Türk Gıda Kodeksi Gıda ile Temas Eden Plastik Madde ve Malzemeler Tebliği (tebliğ No: 2019/44)

TÜRK GIDA KODEKSİ GIDA İLE TEMAS EDEN PLASTİK


MADDE VE MALZEMELER TEBLİĞİ


(TEBLİĞ NO: 2019/44)


 


Amaç


MADDE 1 – (1) Bu
Tebliğin amacı; gıda ile temas etmekte olan, gıda ile temas etmesi beklenen veya
gıda ile temas etmesi muhtemel olan plastik madde ve malzemelerin; üretim,
işleme ve dağıtım aşamalarında uyulması gereken kuralları belirlemektir.


Kapsam


MADDE 2 – (1)
Bu Tebliğ hükümleri;


a) Sadece plastikten oluşan madde
ve malzemelere ve bunların parçalarına,


b) Yapıştırılarak veya başka bir
şekilde birleştirilen çok katmanlı plastik madde ve malzemelere,


c) (a) veya (b) bentlerinde yer
alan ve baskılı ve/veya bir kaplama malzemesi ile kaplanmış madde ve
malzemelere,


ç) Kapak ve kapatma elemanlarındaki
contaları oluşturan plastik katmanlar veya plastik kaplamalar ve bunlarla
birlikte iki veya daha fazla katmanlı farklı malzemelerden meydana gelen kapak
ve kapatma elemanlarındaki plastik katmanlar veya plastik kaplamalara,


d) Çok katmanlı-çoklu malzeme
yapısındaki madde ve malzemelerdeki plastik katmanlara,


uygulanır.


(2) Bu Tebliğ hükümleri, iyon
değiştirici reçineler, kauçuklar ve silikonlara uygulanmaz.


(3) Bu Tebliğ hükümleri baskı
mürekkepleri ve yapıştırıcılar veya kaplamalara ilişkin kuralları kapsamaz.


Dayanak


MADDE 3 – (1)
Bu Tebliğ, 29/12/2011 tarihli ve 28157 üçüncü mükerrer sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği ve 5/4/2018 tarihli ve 30382 sayılı
Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Gıda ile Temas Eden Madde ve
Malzemelere Dair Yönetmeliğe dayanılarak hazırlanmıştır.


Tanımlar


MADDE 4 – (1)
Bu Tebliğde geçen;


a) Bakanlık: Tarım ve Orman
Bakanlığını,


b) Çok katmanlı plastik: İki veya
daha fazla plastik katmandan oluşan madde veya malzemeyi,


c) Çok katmanlı-çoklu malzeme: En
az bir katmanı plastik olmak koşuluyla farklı çeşitteki malzemelerin iki veya
daha fazla katmanının bir araya gelmesiyle oluşturulmuş madde ve malzemeleri,


ç) Fonksiyonel bariyer/işlevsel
engel: Madde veya malzemenin son halinin, bu Tebliğde ve Türk Gıda Kodeksi Gıda
ile Temas Eden Madde ve Malzemelere Dair Yönetmeliğin 5 inci maddesinde yer
alan hükümlere uyumlu olmasını sağlayan, herhangi bir türdeki malzemenin bir
veya birden çok katmanından oluşan engeli,


d) Gıda benzeri: Gıda ile temas eden
malzemelerdeki migrasyonun tespitinde gıdanın yerine kullanılan, gıda gibi
davranan test ortamını,


e) Katkı maddesi: Plastiğin
üretimi sırasında fiziksel veya kimyasal bir etki gerçekleştirmesi için
plastiğe ya da son ürün olan madde veya malzemeye üretim gereği eklenen ve
madde veya malzemenin son halinde bulunması beklenen maddeyi,


f) Kendiliğinden geçiş:
Malzemenin üretim ve depolama gibi aşamalarında, çeşitli nedenlerle gıda ile
temas etmeyen yüzeyin gıda ile temas eden yüzey ile etkileşiminden
kaynaklanacak migrasyonunu,


g) Kısıtlama: Bir maddenin
kullanımının sınırlandırılmasını, migrasyon limitini veya madde veya malzemenin
içerdiği bir maddenin limitini,


ğ) Monomer veya diğer başlangıç
maddesi;


1) Polimer üretimi için herhangi
bir polimerizasyon işlemine tabi tutulan maddeyi veya,


2) Modifiye edilmiş
makromoleküllerin üretiminde kullanılan doğal ya da yapay makromoleküler
maddeleri veya,


3) Mevcut doğal ya da yapay
makromoleküllerin modifikasyonu için kullanılan maddeyi,


h) Özellik/spesifikasyon: Bir
maddenin bileşiminin, saflık kriterini, fiziko-kimyasal karakteristiklerini,
üretim sürecine ilişkin detaylarını veya migrasyon limitinin ifade edilmesine
ilişkin ayrıntılı bilgileri,


ı) Plastik: Madde ve malzemelerin
son halinde temel yapısal bileşen işlevini yerine getirebilen, katkı
maddelerinin veya diğer maddelerin eklenebildiği polimeri,


i) Plastik madde ve malzeme: 2
nci maddenin birinci fıkrasının (a), (b) ve (c) bentlerinde yer alan madde ve
malzemeler ile (ç) ve (d) bentlerinde yer alan plastik katmanları,


j) Polimer: Monomerlerin ya da
diğer başlangıç maddelerinin katılım polimerizasyonu veya kondensasyon
polimerizasyonu gibi bir polimerizasyon işlemi ya da başka bir benzer işlemle
veya doğal ya da yapay makromoleküllerin kimyasal modifikasyonuyla veya
mikrobiyal fermantasyonla elde edilen makromoleküler maddeleri,


k) Polimer Üretim Yardımcısı
(PÜY): Polimer veya plastik üretimi için uygun ortamın sağlanması amacıyla
kullanılan; madde veya malzemenin son halinde bulunma ihtimali olan ancak,
madde veya malzemenin son halinde bulunması veya fiziksel ya da kimyasal bir
etkisinin olması beklenmeyen maddeyi,


l) Polimerizasyon yardımcısı:
Polimerizasyonu başlatan ve/veya makromoleküler yapı oluşumunu kontrol eden
maddeyi,


m) Sıcak dolum: Bir malzemenin
dolum sırasında sıcaklığı 100 °C’yi geçmeyen bir gıda ile doldurulmasını ve
dolum sonrası 60 dakika içine 50 °C’ye veya altına soğutulmasını ya da 150
dakika içinde 30 °C’ye veya altına soğutulmasını,


n) Spesifik Migrasyon Limiti
(SML): Madde veya malzemeden gıdaya veya gıda benzerine geçen belirli bir
maddenin izin verilen maksimum miktarını,


o) Toplam Migrasyon Limiti (TML):
Madde veya malzemeden gıda benzerine geçen uçucu olmayan maddelerin izin verilen
maksimum miktarını,


ö) Toplam Spesifik Migrasyon
Limiti (SML(T)): Belirtilen maddelerin kısmi miktarlarının toplamı olarak ifade
edilen ve gıda veya gıda benzerine geçen, belirtilen maddelerin toplamı için
izin verilen maksimum miktarını,


p) Üretim gereği ortaya çıkan
maddeler: Üretimde kullanılan maddenin içindeki bir safsızlığı veya üretim
aşamasında oluşan tepkime ara ürününü veya parçalanma ya da tepkime ürününü,


r) Yağsız gıda: Migrasyon
testinde sadece, 25/12/2019 tarihli ve 30989 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Gıda ile Temas Eden Plastik Madde ve Malzemelerin
Bileşenlerinin Migrasyon Testinde Kullanılan Gıda Benzerleri Listesi Tebliği
(Tebliğ No: 2019/43)’nin ekinde yer alan Gıda Benzeri D1 ve Gıda Benzeri D2
dışındaki gıda benzerlerinin kullanıldığı gıdaları,


ifade eder.


Genel kurallar


MADDE 5 – (1)
Bu Tebliğ kapsamında yer alan plastik madde ve malzemeler sadece;


a) Beklenen ya da öngörülen
kullanım koşullarında, Türk Gıda Kodeksi Gıda ile Temas Eden Madde ve
Malzemelere Dair Yönetmeliğin 5 inci maddesinde yer alan genel kurallar, 13
üncü maddesinde yer alan etiketlemeye ilişkin kurallar ve 15 inci maddesinde
yer alan izlenebilirlikle ilgili hükümlerle uyumlu,


b) 3/8/2012 tarihli ve 28373
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Gıda ile Temas Eden Madde ve Malzeme Üreten
İşletmelerin Kayıt İşlemleri ile İyi Üretim Uygulamalarına Dair Yönetmelikte
yer alan iyi üretim uygulamaları çerçevesinde üretilmiş,


c) Bu Tebliğde yer alan diğer
özel kurallarla uyumlu,


olması halinde piyasaya arz
edilebilirler.


(2) Plastik madde ve
malzemelerdeki plastik katmanların üretiminde sadece Ek-1’de yer alan
Kullanımına İzin Verilen Maddeler Listesinde yer alan maddeler kullanılabilir.
Kullanımına İzin Verilen Maddeler Listesi;


a) Monomerler ve diğer başlangıç
maddelerini,


b) Renklendiriciler dışındaki
katkı maddelerini,


c) Çözücüler dışındaki polimer
üretim yardımcılarını,


ç) Mikrobiyal fermantasyondan
elde edilen makromolekülleri,


içerir.


(3) Ek-1’de yer alan Kullanımına İzin
Verilen Maddeler Listesi, Türk Gıda Kodeksi Gıda ile Temas Eden Madde ve
Malzemelere Dair Yönetmeliğin 8 inci, 9 uncu,10 uncu, 11 inci ve 12 nci
maddelerine göre değiştirilebilir.


(4) İkinci fıkrada yer alan
hükümlere istisna olarak plastik madde ve malzemelerin plastik katmanlarının
üretiminde, Türk Gıda Kodeksi Gıda ile Temas Eden Madde ve Malzemelere Dair
Yönetmelikte yer alan hükümlere uygun olmak koşuluyla renklendiriciler ve
çözücüler kullanılabilir.


(5) Ek-1’de yer alan Kullanımına
İzin Verilen Maddeler Listesinde yer almayan;


a) (Değişik:RG-6/5/2024-32538)
İzin verilen asitler, fenoller veya alkoller için Ek-2’de yer alan Tablo 1'deki
2 nci sütunda “evet” olarak gösterilen ve aynı tablonun 3 üncü ve 4 üncü
sütunlarında belirtilen kısıtlamalara tabi olan maddelerin tüm tuzlarına,


b) Bileşenleri arasında kimyasal
tepkime olmaması koşuluyla, izin verilen maddelerin karışımlarına,


c) Mikrobiyal fermantasyonla elde
edilen makromoleküller hariç, bu Tebliğde yer alan kurallara uygun şekilde
katkı olarak kullanılan ve madde veya malzemenin son halinde temel yapısal
bileşen işlevine sahip, en az 1000 Da (Dalton) molekül ağırlığındaki doğal ya
da yapay polimerik maddelere,


ç) Mikrobiyal fermantasyondan
elde edilen makromoleküller hariç, sentezlenmeleri için gerekli monomerler veya
başlangıç maddeleri izin verilen maddeler listesinde yer alıyorsa, monomer ya
da diğer başlangıç maddeleri olarak kullanıldıklarında prepolimerlere, doğal
veya yapay makro moleküler maddelere ve bunların karışımlarına,


yedinci ve sekizinci fıkralar ile
6 ncı, 7 nci ve 8 inci maddelerde yer alan kurallara göre izin verilir.


(6) İzin verilen maddeler
listesinde yer almayan üretim gereği ortaya çıkan maddeler ve polimerizasyon
yardımcıları da plastik madde veya malzemelerin plastik katmanlarında
bulunabilir.


(7) Plastik madde ve
malzemelerdeki plastik katmanların üretiminde kullanılan maddeler, plastik
madde ve malzemenin beklenen ve öngörülen kullanım koşulları için uygun teknik
kalitede ve saflıkta olur. Maddenin bileşiminin üretici tarafından bilinmesi ve
Bakanlığın talep etmesi halinde beyan edilmesi zorunludur.


(8) Plastik madde ve malzemelere
ilişkin genel kısıtlamalar Ek-2’de yer almaktadır.


Maddelere ilişkin özel
kurallar


MADDE 6 – (1)
Plastik madde ve malzemelerdeki plastik katmanların üretiminde kullanılan
maddeler için; spesifik migrasyon limiti 7 nci maddede, toplam migrasyon limiti
8 inci maddede, kısıtlamalar ve özel kurallar Ek-1’in 1 inci maddesinde yer
alan Tablo 1’in 10 uncu sütununda, detaylı özel kurallar Ek-1’in 4 üncü
maddesinde yer almaktadır.


(2) Nanoform maddeler, sadece
Ek-1’de yer alan özel kurallarda izin verilmişse kullanılır.


Spesifik migrasyon
limitleri


MADDE 7 – (1)
Plastik madde ve malzemelerin bileşenlerinin gıdaya geçiş miktarı Ek-1’de yer
alan spesifik migrasyon limitlerinden (SML) fazla olamaz. Spesifik migrasyon
limitleri, gıdanın her kilogramı için miligram madde (mg/kg) olarak ifade
edilir.


(2) Birinci fıkrada yer alan
kurallara istisna olarak, 30/6/2013 tarihli ve 28693 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Gıda Katkı Maddeleri Yönetmeliği hükümlerine göre
ayrıca izin verilmiş olan katkı maddelerinden veya 29/12/2011 tarihli ve 28157
üçüncü mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Aroma
Vericiler ve Aroma Verme Özelliği Taşıyan Gıda Bileşenleri Yönetmeliği
hükümlerine göre ayrıca izin verilmiş olan aroma vericilerden gıdaya, son
üründe teknik olarak etki gösterecek miktarda migrasyon olamaz. Buna ilave
olarak;


a) Katkı maddesi veya aroma
verici olarak kullanımlarına izin verilmiş olan gıdalar için Türk Gıda Kodeksi
Gıda Katkı Maddeleri Yönetmeliğinde veya Türk Gıda Kodeksi Aroma Vericiler ve
Aroma Verme Özelliği Taşıyan Gıda Bileşenleri Yönetmeliğinde veya bu Tebliğin
Ek-1’inde yer alan kısıtlamaları aşamaz.


b) Gıdada katkı maddesi veya
aroma verici olarak kullanımına izin verilmemiş olan gıda katkı maddeleri veya
aroma vericilerin miktarları Ek-1’de yer alan kısıtlamaları aşamaz.


(3) Belirli bir maddenin
migrasyonunun olmasına izin verilmediği durumlarda, uygunluk, 29/12/2011
tarihli ve 28157 üçüncü mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Gıda Kontrol
Laboratuvarlarının Kuruluş, Görev, Yetki ve Sorumlulukları ile Çalışma Usul ve
Esaslarının Belirlenmesine Dair Yönetmeliğin 21 inci maddesine göre belirlenmiş
tespit limitinin üzerinde migrasyonun olmadığını gösteren bir metotla onaylanır.
Özel bir madde veya madde grubu için belirlenmiş bir tespit limiti bulunmuyorsa
tespit limiti 0,01 mg/kg olarak uygulanır.


Toplam migrasyon limiti


MADDE 8 – (1)
Plastik madde ve malzemelerin bileşenlerinin gıda benzerlerine geçişi, gıda ile
temas eden yüzeyin her desimetrekaresi için 10 miligramı (10 mg/dm2)
geçemez. Ancak, 1/11/2007 tarihli ve 26687 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan
Türk Gıda Kodeksi Bebek ve Küçük Çocuk Ek Gıdaları Tebliği (Tebliğ No: 2007/50)
ile 2/7/2019 tarihli ve 30819 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda
Kodeksi Bebek Formülleri ve Devam Formülleri Tebliği (Tebliğ No: 2019/14)’nde
tanımlanan küçük çocuk veya bebek gıdalarıyla temas eden veya temas etmesi
öngörülen madde ve malzemelerde toplam migrasyon limiti 60 mg/kg’ı geçemez.


Çok katmanlı plastik madde
ve malzemeler


MADDE 9 – (1)
Çok katmanlı plastik madde veya malzemelerin her bir plastik katmanının
bileşimi bu Tebliğ hükümlerine uygun olur. Ancak, katman doğrudan gıda ile temas
etmiyor ve gıdadan fonksiyonel bariyerle/işlevsel engelle ayrılmışsa;


a) Vinil klorür monomerler hariç
olmak üzere, katmanın Ek-1’de belirtilen kısıtlama ve özelliklerle uyumlu
olması gerekli değildir.


b) Katman, Ek-1’de yer alan
Kullanımına İzin Verilen Maddeler Listesinde yer almayan maddelerden üretilmiş
olabilir.


(2) Birinci fıkranın (b) bendinde
belirtilen maddelerden gıda veya gıda benzerine; 7 nci maddenin üçüncü
fıkrasına göre migrasyon olamaz. 7 nci maddenin üçüncü fıkrasında belirlenmiş
olan tespit limiti; eğer yapısal ve toksikolojik olarak ilişkili ise izomerler
veya aynı ilgili fonksiyonel gruba sahip maddeler ya da ilgili olmayan bağımsız
maddeler dâhil olmak üzere madde gruplarına uygulanır ve muhtemel kendiliğinden
geçişi de içerir.


(3) Ek-1’de yer alan Kullanımına
İzin Verilen Maddeler Listesinde yer almayan ancak, birinci fıkranın (b)
bendine göre kullanımına izin verilen maddeler; 11/12/2013 tarihli ve 28848
mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Maddelerin ve Karışımların Sınıflandırılması,
Etiketlenmesi ve Ambalajlanması Hakkında Yönetmeliğin Ek-1’ine göre kanserojen,
mutajen veya üreme sistemi üzerinde toksik etkiye sahip maddeler olarak kabul
edilen ya da olmasından şüphelenilen grup içinde yer alamaz ve nanoformda
olamaz.


(4) Çok katmanlı plastik madde
veya malzemenin son hali; 7 nci maddede belirtilen spesifik migrasyon limitleri
ve 8 inci maddede belirtilen toplam migrasyon limitlerine uygun olur.


Çok katmanlı-çoklu malzeme
yapısındaki madde ve malzemeler


MADDE 10 – (1) Çok katmanlı-çoklu
malzemeden oluşan madde veya malzemelerin plastik katmanlarının her birinin
bileşimi bu Tebliğ hükümlerine uygun olmak zorundadır. Ancak katman, doğrudan
gıda ile temas etmiyor ve gıdadan fonksiyonel bariyerle/işlevsel engelle
ayrılmışsa Ek-1’de yer alan Kullanımına İzin Verilen Maddeler Listesinde yer
almayan bir madde kullanılarak üretilebilir.


(2) Ek-1’de yer alan Kullanımına
İzin Verilen Maddeler Listesinde yer almayan ancak, birinci fıkraya göre
kullanımına izin verilen maddeler; Maddelerin ve Karışımların
Sınıflandırılması, Etiketlenmesi ve Ambalajlanması Hakkında Yönetmeliğin
Ek-1’ine göre kanserojen, mutajen veya üreme üzerinde toksik etkiye sahip
maddeler olarak kabul edilen ya da olmasından şüphelenilen grup içinde yer
alamaz ve nanoformda olamaz.


(3) Birinci fıkraya istisna
olarak; 7 nci ve 8 inci madde hükümleri çok katmanlı-çoklu malzeme yapısındaki
madde ve malzemelerdeki plastik katmanlarına uygulanmaz.


(4) Çok katmanlı-çoklu malzeme
yapısındaki madde veya malzemelerdeki plastik katmanlar, vinil klorür
monomerler için Ek-1’de yer alan kısıtlamalara uygun olur.


Uygunluk beyanı ve
belgeleme


MADDE 11 – (1) Bu
Tebliğ kapsamındaki madde ve malzemeler için yapılacak uygunluk beyanına
ilişkin hükümler aşağıda yer almaktadır.


a) Perakende dışındaki pazarlama
aşamalarında; plastik madde ve malzemelerin üretiminin ara basamaklarındaki
ürünler ile bu madde ve malzemelerin üretiminde kullanılacak maddeler için,
Türk Gıda Kodeksi Gıda ile Temas Eden Madde ve Malzemelere Dair Yönetmeliğin 14
üncü maddesine uygun yazılı beyan bulundurulur.


b) (a) bendinde belirtilen yazılı
beyan, işletmeci tarafından Ek-3’te yer alan bilgileri içerecek şekilde
düzenlenir.


c) (a) bendinde belirtilen yazılı
beyan, üretimin ara basamaklarından başlayarak maddelerin veya malzemelerin
kolaylıkla tanımlanmasını sağlar. Madde veya malzemenin bileşiminde veya üretim
şeklinde migrasyonu etkileyecek bir değişim olduğunda veya yeni bilimsel
verilerin ortaya çıkması halinde bu beyan yenilenir.


(2) Bakanlığın talep etmesi
halinde, madde ve malzemenin, bunların üretiminin ara basamaklarındaki
ürünlerin, madde ve malzemenin üretiminde kullanılacak maddelerin bu Tebliğ
hükümleri ile uyumlu olduğunu gösteren belgelerin işletmeci tarafından beyanı
zorunludur. Bu belgeler;


a) Test koşulları ve sonuçlarını,


b) Hesaplamaları,


c) Matematiksel modellemeleri,


ç) Diğer analizleri,


d) Güvenilirliğine ilişkin
kanıtları veya uygunluğun ispat edilmesinde kullanılan yöntemin muhakeme
sistemini,


içerir.


(3) İkinci fıkrada yer alan
belgelerin hazırlanmasında, 12 nci, 13 üncü ve 14 üncü maddelerde belirtilen
deneysel yöntemlere ilişkin kurallar uygulanır.


Migrasyon testi
sonuçlarının ifade edilmesi


MADDE 12 – (1) Uyumu
kontrol etmek üzere spesifik migrasyon değerleri, gerçek veya öngörülen
kullanım koşullarındaki gerçek yüzey/hacim oranı uygulanarak “mg/kg” olarak
ifade edilir.


(2) Birinci fıkraya istisna
olarak, aşağıdaki durumlarda migrasyon değeri, gıdanın her kilogramı için 6 dm2’lik
yüzey/hacim oranı uygulanarak “mg/kg” olarak ifade edilir:


a) Dolum kapasitesi, 500 mL veya
500 g’dan az veya 10 L’den fazla olan kaplar veya kap benzeri malzemeler.


b) Gıdayla temas halinde olan
yüzey alanı ile temas ettiği gıda miktarı arasında şeklinden dolayı ilişki
kurulamayan madde ve malzemeler.


c) Henüz gıda ile temas etmemiş
film ve levhalar.


ç) İçerdiği gıdanın miktarı 500
mL veya 500 g’dan az veya 10 L’den fazla olan film veya levhalar.


(3) Türk Gıda Kodeksi Bebek ve
Küçük Çocuk Ek Gıdaları Tebliği (Tebliğ No: 2007/50) ve Türk Gıda Kodeksi Bebek
Formülleri ve Devam Formülleri Tebliği (Tebliğ No: 2019/14)’nde tanımlanan
bebek ve küçük çocuk gıdalarıyla temas etmesi muhtemel veya temas eden madde ve
malzemeler hakkında ikinci fıkra hükümleri uygulanmaz.


(4) Birinci fıkraya istisna
olarak, kapaklar, contalar, tıpalar ve benzeri kapatma elemanları için spesifik
migrasyon değeri;


a) Malzemenin kullanım amacı
biliniyorsa; kapatılmış kabın ve kapatma malzemesinin toplam temas yüzeyine
göre kabın gerçek içeriği üzerinden ikinci fıkrada yer alan hükümler de dikkate
alınarak, “mg/kg” olarak,


b) Maddenin kullanım amacı
bilinmiyorsa; “mg/madde” olarak,


ifade edilir.


(5) Kapaklar, contalar, tıpalar
ve benzeri kapatma elemanları için toplam migrasyon değeri;


a) Malzemenin kullanım amacı biliniyorsa;
kapatılmış kabın ve kapatma elemanının toplam temas yüzeyi üzerinden “mg/dm2”
olarak,


b) Maddenin kullanım amacı
bilinmiyorsa; “mg/madde” olarak,


ifade edilir.


Migrasyon limitlerine
uygunluğun değerlendirilmesi için kurallar


MADDE 13 – (1) Hali
hazırda gıda ile temas etmekte olan madde ve malzemelerin spesifik migrasyon
limitlerine uygunluğunun doğrulanması için Ek-4’ün birinci bölümünde yer alan
kurallar uygulanır.


(2) Henüz gıda ile temas etmemiş
madde ve malzemelerin spesifik migrasyon limitlerine uygunluğunun doğrulanması
için gıdada veya Türk Gıda Kodeksi Gıda ile Temas Eden Plastik Madde ve
Malzemelerin Bileşenlerinin Migrasyon Testinde Kullanılan Gıda Benzerleri
Listesi Tebliği (Tebliğ No: 2019/43)’nde yer alan gıda benzerlerinde, Ek-4’ün
ikinci bölümünün 2.1 inci maddesinde yer alan kurallar uygulanır.


(3) Henüz gıda ile temas etmemiş
madde ve malzemelerin spesifik migrasyon limitlerine uygunluğunun taranmasında
Ek-4’ün ikinci bölümünün 2.2 nci maddesinde belirtilen kurallara göre tarama yaklaşımları
kullanılabilir. Madde veya malzemenin bu yaklaşımla incelenmesi sonucunda
uygunsuzluğun belirlenmesi halinde, bu uygunsuzluk ikinci fıkrada belirtilen
kurallara göre doğrulanır.


(4) Henüz gıda ile temas etmemiş
madde ve malzemelerin toplam migrasyon limitlerine uygunluğunun doğrulanması,
Türk Gıda Kodeksi Gıda ile Temas Eden Plastik Madde ve Malzemelerin
Bileşenlerinin Migrasyon Testinde Kullanılan Gıda Benzerleri Listesi Tebliği
(Tebliğ No: 2019/43)’nde yer alan gıda benzerleri kullanılarak ve Ek-4’ün
üçüncü bölümünde yer alan kurallar çerçevesinde gerçekleştirilir.


(5) Henüz gıda ile temas etmemiş
madde ve malzemelerin toplam migrasyon limitlerine uygunluğunun taranmasında
Ek-4’ün üçüncü bölümünün 3.4 üncü maddesinde belirtilen kurallara göre tarama
yaklaşımları kullanılabilir. Madde veya malzemenin bu yaklaşımla incelenmesi
sonucunda uygunsuzluğun belirlenmesi halinde, bu uygunsuzluk dördüncü fıkrada
belirtilen kurallara göre doğrulanır.


(6) Gıda ile yapılan spesifik
migrasyon testlerinden elde edilen sonuçlar, gıda benzerleri ile elde
edilenlere göre daha güvenilir kabul edilir. Gıda benzeri ile yapılan
testlerden elde edilen sonuçlar ise tarama/inceleme yaklaşımları ile elde
edilenlerden daha güvenilir kabul edilir.


(7) Spesifik ve toplam migrasyon
testi sonuçları ile migrasyon limitleri karşılaştırılmadan önce bu sonuçlara,
Türk Gıda Kodeksi Gıda ile Temas Eden Plastik Madde ve Malzemelerin
Bileşenlerinin Migrasyon Testinde Kullanılan Gıda Benzerleri Listesi Tebliği
(Tebliğ No: 2019/43)’nde ve Ek-4’ün dördüncü bölümünde yer alan kurallar
çerçevesinde belirlenmiş düzeltme faktörleri uygulanır.


Eklerde yer almayan
maddelerin değerlendirilmesi


MADDE 14 – (1) 5
inci maddenin dördüncü ve altıncı fıkraları ile 10 uncu maddenin birinci
fıkrasında belirtilen Ek-1’de yer almayan madde ve malzemelerin Türk Gıda
Kodeksi Gıda ile Temas Eden Madde ve Malzemelere Dair Yönetmeliğin 5 inci
maddesinde yer alan genel kurallara uygunluğuna, uluslararası kabul görmüş
bilimsel prensiplere dayalı güvenilirlik veya risk değerlendirmesi yapılarak
karar verilir.


(2) Avrupa Birliğinin ilgili
mevzuatına eklenen yeni madde ve malzemelere ilişkin mevzuat güncellemeleri
için birinci fıkra uygulanmaz.


Avrupa Birliği mevzuatına
uyum


MADDE 15 – (1) Bu
Tebliğ, 14/1/2011 tarihli ve (AB) 10/2011 sayılı Gıda ile Temas Eden Plastik
Madde ve Malzemelere İlişkin Komisyon Tüzüğü dikkate alınarak Avrupa Birliği
mevzuatına uyum çerçevesinde hazırlanmıştır.


İdari yaptırım


MADDE 16 – (1)
Bu Tebliğ hükümlerine aykırı davrananlar hakkında, 11/6/2010 tarihli ve 5996
sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununun ilgili
maddelerine göre idari yaptırım uygulanır.


Yürürlükten kaldırılan
tebliğ


MADDE 17 – (1)
17/7/2013 tarihli ve 28710 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi
Gıda ile Temas Eden Plastik Madde ve Malzemeler Tebliği (Tebliğ No: 2013/34)
yürürlükten kaldırılmıştır.


Geçiş hükümleri


GEÇİCİ MADDE 1 – (1)
Bu Tebliğ kapsamında faaliyet gösteren işletmeciler, 31/12/2020 tarihine kadar
bu Tebliğ hükümlerine uymak zorundadır.


(2) Bu Tebliğin yayımından önce
faaliyet gösteren işletmeciler için, bu Tebliğ hükümlerine uyum sağlayıncaya
kadar 17 nci madde ile yürürlükten kaldırılan Türk Gıda Kodeksi Gıda ile Temas
Eden Plastik Madde ve Malzemeler Tebliği (Tebliğ No: 2013/34) hükümleri
uygulanmaya devam edilir.


Uyum
süreci


GEÇİCİ
MADDE 2- (Ek:RG-6/5/2024-32538)


(1) Bu
Tebliğ kapsamındaki ürünleri üreten, ithal eden ve satan iş yerleri, bu maddeyi
ihdas eden Tebliğin  yayımı ile yapılan değişikliklere 1/1/2026
tarihine kadar  uymak zorundadır.


(2) Bu
maddeyi ihdas eden Tebliğ ile yapılan değişikliklere uyum sağlamayan ancak,
1/1/2026 tarihinden önce piyasaya arz edilmiş ürünler 1/1/2028 tarihine kadar
piyasada bulunabilir.


 


Yürürlük


MADDE 18 – (1)
Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.


Yürütme


MADDE 19 – (1)
Bu Tebliğ hükümlerini Tarım ve Orman Bakanı yürütür.


 


Ekleri için
tıklayınız.


 







 



Tebliğin Yayımlandığı Resmî
Gazete’nin






Tarihi



Sayısı






25/12/2019



30989 (mükerrer)






Tebliğde Değişiklik Yapan Tebliğlerin
Yayımlandığı Resmî Gazetelerin






Tarihi



Sayısı






1.     
 



6/5/2024



32538