Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı Sağlık Yeteneği Yönetmeliği

Bu Yönetmeliğin amacı; Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı mensubu olan personel, öğrenciler ve bunların adaylarının Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığındaki görevlere uyarlık bakımından sağlık yeteneklerini tespit etmek ve barışta ve savaşta yapılacak sağlık işlemlerini düzenlemektir.

Bu Yönetmelik; Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı mensubu olan personeli, öğrencileri ve bunların adaylarını kapsar.

Bu Yönetmeliğe bağlı ekler şunlardır: a) (Değişik: 22/9/2017 - 2017/10844 K.) 17 ve Üzeri Yaş İçin Boy ve Ağırlık Sınırları Tablosu (EK-A). b) Hastalıklar Listesi ve Sınıflandırma veya Branş Belirleme Çizelgelerinin Kullanımına İlişkin Açıklamalar (EK-B). c) Hastalıklar Listesi (EK-C).ç) Sınıflandırma veya Branş Belirleme Çizelgeleri (EK-Ç).d) (Değişik: 22/9/2017 - 2017/10844 K.) Personel Adaylarının Hastalıklara Göre Değerlendirme Çizelgesi (EK-D).

25/6/2019 tarihli ve 7179 sayılı Askeralma Kanunu gereğince yükümlülerin sağlık muayeneleri, askerlik şubelerinin bulunduğu yerlerde, öncelikle varsa kayıtlı olduğu aile hekimi tarafından, yoksa en yakın resmi sağlık kuruluşunda tek tabip tarafından yapılır. Yükümlülerin tam bir fizik muayeneleri yapılarak, yoklama sağlık muayene belgesinin ilgili bölümleri doldurulur. Muayene sonucunda;[2]a) Sağlamlar ile tespit edilen hastalıkları nedeniyle Hastalıklar Listesinin (A) diliminden kod verilenler hakkında “Askerliğe Elverişlidir” kararı verilir. b) (Değişik: 22/9/2017 - 2017/10844 K.) Hakkında karar verilemeyenler ile beyan ettiği hastalığı ya da fiziki muayene bulguları nedeniyle ileri tetkik yapılarak değerlendirilmesi gereken yükümlüler Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı sağlık kurulu raporu vermeye yetkili en yakın sağlık kuruluşunun ilgili birimine doğrudan sevk edilir. (2) Muayene sırasında yükümlünün sağlık durumuna ilişkin ibraz ettiği belge sureti muayene belgesine eklenir. Ayrıca, sınıflandırma bilgi formunda yer alan sağlık bölümündeki bilgiler kontrol edilerek “Aile Hekimi/Tek Tabip Değerlendirmesi” bölümündeki sorgu ve değerlendirmelere ilişkin bilgiler muayeneyi yapan tabip tarafından doldurulur.(3) (Değişik: 22/9/2017 - 2017/10844 K.) Yükümlüler hakkında “Ertesi Yıla Bırakma”, “Sevk Geciktirmesi” veya “Askerliğe Elverişli Değildir” kararlı sağlık raporlarını tanzim etmeye yetkili makam, Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı sağlık kurulu raporu vermeye yetkili sağlık kuruluşlarının sağlık kuruludur. (Mülga ikinci ve üçüncü cümle:RG-10/10/2024-32688-C.K-9015/1 md.) (4) Yükümlü tarafından beyan edilmeyen ya da fiziki muayene sırasında belirti ve bulgusuna rastlanmayan çeşitli hastalıkların ortaya konması veya taranması için laboratuvar veya görüntüleme tetkiki gibi ileri tetkikler yapılması gerekmez. Yükümlülerin bu şekilde gerçekleştirilen sağlık muayenelerinde askerliğe elverişli bulunmaları, kendilerinin muayene tarihinde tam sağlıklı olduklarını göstermez ve silâhaltına alındıktan sonra saptanan hastalıklarının askerlik sırasında ortaya çıktığının karinesini oluşturmaz.(5) Askerlik görevinin bitiminde erbaş ve erler hakkında birliğin bulunduğu yerdeki birlik tabibi veya en yakın sağlık kuruluşundaki tek tabip tarafından, terhis öncesi uygulanacak sağlık durumu hakkında bilgi formu düzenlenir askerlik şubesinde arşiv mevzuatı kapsamında muhafaza edilir.(6) (Değişik: 22/9/2017 - 2017/10844 K.) 7179 sayılı Kanun kapsamında, aile hekimi, tek tabip veya Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı sağlık kurulu raporu vermeye yetkili sağlık kuruluşlarında yapılan muayene ve düzenlenen raporlar için herhangi bir ücret ve katkı payı alınmaz.[3][2] 15/4/2020 tarihli ve 31100 sayılı Resmî Gazete’ de yayımlanan 2413 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının 1 inci maddesiyle bu fıkranın birinci cümlesinde yer alan “21/6/1927 tarihli ve 1111 sayılı Askerlik Kanunu” ibaresi “25/6/2019 tarihli ve 7179 sayılı Askeralma Kanunu” şeklinde değiştirilmiştir.

Askerlik çağına giren yükümlüler, yoklamaları sonucunda; askerliğe elverişli olanlar, geçici rahatsızlığı bulunanlar ve askerliğe elverişli olmayanlar olmak üzere üç gruba ayrılır.[4]a) Askerliğe elverişli olanlar: Sağlık yetenekleri bakımından hiçbir hastalığı bulunmayanlar ile hastalıkları, Hastalıklar Listesinin (A) dilimlerine girenlerdir.b) Askerliğe elverişli olmayanlar: Hastalıkları, Hastalıklar Listesinin (B) ve (D) dilimlerine girenlerdir.c) (Ek:RG-10/10/2024-32688-C.K-9015/2 md.) Geçici rahatsızlığı olanlar: Hastalıkları, Hastalıklar Listesinin (C) dilimlerine girenlerdir.[4] 10/10/2024 tarihli ve 32688 sayılı Resmî Gazete’ de yayımlanan 9015 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının 2 nci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “elverişli olanlar” ibaresinden sonra gelmek üzere “, geçici rahatsızlığı bulunanlar” ibaresi eklenmiş, aynı fıkrada yer alan “iki” ibaresi “üç” şeklinde değiştirilmiştir.

(Değişik: 22/9/2017 - 2017/10844 K.) (1) Yoklamada hastalıkları tespit edilememiş olup sevki sırasında rahatsızlığını beyan edenlerin muayeneleri, askerlik şubesinin bulunduğu yerde öncelikle varsa kayıtlı olduğu aile hekimi tarafından, yoksa en yakın resmi sağlık kuruluşunda tek tabip tarafından yapılır. Askerlik şubelerince, sağlık kuruluşlarına sevkten önce sınıflandırma bilgi formu sağlık bölümünün doldurulması sağlanır. Aile hekimleri veya tek tabip tarafından hakkında karar verilemeyenler ile beyan ettiği hastalığı ya da fiziki muayene bulguları nedeniyle ileri tetkik yapılarak değerlendirilmesi gereken yükümlüler Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı sağlık kurulu raporu vermeye yetkili en yakın sağlık kuruluşunun ilgili birimine doğrudan sevk edilir.[5] (2) Askerlik işlemleri için hastanelere sevk edilenlerin işlemleri en kısa sürede sonuçlandırılır. Bunlar genel randevu sistemine dahil edilmezler. Yoklama kaçağı ve bakayaların muayeneleri sevk edildikleri hastaneler tarafından aynı gün içerisinde sonuçlandırılır ve sağlık kuruluna çıkarılması gerekenlerin işlemlerinin ilk heyet gününde bitirilmesi esastır.[5] 10/10/2024 tarihli ve 32688 sayılı Resmî Gazete’ de yayımlanan 9015 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının 3 üncü maddesiyle, bu fıkrada yer alan “edenler ile yoklama kaçağı ve bakaya yükümlülerinin” ibaresi “edenlerin” şeklinde ve “yoklamada uygulanacak muayene belgesinin” ibaresi “sınıflandırma bilgi formu sağlık bölümünün” şeklinde değiştirilmiştir.

(Değişik: 22/9/2017 - 2017/10844 K.) Yurtdışında yaşayan askerlikle yükümlü vatandaşlardan herhangi bir hastalığı olmayanların sağlık muayeneleri, yükümlünün bulunduğu yabancı ülke sağlık mevzuatına uygun şekilde resmi sağlık kuruluşlarında yaptırılır ve düzenlenecek askerlik yoklaması sağlık muayene belgesi doğrudan yükümlünün nüfusa kayıtlı olduğu askerlik şubesine konsolosluklarca gönderilir. Yurtdışında yoklaması yapılanlar için yükümlülere sınıflandırma bilgi formu düzenlenmez. Ancak, bu yükümlülerden dördüncü fıkranın (d) bendi kapsamına girenler ile haklarında Millî Savunma Bakanlığınca verilen kararlara karşı yapılan itirazlar sonucunda yurtiçindeki Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı sağlık kurulu raporu vermeye yetkili sağlık kuruluşlarına sevki gerekenler için sevkten önce sevki yapan askerlik şubesince yükümlülere sınıflandırma bilgi formu düzenlenir.[6] (2) (Değişik:RG-10/10/2024-32688-C.K-9015/4 md.) Askerlik hizmetini yapmakta olanlar ile firar, hava değişimi/izin tecavüzünde veya noksan hizmetli durumunda bulunanların yurt dışında sağlık muayeneleri yapılmaz. Yapılanların bu muayeneleri geçerli kabul edilmez.(3) Askerlik yükümlülüğünü fiilen silâhaltına alınmayı gerektirmeyen askerlik hizmet çeşitlerinden biri ile yerine getirecek olanların yoklamaları yaptırılmaz.(4) Askerlik hizmetini yerine getirmeye engel sağlık sorunu olduğunu beyan edenlerin sağlık muayeneleri, bulundukları yabancı ülke sağlık mevzuatına uygun şekilde resmi sağlık kuruluşlarında yaptırılır, alacakları muayene ve tetkik sonuçları veya sağlık raporları Türkçe tercümeleri ile birlikte konsolosluklarca Millî Savunma Bakanlığına gönderilir. Bu raporlar incelenir ve aşağıdaki kararlardan biri ile onaylanarak yükümlünün kayıtlı olduğu askerlik şubesinin bağlı olduğu askeralma bölge başkanlığına gönderilir.a) Askerliğe Elverişlidir. b) Askerliğe Elverişli Değildir.c) Ertesi Yıla Bırakma.ç) Sevk Geciktirmesi. d) Yurtiçinde Rapor Tanzim Etmeye Yetkili Hastanede Muayenesi Uygundur.(5) Yükümlülerin sağlık durumlarına ilişkin itirazları Millî Savunma Bakanlığınca yurtiçindeki hastanelerde sonuçlandırılır.[6] 10/10/2024 tarihli ve 32688 sayılı Resmî Gazete’ de yayımlanan 9015 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının 4 üncü maddesiyle, bu fıkrada yer alan “yoklama formları doğrudan vatandaşın” ibaresi “askerlik yoklaması sağlık muayene belgesi doğrudan yükümlünün nüfusa” şeklinde, “yoklamada uygulanacak sağlık durumu hakkında” ibareleri  “sınıflandırma” şeklinde değiştirilmiştir.

(Değişik: 22/9/2017 - 2017/10844 K.) Askerliğe elverişli olmadığı tespit edilen yükümlüler askere alınmazlar. Yoklama veya sevki esnasında Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı sağlık kurulu raporu vermeye yetkili sağlık kuruluşlarınca yükümlüler hakkında düzenlenen “Askerliğe Elverişli Değildir” kararlı raporlar Millî Savunma Bakanlığı onayına gönderilir ve onaylanmasını müteakip kesinleşir. Raporların kaç adet düzenleneceği ve raporlar hakkında yapılacak işlemler yönerge ile düzenlenir.[7] (2) Hastalıklarının tedavi ve nekahet hallerinde olması nedeniyle geçici olarak askerliğe elverişli olmayan yoklamaya tabi yükümlüler hakkında “Ertesi Yıla Bırakma”, sevke tabi olanlar hakkında “Sevk Geciktirmesi” kararı verilir ve düzenlenen rapor ilgili askerlik şubesine gönderilir.(3) (Ek:RG-10/10/2024-32688-C.K-9015/5 md.) Yoklamaya tabi veya yoklama kaçağı iken haklarında “Sevk Geciktirmesi” kararlı sağlık raporu tanzim edilenlerin raporlarına “Ertesi Yıla Bırakma (EYB)” işlemi, sevki sırasında (bakayalar dâhil) haklarında “EYB” kararlı sağlık raporu tanzim edilenlerin raporlarına “Sevk Geciktirmesi” işlemi yapılır. Raporu tanzim eden yetkili sağlık kuruluşuna rapor kararının düzeltilmesi amacıyla gerekçe ile birlikte sevk edilerek yeni rapor alınması istenir.[7] 10/10/2024 tarihli ve 32688 sayılı Resmî Gazete’ de yayımlanan 9015 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının 5 inci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “askerlik şubesi geçici sağlık kurulları veya” ibaresi yürürlükten kaldırılmış, “haklarında” ibaresi “yükümlüler hakkında düzenlenen” şeklinde değiştirilmiştir.

(Değişik: 22/9/2017 - 2017/10844 K.) (Değişik birinci cümle:RG-10/10/2024-32688-C.K-9015/6 md.) Askerlik hizmetine alındıktan sonra hakkında “Askerliğe Elverişli Değildir” kararlı rapor düzenlenen yükümlüler, birlik komutanlıkları veya kurum amirliklerince rapor tarihine göre hizmet durum belgesi ile geçici olarak terhis edilir. Terhis işlemleri, raporlar ilgili makamlarca onaylandıktan sonra rapor tarihi esas alınarak askerlik şubesince yapılır. Haklarında “Askerliğe Elverişli Değildir” kararlı raporlar Millî Savunma Bakanlığı onayına gönderilir ve onaylanmasını müteakip kesinleşir. Raporların kaç adet düzenleneceği ve raporlar hakkında yapılacak işlemler yönerge ile düzenlenir.

Geçici hastalıkları tespit edilen yükümlüler hakkında ertesi yıla bırakma veya sevk geciktirmesi, erbaş ve erler hakkında ise hava değişimi veya istirahat işlemlerinden biri yapılır. Bu işlemleri gerektiren hastalıklar, Hastalıklar Listesinin (C) dilimlerinde gösterilmiştir.

Geçici hastalığı tespit edilenler hakkında ertesi yıla bırakma işlemi yapılır. “Ertesi Yıla Bırakma” kararında ilgili uzman tabip ve sağlık kurulunca hastalığın tıbbi seyri gözönüne alınır. Belirli bir süre takip edilmesi halinde, hastalığın gidişatında düzelme ya da ilerleme nedeniyle Hastalıklar Listesinde yer alan ilgili maddenin (A), (B) veya (D) dilimleri uyarınca hastalığın değerlendirilmesinde değişiklik ihtimali öngörülüyorsa bu kişiler hakkında ertesi yıla bırakma işlemi uygulanır. Ertesi yıla bırakma işleminin gerekçesi rapor içeriğinde açıkça belirtilir.

Askerliğe elverişli oldukları tespit edilenlerden, sevkleri esnasında rahatsızlanan veya rahatsız olduğunu beyan eden yükümlüler hakkında, askere sevkine mani hâli olanlara Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı sağlık raporu vermeye yetkili sağlık kuruluşu sağlık kurulunca sevk geciktirmesi işlemi yapılır. “Sevk Geciktirmesi” kararında ilgili uzman tabip ve sağlık kurulunca hastalığın tıbbi seyri gözönüne alınır. Belirli bir süre takip edilmesi halinde, hastalığın gidişatında düzelme ya da ilerleme nedeniyle Hastalıklar Listesinde yer alan ilgili maddenin (A), (B) veya (D) dilimleri uyarınca hastalığın değerlendirilmesinde değişiklik ihtimali öngörülüyorsa sevk geciktirmesi işlemi uygulanır. Sevk geciktirmesi işleminin gerekçesi rapor içeriğinde açıkça belirtilir.[8][8] 10/10/2024 tarihli ve 32688 sayılı Resmî Gazete’ de yayımlanan 9015 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının 7 nci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “askerlik şubelerince sevk edilecekleri sağlık kurumlarından alacakları rapora göre geçici sağlık kurulları veya hastaneler tarafından” ibaresi “askere sevkine mani hâli olanlara Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı sağlık raporu vermeye yetkili sağlık kuruluşu sağlık kurulunca” şeklinde değiştirilmiştir.

Askerlik şubelerince birliklerine sevklerinden sonra geçici bir hastalığı tespit edilen erbaş ve erler hakkında hava değişimi veya istirahat işlemi yapılır.

(Değişik: 22/9/2017 - 2017/10844 K.) (1) Yoklamada, sevki esnasında ya da silâhaltında yapılan muayeneleri neticesinde haklarında aile hekimi veya tek tabip tarafından verilen sağlık raporlarına itiraz halinde; yükümlü sağlık kurulu raporu aldırılmak üzere Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı sağlık kurulu raporu vermeye yetkili sağlık kuruluşlarına sevk edilir. Muayenesi neticesinde hakkında verilen sağlık kurulu kararına itirazı halinde ise kontrol muayenesi için itiraz edilen raporu tanzim eden sağlık kuruluşunun bulunduğu yerdeki il sağlık müdürlüğünce belirlenecek en yakın başka bir sağlık kuruluna sevk edilir. İlk sağlık kurulu raporundaki karar ile kontrol muayenesi kararı arasında uyumsuzluk bulunmazsa karar kesinlik kazanır. Uyumsuzluk halinde yükümlü ilk raporu tanzim eden sağlık kuruluşunun bulunduğu yerdeki il sağlık müdürlüğünce belirlenecek en yakın başka bir sağlık kuruluna sevk edilir ve bu muayene sonucuna göre hakkında işlem tesis edilir. (2) “Askerliğe Elverişlidir”, “Askerliğe Elverişli Değildir”, “Ertesi Yıla Bırakma” ve “Sevk Geciktirmesi” kararlı raporlara itirazlar askerlik şubesine, “İstirahat” veya “Hava Değişimi” kararlı raporlara itirazlar ise ilgili sağlık kuruluşlarına sevki yapan askerlik şubesi ise askerlik şubesine, birlik komutanlığı veya kurum amirliği ise birlik komutanlığı veya kurum amirliğine yapılır.

Yükümlü erbaş ve erlerde zaman içerisinde ve tedaviyle, Hastalıklar Listesinde yer alan ilgili maddenin (A), (B) veya (D) dilimleri uyarınca değerlendirilmesinde değişiklik ihtimali öngörülmeyen sabitleşmiş hastalık bulunması halinde ertesi yıla bırakma, sevk geciktirmesi veya hava değişimi işlemi yapılmaz. Bunlar hakkında ilk raporları doğrultusunda kesin işlem yapılır.

Yükümlü, erbaş ve erlerde tespit edilen ikiden fazla hastalık veya sekelleri ayrı ayrı olarak Hastalıklar Listesinin (A) dilimleri kapsamında “Askerliğe Elverişlidir” kararı gerektirdiği halde, bu hastalıkların birarada bulunması kişinin askerlik görevi yapmasına engel olacak nitelikte ise bu kişi hakkında sağlık kurullarınca “Askerliğe Elverişli Değildir” kararı verilir.

(Mülga: 22/9/2017 - 2017/10844 K.)

(Değişik: 22/9/2017 - 2017/10844 K.) Geçici hastalıkları olan yükümlü, erbaş ve erler hakkında, hastalıkları geçinceye kadar veya sekel haline gelinceye kadar sevk geciktirmesi, ertesi yıla bırakma veya hava değişimi işlemi yapılır. Ertesi yıla bırakma, sevk geciktirmesi ve hava değişimi süreleri ilk işlem tarihinden itibaren aynı tanı ve kararlı hastalıklar bakımından üç yılı geçemez. Sabitleşmiş hastalıklarda üç yıllık süre beklenmeden Hastalıklar Listesine göre kesin işlem yapılır.

Kara Kuvvetleri Komutanlığında ve Jandarma Genel Komutanlığında yükümlü, erbaş ve erlerin sınıflandırılmaları veya branşlarının belirlenmesi ve özel ihtisasa seçilmeleri aşağıda belirtilen sağlık yeteneklerine göre yapılır. a) İstihkâm, Ulaştırma ve Mühimmat: Diskromatopsi bulunmamalıdır.[9]b) Muhabere: İşitmeleri ve görmeleri tam sağlam olmalıdır. c) Tankçı: Boyları 160 ila 185 cm arasında olmalı, diskromatopsi bulunmamalıdır. Tashihli görmeleri her iki gözde ayrı ayrı tam olmak kaydıyla, 1,5 diyoptriyi aşmayan miyopi, hipermetropi ve astigmatizması bulunabilir.ç) (a), (b) ve (c) bentlerinde belirtilen sınıfların veya branşların haricindeki diğer sınıflarda veya branşlarda görevlendirilecek erbaş ve erlerin sağlık yetenekleri için özel şartlar aranmaz. d) Paraşütçü, komando ve şoför özel ihtisasına seçileceklerin aşağıda belirtilen sağlık yeteneklerini taşımaları gerekir.1) Paraşütçü: Tam sağlam olmalı veya hastalıkları, Hastalıklar Listesinin (A) diliminde bulunmalıdır.2) Komando: Komandolar, iç hastalıkları, ortopedi, genel cerrahi, göz, kulak burun boğaz, psikiyatri ile lüzum görülen diğer branşlardan sağlık kurulundan geçirilmek kaydıyla seçilir. Komando muayenelerinde akciğer grafisi, tam kan sayımı, sedimantasyon, açlık kan şekeri, üre, kreatinin, AST, ALT, bilirubinler, tam idrar tahlili, HBsAg, EKG ile lüzum görülen diğer laboratuvar tetkikleri ve radyolojik tetkikler yapılır. Komando olacak erbaş ve erler tam sağlam olmalı veya hastalıkları, Hastalıklar Listesinin (A) diliminde bulunmalı ve boyları 160 cm’den uzun olmalıdır. Ancak bunlardan; göz hastalıkları (A) dilimine giren ve -3 diyoptriyi aşan hipermetropi, miyopi ve eksenler arasındaki farkı 1 diyoptriyi aşan muhtelif cins astigmatizması olanlar, hava yolu hastalıklarını içeren Hastalıklar Listesinin 47 nci maddesinin A dilimi kapsamında hastalığı olanlar ve rahatsızlıkları Hastalıklar Listesinin 16 ncı, 17 nci ve 18 nci maddelerinin (A) dilimine girenler komando olamaz.[10]3) Şoför: Sürücü adayları ve sürücülerde aranacak sağlık şartları ile muayenelerine ilişkin mevzuatta belirtilen kriterlere ilave olarak nörolojik ve psikiyatrik açıdan tam sağlam olmalıdır.(2) Deniz Kuvvetleri Komutanlığında ve Sahil Güvenlik Komutanlığında, yükümlü, erbaş ve erlerin sınıflandırılmaları veya branşlarının belirlenmesi ve özel ihtisasa seçilmeleri aşağıda belirtilen sağlık yeteneklerine göre yapılır.a) Serdümen, Vardabandra, Porsun ve Elektrikçi: Diskromatopsi bulunmamalıdır.b) Radarcı, Telsizci ve Denizaltı Savunma Aletçisi: İşitmeleri tam sağlam olmalıdır.c) Deniz Piyadesi: Kıyı birliklerinde görev yapacaklar 160 cm’den uzun olmalı, amfibi birliklerde görev yapacaklar ise 165 cm’den uzun olmalı ve komando niteliği taşımalıdır.ç) Şoför: Sürücü adayları ve sürücülerde aranacak sağlık şartları ile muayenelerine ilişkin mevzuatta belirtilen kriterlere ilave olarak nörolojik ve psikiyatrik açıdan tam sağlam olmalıdır.d) Topçu, Torpidocu, Mayıncı, Hizmet, Motorcu, Yara Savunmacı, İkmalci, Sıhhiye, Mekanikçi, İstihkâmcı ve Kademeci: Sağlık yetenekleri için özel şartlar aranmaz.  e) (Değişik: 22/9/2017 - 2017/10844 K.) Denizaltı özel ihtisasına seçilecek erbaş ve erlerde bu Yönetmeliğin 54 üncü maddesinde belirtilen sağlık yetenekleri, dalgıç (birinci sınıf dalgıç, ikinci sınıf dalgıç) ve kurbağa adam özel ihtisaslarına (SAT, SAS, mayın harbi dalgıcı ve diğer kurbağa adam ihtisasları) seçilecek erbaş ve erlerde ise 57 nci maddesinde belirtilen sağlık yetenekleri aranır. f) (Ek: 22/9/2017 - 2017/10844 K.) Can kurtarma kursuna tefrik edilecek erbaş ve erlerde bu Yönetmeliğin 24 üncü maddesinde kurtarma yüzücüleri için belirtilen sağlık yetenekleri aranır. (3) Hava Kuvvetleri Komutanlığında, yükümlü, erbaş ve erlerin sınıflandırılmaları aşağıda belirtilen sağlık yeteneklerine göre yapılır.a) Radar, Uçak Bakım, Silah Mühimmat: Diskromatopsi bulunmamalıdır.b) MEBS, Hava Savunma: İşitmeleri tam sağlam olmalı, diskromatopsi bulunmamalıdır.c) Piyade: Hizmet sınıfına ayrılacaklar haricinde boyları 165 cm’den uzun olmalıdır.ç) Ulaştırma: Sürücü olarak ayrılacaklar, sürücü adayları ve sürücülerde aranacak sağlık şartları ile muayenelerine ilişkin mevzuatta belirtilen kriterlere ilave olarak nörolojik ve psikiyatrik açıdan tam sağlam olmalıdır.d) (a), (b), (c) ve (ç) bentlerinde belirtilen sınıfların veya branşların haricindeki diğer sınıflarda veya branşlarda görevlendirilecek erbaş ve erlerin sağlık yetenekleri için özel şartlar aranmaz. (4) Erbaş ve er sınıflarının veya branşlarının diğer nitelikleri, Kuvvet Komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı veya Sahil Güvenlik Komutanlığınca tespit edilir. Sağlık yeteneğini kaybedenler diğer uygun sınıflara veya branşlara geçirilir.[9] 10/10/2024 tarihli ve 32688 sayılı Resmî Gazete’ de yayımlanan 9015 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının 8 inci maddesiyle, bu bentte yer alan “İstihkâm ve Ulaştırma:” ibaresi “İstihkâm, Ulaştırma ve Mühimmat:” şeklinde değiştirilmiştir. [10] 15/4/2020 tarihli ve 31100 sayılı Resmî Gazete’ de yayımlanan 2413 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının 2 nci maddesiyle bu alt bentte yer alan “astım” ibaresi “hava yolu hastalıklarını içeren Hastalıklar Listesinin 47 nci maddesinin A dilimi kapsamında” şeklinde değiştirilmiştir.

Sağlık kurulu raporu nedeniyle sınıf veya branş değiştirmesi gereken erbaş ve erler Kuvvet Komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı tarafından sağlık yeteneklerine uygun başka bir sınıfa veya branşa geçirilir.

Altı ay ve daha fazla süre ile yurtdışına gönderilecek erbaş ve erlerde, sınıfı veya branşı görevini yapacak sağlık niteliği aranır.

(Başlığı ile Birlikte Değişik:RG-15/4/2020-31100-C.K-2413/3 md.)  (1) Yedek subay aday adayları, yedek subay adayları ve yedek subaylar ile yedek astsubay aday adayları, yedek astsubay adayları ve yedek astsubaylar sağlık yetenekleri bakımından aşağıdaki şekilde gruplandırılır:a) Askerliğe elverişli olanlar: Hastalıklar Listesinin (A) dilimlerine girenler hakkında “Askerliğe Elverişlidir” kararı verilir.b) Askerliğe elverişli olmayanlar: Hastalıklar Listesinin (B) ve (D) dilimlerinde gösterilen hastalıkları bulunanlar hakkında “Askerliğe Elverişli Değildir” kararı verilir.(2) Birinci fıkrada belirtilenlerin sağlık işlemleriyle ilgili diğer hususlarda yükümlülerin tabi olduğu hükümler uygulanır. Ancak yedek subay ve yedek astsubaylardan Hastalıklar Listesinin (C) dilimine girenler hakkında “Hava Değişimi” kararı yerine “İstirahat” kararı verilir.(3) Yedek subay ve yedek astsubay adaylarının hastalıkları nedeniyle alacakları hava değişimi, istirahat ve hastanede yatarak geçirdikleri sürelerin toplamı, sınıf okullarında geçirilen sürenin 1/3’ünden fazla olması halinde bunlar hakkında terhis işlemi yapılır. Bir sonraki dönemde hastalıklarının devam etmediği sağlık raporuyla saptananlar yeni dönemin tamamına katılırlar. Devam edilmeyen süre dönemin sonuna rastlar ve aralıksız olursa bir sonraki dönemde yalnız devam edilmeyen süre tamamlatılır. Terhisi gerekenler, hastalıkları kronik değilse istekleri halinde tedavileri sonuna kadar hastanelerinde kalabilir.(4) Yedek subay ve yedek astsubay adaylarının komando muayenelerinde erbaş ve erlerin komando seçim kriterleri esas alınır.(5) Tankçı yedek subay adayları ve yedek astsubayların seçim ve sağlık kriterlerinde tank sınıfı subay ve astsubayların seçim ve sağlık kriterleri esas alınır.

(Değişik: 22/9/2017 - 2017/10844 K.) Uzman erbaş, sözleşmeli erbaş ve er adaylarının sağlık muayeneleri Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı sağlık kurulu raporu vermeye yetkili sağlık kuruluşlarında yapılır. (2) (Değişik: 22/9/2017 - 2017/10844 K.) Uzman erbaş, sözleşmeli erbaş ve er adaylarında kronikleşebilecek ya da zamanla artabilecek nitelikte bir hastalık ve diskromatopsi bulunmamalı, görmeleri her iki gözde ayrı ayrı tashihli veya tashihsiz tam olmalı ve bunlar ruh sağlığı ve hastalıkları açısından tam sağlam olmalıdır. (3) (Değişik:RG-15/4/2020-31100-C.K-2413/4 md.) İkinci fıkradaki şartları taşıması koşuluyla; tanzim edilen raporlarda sağlam olanlar ile tespit edilen hastalığı Personel Adaylarının Hastalıklara Göre Değerlendirme Çizelgesinin “Uzman Erbaş ve Sözleşmeli Erbaş/Er Adayları Değerlendirme Sütunu”ndaki karşılığı (+) artı işareti olanlar ile tashihle her bir gözde görmeleri tam olmak şartıyla, her bir gözde 1.00 (bir dâhil) diyoptriye kadar olan miyopi, hipermetropi ile 1.00 (bir dâhil) diyoptriyi geçmeyen astigmatizması [Örnek 1) -1.00 (-1.00x90) olabilir. Örnek 2) +1.00(-1.25x180) olamaz. Örnek 3) -1.25x90 olamaz. (Mikst astigmatlarda mutlak değer göz önünde bulundurulur.)] olan adaylar hakkında “Uzman Erbaş veya Sözleşmeli Erbaş/Er Olur” kararı verilir. Söz konusu Çizelgenin “Uzman Erbaş ve Sözleşmeli Erbaş/Er Adayları Değerlendirme Sütunu”ndaki karşılığı (A) diliminde (-) eksi işareti olanlar ile Hastalıklar Listesinin (B) ve (D) dilimlerinde olanlar hakkında “Uzman Erbaş veya Sözleşmeli Erbaş/Er Olamaz” kararı verilir. [Örnek 1) -1.00(-1.00x90) olur. Örnek 2) +1.00(-1.25x180) olamaz. Örnek 3) -1.25x90 olamaz.](4) (Mülga: 22/9/2017 - 2017/10844 K.) (5) Uzman erbaş, sözleşmeli erbaş ve er alımlarında boy ve ağırlık sınırları ile ilgili değerlendirmeler ek-A’da yer alan tabloya göre yapılır. Alımı yapacak komutanlıklar, ek-A’da yer alan tabloda belirtilen alt sınırların daha aşağısında veya üst sınırların daha yukarısında olmamak kaydıyla, adaylarda arayacakları boy ve ağırlık alt ve üst sınırlarını kendileri tespit edebilir (Sözleşmeli erbaş ve er adaylarında ağırlık üst sınırı ek-A’da yer alan tablodaki üst sınırdan 10 kg fazla olabilir.). Tespit edilen bu sınırlar broşürlerde yayımlanır.[11] (6) Uzman erbaş, sözleşmeli erbaş ve er adaylarına aşağıdaki laboratuvar tetkikleri ve radyolojik tetkikler yapılır.[12]a) Akciğer grafisi, direkt üriner sistem grafisi. b) HBsAg, Anti-HCV, Anti-HIV, VDRL.c) Tam kan sayımı ve sedimantasyon. ç) Tam idrar muayenesi. d) Kanda üre ve kreatinin, AST, ALT, ALP, bilirubinler, TSH, T3, T4, LDH, totalkolesterol, trigliserit.e) Açlık kan şekeri. f) Ultrasonografi (Tüm batın). g) EKG, ekokardiografi.ğ) Lüzum görülen (ilgili uzmanın talep ettiği) diğer laboratuvar tetkikleri. (7) (Ek: 22/9/2017 - 2017/10844 K.) Dış kaynaktan Özel Kuvvetler Komutanlığı tim kadrolarına görev yapmak üzere temin edilen adaylar tam sağlam olmalı ve bunlarda diskromatopsi bulunmamalıdır. (8) (Ek:RG-15/4/2020-31100-C.K-2413/4 md.) Adaylardan sağlık kurulu muayeneleri sonucunda “Uzman Erbaş veya Sözleşmeli Erbaş/Er Olur” kararı verilenler, Bu Yönetmeliğin 24 üncü maddesi hükümlerindeki komando ve paraşüt sağlık yeteneklerini karşılar. Bu adaylardan, Yönergede belirtilen süre kadar komando ve paraşüt raporu istenmez.Keskin nişancı, komando, paraşüt, özel harekât, özel kuvvetler ve arama kurtarma, dalgıç (birinci sınıf dalgıç, SAT, SAS, mayın harbi dalgıcı) ve kurbağa adam özel ihtisasları ve kurtarma yüzücülüğü ile ilgili sağlık yetenekleri[13][14][11] 22/9/2017 tarihli ve 2017/10844 sayılı Bakanlar kurulu Kararı eki Yönetmeliğin 10 uncu maddesi ile bu fıkrada yer alan “ek-A’da yer alan tablolara” ibaresi “ek-A’da yer alan tabloya”, “ek-A’da yer alan tablolarda” ibaresi “ek-A’da yer alan tabloda” ve “ek-A’da yer alan tablolardaki” ibaresi “ek-A’da yer alan tablodaki”  şeklinde değiştirilmiştir.[12] 24/2/2023 tarihli ve 32114 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 6861 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının 1 inci maddesiyle bu maddenin altıncı fıkrasının (b) bendine “Anti-HIV” ibaresinden sonra gelmek üzere “, VDRL” ibaresi, (d) bendine “TSH,” ibaresinden sonra gelmek üzere “T3, T4,” ibaresi, (f) bendinin sonuna “(Tüm batın)” ibaresi ve (ğ) bendine “Lüzum görülen” ibaresinden sonra gelmek üzere “(ilgili uzmanın talep ettiği)” ibaresi eklenmiştir.[13] 22/9/2017 tarihli ve 2017/10844 sayılı Bakanlar kurulu Kararı eki Yönetmeliğin 11 inci maddesi ile birinci fıkradan sonra gelmek üzere ikinci fıkra eklenmiş, mevcut ikinci ve üçüncü fıkralar üçüncü ve dördüncü fıkralar olarak değiştirilmiş ve mevcut dördüncü fıkra beşinci fıkra olarak teselsül ettirilmiştir.[14] 10/10/2024 tarihli ve 32688 sayılı Resmî Gazete’ de yayımlanan 9015 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının 9 uncu maddesiyle, bu maddenin başlığında yer alan “Komando” ibaresi “Keskin nişancı, komando” şeklinde, birinci fıkrasında yer alan “sözleşmeli erbaş ve erlerden; komando, paraşüt, özel harekât” ibaresi “sözleşmeli erbaş ve erlerden; keskin nişancı, komando, paraşüt, özel harekât, özel kuvvetler” şeklinde, “komando, paraşüt, özel harekât, arama kurtarma özel ihtisaslarına” ibaresi “keskin nişancı, komando, paraşüt, özel harekât, özel kuvvetler, arama kurtarma özel ihtisaslarına” şeklinde, “astigmatizması olanlar; komando, paraşüt, özel harekât” ibaresi “astigmatizması olanlar; kesin nişancı, komando, paraşüt, özel harekât” şeklinde değiştirilmiştir.

(Değişik:RG-15/4/2020-31100-C.K-2413/5 md.) Dış kaynaktan temin edilecekler ile görevde bulunan uzman erbaş, sözleşmeli erbaş ve erlerden; keskin nişancı, komando, paraşüt, özel harekât, özel kuvvetler ve arama kurtarma özel ihtisasları ile kurtarma yüzücülüğüne seçilecekler tam sağlam olmalı veya hastalıkları, Hastalıklar Listesinin (A) diliminde bulunmalıdır. Ancak bunlardan;a) Göz hastalıkları: Hastalıklar Listesinin (A) dilimine giren ve 1.00 diyoptiriyi aşan miyopi, hipermetropi ile astigmatizması olanlar ile diskromatopsisi bulunanlar, b) Hava yolu hastalıklarını içeren Hastalıklar Listesinin 47 nci madde (A) dilimi kapsamında hastalığı olanlar,c) Psikiyatrik hastalığı olanlar,ç) Hastalıkları, Hastalıklar Listesinin (A) dilimine girenlerden, bağlı bulunduğu Kuvvet Komutanlığı sınıflandırma çizelgesinin piyade sınıfına, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı (1) Numaralı Branş Belirleme Çizelgesinin Jandarma ve Sahil Güvenlik branşlarına ait “TĞM.-YZB.” rütbe sütununda karşılığı (-) eksi veya (x) çarpı işareti bulunanlar,keskin nişancı, komando, paraşüt, özel harekât, özel kuvvetler, arama kurtarma özel ihtisaslarına ve kurtarma yüzücülüğüne seçilemezler. Bu görevlere devam edecekler ise bu fıkraya göre değerlendirilir. Ancak bunlardan, her bir gözde 3.00 diyoptriyi aşan miyopi, hipermetropi ile 2.00 diyoptriyi geçen astigmatizması olanlar; kesin nişancı, komando, paraşüt, özel harekât, özel kuvvetler ve arama kurtarma, dalgıç (birinci sınıf dalgıç, SAT, SAS, mayın harbi dalgıcı) ve kurbağa adam özel ihtisasları ve kurtarma yüzücülüğü görevlerine devam edemezler. (2) (Ek: 22/9/2017 - 2017/10844 K.) (Mülga:RG-10/10/2024-32688-C.K-9015/9 md.)     (3) (Değişik: 22/9/2017 - 2017/10844 K.) Denizaltı özel ihtisasına seçilecek uzman erbaşlarda bu Yönetmeliğin 54 üncü, denizaltı özel ihtisaslı uzman erbaşlarda ise 55 inci maddesinde belirtilen sağlık yetenekleri aranır.(4) (Değişik: 22/9/2017 - 2017/10844 K.) Dalgıç ve kurbağa adam özel ihtisaslarına seçilecek uzman erbaşlarda bu Yönetmeliğin 57 nci, dalgıç ve kurbağa adam özel ihtisaslı uzman erbaşlarda ise 58 inci maddesinde belirtilen sağlık yetenekleri aranır.(5) Kurtarma yüzücüsü uzman erbaşlar üç yılda bir periyodik muayeneye tabi tutulur.(6) (Ek:RG-15/4/2020-31100-C.K-2413/5 md.) Yıllık zorunlu tazeleme atlayışlarına katılacak paraşütçü uzman erbaşlar ile sözleşmeli erbaş ve erler, yönerge ile belirlenen esaslara göre her yıl birliklerinde, birlik tabibi tarafından muayene ve kontrol edilir.(7) (Ek:RG-15/4/2020-31100-C.K-2413/5 md.) Dalgıç ve kurbağa adam özel ihtisaslar dışında görevli özel ihtisaslı uzman erbaşlar ile sözleşmeli erbaş ve erler (dalgıç ve kurbağa adam özel ihtisaslı olanlar hariç) üç yılda bir periyodik muayeneye tabi tutulur.

(Değişik:RG-10/10/2024-32688-C.K-9015/10 md.) Sözleşme yenileme muayeneleri sırasında Hastalıklar Listesinin (A) dilimlerinde belirtilen (Hastalıklar Listesinin; (A) dilimine girenlerden, Kuvvet Komutanlıkları (1) Numaralı Sınıflandırma Çizelgelerinin piyade sınıfına ve Jandarma Genel Komutanlığı ile Sahil Güvenlik Komutanlığı (1) Numaralı Branş Belirleme Çizelgesinin jandarma ve sahil güvenlik branşlarına ait “TĞM.-YZB.” rütbe sütununda karşılığı (-) işareti olan hastalıklar hariç) rahatsızlıklara sahip olduğu tespit edilen uzman erbaşlar sınıfı veya branşı görevlerine devam eder. Sözleşmeli erbaş ve erler için amirin gerekli gördükleri ile rahatsızlığını beyan edenler hariç, sözleşme yenileme muayenesine gerek yoktur. Muayene edilenlerden Hastalıklar Listesinin (A) dilimlerinde belirtilen (Hastalıklar Listesinin; (A) dilimine girenlerden, Kuvvet Komutanlıkları (1) Numaralı Sınıflandırma Çizelgelerinin piyade sınıfına ve Jandarma Genel Komutanlığı ile Sahil Güvenlik Komutanlığı (1) Numaralı Branş Belirleme Çizelgesinin jandarma ve sahil güvenlik branşlarına ait “TĞM.-YZB.” rütbe sütununda karşılığı (-) işareti olan hastalıklar hariç) rahatsızlıklara sahip olanlar sınıfı veya branşı görevlerine devam eder.

Hastalıklar Listesinin ; (A) dilimine girenlerden, Kuvvet Komutanlıkları (1) Numaralı Sınıflandırma Çizelgelerinin piyade sınıfına ve Jandarma Genel Komutanlığı ile Sahil Güvenlik Komutanlığı (1) Numaralı Branş Belirleme Çizelgesinin jandarma ve sahil güvenlik branşlarına ait “TĞM.-YZB.” rütbe sütununda karşılığı (-) işareti olan hastalıklar ile (B) ve (D) dilimlerinde belirtilen rahatsızlıklara sahip olan uzman erbaş, sözleşmeli erbaş ve erler hakkında ilgisine göre “Türk Silahlı Kuvvetlerinde Görev Yapamaz”, “Jandarma Genel Komutanlığında Görev Yapamaz” veya “Sahil Güvenlik Komutanlığında Görev Yapamaz” kararı verilir. Ancak kanser, tüberküloz, kronik böbrek yetmezliği, ruh sağlığı ve hastalıkları ile sinir hastalıkları gibi uzun süreli bir tedaviye ihtiyaç gösteren hastalığa yakalananlar, sağlık kurulları raporlarında gösterilecek lüzum üzerine toplam olarak ve fiilen üç yılı geçmemek şartıyla tedavi, istirahat veya hava değişimine tabi tutulabilir ve bunların ilişikleri kesilmez. 12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu kapsamında bulunanlar hariç olmak üzere, hastalığı devam edenler ve kendisinden istifade edilemeyeceği anlaşılanlar hakkında 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu hükümleri uygulanır.[15](2) Barışta veya savaşta görev sırasında ya da görev dışında görevlerinden dolayı saldırıya veya kazaya uğrayan ya da hastalığa yakalanan uzman erbaş, sözleşmeli erbaş ve erler, haklarında kesin işlem kararlı rapor düzenleninceye kadar sıhhi izinli sayılır. (3) (Ek: 22/9/2017 - 2017/10844 K.) 3713 sayılı Kanun kapsamında malul olanlardan haklarında “Türk Silahlı Kuvvetlerinde Görev Yapamaz”, “Jandarma Genel Komutanlığında Görev Yapamaz” veya “Sahil Güvenlik Komutanlığında Görev Yapamaz” raporu düzenlenen uzman erbaşların raporları, bağlı bulunduğu Kuvvet Komutanlığı, Jandarma Genel Komutanlığı veya Sahil Güvenlik Komutanlığı tarafından Sosyal Güvenlik Kurumuna gönderilir. Sosyal Güvenlik Kurumu söz konusu uzman erbaşların malullük durumunu tespit eder.(4) (Ek: 22/9/2017 - 2017/10844 K.) Uzman erbaşlardan yeniden göreve dönmek isteyenler (ruhsal bozuklukları nedeniyle bu Yönetmeliğin hastalıklar listesinin 15 inci, 16 ncı, 17 nci ve 18 inci maddelerinin (A), (B) ve (D) dilimlerinden, “Türk Silahlı Kuvvetlerinde Görev Yapamaz”, “Jandarma Genel Komutanlığında Görev Yapamaz” veya “Sahil Güvenlik Komutanlığında Görev Yapamaz” kararı alanlar hariç) bağlı bulunduğu Kuvvet Komutanlığı, Jandarma Genel Komutanlığı veya Sahil Güvenlik Komutanlığına ilişikleri kesilmeden başvurur. İlgili komutanlıklarca göreve dönmesinin uygun olacağı değerlendirilenler yetkili sağlık kuruluşuna sevk edilir.[16](5) (Ek: 22/9/2017 - 2017/10844 K.) Sevk yazısında kişilerin görevlendirilecekleri yerlerde çalışmaya uygun olup olmadığının tayin edilmesi istenir. Kurul tarafından bu kişiler hakkında “Belirtilen Görevleri Yapar” veya “Belirtilen Görevleri Yapamaz” kararı verilir. Kurul kararında bu personelin kontrol muayenelerinin hangi aralıklarla yapılacağı da belirtilir. “Belirtilen Görevleri Yapar” kararı alanlar, raporları Sosyal Güvenlik Kurumunca onaylandıktan sonra ilgisine göre Millî Savunma Bakanlığı veya İçişleri Bakanlığı onayını müteakip ilgili komutanlık tarafından uygun göreve atanır ve bu durum Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirilir. (6) (Ek: 22/9/2017 - 2017/10844 K.) Uzman erbaşlar, göreve devam edip etmeyeceğinin belirlenmesi için daha kısa bir süre belirtilmemişse üç yılda bir yetkili sağlık kuruluşuna kontrol muayenesi maksadıyla sevk edilir. Bu durumdaki uzman erbaşlar hakkında yapılacak yaş haddine kadar olan müteakip sözleşme sürelerinin belirlenmesinde yetkili sağlık kuruluşunun vereceği rapor süresi esas alınır. (7) (Ek: 22/9/2017 - 2017/10844 K.) “Türk Silahlı Kuvvetlerinde Görev Yapamaz”, “Jandarma Genel Komutanlığında Görev Yapamaz” veya “Sahil Güvenlik Komutanlığında Görev Yapamaz” kararına neden olan hastalığı nedeniyle, Kurulca yapılan muayenesi sonucunda tekrar göreve başlayan uzman erbaşlardan, Kurul tarafından belirtilen çalışma süresinin dörtte birinden daha fazla süre istirahat alanlar, tekrar kontrol muayenesine gönderilmez ve bunların kurumlarıyla ilişiği kesilir.[15] 16/10/2020 tarihli ve 31276 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 3092 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının 1 inci maddesiyle bu fıkrada yer alan “Hastalıklar Listesinin” ibaresinden sonra gelmek üzere “; (A) dilimine girenlerden, Kuvvet Komutanlıkları (1) Numaralı Sınıflandırma Çizelgelerinin piyade sınıfına ve Jandarma Genel Komutanlığı ile Sahil Güvenlik Komutanlığı (1) Numaralı Branş Belirleme Çizelgesinin jandarma ve sahil güvenlik branşlarına ait “TĞM.-YZB.” rütbe sütununda karşılığı (-) işareti olan hastalıklar ile” ibaresi eklenmiştir.[16] 24/2/2023 tarihli ve 32114 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 6861 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının 2 nci maddesiyle bu fıkraya “yeniden göreve dönmek isteyenler” ibaresinden sonra gelmek üzere “(ruhsal bozuklukları nedeniyle bu Yönetmeliğin hastalıklar listesinin 15 inci, 16 ncı, 17 nci ve 18 inci maddelerinin (A), (B) ve (D) dilimlerinden, “Türk Silahlı Kuvvetlerinde Görev Yapamaz”, “Jandarma Genel Komutanlığında Görev Yapamaz” veya “Sahil Güvenlik Komutanlığında Görev Yapamaz” kararı alanlar hariç)” ibaresi eklenmiş ve “göreve dönmesi” ibaresi “göreve dönmesinin” şeklinde değiştirilmiştir.

Altı ay ve daha fazla süre ile yurtdışına gönderilecek uzman erbaş, sözleşmeli erbaş ve erlerde, sınıfı veya branşı görevini yapacak sağlık niteliği aranır.

(Başlığı ile Birlikte Değişik:RG-10/10/2024-32688-C.K-9015/11 md.) (1) Astsubay olmak için başvuranlar hakkında ruh sağlığı ve hastalıkları açısından tam sağlam olmak şartı ile müracaat ettiği sınıfın veya branşın astsubay çavuş ve astsubay üstçavuş rütbelerindeki sağlık yetenekleri aranır. Buna göre sınıfı ve branşı görevini yapacak sağlık yeteneklerine sahip olanlar hakkında “Muvazzaf Astsubay Olur” kararlı sağlık kurulu raporu verilir. “Sınıfının veya Branşının Uygun Kadro Görev Yerlerinde Görev Yapar” veya “Sınıfı veya Branşı Görevini Yapamaz” kararlı rapor verilenler hakkında “Muvazzaf Astsubay Olamaz” kararı verilir. Bu kararlar sağlık kurulu tarafından verilir.(2) Sözleşmeli erbaş/erlikten uzman erbaşlığa geçişte; diskromatopsi bulunmamalı ve ruh sağlığı ve hastalıkları açısından tam sağlam olmalıdır. Belirtilen şartları sağlayan adaylarda görevdeki uzman erbaşların sağlık yetenekleri aranır. Bu kararlar sağlık kurulu tarafından verilir.(3) 3713 sayılı Kanun kapsamında malul olup göreve devam eden uzman erbaşların durumu, göreve devam eden vazife malulü astsubayların sağlık yeteneklerine göre değerlendirilir.

Atamaya esas sağlık raporları ile atandıktan sonra rahatsızlanan personel hakkında yapılacak sağlık işlemleri, Kuvvet Komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı veya Sahil Güvenlik Komutanlığınca belirlenen esaslara göre düzenlenir.(2) (Ek:RG-10/10/2024-32688-C.K-9015/12 md.) Atamaya esas sağlık işlemleri 51 inci maddeye göre yürütülür.

Uzman jandarma çavuş ile uzman jandarma üçüncü kademeli çavuş rütbelerindeki uzman jandarmalarda, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı (1) Numaralı Branş Belirleme Çizelgesinde bulunan Jandarma branşının astsubay çavuş ve astsubay üstçavuş; uzman jandarma dördüncü kademeli çavuş ve daha üst rütbedeki uzman jandarmalarda ise astsubay kıdemli üstçavuş ve astsubay kıdemli başçavuş rütbelerindeki astsubayların sağlık nitelikleri uygulanır. (Mülga cümle:RG-16/10/2020-31276-C.K-3092/2 md.) (…)  (Mülga cümle:RG-16/10/2020-31276-C.K-3092/2 md.) (…) (Değişik son cümle: 22/9/2017 - 2017/10844 K.) Maluliyet işlemleri için raporlar Sosyal Güvenlik Kurumuna gönderilir. (2) Uzman jandarmalar üç yılda bir periyodik sağlık kurulu muayenesine tabi tutulur.(3) Barışta veya savaşta görev sırasında ya da görev dışında görevlerinden dolayı saldırıya veya kazaya uğrayan ya da hastalığa yakalanan uzman jandarmalar, haklarında kesin işlem kararlı rapor düzenleninceye kadar sıhhi izinli sayılır.(4) Uzman jandarmaların sıhhi izin süreleri hakkında, 28/5/1988 tarihli ve 3466 sayılı Uzman Jandarma Kanununa aykırı olmamak kaydıyla bu Yönetmeliğin 43 üncü maddesinin ilgili hükümleri uygulanır.

Vazifenin sebep ve tesiriyle haklarında “Jandarma Genel Komutanlığında Görev Yapamaz”  kararı verilen uzman jandarmalara ilişkin işlemlerMADDE 31- (1) Vazifenin sebep ve tesiriyle haklarında “Jandarma Genel Komutanlığında Görev Yapamaz” kararı verilen uzman jandarmaların raporları, Jandarma Genel Komutanlığı tarafından Sosyal Güvenlik Kurumuna gönderilir. Sosyal Güvenlik Kurumu söz konusu uzman jandarmaların malullük durumunu tespit eder. (2) Uzman jandarmalardan yeniden göreve dönmek isteyenler (ruhsal bozuklukları nedeniyle bu Yönetmeliğin hastalıklar listesinin 15 inci, 16 ncı, 17 nci ve 18 inci maddelerinin (A), (B) ve (D) dilimlerinden, “Jandarma Genel Komutanlığında Görev Yapamaz” kararı alanlar hariç) Jandarma Genel Komutanlığına başvurur. Jandarma Genel Komutanlığı tarafından göreve dönmesinin uygun olacağı değerlendirilenlerin dosyaları yetkili sağlık kuruluşuna sevk edilir. Sevk yazısında bu kişilerin görevlendirilecekleri yerlerde çalışmaya uygun olup olmadığının tayin edilmesi istenir. Yetkili sağlık kuruluşundan bu kişiler hakkında “Belirtilen Görevleri Yapar” veya “Belirtilen Görevleri Yapamaz” şeklinde karar verilmesi ve kontrol muayenelerinin hangi aralıklarla yapılacağının belirtilmesi istenir. “Belirtilen Görevleri Yapar” kararı alanlar, raporları Sosyal Güvenlik Kurumunca onaylandıktan sonra İçişleri Bakanlığı onayını müteakip Jandarma Genel Komutanlığı tarafından uygun göreve atanır ve bu durum Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirilir.[17](3) Uzman jandarmalar, göreve devam edip etmeyeceğinin belirlenmesi için daha kısa bir süre belirtilmemişse üç yılda bir yetkili sağlık kuruluşuna kontrol muayenesi maksadıyla sevk edilir. Tekrar göreve başlayan uzman jandarmalardan, yetkili sağlık kuruluşu tarafından belirtilen çalışma süresinin 1/4’ünden daha fazla süre istirahat alanlar, tekrar kontrol muayenesine gönderilmez ve bunların Jandarma Genel Komutanlığı ile ilişiği kesilir.[17] 24/2/2023 tarihli ve 32114 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 6861 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının 3 üncü maddesiyle bu fıkraya “yeniden göreve dönmek isteyenler” ibaresinden sonra gelmek üzere “(ruhsal bozuklukları nedeniyle bu Yönetmeliğin hastalıklar listesinin 15 inci, 16 ncı, 17 nci ve 18 inci maddelerinin (A), (B) ve (D) dilimlerinden, “Jandarma Genel Komutanlığında Görev Yapamaz” kararı alanlar hariç)” ibaresi eklenmiştir.

Astsubay olmak için başvuran uzman jandarmalarda, jandarma astsubay çavuş ve jandarma astsubay üstçavuş rütbelerindeki sağlık yetenekleri aranır. Buna göre “Branşı Görevini Yapar” sağlık yeteneğine sahip olanlar hakkında “Astsubay Olur” kararlı, “Branşının Uygun Kadro Görev Yerlerinde Görev Yapar” veya “Branşı Görevini Yapamaz” sağlık yeteneğine sahip olanlar hakkında “Astsubay Olamaz” kararlı sağlık kurulu raporu verilir. (Ek cümle: 22/9/2017 - 2017/10844 K.) 3713 sayılı Kanun kapsamında malul olup göreve devam eden uzman jandarmaların durumu göreve devam eden vazife malulü astsubayların sağlık yeteneklerine göre değerlendirilir.

Komando, paraşütçü veya özel harekât ve arama kurtarma özel ihtisaslarına seçilecek uzman jandarmaların ilk ve müteakip muayenelerinde bu Yönetmeliğin 44 üncü maddesinde belirtilen emsalleri jandarma astsubaylara ilişkin sağlık yetenekleri aranır.

(Değişik: 22/9/2017 - 2017/10844 K.) (1) Öğrenci ve adaylarının sağlık muayeneleri, Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı sağlık kurulu raporu vermeye yetkili sağlık kuruluşlarında yapılır. (2) Öğrenci ve adaylarının uçucu sağlık kurulu muayeneleri uçucu, denizaltıcı ve dalgıç sınıfı raporları vermeye yetkili hastaneler tarafından yapılır. Bu muayenelerde bu Yönetmeliğin 36 ncı maddesinde belirtilen tetkikler yapılır ve bunlar hakkında 64 üncü maddede yer alan hükümlere göre karar verilir.