Türk Gıda Kodeksi Krema ve Kaymak Tebliği (tebliğ No: 2025/18)

TÜRK GIDA KODEKSİ KREMA VE KAYMAK TEBLİĞİ


(TEBLİĞ NO: 2025/18)


Amaç ve kapsam


MADDE 1- (1) Bu Tebliğin amacı, krema ve kaymağın,
tekniğine uygun ve hijyenik şekilde üretilmesini, hazırlanmasını, işlenmesini,
taşınmasını, depolanmasını ve piyasaya arz edilmesini sağlamak üzere
özelliklerini belirlemektir.


(2)
Bu Tebliğ, krema ve kaymağı kapsar.


Dayanak


MADDE 2- (1) Bu Tebliğ, 19/2/2020 tarihli ve 31044
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliğine dayanılarak
hazırlanmıştır.


Tanımlar


MADDE 3- (1) Bu Tebliğde geçen;


a)
Akışkan: Donma sıcaklığı üzerindeki sıcaklıklarda sıvı olma durumunu,


b)
Çeşni maddesi: Bu Tebliğ kapsamındaki işlem görmüş kremalara ilave edilebilecek
baharat, bal, meyve ve sebzeleri,


c)
İşlem görmüş kremalar: Krema, rekonstitüe krema ve/veya rekombine kremanın
uygun işlem ve proseslere tabi tutulması yoluyla elde edilen ve aşağıda
belirtilen kremalardan;


1)
Asitlendirilmiş krema: Krema, rekonstitüe krema ve/veya rekombine kremanın
organik asit ve/veya asitlik düzenleyicilerin kullanılması sonucunda koagüle
olarak veya olmaksızın pH değeri düşürülmüş kremayı,


2)
Çırpma krema: Çırpma işlemine tabi tutulması amaçlanan, tüketici tarafından
kullanılması istendiğinde çırpma işlemini kolaylaştıracak şekilde hazırlanmış
akışkan haldeki krema, rekonstitüe krema ve/veya rekombine kremayı,


3)
Fermente krema/ekşi krema: Krema, rekonstitüe krema ve/veya rekombine kremanın
uygun starter kültür ile fermentasyonu sonucu pH değeri düşürülmüş, koagüle
olan veya olmayan kremayı,


4)
Köpük krema: Yağsız sütteki süt yağı emülsiyonu bozulmadan, içerisine hava veya
inert gaz eklenmiş akışkan krema, rekonstitüe krema ve/veya rekombine kremayı,


5)
Köpüren krema: Krema, rekonstitüe krema ve/veya rekombine kremaların, basınçlı
püskürtücü bir kap içinde itici bir gazla ambalajlanması ile elde edilen ve
kaptan çıktığında köpük krema haline gelen akışkan kremayı,


6)
Sıvı krema: Krema, rekonstitüe krema ve/veya rekombine kremadan, doğrudan
tüketim ve/veya doğrudan kullanım amacıyla hazırlanarak ve ambalajlanarak elde
edilen akışkan kremayı,


7)
Sürülebilir krema: Krema, rekonstitüe krema ve/veya rekombine kremadan,
doğrudan tüketim ve/veya doğrudan kullanım amacıyla hazırlanarak ve
ambalajlanarak elde edilen sürülebilir nitelikteki akışkan olmayan kremayı,


ç)
Kaymak: Sütün ve/veya kremanın tekniğine uygun şekilde en az 90 ºC de ısıl
işleme tabi tutulması ve tekniğine uygun olarak soğutulması ile elde edilen süt
ürününü,


d)
Krema: Sütten fiziksel olarak ayırmak suretiyle elde edilen, yağsız süt içinde
yağ emülsiyonu formunda, yağca zengin akışkan süt ürününü,


e)
Krema tozu: Kremadan suyun uzaklaştırılması ile elde edilen toz süt ürününü,


f)
Rekombinasyon: Su ilave edilerek veya edilmeden, süt kuru maddesi ile süt
yağının, elde edilecek ürün kompozisyonuna uygun oranda karıştırılmasını,


g)
Rekombine krema: Süt ürünlerinden, su eklenerek veya eklenmeden rekombinasyon
işlemi ile elde edilen, (d) bendinde tanımlanan krema ile aynı nihai ürün
karakteristiklerine sahip olan kremayı,


ğ)
Rekonstitüsyon: Suyu kısmen veya tamamen uzaklaştırılmış süt ürününe, elde
edilecek ürüne uygun su/kuru madde oranını sağlayacak biçimde su ilave
edilmesini,


h)
Rekonstitüe krema: Konsantre veya toz kremadan rekonstitüsyon işlemi ile elde
edilen, (d) bendinde tanımlanan krema ile aynı nihai ürün karakteristiklerine
sahip olan kremayı,


ı)
Starter kültür: Fermente/ekşi krema üretiminde esas olarak asitliği artırmak ve
kremaya kendine özgü tat, aroma gibi özellikleri kazandırmak amacıyla
kullanılan, içeriğinde laktik asit bakterilerini bulunduran mikroorganizma
kültürlerini,


i)
Su: 17/2/2005 tarihli ve 25730 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İnsani Tüketim
Amaçlı Sular Hakkında Yönetmelikte yer alan özelliklere uygun olan insani
tüketim amaçlı suları,


j)
Şeker: 20/8/2022 tarihli ve 31929 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda
Kodeksi Şeker Tebliği (Tebliğ No: 2022/10)’nde tanımlanan şekerleri,


k)
Tuz: 16/8/2013 tarihli ve 28737 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe
giren Türk Gıda Kodeksi Tuz Tebliği (Tebliğ No: 2013/48)’nde tanımlanan tuzları,


l)
Yabancı madde: Krema ve kaymak üretiminde kullanımına izin verilen bileşenler
dışında krema ve kaymakta bulunabilecek her türlü organik ve/veya inorganik
maddeyi,


ifade
eder.


Ürün özellikleri


MADDE 4- (1) Bu Tebliğ kapsamındaki ürünlerin taşıması
gereken özellikler şunlardır:


a)
Bu Tebliğ kapsamında üretilen ürünlerde kullanılan çiğ süt ve/veya süt ürünleri
için, 27/12/2011 tarihli ve 28155 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Hayvansal
Gıdalar İçin Özel Hijyen Kuralları Yönetmeliği ve ilgili gıda kodeks hükümleri
uygulanır.


b)
Bu Tebliğ kapsamındaki ürünler inek, koyun, keçi ve/veya manda sütünden elde
edilir.


c)
Bu Tebliğ kapsamındaki ürünler kendine has tat, koku ve yapıda olmak zorundadır.


ç)
Fermente/ekşi krema üretiminde kullanılacak laktik asit bakterilerinin son
tüketim tarihine kadar ürünün içinde mevcut, canlı ve aktif olması gerekir.


d)
Doğrudan tüketime sunulacak veya perakende gıda işletmesine gönderilecek krema
ve kaymaklar en az pastörizasyon veya pastörizasyona eş değer ısıl işlem
gördükten sonra piyasaya sunulur. Sanayide kullanılacak krema ve kaymak ise
işleme aşamasında pastörizasyon veya pastörizasyona eş değer ısıl işlem
gördükten sonra tüketime sunulur.


e)
Krema tozunun bileşimi Ek-1’de belirtilen kriterlere uygun olmak zorundadır.


f)
Kaymak/kremalar içerdikleri süt yağı oranlarına göre Ek-2’ye uygun olarak
sınıflandırılır.


g)
Ürünlerin titrasyon asitliği; Ek-3’te belirtilen kriterlere uygun olmak
zorundadır.


ğ)
Coğrafi işaret olarak tescil edilen krema ve kaymak, Türk Gıda Kodeksinin yatay
gıda kodeksine ilişkin mevzuata aykırı olmamak koşulu ile 22/12/2016 tarihli ve
6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamında düzenlenen coğrafi işaret
tescilinde belirtilen özelliklerine göre piyasaya arz edilir.


h)
Kremalara, kıvam artırmak veya stabilize etmek amacıyla en az %35 (m/m) süt
proteini içeren süt tozu, kazein, serum proteini ürünleri ve/veya konsantreleri
ve/veya karışımları, kütlece en fazla %2 oranında ilave edilebilir.


ı)
Kremalara kütlece en fazla %0,1 oranında yenilebilir kazeinat ilave edilebilir.


i)
Çırpma ve köpük kremaların üretiminde şeker kullanılabilir.


j)
Bu Tebliğ kapsamında piyasaya arz edilen ürünlerde süt yağı dışında hiçbir
hayvansal yağ ve bitkisel yağ bulunamaz.


k)
Bu Tebliğ kapsamındaki ürünlere süt proteini dışındaki protein ilave edilemez.


l)
Köpük krema ve köpüren kremaların üretiminde sadece karbondioksit, nitrojen ve
azot oksit gazı kullanılabilir.


m)
Köpük kremada hacim artışı en az %30 olması gerekir.


n)
Sadece fermente/ekşi krema ve asitlendirilmiş kremalara en fazla %0,5 oranında
tuz ilave edilebilir.


o)
Bu Tebliğ kapsamındaki ürünlerin peroksidaz testine negatif reaksiyon vermesi
gerekir.


ö)
Çeşnili işlem görmüş kremalarda taklit ve tağşişe sebebiyet verecek çeşni
maddesi kullanılamaz.


p)
Kaymak ürününde çeşni maddesi kullanılamaz.


Katkı maddeleri


MADDE 5- (1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerde
kullanılan katkı maddeleri hakkında, 13/10/2023 tarihli ve 32338 mükerrer
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Gıda Katkı Maddeleri
Yönetmeliği hükümleri uygulanır.


Aroma vericiler


MADDE 6- (1) Çeşnili işlem görmüş kremada kullanılan
aroma vericiler hakkında, 29/12/2011 tarihli ve 28157 üçüncü mükerrer sayılı
Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Aroma Vericiler ve Aroma Verme
Özelliği Taşıyan Gıda Bileşenleri Yönetmeliği hükümleri uygulanır.


(2)
Bu Tebliğ kapsamındaki ürünlerde süt ve süt ürünleri aroması veren aroma
vericiler kullanılmaz.


(3)
Çeşni maddesi bulunmayan işlem görmüş kremalarda ve kaymak ürününde aroma
vericiler kullanılmaz.


Bulaşanlar


MADDE 7- (1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerdeki
bulaşanların miktarları hakkında, 5/11/2023 tarihli ve 32360 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Bulaşanlar Yönetmeliği hükümleri
uygulanır.


Pestisit kalıntıları


MADDE 8- (1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerdeki
pestisit kalıntı miktarları hakkında, 27/9/2021 tarihli ve 31611 mükerrer
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Pestisitlerin Maksimum
Kalıntı Limitleri Yönetmeliği hükümleri uygulanır.


Veteriner ilaç kalıntıları


MADDE 9- (1) Bu Tebliğ kapsamındaki ürünlerde
bulunabilecek veteriner ilaçları kalıntı düzeyleri hakkında, 7/3/2017 tarihli
ve 30000 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Hayvansal
Gıdalarda Bulunabilecek Farmakolojik Aktif Maddelerin Sınıflandırılması ve
Maksimum Kalıntı Limitleri Yönetmeliği hükümleri uygulanır.


Hijyen


MADDE 10- (1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan
ürünler hakkında, Hayvansal Gıdalar İçin Özel Hijyen Kuralları Yönetmeliği,
17/12/2011 tarihli ve 28145 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Gıda Hijyeni
Yönetmeliği ile 13/2/2025 tarihli ve 32812 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan
Türk Gıda Kodeksi Mikrobiyolojik Kriterler Yönetmeliği hükümleri uygulanır.


Ambalajlama


MADDE 11- (1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan
ürünlerin ambalajları hakkında, 5/4/2018 tarihli ve 30382 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Gıda ile Temas Eden Madde ve Malzemelere
Dair Yönetmelik hükümleri uygulanır.


Etiketleme


MADDE 12- (1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan
ürünlerin etiketi hakkında, 26/1/2017 tarihli ve 29960 mükerrer sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri
Bilgilendirme Yönetmeliğinde yer alan hükümlere ilave olarak aşağıdaki
hükümlere de uyulur:


a)
Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerin etiketinde gıdanın adı, temel görüş
alanında yer alır.


b)
Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerin etiketinde tam yağlı, az yağlı veya
kütlece “%...” süt yağı içeriği Ek-2’ye uygun olarak, gıdanın adı ile birlikte
temel görüş alanında yer alır.


c)
Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerle benzer amaçlar için üretilen ve bu
Tebliğ kapsamı dışında kalan ürünlerin etiketinde, reklam, tanıtım ve sunumunda
“krema” ifadesi kullanılamaz.


ç)
“İşlem görmüş krema” ifadesi gıdanın adı olarak kullanılmaz.


d)
İşlem görmüş kremalarda gıdanın adı, ürün özelliğine göre tanımlarda yer alan
adlandırmalara uygun olarak belirtilir.


e)
Çeşnili işlem görmüş kremalarda kullanılan çeşni maddesi ve yüzde miktarı
gıdanın adı ile birlikte temel görüş alanında yazılır.


f)
4 üncü maddenin birinci fıkrasının (i) ve (n) bentleri kapsamında şeker veya
tuz eklenen ürünlerde, temel görüş alanında “ % ... ilave şeker/tuz içerir.”
ifadesine yer verilir.


g)
Fermente krema/ekşi krema ve asitlendirilmiş krema üretiminde enzim
kullanılması durumunda gıdanın etiketinde bileşen listesinde veya bileşen
listesinin altında kullanılan enzim belirtilir.


ğ)
Krema ve kaymak üretiminde kullanılan sütün tek bir türe ait olması durumunda
türün adı gıdanın adı ile birlikte belirtilebilir. Bu ürünlerde hayvan türünün
görselleri etikette kullanılabilir.


h)
Krema ve kaymak üretiminde farklı hayvan türlerine ait sütlerin veya kremaların
karıştırılarak kullanılması durumunda elde edildiği türlerin adları, gıdanın
adının yanında “İnek, koyun, keçi ve manda sütlerinden/kremalarından
üretilmiştir.” gibi ifadelerle belirtilir. Bu ürünlerin etiketinde inek, koyun,
keçi ve manda gibi türlere ait görsellere yer verilemez.


ı)
Sürülebilir kremanın etiketinde gıdanın adı Ek-4’te tanımlanan x-yüksekliğinin
en az 3 mm olduğu punto büyüklüğündeki karakterler kullanılarak belirtilir.


Gıda enzimleri


MADDE 13- (1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan
ürünlerin üretiminde kullanılacak gıda enzimleri hakkında, 24/2/2017 tarihli ve
29989 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Gıda Enzimleri
Yönetmeliğinde yer alan hükümler uygulanır.


(2)
Sadece fermente/ekşi krema ve asitlendirilmiş kremaların üretiminde teknoloji
gereği kimozin enzimi ve/veya Türk Gıda Kodeksi Gıda Enzimleri Yönetmeliğine
uygun diğer pıhtılaştırıcı enzimler yalnızca ürünün yapısını iyileştirmek
amacıyla kullanılabilir.


Taşıma ve depolama


MADDE 14- (1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan
ürünlerin taşınması ve depolanması hakkında, Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliğinin
gıdaların taşınması ve depolanması ile ilgili hükümleri uygulanır.


(2)
Krema tozu ve UHT işlemi uygulanmış kremalar hariç olmak üzere, bu Tebliğ
kapsamında yer alan ürünlerin taşınması, depolanması ve son tüketiciye arz
edilmesi sırasında sıcaklık en yüksek 4 °C’de olması gerekir.


Numune alma ve analiz metotları


MADDE 15- (1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan
ürünlerden numune alınması ve analizleri hakkında, Türk Gıda Kodeksi
Yönetmeliği hükümleri uygulanır.


Vitaminler, mineraller ve belirli diğer öğeler


MADDE 16- (1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan
ürünlere eklenecek vitaminler, mineraller ve belirli diğer öğeler hakkında,
7/3/2017 tarihli ve 30000 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi
Gıdalara Vitaminler, Mineraller ve Belirli Diğer Öğelerin Eklenmesi Hakkında
Yönetmelik hükümleri uygulanır.


Koksidiyostat ve histomonostat kalıntıları


MADDE 17- (1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan
ürünlerdeki koksidiyostatların ve histomonostatların miktarları hakkında,
8/2/2015 tarihli ve 29261 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi
Hedef Dışı Yemlere Taşınması Önlenemeyen Koksidiyostatların ve Histomonostatların
Hayvansal Gıdalardaki Maksimum Miktarları Hakkında Yönetmelik hükümleri
uygulanır.


İdari yaptırım


MADDE 18- (1) Bu Tebliğ hükümlerine aykırı
davrananlar hakkında, 11/6/2010 tarihli ve 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri,
Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununun ilgili maddelerine göre idari yaptırım
uygulanır.


Yürürlükten kaldırılan tebliğ


MADDE 19- (1) 27/9/2003 tarihli ve 25242
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Krema ve Kaymak Tebliği
(Tebliğ No: 2003/34) yürürlükten kaldırılmıştır.


Uyum zorunluluğu


GEÇİCİ MADDE 1- (1) Bu Tebliğin yayımı tarihinden
önce faaliyet gösteren gıda işletmecileri, 31/12/2025 tarihine kadar bu Tebliğ
hükümlerine uymak zorundadır.


(2)
31/12/2025 tarihinden önce üretilen ürünler raf ömrü sonuna kadar piyasada bulunabilir.


(3)
Gıda işletmecileri, bu Tebliğ hükümlerine uyum sağlayana kadar 19 uncu madde
ile yürürlükten kaldırılan Türk Gıda Kodeksi Krema ve Kaymak Tebliği (Tebliğ
No: 2003/34) hükümlerine uymak zorundadırlar.


Yürürlük


MADDE 20- (1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde
yürürlüğe girer.


Yürütme


MADDE 21- (1) Bu Tebliğ hükümlerini Tarım
ve Orman Bakanı yürütür.


 


Ekleri için
tıklayınız