Türk Gıda Kodeksi Tereyağı ve Sadeyağ Tebliği (tebliğ No: 2025/9)

TÜRK GIDA KODEKSİ TEREYAĞI VE SADEYAĞ
TEBLİĞİ


(TEBLİĞ NO: 2025/9)


 


Amaç ve kapsam


MADDE 1- (1) Bu Tebliğin amacı, tereyağı
ve sadeyağın tekniğine uygun ve hijyenik şekilde üretilmesi,
muhafazası, ambalajlanması, depolanması, taşınması ve pazarlanması için gereken
ürün özelliklerini belirlemektir.


(2) Bu Tebliğ, tereyağı ve sadeyağı kapsar.


Dayanak


MADDE 2- (1) Bu Tebliğ, 19/2/2020 tarihli
ve 31044 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliğine
dayanılarak hazırlanmıştır.


Tanımlar


MADDE 3- (1) Bu Tebliğde geçen;


a) Çeşnili tereyağı: Tereyağına baharat, bal, meyve
ve sebzenin biri veya birkaçının ilave edilerek çeşnilendirilmesi sonucu elde
edilen, tat ve koku dışındaki diğer özellikleri tereyağı için belirtilen
özelliklere uygun olan tereyağını,


b) Sadeyağ: Süt ve/veya süt ürünlerinden elde edilen,
su ve yağsız kuru madde unsurlarının tamamına yakın bölümü uzaklaştırılmış,
ağırlıkça en az %99 oranında süt yağı içeriğine sahip süt ürününü,


c) Süt yağı: İnek, koyun, keçi ve manda sütlerinden
elde edilen yağı,


ç) Tereyağı: Süt ve/veya kremanın yayıklanması sonucu
elde edilen yağda su emülsiyonu tipinde yağca yoğun süt ürününü,


d) Tuz: 16/8/2013 tarihli ve 28737 sayılı
Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Tuz Tebliği (Tebliğ No: 2013/48)’nde tanımlanan
tuzları,


e) Yayık tereyağı: Üretiminde hammadde olarak yoğurt
kullanılmasıyla elde edilen, diğer özellikleri tereyağı için belirtilen
özelliklere uygun olan tereyağını,


ifade eder.


Ürün özellikleri


MADDE 4- (1) Bu Tebliğ kapsamındaki
ürünlerin özellikleri şunlardır:


a) Bu Tebliğ kapsamında üretilen ürünlerde kullanılan
süt, 27/12/2011 tarihli ve 28155 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan
Hayvansal Gıdalar İçin Özel Hijyen Kuralları Yönetmeliğine uygun olmak
zorundadır.


b) Yayık tereyağı üretiminde kullanılan yoğurt, 30/11/2022 tarihli
ve 32029 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Fermente Süt
Ürünleri Tebliği (Tebliğ No: 2022/44)’nde belirtilen özelliklere uygun
olmak zorundadır.


c) Bu Tebliğ kapsamında üretilen ürünlerde kullanılan
krema, 27/9/2003 tarihli ve 25242 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan
Türk Gıda Kodeksi Krema ve Kaymak Tebliği (Tebliğ No: 2003/34)’nde belirtilen
özelliklere uygun olmak zorundadır.


ç) Bu Tebliğ kapsamındaki ürünler, kendine has tat,
koku, görünüm ve yapıda olmak zorundadır.


d) Bu Tebliğ kapsamındaki ürünler, peroksidaz testine
negatif reaksiyon vermek zorundadır.


e) Tereyağında ağırlıkça en fazla %2 oranında tuz
kullanılabilir. Tuzdan gelen kuru madde miktarı, süt yağsız kuru madde
miktarından ayrı değerlendirilir.


f) Bu Tebliğ kapsamındaki ürünlerin üretiminde
teknoloji gereği; tipik tat ve aromanın sağlanması amacıyla starter kültür
kullanılabilir.


g) Tuz ilave edilmeyen tereyağı ağırlıkça en az %82
süt yağı, en fazla %2 yağsız süt kuru maddesi ve en fazla %16 su içerir.


ğ) Tuz ilave edilen ve/veya çeşnili tereyağı ağırlıkça
en az %80 süt yağı, en fazla %2 yağsız süt kuru maddesi ve en fazla %16 su
içerir.


h) Çeşnili tereyağında taklit ve tağşişe sebebiyet
verecek çeşni maddesi kullanılamaz.


Katkı maddeleri


MADDE 5- (1) Bu Tebliğ kapsamında yer
alan ürünlerde kullanılan katkı maddeleri hakkında, 13/10/2023 tarihli
ve 32338 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Gıda
Katkı Maddeleri Yönetmeliği hükümleri uygulanır.


Aroma vericiler


MADDE 6- (1) Çeşnili tereyağında
kullanılan aroma vericiler hakkında, 29/12/2011 tarihli ve 28157
üçüncü mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Aroma
Vericiler ve Aroma Verme Özelliği Taşıyan Gıda Bileşenleri Yönetmeliği
hükümleri uygulanır.


(2) Sadeyağda ve çeşni maddesi bulunmayan
tereyağında aroma vericiler kullanılmaz.


(3) Bu Tebliğ kapsamındaki ürünlerde; manda sütü
aroması, yoğurt aroması gibi süt ve süt ürünleri aroma vericileri
kullanılmaz.


Bulaşanlar


MADDE 7- (1) Bu Tebliğ kapsamında yer
alan ürünlerdeki bulaşanların miktarları hakkında, 5/11/2023 tarihli
ve 32360 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Bulaşanlar
Yönetmeliği hükümleri uygulanır.


Pestisit kalıntıları


MADDE 8- (1) Bu Tebliğ kapsamında yer
alan ürünlerdeki pestisit kalıntı miktarları hakkında, 27/9/2021 tarihli
ve 31611 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Pestisitlerin Maksimum
Kalıntı Limitleri Yönetmeliği hükümleri uygulanır.


Veteriner ilaç kalıntıları


MADDE 9- (1) Bu Tebliğ kapsamında yer
alan ürünlerde bulunabilecek veteriner ilaçları kalıntı düzeyleri
hakkında, 7/3/2017 tarihli ve 30000 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan
Türk Gıda Kodeksi Hayvansal Gıdalarda Bulunabilecek Farmakolojik Aktif
Maddelerin Sınıflandırılması ve Maksimum Kalıntı Limitleri Yönetmeliği
hükümleri uygulanır.


Hijyen


MADDE 10- (1) Bu Tebliğ kapsamında yer
alan ürünler hakkında, Hayvansal Gıdalar İçin Özel Hijyen Kuralları
Yönetmeliği, 17/12/2011 tarihli ve 28145 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan Gıda Hijyeni Yönetmeliği ile 13/2/2025 tarihli ve 32812 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Mikrobiyolojik Kriterler Yönetmeliği
hükümleri uygulanır.


Ambalajlama


MADDE 11- (1) Bu Tebliğ kapsamında yer
alan ürünlerin ambalajları hakkında, 5/4/2018 tarihli ve 30382 sayılı
Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Gıda ile Temas Eden Madde ve
Malzemelere Dair Yönetmelik hükümleri uygulanır.


Etiketleme


MADDE 12- (1) Bu Tebliğ kapsamında yer
alan ürünlerin etiketi hakkında, 26/1/2017 tarihli ve 29960 mükerrer
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve
Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliğinde yer alan hükümlere ilave olarak
aşağıdaki hükümlere de uyulur:


a) Bu Tebliğ kapsamındaki ürünlerin etiketinde gıda
adının, temel görüş alanında da yer alması zorunludur.


b) Tuz ilave edilmemiş tereyağında "tuz ilave
edilmemiştir" ifadesinin etikette belirtilmesi zorunludur. Tuz ilave
edilmiş tereyağının içerdiği tuz oranı, etiketin içindekiler bölümünde
ağırlıkça yüzde "%..." olarak belirtilir. Ayrıca “tuzlu” ya da “tuz
ilave edilmiştir” ifadesinin etiketin temel görüş alanında belirtilmesi
zorunludur.


c) Çeşnili tereyağında kullanılan çeşni maddesi ve
miktarının gıda adı ile birlikte temel görüş alanında yer alması zorunludur.


ç) Bu Tebliğ kapsamındaki ürünlerin üretiminde tek
bir hayvan türüne ait sütün veya kremanın kullanılması durumunda hayvan türünün
adının etikette belirtilmesi zorunludur.


d) Bu Tebliğ kapsamındaki ürünlerin üretiminde farklı
hayvan türlerine ait sütlerin veya kremaların karıştırılarak kullanılması
durumunda, sütün elde edildiği türlerin adlarının gıdanın adının yanında “inek,
koyun, keçi ve manda sütlerinden/kremalarından üretilmiştir” gibi ifadelerle
belirtilmesi zorunludur. Ancak bu ürünlerin etiketinde inek, koyun, keçi ve
manda gibi türlere ait görsellere yer verilemez.


e) Bu Tebliğ kapsamı dışında kalan ürünlerin
etiketinde, reklam, tanıtım ve sunumunda bu Tebliğde yer alan ürün algısı
oluşturacak tüketiciyi yanıltıcı ifade ve görseller kullanılamaz.


Taşıma ve depolama


MADDE 13- (1) Bu Tebliğ kapsamında yer
alan ürünlerin depolanması ve taşınması hakkında, Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği
hükümleri uygulanır.


(2) Bu Tebliğ kapsamındaki ürünlerin taşınması,
depolanması ve son tüketiciye arz edilmesi sırasında sıcaklık en yüksek 4°C’de olmak
zorundadır.


Numune alma ve analiz metotları


MADDE 14- (1) Bu Tebliğ kapsamında yer
alan ürünlerden numune alınması ve ürünlerin analizleri hakkında, Türk Gıda
Kodeksi Yönetmeliği hükümleri uygulanır.


Koksidiyostat ve histomonostat kalıntıları


MADDE 15- (1) Bu Tebliğ kapsamında yer
alan ürünlerdeki koksidiyostatların ve histomonostatların miktarları
hakkında, 8/2/2015 tarihli ve 29261 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan
Türk Gıda Kodeksi Hedef Dışı Yemlere Taşınması Önlenemeyen Koksidiyostatların ve Histomonostatların Hayvansal
Gıdalardaki Maksimum Miktarları Hakkında Yönetmelik hükümleri uygulanır.


İdari yaptırım


MADDE 16- (1) Bu Tebliğe aykırı
davrananlar hakkında, 11/6/2010 tarihli ve 5996 sayılı Veteriner
Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununun ilgili maddelerine göre idari
yaptırım uygulanır.


Yürürlükten kaldırılan tebliğ


MADDE 17- (1) 12/4/2005 tarihli
ve 25784 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Tereyağı, Diğer
Süt Yağı Esaslı Sürülebilir Ürünler ve Sadeyağ Tebliği (Tebliğ No: 2005/19)
yürürlükten kaldırılmıştır.


Uyum zorunluluğu


GEÇİCİ MADDE 1- (1) Bu Tebliğin yayımı
tarihinden önce faaliyet gösteren gıda işletmecileri, 1/9/2025 tarihine
kadar bu Tebliğ hükümlerine uymak zorundadır.


(2) Bu Tebliğin yayımı tarihinden önce faaliyet
gösteren gıda işletmecileri hakkında, 1/9/2025 tarihine kadar
17 nci madde ile yürürlükten kaldırılan Türk Gıda Kodeksi Tereyağı,
Diğer Süt Yağı Esaslı Sürülebilir Ürünler ve Sadeyağ Tebliği (Tebliğ No:
2005/19) hükümleri uygulanır.


Yürürlük


MADDE 18- (1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde
yürürlüğe girer.


Yürütme


MADDE 19- (1) Bu Tebliğ hükümlerini Tarım
ve Orman Bakanı yürütür.