4722 sayılı Türk Medeni Kanununun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun

TÜRK MEDENÎ KANUNUNUN
YÜRÜRLÜĞÜ VE


UYGULAMA ŞEKLİ HAKKINDA
KANUN


 


Kanun Numarası                    :
4722


Kabul Tarihi                           :
3/12/2001


Yayımlandığı Resmî
Gazete   : Tarih  : 8/12/2001        Sayı  : 246007


Yayımlandığı Düstur              :
Tertip : 5                      Cilt   : 41


 


BİRİNCİ BÖLÜM


Genel Hükümler


A.
Geçmişe etkili olmama kuralı


Madde
1- Türk Medenî Kanununun yürürlüğe girdiği tarihten önceki olayların hukukî sonuçlarına,
bu olaylar hangi kanun yürürlükte iken gerçekleşmişse kural olarak o kanun hükümleri
uygulanır.


Türk
Medenî Kanununun yürürlüğe girdiği tarihten önce yapılmış olan işlemlerin hukuken
bağlayıcı olup olmadıkları ve sonuçları, bu tarihten sonra dahi, yapıldıkları sırada
yürürlükte bulunan kanunlara göre belirlenir.


Türk
Medenî Kanununun yürürlüğe girdiği tarihten sonra gerçekleşen olaylara, Kanunda
öngörülmüş ayrık durumlar saklı kalmak kaydıyla, Türk Medenî Kanunu hükümleri uygulanır.


 


B.
Geçmişe etkili olma


I.
Kamu düzeni ve genel ahlâk


Madde
2 - Türk Medenî Kanununun kamu düzeni ve genel ahlâkı bağlamaya yönelik kuralları,
haklarında ayrık bir hüküm bulunmayan bütün olaylara uygulanır. Bu bakımdan, eski
hukukun Türk Medenî Kanununa göre kamu düzeni ve genel ahlâka aykırı olan kuralları,
bu Kanun yürürlüğe girdikten sonra hiçbir suretle uygulanmaz.


 


II.
İçeriği kanunla belirlenen ilişkiler


Madde 3 - İçerikleri tarafların
istek ve iradeleri gözetilmeksizin doğrudan doğruya kanunla belirlenmiş işlem ve
ilişkilere, bunlar Türk Medenî Kanununun yürürlüğe girmesinden önce kurulmuş olsalar
bile, bu Kanun hükümleri uygulanır.


 


III.
Kazanılmamış haklar


Madde
4 - Eski hukuk yürürlükte iken gerçekleşmiş olup da Türk Medenî Kanununun yürürlüğe
girdiği sırada henüz herhangi bir hak doğurmamış olaylara, bu Kanun hükümleri uygulanır.





İKİNCİ BÖLÜM


Kişiler Hukuku


A.
Fiil ehliyeti


Madde
5 - Fiil ehliyeti, Türk Medenî Kanunundaki hükümlere tâbidir. Ancak, Türk Medenî
Kanunu yürürlüğe girdiği tarihte eski hukuka göre fiil ehliyetine sahip olup da,
bu Kanuna göre sahip olamayanların ehliyetleri devam eder.


 


B.
Gaiplik kararı


Madde
6- Türk Kanunu Medenîsi yürürlükte iken verilmiş olan gaiplik kararları, Türk
Medenî Kanununun yürürlüğe girdiği tarihten sonra, bu Kanuna göre verilen kararların
yarattığı sonuçları aynen doğurur. Ancak Türk Kanunu Medenîsine göre evliliğin feshinden
doğmuş bulunan sonuçlar olduğu gibi kalır.


 


C.
Dernekler


Madde
7- Türk Medenî Kanununun yürürlüğe girmesinden önceki kurallar uyarınca tüzel
kişilik kazanan derneklerin tüzel kişiliği devam eder.


Dernekler
hakkında öncelikle Türk Medenî Kanunu hükümleri uygulanır. Ancak, kamu hukuku nitelikli
özel hükümler saklıdır.


 


D.
Vakıflar


Madde
8 - Türk Kanunu Medenîsinin yürürlüğe girmesinden önce kurulmuş bulunan vakıflar
hakkında yürürlükte olan özel hükümler saklı kalmaya devam eder.


Türk
Kanunu Medenîsi hükümlerine göre kurulmuş olan vakıflara, öncelikle Türk Medenî
Kanunu hükümleri uygulanır. Ancak, kamu hukuku nitelikli özel hükümler saklıdır.


 


ÜÇÜNCÜ BÖLÜM


Aile Hukuku


A.
Evlenme, boşanma ve evliliğin genel hükümleri


Madde 9 - Evliliğin kurulması
ve sona ermesi, Türk Medenî Kanunu hükümlerine tâbidir.


Türk
Medenî Kanununun yürürlüğe girmesinden önce eski hukuka göre kurulmuş olan evlilikler,
Türk Medenî Kanununa göre de geçerliliğini korur; eski hukuka göre sona ermiş olan
evlilikler, bu Kanuna göre de sona ermiş sayılır.


Eski hukuka göre geçerli olmayan evlenmenin iptali, Türk
Medenî Kanunu hükümlerine tâbidir.


Türk
Medenî Kanununun evliliğin genel hükümlerine ilişkin düzenlemeleri, bu Kanunun yürürlüğe
girmesinden önce kurulmuş olan evlilikler hakkında da geçerlidir.


 


B.
Mal rejimleri


Madde
10 - Türk Medenî Kanununun yürürlüğe girdiği tarihten önce evlenmiş olan eşler
arasında bu tarihe kadar tâbi oldukları mal rejimi devam eder. Eşler Kanunun yürürlüğe
girdiği tarihten başlayarak bir yıl içinde başka bir mal rejimi seçmedikleri takdirde,
bu tarihten geçerli olmak üzere yasal mal rejimini seçmiş sayılırlar.


Türk
Medenî Kanununun yürürlüğe girmesinden önce açılmış olan boşanma veya iptal davaları
sonuçlanıncaya kadar eşler arasında tâbi oldukları mal rejimi devam eder. Dava boşanma
veya iptal kararıyla sonuçlanırsa, bu mal rejiminin sona ermesine ilişkin hükümler
uygulanır. Davanın redle sonuçlanması hâlinde eşler, kararın kesinleşmesini izleyen
bir yıl içinde başka bir mal rejimi seçmedikleri takdirde, Kanunun yürürlük tarihinden
geçerli olmak üzere yasal mal rejimini seçmiş sayılırlar.


Şu kadar
ki eşler, yukarıdaki fıkralarda öngörülen bir yıllık süre içinde mal rejimi sözleşmesiyle
yasal mal rejiminin evlenme tarihinden geçerli olacağını kabul edebilirler.


Yukarıdaki
hükümler uyarınca mal birliği veya mal ortaklığı rejiminin yasal mal rejimine dönüşmesi
hâlinde, Türk Kanunu Medenîsinin ilgili mal rejiminin sona ermesine ilişkin hükümleri
uygulanır.


 


C.
Üçüncü kişilerin korunması


Madde
11 - Eşler arasında mal rejimleriyle ilgili değişiklikler sebebiyle, üçüncü kişilerin
haklarını korumaya yönelik sorumluluk hükümleri, Türk Medenî Kanununun yürürlüğe
girmesinden sonraki değişiklikler hakkında da uygulanır.


 


D.
Soybağı


Madde
12- Türk Medenî Kanununun yürürlüğe girmesinden önce, sahih olmayan nesepli çocuklar,
yürürlük tarihinden başlayarak bu Kanunun soybağına ilişkin hükümlerine tâbi olurlar.


Bu çocuklar,
vesayet altında bulunuyorlarsa velâyetin kaldırılmasını gerektiren sebepler bulunmadıkça
en geç bir yıl içinde velâyet hükümlerine tâbi olurlar. Kanunun yürürlüğe girmesinden
önce velâyetin verilmesi veya kaldırılması konusunda verilmiş olan kararlar geçerliliğini
korur.


 


E.
Babalık davası


Madde
13 - Türk Medenî Kanununun yürürlüğe girmesinden önce açılmış olan babalık davaları,
bu Kanun hükümlerine göre karara bağlanır.


Türk
Medenî Kanununun yürürlüğe girmesinden önce olumlu karara bağlanmış olan malî sonuçlu
babalık davalarında çocuğun soybağı, yürürlük tarihinden başlayarak bu Kanun hükümlerine
göre kurulmuş olur.


 


F.
Evlat edinme


Madde
14 - Türk Medenî Kanununun yürürlüğe girmesinden önce kurulmuş olan evlat edinme
sözleşmeleri, bütün hükümleri ile birlikte geçerliliğini korur.


 


G.
Velâyet


Madde
15 - Türk Medenî Kanununun yürürlüğe girmesinden önce velâyet konusunda verilmiş
olan kararlar, Kanunun yürürlüğe girmesinden sonra da geçerliliğini korur.


 


H.
Vesayet


Madde
16 - Türk Medenî Kanununun yürürlüğe girmesinden önce atanmış olan vasiler, görev
süresi bakımından da bu Kanun hükümlerine tabidir.


 


DÖRDÜNCÜ BÖLÜM


Miras Hukuku


A.
Mirasçılık ve mirasın geçişi


Madde
17- Mirasçılık ve mirasın geçişi, miras bırakanın ölümü tarihinde yürürlükte
olan hükümlere göre belirlenir.


 


BEŞİNCİ BÖLÜM


Eşya Hukuku


A.
Aynî haklar


Madde 18 - Eski hukuka göre kurulmuş
olup da, Türk Kanunu Medenîsinin yürürlükte bulunduğu zamanda varlıklarını korumuş
olan aynî haklar, Türk Medenî Kanununun yürürlüğe girdiği tarihten sonra da varlıklarını
sürdürürler. Bu haklardan Türk Medenî Kanunu uyarınca kurulması mümkün olmayanlar,
tapu kütüğünün beyanlar sütununa yazılır.


 


B.
Eşya hukuku hükümlerinin uygulanması


Madde
19 - Türk Medenî Kanununun eşya hukukuna ilişkin hükümleri, uygun düştüğü ölçüde
zabıt defterlerinin tutulduğu yerlerde de uygulanır.


 


ALTINCI BÖLÜM


Diğer Hükümler


A.
Hak düşürücü süreler ve zamanaşımı süreleri


Madde
20 - Türk Medenî Kanununun yürürlüğe girmesinden önce işlemeye başlamış bulunan
hak düşürücü süreler ile zamanaşımı süreleri, Türk Kanunu Medenîsi hükümlerine tâbi
olmaya devam ederler. Ancak söz konusu süreler, Türk Medenî Kanununun belirlediği
süreden uzun ise, bu Kanunun yürürlüğe girmesinden sonra, bu Kanunda belirlenen
sürenin geçmesiyle dolmuş olur.


 


B.
Yollamalar


Madde
21 - Bu Kanunun ve Türk Medenî Kanununun yürürlüğe girmesiyle yürürlükten kaldırılmış
veya değiştirilmiş bulunan kanunların Maddelerine, diğer mevzuat tarafından yapılan
yollamalar, o Maddeleri karşılayan yeni hükümlere yapılmış sayılır.


 


C.
Tüzük ve yönetmelikler


Madde 22 - Türk Medenî Kanununda
öngörülen tüzük ve yönetmelikler, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren
bir yıl içinde çıkarılır ya da yürürlükteki tüzük ve yönetmeliklerde gerekli değişiklikler yapılır. Bu düzenlemeler yapılıncaya
kadar, yürürlükteki tüzük ve yönetmeliklerin Türk Medenî Kanununa aykırı olmayan
hükümlerinin uygulanmasına devam olunur.





D.
Yürürlükten kaldırılan kanun


Madde
23- 29.5.1926 tarihli ve 864 sayılı Kanunu Medenînin Sureti Mer`iyet ve Şekli
Tatbiki Hakkında Kanun yürürlükten kaldırılmıştır.


 


Yürürlük


Madde
24- Bu Kanun Türk Medenî Kanunu ile aynı tarihte yürürlüğe girer.


 


Yürütme


Madde
25- Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.