Türk Soylu Yabancıların Türkiye'de Meslek ve Sanatlarını Serbestçe Yapabilmelerine, Kamu veya Özel Kurum, Kuruluş veya İşyerlerinde Çalıştırılabilmelerine Dair Kanunun Uygulanması Hakkındaki Yönetmelik

1477








 


TÜRK SOYLU
YABANCILARIN TÜRKİYE'DE MESLEK VE


SANATLARINI SERBESTÇE
YAPABİLMELERİNE, KAMU


VEYA ÖZEL KURUM, KURULUŞ VEYA
İŞYERLERİNDE


ÇALIŞTIRILABİLMELERİNE DAİR KANUNUN


UYGULANMASI HAKKINDAKİ YÖNETMELİK


 


Bakanlar Kurulu Kararının
Tarihi         
:       25/10/1982,     No:
8/5488


Dayandığı Kanunun
Tarihi                     
:      
25/9/1981,       No: 2527


Yayımlandığı R. Gazetenın
Tarihi          
:      
14/1/1983,       No: 17928


Yayımlandığı Düsturun
Tertibi              
:       5, Cilt:
22,      S.    3044


 




10/10/2025 tarihli ve 33043 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan 9/10/2025 tarihli ve 10476 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı uyarınca bu
Yönetmelik Cumhurbaşkanlığı Yönetmeliği bölümüne eklenmiştir.


 


BİRİNCİ BÖLÜM


Genel Hükümler


Amaç:


Madde
1 – Bu Yönetmeliğin amacı; Türkiye'de ikamet
eden Türk soylu yabancıların, yurt içinde ihtiyaç duyulan meslek ve sanatları
serbestçe yapabilmelerine, Türk Silahlı Kuvvetleri ve Güvenlik Teşkilatı hariç
olmak üzere, kamu veya özel kurum, kuruluş veya işyerlerinde çalıştırılabilmelerine
ilişkin esas ve usulleri saptamak suretiyle uygulamaya yön vermektir.


Kapsam:


Madde
2 – Bu Yönetmelik, Türk soylu
yabancıların,Türkiye'de serbestçe çalışmalarına, kamu veya özel kurum, kuruluş
veya işyerlerinde çalıştırılabilmelerine izin verilmesine, mesleki kuruluş ve
sosyal güvenlik kuruluşları ile ilişkilerine, hak ve yükümlülüklerinin
düzenlenmesine ait esas ve usul hükümlerini kapsar.


Türk
Soyluluğun Tespiti:


Madde
2/A-  (Ek:RG-10/10/2025-33043-CK-10476/1
md.)


Türk
soylu hangi toplulukların, 25/9/1981 tarihli ve 2527 sayılı Türk Soylu
Yabancıların Türkiye’de Meslek ve Sanatlarını Serbestçe Yapabilmelerine, Kamu,
Özel Kuruluş veya İşyerlerinde Çalıştırılabilmelerine İlişkin Kanun ile bu
Yönetmelik kapsamında Türk soylu yabancı olarak belirleneceğine,
değerlendirileceğine ve kabul edileceğine ilişkin hususlar, Cumhurbaşkanı
kararı ile tespit edilir.


 


İKİNCİ BÖLÜM


Çalışma
İzni Verilmesine Ait Esaslar ve İzlenecek Usul


İzin
Verilebilme Şartları:


Madde
3 – (Değişik:RG-10/10/2025-33043-CK-10476/2 md.)


Bu Yönetmelik
uyarınca kanunlarda Türk vatandaşlarının yapabileceği belirtilen veya Türk
vatandaşı olma şartı aranan meslek, sanat ve işlerde Türk soylu yabancıların
çalışma veya çalıştırılabilmelerine izin verilebilmesi için aşağıda belirtilen
hususların birlikte gerçekleşmesi şarttır:


1) İçişleri
Bakanlığınca kendilerine ikamet izni verilmiş olmak.


2) Belirli meslek
ve sanatlar için, özel kanunlarda aranan nitelikleri taşıdığını yetkili Türk
makamlarından alacağı belgelerle kanıtlamış olmak.


3) Eğitim durumunu
gösteren yabancı okul veya fakültelerden verilmiş diplomalarının denkliğini
ilgili kurumlara onaylatmış bulunmak.


4) O mesleği
yapmasında güvenlik açısından herhangi bir sakınca bulunmamak.


5) Yabancılar için
açılacak özel kütüklerde nüfus kayıtlarını tesis ettirdiğini belgelendirmek.


6) Mesleki
kuruluşlara kayıtlı olmanın zorunlu bulunması halinde üyeliğini belgelendirmek.


7) Yabancı
ülkelerden alınmış kalfalık, ustalık veya dengi belgelerin denkliğine ilgili
kurumlarca karar verilmiş olmak.


8) Cumhurbaşkanı
kararıyla tespit edilen Türk soylu topluluktan olmak.


9) Vatandaşı
olduğu ülkede elinde olmayan sebeplerle, mesleğini, sanatını veya işini icra
edememek ve değişik nedenlerle Türkiye’de hayatını devam ettirmek zorunda
kalmak.


10)  Vatandaşı
olduğu ülkenin kahir ekseriyetinden farklı etnik ve kültürel kimliğe sahip
olmak.


 


İzin
İçin Başvurma:


Madde
4 – Bu Yönetmelik uyarınca, kamu ve özel
kurum, kuruluş ve işyerlerinde çalışmasına veya meslek ve sanatını serbestçe
yapmasına izin verilebilmesi için, oturulan yer mülki idare amirliğine bir
dilekçe ile başvurulması ve bu dilekçeye üçüncü maddede gösterilen belgelerden
gerekli olanların eklenmiş olması şarttır. Dilekçede yapılacak iş açıkça
belirtilir.


İllerde Emniyet
Müdürlükleri, İlçelerde Emniyet Amirlikleri veya Emniyet Komiserliklerince,
varsa eksiklikler tamamlattırıldıktan sonra, emniyet noktasından da ilgilinin
durumu incelenir ve hazırlanan dosya Valilik görüşünü belirten bir yazı ile
İçişleri Bakanlığına gönderilir.


Resmi
Kurum ve Kuruluşların İzin Talebinde Bulunması:


Madde
5 – Resmi kurum ve kuruluşlar da bağlı
oldukları Bakanlık kanalı ile çalıştırmak istedikleri meslek personeline izin
verilmesini isteyebilirler. Bu takdirde dördüncü maddede sözü edilen dosya, bu
kurum veya kuruluşlarca hazırlanarak bağlı oldukları Bakanlık aracılığı ile
İçişleri Bakanlığına gönderilir.


İzin
Verilmesi:


Madde
6 – İçişleri Bakanlığı Emniyet Genel
Müdürlüğünde dosya incelenir, varsa eksiklikleri tamamlattırılır. Dışişleri ve
ilgili Bakanlıkların da görüşü alındıktan sonra izin dileği hakkında karar
verilir. Dileğin olumlu karşılanması halinde çalışma izni verilerek, ilgili
yerlere bildirilir.


İzin
Süresi ve Uzatılması:


Madde
7 – Bu Yönetmelik uyarınca
ilgiliye,Türkiye'deki ikamet durumuna göre, belirli bir iş için iki yıla kadar
çalışma izni verilebilir ve bu izin aynı sürelerle uzatılabilir. İznin
uzatılmasına ilişkin başvurular verilmiş iznin bitiş tarihinden iki ay önce
yapılır. Yapılan işin değiştirilmek istenmesi halinde de yeniden izin alınır.


Verilen
İznin Sona Ermesi veya Geri Alınması:


Madde
8 – Verilen izin süresinin, yukarıdaki
maddelerde belirtilen esaslar çerçevesinde uzatılması için başvurulmaması
nedeniyle sona ermesi veya iznin geri alınması hallerinde, ilgili resmi veya
özel kurum veya kuruluşlar, iznin bittiği veya geri alındığı tarihten itibaren
ilgilinin işine son verilerek ilişiğini keser ve mahalli emniyet makamlarına
derhal bilgi verirler.


Ancak, ilgili,
izninin uzatılması için yetkili makamlara başvurduğunu ve henüz bir sonuç
alamadığını belgelendirdiği takdirde,yetkili makamlarca bu istekle ilgili işlem
sonuçlandırılıp tebligat yapılıncaya kadar,kişinin çalıştırılmasına devam
edilir ve bu durum yazılı olarak ilgili makamlara bildirilir.


Mesleki
Kuruluşlara Girme:


Madde
9 – Bu Yönetmeliğin 7 nci maddesine göre,
kendilerine serbest çalışma veya bir kurum veya bir kuruluşta
çalıştırılabilmeleri için izin isteminde bulunanlar, mevzuatta o mesleğin
yapılması için bir mesleki kuruluşa üye olma zorunluluğu bulunduğu hallerde,
üye olduklarını kanıtlayan belgeleri verdikleri takdirde kendilerine çalışma
izni verilebilir.


Mesleki
kuruluşlar, kayıt için başvuranları, Türk vatandaşlarına uygulanan şartlarla
üye kaydederler.


Bu kişiler o
meslek kuruluşunun genel kurullarına katılamayacakları gibi yönetim ve denetim
kurulları gibi organlarına da seçme ve seçilme hakları yoktur.  Ancak meslek
kuruluşlarına girmiş olmanın üyelere sağladığı bütün haklardan  Türk
vatandaşları gibi yararlanırlar. Bunlar diğer üyelerin tabi olduğu bütün
yükümlülüklere ve şartlara aynen uymak mecburiyetindedirler.


Mesleki
kuruluşlardan çıkarılmış olmaları halinde, Türk vatandaşları için doğan
sonuçlar bu üyeler içinde aynen geçerlidir.


Tabi
Olacakları Mevzuat:


Madde
10 – Bu yönetmelik hükümlerine göre kendilerine
serbestçe çalışma veya kamu veya özel kurum,kuruluş veya işyerlerinde
çalıştırılabilme izni verilenler; personel, sosyal güvenlik, çalışma,
çalıştırma, ücret, vergi, izin, sosyal haklar, sağlık kuruluşlarında tedavi ve
işyeri statülerine ilişkin diğer konularda, aynı işlerde çalışan Türk
vatandaşlarına uygulanan mevzuat hükümlerine tabidirler. Bunlar, Türk vatandaşı
olmamaları nedeniyle yukarıda belirtilen konularda farklı bir işleme tabi
tutulamazlar.


506 Sayılı Sosyal
Sigortalar Kanununun 3 üncü maddesinin II nci fıkrasının A bendi hükmü
saklıdır.


Türk
Vatandaşı Olma Şartının Aranmaması:


Madde
11 – Bu Yönetmelik esaslarına göre, kendilerine
çalışma veya çalıştırılabilme izni verilenler, bu izin süresince, sadece Türk
vatandaşlarına hasredilen işleri de yapabilirler. Bunlar Doktorluk, Hemşirelik,
Avukatlık, Mühendislik gibi meslekleri serbestçe veya kamu veya özel kurum,
kuruluş veya işyerlerinde yapabilmek veya memur olabilmek için genel veya özel
kanunların aradığı Türk vatandaşı olma şartından istisna edilirler.


Ancak bunlar Türk
Silahlı Kuvvetlerinde veya Güvenlik Teşkilatlarında çalıştırılamazlar.


Kamu
Kurum, Kuruluş ve İşyerlerinde Çalıştırılabilme Şartları:


Madde
12 – Çalıştırılabilmelerine izin verilen Türk
Soylu yabancıların, kamu veya özel kurum, kuruluş ve işyerlerine
alınabilmeleri, ilgili mevzuat hükümleri uyarınca, o göreve atanabileceklerde
aranacak niteliklerin ilgilide bulunması ve atama için öngörülen usül ve
formalitelerin yerine getirilmiş olmasına bağlıdır.


Türkiye'de
ikametlerine izin verilmiş Türk soylu yabancılar, kamu veya özel kurum, kuruluş
ve işyerlerinde personel ihtiyacının karşılanması amacıyla açılan yarışma ve
yeterlik sınavlarına, Türk vatandaşları gibi, girme hakkına sahiptirler. Ancak
bunların atanmaları çalışma izni verilmiş olmasına bağlıdır.


Özel
Kuruluşlarda Çalıştırılabilme Şartları:


Madde
13 – Özel kuruluş ve işyerlerinde
çalıştırılabilme şartları, çalışma mevzuatının öngördüğü usul ve esaslara
tabidir.


Serbest
Çalışma Şartları:


Madde
14 – Bu yönetmelik uyarınca serbest çalışma
izni verilmiş olan Türk soylu yabancıların işyeri kurabilmeleri, muayenehane,
büro ve yazıhane açabilmeleri Türk vatandaşlarına uygulanan hükümlere tabidir.


Mevzuatın
öngördüğü izinleri almamış ve formaliteleri yerine getirmemiş olmaları halinde
işyeri açamazlar.


Kişisel
Hal Durumları ve Nüfus Kayıtları:


Madde
15 – Bu Yönetmelik hükümlerine tabi olan Türk
soylu yabancılar, yabancı nüfus kayıtlarını  tesis  ettirmekle
 yükümlüdürler. Bunlara  ait  nüfus kayıtları, Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü
Merkez Nüfus İşlemler Şubesinde açılacak özel kütüklerde tutulur. Nüfus
kayıtlarının tesisi için hazırlanmış özel formlar ilgililerce, ellerindeki
belgelere göre doldurularak imza edildikten sonra Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel
Müdürlüğüne gönderilirler. Bu formun doldurulmasına esas olan belgelerin
noterden onaylı örneklerinin de evraka eklenmiş olması gereklidir.


Merkezde tutulan
yabancılara ait nüfus kayıtları, kişinin Türk vatandaşı olduğuna karine teşkil
etmez ve vatandaşlık için bir hak bahşetmez.


İlgilinin resmi
kurum ve kuruluşlarda tutulacak dosya ve sicilleri bu kayıtlardan çıkarılıp
verilecek örnekler esas alınarak düzenlenir.


İlgililer, medeni
ve şahsi hallerinde meydana gelecek her türlü değişiklikleri, nüfus mevzuatı ve
bu maddenin uygulanmasına ilişkin olarak İçişleri Bakanlığınca çıkartılacak
Yönergede belirtilecek esas ve usüllere göre, nüfus idarelerine bildirmek ve
nüfus kayıtlarına işletmekle yükümlüdürler.


 


ÜÇÜNCÜ BÖLÜM


Çeşitli
Hükümler, Yürütme ve Yürürlük


 


Diğer
Bakanlık ve Kuruluşlarca Tutulacak Dosyalar:


Madde
16 – Kamu veya özel kurum ve kuruluşlarla
işyerleri bu Yönetmelik uyarınca çalıştırdıkları yabancılar hakkında,mevzuatın
öngördüğü dosya ve kayıtları tutup yürütürler.


Siyasi
Haklarının Olmaması:


Madde
17 – Bu Yönetmelik uyarınca, Türk vatandaşları
gibi, serbest çalışma veya kamu veya özel kurum, kuruluş veya işyerlerinde
çalıştırılabilmelerine izin verilen Türk soylu yabancıların siyasi hiç bir
hakları yoktur. Bunlar herhangi bir siyasi partiye üye olamazlar. Seçimlerde oy
kullanamazlar. Siyasi Partiler lehinde veya aleyhinde propağanda yapamazlar. Bu
amaçla yapılan çalışmaların hiç bir kademe ve aşamasında görev alamazlar.


Sendikalara Üye Olma:


Madde
18 – Çalışma veya çalıştırılabilmelerine izin verilen
Türk soylu yabancılar mevzuatın öngördüğü esaslar çerçevesinde çalıştıkları
resmi veya özel kuruluş ve işyerleriyle ilgili sendikalara üye olabilirler.


Yürürlük:


Madde
19 – Bu Yönetmelik yayımı tarihinden itibaren
yürürlüğe girer.


Yürütme:


Madde
20 – Bu Yönetmelik hükümleri Cumhurbaşkanınca yürütülür.[1]


 


 


 





 


 







25/10/1982 TARİHLİ VE
8/5488 SAYILI CUMHURBAŞKANI KARARI İLE YÜRÜRLÜĞE KONULAN YÖNETMELİĞE EK VE
DEĞİŞİKLİK GETİREN YÖNETMELİKLERİN YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHLERİNİ GÖSTEREN TABLO






Ek ve Değişiklik Getiren
Yönetmeliği Yürürlüğe Koyan Yönetmeliğin



8/5488 Sayılı
Cumhurbaşkanı Kararı ile Yürürlüğe Konulan Yönetmeliğin Değişen Maddeleri



Yürürlüğe Giriş Tarihi






Tarihi



Numarası






9/10/2025



10476



2/A, 3, 20



10/10/2025









 











[1]
10/10/2025 tarihli ve 33043 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 10476 sayılı
Cumhurbaşkanı Kararı ile bu maddenin birinci fıkrasında yer alan “Bakanlar
Kurulunca” ibaresi “Cumhurbaşkanınca” şeklinde değiştirilmiştir.