Türk Gıda Kodeksi İçme Sütleri Tebliği (tebliğ No: 2019/12)

TÜRK GIDA KODEKSİ


İÇME SÜTLERİ TEBLİĞİ


(TEBLİĞ NO: 2019/12)


Amaç


MADDE 1 – (1)
Bu Tebliğin amacı; içme sütlerinin tekniğine uygun, hijyenik şekilde üretimi,
depolanması, taşınması ve piyasaya arz edilmesini sağlamak üzere özelliklerini
belirlemektir.


Kapsam


MADDE 2 – ( l
) Bu Tebliğ içme sütlerini kapsar. Çiğ sütü kapsamaz.


Dayanak


MADDE 3 – ( l
) Bu Tebliğ, 29/12/2011 tarihli ve 28157 üçüncü mükerrer sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliğine dayanılarak hazırlanmıştır.


Tanımlar


MADDE 4 – ( l
) Bu Tebliğde geçen;


a) Çeşni maddesi: Lezzet verme
amacı ile kullanılan gıda ürünlerini,


b) Çiğ süt: 27/12/2011 tarihli ve
28155 sayılı Resmî  Gazete’de yayımlanan Hayvansal Gıdalar İçin Özel
Hijyen Kuralları Yönetmeliğindeki çiğ süt tanımına uyan inek sütü, koyun sütü,
manda sütü ve keçi sütünü,


c) Hermetik olarak kapatılmış
ambalaj: Kapatıldığında içeriğini mikroorganizma girişine karşı koruyan ve
geçirgen olmayan ambalajı,


ç) İçilebilir su: 17/2/2005
tarihli ve 25730 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İnsani Tüketim Amaçlı Sular
Hakkında Yönetmelikte yer alan özelliklere uygun insan tüketimi amaçlı suları,


d) İçme sütü: Çiğ sütün;
pastörizasyon, yüksek sıcaklıkta pastörizasyon, UHT veya sterilizasyon
işlemlerinden biri uygulanarak elde edilen ve başka bir işleme gerek kalmadan
tüketime sunulan sütü,


e) Laktozsuz süt: İçme
sütlerindeki laktozun tekniğine uygun şekilde β-galaktozidaz enzimi ile
glikoz ve galaktoza parçalanarak laktoz içeriği % 0,1 ve altına indirilmiş sütü,


f) Pastörizasyon: Çiğ süte en az
72 °C'de 15 saniye uygulanan kısa süreli yüksek sıcaklık veya en az 63 °C'de 30
dakika uygulanan uzun süreli düşük sıcaklık veya eşdeğer etkiyi sağlayan diğer
zaman-sıcaklık koşullarının kombinasyonunu içeren ve bu uygulamalardan hemen
sonra alkali fosfataz testi yapıldığında ürünlerin negatif reaksiyon gösterdiği
işlemi,


g) Pastörize süt: Pastörizasyon
işlemi uygulanarak üretilen ve üretiminden hemen sonra 6 °C'yi geçmeyecek
sıcaklığa soğutulan içme sütünü,


ğ) Sterilizasyon: Oda
sıcaklığında saklanabilen ticari olarak steril bir ürün üretmek amacı ile
normal depolama şartlarında bozulmaya neden olacak tüm mikroorganizmaları ve
sporlarını yok eden hermetik ambalajlı ürüne, en az 115 °C'de 13 dakika veya
121 °C'de 3 dakika gibi uygun zaman sıcaklık kombinasyonunda, yüksek sıcaklıkta
uzun süreli uygulanan ısıl işlemi,


h) Sterilize süt: Ambalajlı süte
sterilizasyon işlemi uygulanarak üretilen içme sütünü,


ı) Süt bazlı içecek: Miktar
olarak son üründe en az yüzde elli oranında içme sütü içeren içeceği,


i) Ultra yüksek sıcaklık (UHT):
135 °C'den az olmayan kısa süreli yüksek sıcaklıkta sütün sürekli akışını
içeren, aseptik koşullarda kapatılmış ambalajların oda sıcaklığında muhafaza
edilmesi halinde, üründe canlı mikroorganizma veya gelişim kabiliyetine sahip
sporların olmamasını sağlayan ısıl işlemi,


j) UHT süt: UHT işlemi uygulandıktan
sonra aseptik koşullarda ambalajlara dolum yapılarak üretilen içme sütünü,


k) Yüksek sıcaklıkta
pastörizasyon: 85°C ve üzerinde kısa süreli uygulanan ve bu uygulamalardan
hemen sonra alkali fosfataz ve peroksidaz testi yapıldığında ürünlerin negatif
reaksiyon gösterdiği işlemi,


l) Yüksek sıcaklıkta pastörize
süt: Yüksek sıcaklıkta pastörizasyon işlemi uygulanarak üretilen içme sütünü,


m) Yabancı madde: Bu Tebliğ
kapsamındaki ürünlerin üretiminde kullanılan bileşenler dışındaki bulunabilecek
her türlü organik ve/veya inorganik maddeyi,


ifade eder. 


Ürün özellikleri


MADDE 5 – ( l
) Bu Tebliğ kapsamındaki ürünlerin özellikleri aşağıdaki gibidir:


a) İçme sütü üretiminde
kullanılan çiğ süt için Hayvansal Gıdalar İçin Özel Hijyen Kuralları
Yönetmeliği hükümleri uygulanır.


b) İçme sütlerinin üretiminde çiğ
ve pastörize süt kullanılır.


c) Bu Tebliğ kapsamında piyasaya
arz edilen sütlerin bileşimleri EK-l’e uygun olur.


ç) Bu Tebliğ kapsamındaki içme
sütleri yabancı madde içermez.


d) Pastörize içme sütleri
üretimden hemen sonra alkali fosfataz testine negatif, peroksidaz testine ise
pozitif reaksiyon gösterir.


e) UHT içme sütleri kapalı
ambalajında 30 °C'de 15 gün veya 55 °C'de 7 günlük inkübasyonun veya farklı bir
yöntemin uygulanmasından sonra yapılan sterilizasyon kontrolünde mikrobiyal
üreme göstermez.


f) Sterilize içme sütleri kapalı
ambalajında 30 °C'de 15 gün veya 55 °C'de 7 günlük inkübasyonun veya farklı bir
yöntemin uygulanmasından sonra yapılan sterilizasyon kontrolünde mikrobiyal
üreme göstermez.  


g) İçme sütünün yağ
standardizasyonunu sağlamak için krema ilave edilebilir, krema ayrılabilir veya
süt ilave edilebilir.


ğ) İçme sütlerinde laktoz içeriği
azaltılabilir.


h) İçme sütlerine çeşni veya
aroma vericiler ilave edilebilir.


ı) Bu Tebliğ kapsamında piyasaya
arz edilen sütlerde süt yağı dışında hiçbir hayvansal yağ ve bitkisel yağ
bulunmaz. Çeşnili sütlerde çeşni maddesi miktarı ile orantılı olarak bitkisel
yağ bulunabilir.


i) Piyasaya arz edilen sütlerin
üretiminde farklı hayvan türlerine ait sütler karıştırılamaz.


j) İçme sütlerinin protein
içeriği süt proteini ile artırılabilir.


k) Laktozsuz sütlerin laktoz
değeri kütlece en çok % 0,1 olur.


l) Bu Tebliğ kapsamındaki sütler
kendine has tat, koku, kıvam ve görünüşte olur.


Katkı maddeleri


MADDE 6 – ( l
) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerde kullanılan katkı maddeleri için
30/6/2013 tarihli ve 28693 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi
Gıda Katkı Maddeleri Yönetmeliği hükümleri uygulanır.


Veteriner ilaç kalıntıları


MADDE 7 – ( 1
) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerdeki farmakolojik aktif maddelerin
kalıntı miktarları için 7/3/2017 tarihli ve 30000 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Hayvansal Gıdalarda Bulunabilecek Farmakolojik
Aktif Maddelerin Sınıflandırılması ve Maksimum Kalıntı Limitleri Yönetmeliği
hükümleri uygulanır.


Aroma vericiler ve aroma
verme özelliği taşıyan bileşenler


MADDE 8 – (1)
Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerde kullanılan aroma vericiler için
29/12/2011 tarihli ve 28157 üçüncü mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan
Türk Gıda Kodeksi Aroma Vericiler ve Aroma Verme Özelliği Taşıyan Gıda
Bileşenleri Yönetmeliği hükümleri uygulanır.


Vitaminler, mineraller ve
belirli diğer öğelerin eklenmesi


MADDE 9 – (1)
Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlere eklenecek vitaminler, mineraller ve
belirli diğer öğeler için 7/3/2017 tarihli ve 30000 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Gıdalara Vitaminler, Mineraller ve Belirli Diğer
Öğelerin Eklenmesi Hakkında Yönetmelik hükümleri uygulanır.


Bulaşanlar


MADDE 10 – (1)
Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerdeki bulaşanların miktarları için
29/12/2011 tarihli ve 28157 üçüncü mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan
Türk Gıda Kodeksi Bulaşanlar Yönetmeliği hükümleri uygulanır.


Pestisit kalıntıları


MADDE 11 – (1)
Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerdeki pestisit kalıntı miktarları için
25/11/2016 tarihli ve 29899 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk
Gıda Kodeksi Pestisitlerin Maksimum Kalıntı Limitleri Yönetmeliği hükümleri
uygulanır.


Hijyen


MADDE 12 – (1)
Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünler için; 17/12/2011 tarihli ve 28145 sayılı
Resmî Gazete’de yayımlanan Gıda Hijyeni Yönetmeliği, Hayvansal Gıdalar İçin
Özel Hijyen Kuralları Yönetmeliği ile 29/12/2011 tarihli ve 28157 üçüncü
mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Mikrobiyolojik
Kriterler Yönetmeliği hükümleri uygulanır.


(2) UHT süt işleme prosesinde süt
buharla direkt temas ediyorsa, buhar içilebilir sudan elde edilmeli, süt içinde
yabancı madde bırakmamalı veya ters bir etki yaratmamalı ve işlenmiş sütün su
içeriğinde herhangi bir değişiklik yapmamalıdır.


Ambalajlama


MADDE 13 – (1)
Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerin ambalajları için 5/4/2018 tarihli ve
30382 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Gıda ile Temas Eden
Madde ve Malzemelere Dair Yönetmelik hükümleri uygulanır.


Etiketleme


MADDE 14 – (1)
Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerin etiketi hakkında; 26/1/2017 tarihli ve
29960 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Gıda
Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliğinde yer alan hükümlere
ilave olarak aşağıdaki hükümlere de uyulur:


a) Ürünün resmi adı ve ısıl
işlemin niteliği temel görüş alanında belirtilir.


b) İçme sütlerine çeşni maddesi
veya aroma ilave edildiğinde etiket bilgilerinde çeşni veya aromanın ismi
ürünün resmi adıyla birlikte belirtilir.


c) Bu Tebliğ kapsamında piyasaya
arz edilen inek sütü haricindeki sütlerin etiketinde ürün adıyla birlikte sütün
elde edildiği hayvanın tür adı belirtilir.


ç) Üretiminde 23/8/2006 tarihli
ve 26268 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Şeker Tebliği
(Tebliğ No: 2006/40) kapsamında şeker kullanılan içme sütlerinin etiket
bilgilerinde, temel görüş alanında ağırlıkça “% ...  ilave şeker
içerir” ibaresine yer verilir.


d) Laktozu azaltılmış içme
sütlerin etiketinde azaltma oranı ile beraber ağırlıkça
"laktozu  % ... azaltılmıştır" ifadesi  ve “% …
laktoz içerir” süt ibaresi yer alır.


e) Bu Tebliğ kapsamında piyasaya
arz edilen içme sütlerinin etiketinde ürünün içme sütü dışındaki kullanımlarını
ifade eden, çağrıştıran “yoğurt sütü”, “peynir sütü” gibi ifadeler yer almaz.


f) Bu Tebliğ kapsamında piyasaya
arz edilen ürünlerin etiketinde mikrofiltrasyon gibi uygulanan farklı fiziksel
işlemlere ilişkin bilgiler beyan edilebilir.


g) İçme sütleri yağ miktarları
açısından EK-2’ye göre sınıflandırılır ve temel görüş alanında ürün sınıfı tam
yağlı süt, yarım yağlı süt, yağsız süt ve “% ... yağlı süt”  olarak
belirtilir.  Ayrıca tam yağlı, yarım yağlı ve yağsız içme sütlerin
süt yağı miktarı etikette bildirilir ancak içme sütlerinde yağlılık bildirimi
yapılırken tam yağlı, yarım yağlı içme sütlerin süt yağı miktarı  “en
az  % … yağlı”, yağsız içme sütlerinde “en çok  % …
yağlı”  olarak verilebilir.


Beslenme ve sağlık beyanı


MADDE 15 – (1)
Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünler için 26/1/2017 tarihli ve 29960 mükerrer
sayılı Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Beslenme ve Sağlık Beyanları
Yönetmeliği hükümleri uygulanır.


Enzimler


MADDE 16 – (1) Bu
Tebliğ kapsamında yer alan ürünler için 24/2/2017 tarihli ve 29989 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Gıda Enzimleri Yönetmeliği hükümleri
uygulanır.


Taşıma ve depolama


MADDE 17 – (1)
Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerin taşınması ve depolanmasında, Türk Gıda
Kodeksi Yönetmeliğinin 9 uncu maddesindeki kurallara uyulur.


(2) Bu Tebliğ kapsamında piyasaya
arz edilen pastörize içme sütleri 4-6 °C arasındaki sıcaklıklarda taşınır,
depolanır ve satışa arz edilir.


(3) Bu Tebliğ kapsamındaki
ürünler nihai tüketiciye hazır ambalajlı olarak arz edilir.


Numune alma ve analiz
metotları


MADDE 18 – (1)
Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerden numune alınması ve analizler için Türk
Gıda Kodeksi Yönetmeliği hükümleri uygulanır.


İdari yaptırım


MADDE 19 – (1)
Bu Tebliğe aykırı davrananlar hakkında 11/6/2010 tarihli ve 5996 sayılı
Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununun ilgili maddelerine
göre idari yaptırım uygulanır.


Yürürlükten kaldırılan
tebliğ


MADDE 20 – (1)
Bu Tebliğle 14/2/2000 tarihli ve 23964 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk
Gıda Kodeksi Çiğ Süt ve Isıl İşlem Görmüş İçme Sütleri Tebliği (Tebliğ No:
2000/6) yürürlükten kaldırılmıştır.


Uyum zorunluluğu


GEÇİCİ MADDE 1 – (1)
Bu Tebliğin yayımı tarihinden önce faaliyet gösteren gıda işletmecileri
31/12/2019 tarihine kadar bu Tebliğ hükümlerine uyum sağlamak zorundadır.


(2) Bu Tebliğ kapsamında faaliyet
gösteren gıda işletmecileri bu Tebliğ hükümlerine uyum sağlayıncaya kadar Türk
Gıda Kodeksi Çiğ Süt ve Isıl İşlem Görmüş İçme Sütleri Tebliği (Tebliğ No:
2000/6) hükümlerine uymak zorundadır.


Yürürlük


MADDE 21 – (1)
Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.


Yürütme


MADDE 22 – (1)
Bu Tebliğ hükümlerini Tarım ve Orman Bakanı yürütür.


 


Ekleri
için tıklayınız.