III
Mali Çerçeve Ortaklık Anlaşması’nın “Programların uygulanması ve sözleşmelerin
icrası için imkânların sağlanması” başlıklı bölümünün 27 nci maddesinin 1/f
bendinde; IPA III kapsamındaki programların etkin bir şekilde uygulanmasını temin
etmek amacıyla IPA III yararlanıcısı “IPA III veya başka bir Birlik aracı
tarafından tamamen veya kısmen finanse edilen programlar kapsamında
gerçekleştirilen ithalatların tüm ithalat vergilerinden muaf olması;” hükmü ile
“Vergiler, gümrük vergileri ve diğer mali harçlara ilişkin kurallar” başlıklı
bölümünün 28 inci maddesinin 2/c bendinde; “Birlik yüklenicileri tarafından
yapılan tüm ithalatların, gümrük vergilerine, ithalat vergilerine, Katma Değer
Vergisine (KDV), özel tüketim vergilerine veya eşdeğer etkiye sahip diğer
benzer vergi, resim veya harçlara tabi olmaksızın, Türkiye Cumhuriyeti’ne
girmesine izin verilir. Bu istisna sadece bir Birlik sözleşmesi kapsamında
Birlik yüklenicileri tarafından tedarik edilen mallar veya sunulan hizmetler
veya yapılan işlerle ilgili ithalatlara veya harçlara uygulanır. Türkiye
Cumhuriyeti, sözleşmenin hükümleri uyarınca ve sözleşmenin normal şekilde
uygulanması bakımından hemen kullanılmasını sağlamak için, yukarıda belirtilen
vergi, resim veya harçların ödenmesi ile ilgili ihtilaflara ve gecikmelere
bakılmaksızın, söz konusu ithalatların, Birlik yüklenicilerine teslim edilmek
üzere giriş noktasından serbest bırakılmasını sağlar;”


hükmü yer
almaktadır.


Söz
konusu Anlaşmanın 28 inci maddesinin 2/h bendinde; “Birlik yüklenicilerinin
harcamaları; Birlik sözleşmesi kapsamında Birlik yüklenicisi tarafından tedarik
edilen mallar veya sunulan hizmetler veya yapılan işlere ilişkin harcamalara
dair ithalat harçlarından, özel tüketim vergilerinden veya eş etkiye sahip
diğer benzer vergi, resim veya harçlardan istisnadır.”


hükmü yer
almaktadır.


Aynı
Anlaşmanın 28 inci maddesinin 2/j bendinde ise “Hizmet veya yapım işi veya hibe
sözleşmelerinde veya eşleştirme sözleşmeleri veya anlaşmalarında tanımlanan
görevleri yerine getiren ve yerel olarak istihdam edilenler dışında kalan
gerçek kişilerin (ve onların birinci derece aile üyelerinin) kişisel kullanımı
için ithal edilen şahsi eşyalar ve ev eşyaları, sözleşmenin sona ermesinin
ardından Türkiye Cumhuriyeti’nde yürürlükte bulunan düzenlemeler uyarınca
yeniden ihraç edilmeleri veya ülke içinde elden çıkarılmaları halinde, gümrük
veya ithalat vergileri, Katma Değer Vergisi (KDV), özel tüketim vergileri veya
eşdeğer etkiye sahip diğer benzer vergi, resim veya harçlar veya caydırıcı aşırı
teminat gerekliliğinden istisnadır;”


hükmü yer
almaktadır.


4.10.2.
İstisnanın uygulaması


IPA III
Mali Çerçeve Ortaklık Anlaşması’nın 27 nci maddesinin 1/f bendinde, 28 inci
maddesinin 2/c, 2/h ve 2/j bentlerine göre, Birlik Yüklenicisi tarafından
Birlik Sözleşmesi kapsamında yapılan ithalat işlemleri, gümrük veya ithalat
vergileri, harçları, KDV, ÖTV ve diğer benzeri vergi ve harçlardan istisnadır.
Bu istisna, sadece Birlik Sözleşmesi kapsamında Birlik Yüklenicisi tarafından
tedarik edilen eşya, verilen hizmetler veya yapılan işlere ilişkin olarak
yapılan ithalata uygulanacaktır.


Birlik
Yüklenicisi tarafından ithal edilecek eşyaya ilişkin bilgileri içeren İthal
Edilecek Eşya Listesinin (EK-17) düzenlenmesi ve düzenlenen bu listedeki
eşyanın Birlik Sözleşmesi kapsamında olduğunun Hibe Yararlanıcısına/Nihai Hibe
Yararlanıcısına onaylatılması ve bu liste ile birlikte vergi idaresi tarafından
kendisine verilen KDV İstisna Sertifikasının bir örneğinin ilgili Gümrük
İdaresine ibraz edilmesi halinde, söz konusu listede yer alan eşya, gümrük veya
ithalat vergileri, harçları, KDV, ÖTV ve diğer benzeri vergi ve harçlardan
istisna olarak ithal edilebilecektir.


Birlik
Yüklenicisinin aynı zamanda Hibe Yararlanıcısı/Nihai Hibe Yararlanıcısı olması
halinde İthal Edilecek Eşya Listesinin Sözleşme Makamı tarafından onaylanması
gerekmektedir. Bununla birlikte, Sözleşme Makamının Türkiye sınırları dışında
olduğu durumda söz konusu İthal Edilecek Eşya Listesinin;


a) Genel
yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin Birlik Yüklenicisi olması durumunda bu
idarelerin konu ile ilgili imzaya yetkili üst idari amiri,


b) Bunlar
dışındaki Birlik Yüklenicilerinde ise gerçek kişi Birlik Yüklenicisinin kendisi
tarafından, tüzel kişi Birlik Yüklenicisinde ise tüzel kişiliğin konu ile
ilgili imzaya yetkili üst yöneticisi,


tarafından
onaylanması gerekmektedir.


Yukarıda
(b) bendinde yer alan gerçek veya tüzel kişi Birlik Yüklenicileri, yukarıda
belirtilen belgelere ek olarak bu Tebliğ eki Taahhütnameyi de (EK-18) Gümrük
İdaresine ibraz edeceklerdir.


Birlik
Sözleşmesi kapsamındaki ithalatın vergisiz gerçekleşebilmesi için ilgili Gümrük
İdaresi tarafından düzenlenecek makbuzda, Birlik Sözleşmesine ve IPA III Mali
Çerçeve Ortaklık Anlaşması’na atıf yapılarak gümrük veya ithalat vergileri,
harçları, KDV, ÖTV ve diğer benzeri vergi ve harçlar hesaplanmayacak ve Gümrük
İdaresi Birlik Yüklenicisinin ibraz etmiş olduğu İthal Edilecek Eşya Listesi
ile KDV İstisna Sertifikasının birer örneğini muhafaza edecektir.


4.10.3.
İthalat istisnası ile ilgili özellikli durumlar


Birlik
Sözleşmesi kapsamında, Birlik Yüklenicisi tarafından yapılan ithalatın,
sözleşme süresinin sona ermesine rağmen, idari işlemlerden kaynaklanan çeşitli
sebeplerle (güvenlik, sağlık ve benzeri) tamamlanamaması halinde;


- İthal
edilen eşyanın Birlik Sözleşmesi süresi içerisinde Türkiye Cumhuriyeti Gümrük
Bölgesine girmesi ve,


- Birlik
Yüklenicisinin yukarıda belirtilen belgeleri yine aynı sürede tamamlayarak
Gümrük İdaresine ibraz etmesi,


şartları
ile ithalatın Birlik Sözleşmesinde belirtilen sürenin bitiminden sonra
gerçekleşmiş olması halinde de söz konusu eşya, gümrük veya ithalat vergileri,
harçları, KDV, ÖTV ve diğer benzeri vergi ve harçlardan istisna tutularak ithal
edilebilecektir.


Birlik
Yüklenicisi tarafından, Birlik Sözleşmesi süresi içinde ithal edilen bir ürünün
garanti süresi içerisinde, ancak Birlik Sözleşmesi süresinin sona ermesinden
sonra aynı model ve vasıftaki yenisi ile değiştirilmek üzere ihraç edilerek,
ilave bir bedel ödenmeksizin yenisinin tekrar ithal edilmesi durumunda, bu
ithalat, ilk ithalat gibi değerlendirilerek, ilk ithalat işlemine ait gümrük
beyannamesi ve faturaya atıf yapılmak suretiyle, gümrük veya ithalat vergileri,
harçları, KDV, ÖTV ve diğer benzeri vergi ve harçlardan istisna olarak
gerçekleştirilecektir.


Vergi
idaresi tarafından Birlik Yüklenicisine verilen KDV İstisna Sertifikasının, bir
başka gerçek veya tüzel kişiye devredilmesi mümkün değildir. Bu nedenle, Birlik
Yüklenicisinin yapacağı ithalat işlemi sırasında, söz konusu KDV İstisna
Sertifikasını ya doğrudan kendisi ya da kendi adına iş ve işlemlerde bulunmaya
yetkili olan gerçek veya tüzel kişiler aracılığı ile kullanacaktır. İthalat
işlemi sırasında ortaya çıkan KDV, ÖTV ve diğer benzeri vergi ve harçlara
ilişkin istisnadan sadece Birlik Yüklenicisi yararlanabilecektir. Birlik
Yüklenicisi dışında başka gerçek veya tüzel kişilerin, yapacakları ithalat
dolayısıyla söz konusu vergi istisnalarından yararlanmaları mümkün değildir.


Ayrıca,
IPA III Mali Çerçeve Ortaklık Anlaşması’nın 28 inci maddesinin 2/j bendi
gereğince, Birlik Sözleşmeleri kapsamında yerel olarak istihdam edilenler
dışında kalan gerçek kişiler ve onların birinci derece aile üyeleri tarafından
kişisel kullanımlarına yönelik olarak ithal edilen şahsi eşyalar ve ev
eşyaları, Birlik Sözleşmesinin sona ermesinden sonra Türkiye Cumhuriyeti’nde
yürürlükte bulunan mevzuata uygun olarak yeniden ihraç edilmeleri ya da ülke
içinde elden çıkarılmaları kaydıyla; gümrük vergileri, ithalat vergileri,
vergiler, yükler veya eş etkiye sahip diğer vergilerden istisna tutulacaktır.


İthalat
işlemi sırasında yukarıda belirtilenlerin yanı sıra diğer hususlarda Türkiye’de
yürürlükte bulunan vergi ve gümrük mevzuatına ilişkin usul ve esaslar geçerli
olacaktır.


Birlik
Sözleşmesi kapsamında yapılan ithalatın kredili olması ya da kredi kullanımı
söz konusu olduğunda bu kredili işlem dolayısıyla bir ek yükümlülük olarak
ithalat sırasında yürürlükte bulunan mevzuat gereğince Kaynak Kullanımını
Destekleme Fonu (KKDF) kesintisi yapılacaktır. Bu nedenle ithalat işlemleri
sırasında ödenmesi gereken KKDF, IPA III Mali Çerçeve Ortaklık Anlaşması
kapsamında istisna değildir.


4.11. Kamu
idarelerine yapılacak iadeler


Bu Tebliğ
hükümlerine göre vergi iadesi ile ilgili işlemlerde Yeminli Mali Müşavir (YMM)
Raporu veya vergi incelemesi gereken hallerde, Birlik Yüklenicisinin genel
yönetim kapsamındaki kamu idareleri ile özel kanunla kurulan kamu idareleri
olmaları durumunda, YMM Raporu veya Vergi İnceleme Raporu şartı aranmaz.


5-
4/4/2015 tarihli ve 6647 Sayılı Kanunla Onaylanması Uygun Bulunan IPA II
Çerçeve Anlaşması ile Bununla İlgili Genel Tebliğin Durumu


7424
sayılı Kanunla Onaylanması Uygun Bulunan IPA III Mali Çerçeve Ortaklık
Anlaşması’nın “Çerçeve Anlaşmanın IPA II için Uygulanabilirliği” başlıklı 88
inci maddesinde; “Komisyon ve Türkiye Cumhuriyeti arasında imzalanmış olan
Çerçeve Anlaşmalar, daha önceki katılım öncesi araçları kapsamında benimsenmiş
olan yardım için, bu yardım ilgili Çerçeve Anlaşma hükümleri uyarınca
tamamlanana dek geçerliliğini korur.”


hükmü yer
almaktadır.


Buna göre
6647 sayılı Kanunla onaylanması uygun bulunan ve 8/5/2015 tarihli ve 2015/7708
sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ekinde yayımlanan 24/8/2015 tarihli ve 2015/8085
sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile 22/6/2015 tarihinde yürürlüğe giren IPA II
Çerçeve Anlaşması kapsamında finanse edilen sözleşmelere, bu Anlaşmanın 28 inci
maddesi ve 13/2/2016 tarihli ve 29623 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan
Türkiye-Avrupa Birliği Katılım Öncesi Yardım Aracı (IPA II) Çerçeve Anlaşması
Genel Tebliği (Sıra No:1) uygulanmaya devam edecektir.


Bu
Tebliğde yer alan “4.2.2.1.” numaralı bölümündeki parasal tutarlar, “4.2.2.6.”
numaralı bölümündeki bildirimler ve “6.2.” numaralı bölümündeki cezalar
bakımından yer alan hükümler 6647 sayılı Kanunla Onaylanması Uygun Bulunan IPA
II Çerçeve Anlaşması ve Türkiye-Avrupa Birliği Katılım Öncesi Yardım Aracı (IPA
II) Çerçeve Anlaşması Genel Tebliği (Sıra No:1) bakımından da diğer hükümleri
aynı kalmak kaydıyla uygulanacaktır.


6-
Sorumluluk


6.1.
Türkiye’de yerleşik Sözleşme Makamlarının sorumluluğu


IPA III
Mali Çerçeve Ortaklık Anlaşması uygulamasının daha hızlı ve etkin bir biçimde
yürütülmesini teminen Birlik Yüklenicisi ile Birlik Sözleşmesi imzalayan Alt
Hibe Sözleşmeleri bakımından alt hibe dağıtma yetkisine sahip Sözleşme Makamı
konumunda olan kurumlar da dâhil olmak üzere, Türkiye’de yerleşik Sözleşme
Makamları;


a) Birlik
Yüklenicileri ile imzalanan bütün Birlik Sözleşmelerine ait bilgilerin,
sözleşmelerin imzalanmasını müteakiben 15 gün içerisinde bir liste halinde
(EK-12) resmi yazı ekinde, Gelir İdaresi Başkanlığı Avrupa Birliği ve Dış
İlişkiler Daire Başkanlığı Avrupa Birliği Müdürlüğüne göndermekle ve bu
Tebliğde belirlenen diğer görevleri yerine getirmekle sorumludurlar.


b) KDV
İstisna Sertifikası başvurusunda Birlik Yüklenicisinden istenilen Bilgi Formunu
onaylamakla yetkili kişi/kişilerin isim, unvan ve imza sirküleri veya tatbik imzalarını
görevlendirme sonrasında ivedilikle resmi yazıyla, Gelir İdaresi Başkanlığı
Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Daire Başkanlığı Avrupa Birliği Müdürlüğüne
göndermekle ve bu Tebliğde belirlenen diğer görevleri yerine getirmekle
sorumludurlar.


c) Sözleşmelerinde
meydana gelen süre, bütçe, uygun harcama tutarı, unvan gibi değişiklikler ve
sözleşmelerin askıya alınması/askıdan kaldırılmasına ilişkin yapılan
değişikliklerin yapılmasını müteakiben 15 gün içerisinde resmi yazıyla, Birlik
Yüklenicisinin KDV İstisna Sertifikası almak için başvurduğu makama (başvuru
makamının belirlenememesi halinde Gelir İdaresi Başkanlığına) göndermekle ve bu
Tebliğde belirlenen diğer görevleri yerine getirmekle sorumludurlar.


ç) Alt
Hibe Sözleşmelerinde bütçe dağılımını ve bu bütçe dağılımında sonradan meydana
gelen değişiklikleri gösteren tabloların, değişikliklerin yapılmasını
müteakiben 15 gün içerisinde resmi yazıyla, Birlik Yüklenicisinin KDV İstisna
Sertifikası almak için başvurduğu makama (başvuru makamının belirlenememesi
halinde Gelir İdaresi Başkanlığına) göndermekle ve bu Tebliğde belirlenen diğer
görevleri yerine getirmekle sorumludurlar.


d) Birlik
Sözleşmelerinde yazılı şartların ihlali sebebiyle veya diğer herhangi bir
sebeple kısmen veya tamamen feshedilen Birlik Sözleşmelerinin fesih
gerekçesinin ve feshedilen bütçe tutarının ayrıntılı olarak belirtildiği yazı
ve eklerini, fesih işleminin gerçekleşmesini müteakiben 15 gün içerisinde resmi
yazıyla Birlik Yüklenicisinin KDV İstisna Sertifikası almak için başvurduğu
makama (başvuru makamının belirlenememesi halinde Gelir İdaresi Başkanlığına)
göndermekle ve bu Tebliğde belirlenen diğer görevleri yerine getirmekle
sorumludurlar.


6.2.
Birlik Yüklenicilerinin sorumluluğu


Türkiye’de
Yerleşik Sözleşme Makamlarının, yukarıda belirtilen bildirimleri yerine
getirmemeleri halinde, Gelir İdaresi Başkanlığının Birlik Yüklenicilerinin bu
kapsamda yaptıkları başvuruları IPA III Mali Çerçeve Ortaklık Anlaşması’nın 28
inci maddesinin 2/e bendi ve 28 inci maddesinin 3 üncü fıkrası uyarınca (KDV
İstisna Sertifikası, iade, süre uzatımı, görüş talebi ve benzeri) reddetme
ve/veya verilmiş KDV İstisna Sertifikalarını iptal etme hakkı saklıdır.


Birlik
Yüklenicilerinin bu Tebliğin “4.2.2.6.” numaralı bölümünde istenilen bildirimi
yerine getirmemeleri halinde 213 sayılı Kanunun 148 inci ve 149 uncu
maddelerinin verdiği yetkiye istinaden adlarına aynı Kanunun mükerrer 355 inci
maddesi gereğince özel usulsüzlük cezası kesilir.


Söz
konusu cezai işlemler, yürürlükteki mevzuat hükümleri doğrultusunda, KDV
İstisna Sertifikasının üzerinde yazılı ya da iadeye yetkili vergi dairesi
müdürlüğünce/malmüdürlüğünce yerine getirilecektir.


Tebliğ
olunur.


_________


(1)     Bu
değişiklik 24/4/2023 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe
girer.


(2)    
Bu değişiklik 1/9/2024 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı
tarihinde yürürlüğe girer.


­­­­­­­­­­­­


Ekleri için tıklayınız.


 


 







 



Tebliğin Yayımlandığı Resmî Gazete’nin






Tarihi



Sayısı






24/4/2023



32170






Tebliğde Değişiklik Yapan Tebliğlerin Yayımlandığı
Resmî Gazetelerin






Tarihi



Sayısı






1.     
 



24/9/2024



32672