Türk Gıda Kodeksi Vücut Ağırlığı Kontrolü İçin diyetin Yerini Alan Gıdalar Tebliği (tebliğ No: 2019/15)

TÜRK GIDA KODEKSİ VÜCUT
AĞIRLIĞI KONTROLÜ İÇİN

DİYETİN YERİNİ ALAN
GIDALAR TEBLİĞİ

(TEBLİĞ NO: 2019/15)

Amaç

MADDE 1 – (1)
Bu Tebliğin amacı, vücut ağırlığı kontrolü için diyetin yerini alan gıdaların
bileşim, etiketleme, sunum ve reklam gerekliliklerini belirlemektir.

Kapsam

MADDE 2 – (1)
Bu Tebliğ, vücut ağırlığı kontrolü için diyetin yerini alan gıdaları ve bu
gıdaların bileşim, etiketleme, sunum ve reklam gerekliliklerini kapsar.

Dayanak

MADDE 3 – (1)
Bu Tebliğ; 29/12/2011 tarihli ve 28157 üçüncü mükerrer sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliğine ve 2/7/2019 tarihli ve
30819 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Bebek ve Küçük
Çocuklara Yönelik Gıdalar ile Vücut Ağırlığı Kontrolü İçin Diyetin Yerini
Alan Gıdalar Yönetmeliğine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 4 – (1)
Bu Tebliğde geçen;

a) Bakanlık:
Tarım ve Orman Bakanlığını,

b) Vücut ağırlığı
kontrolü için diyetin yerini alan gıdalar: Gıda işletmecisinin talimatına
göre kullanıldığında, tüm günlük diyetin yerini alan, vücut ağırlığının
azaltılması amacıyla enerjisi kısıtlanmış diyetler için özel olarak formüle
edilmiş gıdaları,

ifade eder.

Piyasaya arz

MADDE 5 – (1)
Bu Tebliğ kapsamındaki gıdalar “vücut ağırlığı kontrolü için diyetin yerini
alan gıda” adı ile satılır.

(2) Vücut
ağırlığı kontrolü için diyetin yerini alan gıdalar, sadece bu Tebliğe uygun
olmaları halinde piyasaya arz edilebilir.

Bileşim
gereklilikleri

MADDE 6 – (1)
Vücut ağırlığı kontrolü için diyetin yerini alan gıdaların bileşimi,
Ek-2’deki Aminoasit Gereksinim Tablosunda yer alan spesifikasyonlarla
birlikte Ek-1’deki bileşim gerekliliklerine uygun olur.

(2) Ek-1’de yer
alan bileşim gereklilikleri, tüketime hazır olarak piyasaya sunulan ya da
üreticinin talimatlarına göre hazırlanarak tüketime hazır hale getirilen
ürüne uygulanır.

(3) Vücut
ağırlığı kontrolü için diyetin yerini alan gıdalar, Ek-1’de listelenen
bileşenlerin yanı sıra, genel kabul görmüş bilimsel veriler vasıtasıyla uygunluğu
kanıtlanmış olan diğer bileşenleri de içerebilir. Bu diğer bileşenlerin
uygunluğu Bakanlıkça değerlendirilir. İhtiyaç duyulması halinde, Türk Gıda
Kodeksi Bebek ve Küçük Çocuklara Yönelik Gıdalar ile Vücut Ağırlığı
Kontrolü İçin Diyetin Yerini Alan Gıdalar Yönetmeliğinin 11 inci maddesinin
ikinci fıkrası dikkate alınır.

Gıda hakkında
bilgilendirme ile ilgili özel gereklilikler

MADDE 7 – (1)
Vücut ağırlığı kontrolü için diyetin yerini alan gıdalar için, 26/1/2017
tarihli ve 29960 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda
Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliğinin 9 uncu
maddesinin birinci fıkrasında yer alan zorunlu bilgilere ek olarak
aşağıdaki bilgilere de yer verilmesi zorunludur:

a) Ürünün
yalnızca vücut ağırlığını azaltmayı amaçlayan sağlıklı fazla kilolu veya
obez yetişkinler için olduğuna dair ifade,

b) Ürünü
kullanmaya başlamadan önce, tıp veya beslenme ve diyetetik alanlarında
çalışan bir sağlık meslek mensubunun tavsiyesinin alınmasının önerildiğine
dair ifade,

c) Ürünün hamile
veya emziren kadınlar ve ergenler tarafından kullanılmaması ve sağlık
problemi olan kişiler tarafından tıp veya beslenme ve diyetetik alanlarında
çalışan bir sağlık meslek mensubunun tavsiyesi olmadan kullanılmaması
gerektiğine dair ifade,

ç) Günlük yeterli
miktarda sıvı alımının önemine dair ifade,

d) Ürünün,
kullanma talimatına uygun olarak kullanıldığında, günlük temel besin
öğelerini yeterli miktarlarda sağladığına dair ifade,

e) Ürünün sağlıklı
fazla kilolu veya obez yetişkinler tarafından, tıp veya beslenme ve
diyetetik alanlarında çalışan bir sağlık meslek mensubunun tavsiyesi
olmaksızın, 8 haftadan fazla bir süre boyunca veya daha kısa sürelerle
tekrarlı olarak kullanılmaması gerektiğine dair ifade,

f) Gerektiğinde,
uygun hazırlama talimatı ve bu talimata uyulmasının önemini belirten ifade,

g) Ürün, üretici
talimatlarına göre kullanıldığında, günde 20 g'dan fazla poliol alımını
sağlıyorsa etikette gıdanın laksatif etkisinin olabileceğini belirten
ifade,

ğ) Ürüne diyet
lifi ilave edilmediyse, ürün ile birlikte diyet lifi alınmasının mümkün
olup olmadığı konusunda tıp veya beslenme ve diyetetik alanlarında çalışan
bir sağlık meslek mensubunun tavsiyesine başvurulması gerektiğine ilişkin ifade.

(2) Birinci fıkra
hükümlerince, etiket üzerinde zorunlu olarak yer alacak ifadeler, Türk Gıda
Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliğinin 16 ncı
maddesinin ikinci ve üçüncü fıkralarında belirtilen şartlara uygun olur.

(3) Vücut
ağırlığı kontrolü için diyetin yerini alan gıdaların etiketleme, sunum ve
reklamında, bunların kullanımı sonucunda ortaya çıkan kilo/ağırlık kaybı
hızı veya miktarına ilişkin bir ifade yer alamaz.

Beslenme
bildirimi ile ilgili özel gereklilikler

MADDE 8 – (1)
Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme
Yönetmeliğinin 35 inci maddesinin birinci fıkrasına ilave olarak, vücut
ağırlığı kontrolü için diyetin yerini alan gıdaların zorunlu beslenme
bildirimi Ek-1’de listelenen ve üründe bulunan her bir mineral ve vitamin
miktarını içerir. Ayrıca; vücut ağırlığı kontrolü için diyetin yerini alan
gıdaların zorunlu beslenme bildirimi, mevcut kolin miktarını ve ilave
edilmişse diyet lifi miktarını içerir.

(2) Türk Gıda
Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliğinin 35
inci maddesinin ikinci fıkrasının (a), (b), (c), (ç) ve (d) bentleri
hükümlerine ilave olarak, vücut ağırlığı kontrolü için diyetin yerini alan
gıdaların zorunlu beslenme bildirimi aşağıdakilerle desteklenebilir:

a) Yağ ve
karbonhidratların bileşenlerinin miktarları,

b) Birinci fıkra
kapsamında olmayan ancak, Türk Gıda Kodeksi Bebek ve Küçük Çocuklara
Yönelik Gıdalar ile Vücut Ağırlığı Kontrolü İçin Diyetin Yerini Alan
Gıdalar Yönetmeliğinin Ek-1’inde listelenen maddelerin miktarları,

c) 6 ncı maddenin
üçüncü fıkrasına uygun olarak ürüne eklenen maddelerin miktarları.

(3) Türk Gıda
Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliğinin 35
inci maddesinin üçüncü fıkrasına istisna olarak, vücut ağırlığı kontrolü
için diyetin yerini alan gıdaların zorunlu beslenme bildiriminin içerdiği
bilgiler etiket üzerinde tekrar edilmez.

(4) Beslenme
bildirimi, ambalajı veya kabının en geniş yüzeyinin boyutundan bağımsız
olarak, tüm vücut ağırlığı kontrolü için diyetin yerini alan gıdalarda
zorunludur.

(5) Vücut
ağırlığı kontrolü için diyetin yerini alan gıdaların beslenme bildiriminin
içerdiği tüm besin öğeleri Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve
Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliğinin 36 ncı, 37 nci, 38 inci, 41 inci,
42 nci maddelerinde yer alan şartlara uygun olur.

(6) Türk Gıda
Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliğinin 36 ncı
maddesinin ikinci fıkrası, 37 nci maddesinin ikinci fıkrası ve 38 inci
maddesinin birinci fıkrasına istisna olarak, vücut ağırlığı kontrolü için
diyetin yerini alan gıdaların, enerji değeri ve besin öğesi miktarları
ürünün toplam günlük miktarında, buna ilave olarak, üretici talimatına göre
hazırlanmasından sonra kullanıma hazır hale gelen gıdanın porsiyonunda ve/veya
tüketim biriminde verilir. Uygun durumlarda bu bilgi, gıdanın satışa
sunulduğu halinin 100 g veya 100 mL’sinde de ilave olarak verilebilir.

(7) Türk Gıda
Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliğinin 37 nci
maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarına istisna olarak, vücut ağırlığı
kontrolü için diyetin yerini alan gıdaların enerji değeri ve besin öğesi
miktarları aynı Yönetmeliğin Ek-9’unda yer alan referans alım değerlerinin
yüzdesi olarak verilmez.

(8) Vücut
ağırlığı kontrolü için diyetin yerini alan gıdaların beslenme bildiriminin
içerdiği ancak Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri
Bilgilendirme Yönetmeliğinin Ek-11’inde listelenmeyen unsurlar, aynı ekte
ait oldukları veya öğesi bulundukları en uygun satırdan sonra verilir. Aynı
Yönetmeliğin Ek-11’inde listelenmeyen ve herhangi bir satıra ait olmayan
veya herhangi bir satırın öğesi olmayan unsurlarla ilgili bilgiler, aynı
ekteki beslenme bildiriminin son satırından sonra verilir.

(9) Sodyum
miktarı diğer minerallerle birlikte verilir ve tuz içeriğinin gösteriminden
sonra “tuz: X g ( Sodyum: Y mg)” şeklinde tekrar yazılabilir.

(10) Enerji
değeri 3360 kJ/gün (800 kcal/gün)’den az olan vücut ağırlığı kontrolü için
diyetin yerini alan gıdalarda “Çok düşük kalorili diyet” veya “Çok düşük
enerjili diyet” ifadesi kullanılabilir.

(11) Enerji
değeri 3360 kJ/gün (800 kcal/gün) ile 5040 kJ/gün (1200 kcal/gün) arasında
olan vücut ağırlığı kontrolü için diyetin yerini alan gıdalarda “Düşük
kalorili diyet” veya “Düşük enerjili diyet” ifadesi kullanılabilir.

Beslenme
beyanları

MADDE 9 – (1)
Vücut ağırlığı kontrolü için diyetin yerini alan gıdalarda beslenme beyanı
yapılmaz.

(2) Birinci
fıkraya istisna olarak, diyet lifi içeriği 10 g’dan az olmayan vücut
ağırlığı kontrolü için diyetin yerini alan gıdalarda “lif ilave edilmiştir”
veya “lif ilaveli” beslenme beyanı kullanılabilir.

Katkı
maddeleri

MADDE 10
– (1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerde kullanılan katkı
maddeleri için, 30/6/2013 tarihli ve 28693 sayılı Resmî Gazete’ de yayımlanan
Türk Gıda Kodeksi Gıda Katkı Maddeleri Yönetmeliği hükümleri uygulanır.

Aroma
vericiler ve aroma verme özelliği taşıyan gıda bileşenleri

MADDE 11
– (1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerde kullanılan aroma vericiler
ve aroma verme özelliği taşıyan gıda bileşenleri için, 29/12/2011 tarihli
ve 28157 üçüncü mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda
Kodeksi Aroma Vericiler ve Aroma Verme Özelliği Taşıyan Gıda Bileşenleri
Yönetmeliği hükümleri uygulanır.

Bulaşanlar

MADDE 12 – (1)
Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünler için, 29/12/2011 tarihli ve 28157
üçüncü mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi
Bulaşanlar Yönetmeliği hükümleri uygulanır.

Pestisit
kalıntıları

MADDE 13
– (1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerdeki pestisit kalıntı
miktarları için, 25/11/2016 tarihli ve 29899 mükerrer sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Pestisitlerin Maksimum Kalıntı
Limitleri Yönetmeliği hükümleri uygulanır.

Hijyen

MADDE 14 – (1)
Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünler, 17/12/2011 tarihli ve 28145 sayılı
Resmî Gazete’de yayımlanan Gıda Hijyeni Yönetmeliği ile 29/12/2011 tarihli
ve 28157 üçüncü mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda
Kodeksi Mikrobiyolojik Kriterler Yönetmeliği hükümlerine uygun olarak
üretilir.

Veteriner
ilaçları tolerans düzeyleri

MADDE 15 – (1)
Bu Tebliğ kapsamındaki ürünlerde bulunabilecek veteriner ilaçları kalıntı
düzeyleri için, 7/3/2017 tarihli ve 30000 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan
Türk Gıda Kodeksi Hayvansal Gıdalarda Bulunabilecek Farmakolojik Aktif
Maddelerin Sınıflandırılması ve Maksimum Kalıntı Limitleri Yönetmeliği
hükümleri uygulanır.

Gıda ile temas
eden madde ve malzemeler

MADDE 16
– (1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerin ambalajları için,
5/4/2018 tarihli ve 30382 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda
Kodeksi Gıda ile Temas Eden Madde ve Malzemelere Dair Yönetmelik hükümleri
uygulanır.

Taşıma ve
depolama

MADDE 17 – (1)
Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerin taşınması ve depolanması hususunda,
Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliğinin gıdaların taşınması ve depolanması ile
ilgili hükümleri uygulanır.

Numune alma ve
analiz metotları

MADDE 18 – (1)
Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerden Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliğinde
belirtilen kurallara uygun olarak numune alınır ve uluslararası kabul
görmüş analiz metotları uygulanır.

Avrupa Birliği
mevzuatına uyum

MADDE 19 – (1)
Bu Tebliğ, (AB) 2017/1798 sayılı Vücut Ağırlığı Kontrolü İçin Diyetin
Yerini Alan Gıdaların Özel Bileşim ve Bilgilendirme Gereklilikleri Hakkında
Komisyon Tüzüğü dikkate alınarak Avrupa Birliği mevzuatına uyum
çerçevesinde hazırlanmıştır.

İdari yaptırım

MADDE 20 – (1)
Bu Tebliğe aykırı davrananlar hakkında 5996 sayılı Kanunun ilgili
maddelerine göre idari yaptırım uygulanır.

Yürürlükten
kaldırılan tebliğ

MADDE 21 – (1)
14/2/2014 tarihli ve 28913 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda
Kodeksi Kilo Verme Amaçlı Enerjisi Kısıtlanmış Gıdalar Tebliği (Tebliğ No:
2014/3) yürürlükten kaldırılmıştır.

Geçiş
hükümleri

GEÇİCİ MADDE 1
– (1) Bu Tebliğin yayımı tarihinden önce faaliyet gösteren gıda
işletmecileri 31/12/2022 tarihine kadar bu Tebliğ hükümlerine uymak
zorundadır.

(2) Bu Tebliğin
yayımı tarihinden önce faaliyet gösteren gıda işletmecileri, bu Tebliğ
hükümlerine uyum sağlayana kadar yürürlükten kaldırılan Tebliğ hükümlerine
uymak zorundadır.

Yürürlük

MADDE 22 – (1)
Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 23 – (1)
Bu Tebliğ hükümlerini Tarım ve Orman Bakanı yürütür.

 

Ekleri için
tıklayınız.

 





 



Tebliğin Yayımlandığı Resmî
Gazete’nin






Tarihi



Sayısı






2/7/2019 



30819






Tebliğde Değişiklik Yapan
Tebliğlerin Yayımlandığı Resmî Gazetelerin






Tarihi



Sayısı






1.     
 



2/11/2023



32357