Türk Boğazları Deniz Trafik Düzeni Yönetmeliği

Bu Yönetmelik, Türk Boğazlarında seyir emniyeti ile can, mal, deniz ve çevre güvenliğini sağlamak amacıyla deniz trafik düzenlemesini gerçekleştirmek için hazırlanmış olup Türk Boğazlarında seyir yapacak tüm gemileri kapsar.

Bu Yönetmelik, 20/7/1936 tarihinde imzalanan Montrö Boğazlar Sözleşmesi, 14/4/1341 tarihli ve 618 sayılı Limanlar Kanununun 2 nci maddesi, 10/6/1946 tarihli ve 4922 sayılı Denizde Can ve Mal Koruma Hakkındaki Kanunun 6 ncı maddesi ile 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 474 üncü ve 479 uncu maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.

Bu Yönetmelikte geçen; a) Bakanlık/İdare: Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığını,b) Büyük gemi: Tam boyu 200 metre ve daha büyük olan gemiyi,c) Çanakkale Boğazı Güney Sınırı: Mehmetçik Burnu Fenerini Kumkale Fenerine birleştiren çizgiyi,ç) Çanakkale Boğazı Kuzey Sınırı: Zincirbozan Fenerinden geçen boylamı,d) Derin su çekimli gemi: En büyük su çekimi 15 metre ve daha büyük olan gemileri,e) Gece: Güneşin batışından doğuşuna kadar geçen süreyi,f) Gemi: Denizde kürekten başka bir araçla yola çıkabilen her türlü aracı,g) Gündüz: Güneşin doğuşundan batışına kadar geçen süreyi,ğ) IMO: Uluslararası Denizcilik Örgütünü, h) İstanbul Boğazı Güney Sınırı: Ahırkapı Fenerini Kadıköy İnciburnu/Mendirek Fenerine birleştiren çizgiyi,ı) İstanbul Boğazı Kuzey Sınırı: Anadolu Fenerini Türkeli Fenerine birleştiren çizgiyi,i) Mevzuat: Türkiye’nin taraf olduğu uluslararası andlaşmalar, Türk Kanunları ve Yönetmelikleri,j) Toplam yedek boyu: Yedek çeken römorkörün başı ile yedeklenenin kıçı arasındaki, ya da iten römorkörün kıçı ile itilenin başı arasındaki tam yolla çalışma sırasındaki uzunluğu,k) Trafik ayırım şeridi içinde seyretme güçlüğü olan gemiler: Tam boyu 150 metre ve daha büyük olan ya da su çekimi 10 metre ve daha büyük olan gemiler ile teknik durumları bakımından bu Yönetmelikte öngörülen trafik ayırım şeridi içerisinde seyretme güçlüğü olan gemileri,l) TÜBRAP: Seyir Planı-1 ve 2 ile Mevkii Raporu ve Çağırma Noktası Raporunu kapsayan Türk Boğazları Rapor Sistemini,m) Türk Boğazları: İstanbul Boğazı, Çanakkale Boğazı ve Marmara Denizi’nden gemilerin geçiş alanı ile bu alanı çevreleyen kıyı şeridini,n) Türk Boğazları Gemi Trafik Hizmetleri (TBGTH) Sistemi: Türk Boğazlarında ilgili ulusal ve uluslararası mevzuata uygun olarak seyir emniyeti ile can, mal, deniz ve çevre güvenliğinin arttırılması amacı ile Bakanlık/İdare tarafından kurulmuş, İstanbul ve Çanakkale’de olmak üzere iki ayrı merkeze sahip Gemi Trafik Hizmetleri Sistemini,o) Uğraklı geçiş yapan gemi: Seferi, Türk Boğazlarından bir liman, ya da iskeleye varmak ya da uğramak üzere planlanmış gemi ile uğraksız geçişi bozulan ya da uğraksız geçişini bozan gemiyi,ö) Uğraksız geçen gemi: Seyri, Türk Boğazlarında bir liman, iskele ya da bir yere uğramamak üzere planlanmış ve bu husus gemi kaptanı tarafından Türk Boğazlarına girişten önce Türk Makamlarına bildirilmiş olan gemiyi,p) Uğraksız geçişini bozan gemi: Uğraksız geçiş yaparken, kaptanı tarafından uğraksız geçişten vazgeçtiğini bildiren gemiyi,r) Uğraksız geçişi bozulan gemi: Türk Boğazlarında çatma, karaya oturma, başka bir deniz kazasına karışma gibi tehlike sebepleriyle ve mevzuat gereğince hakkında Türk İdari ya da adli mercilerince araştırma, soruşturma ya da kovuşturma yapılması gereken gemiyi,ifade eder.

Türk Boğazları ile yaklaşmalarında, WGS 84 datumu esas alınarak hazırlanan ve bu Yönetmeliğin ekinde yer alan Ek-1'de belirtilen, Uluslararası Denizde Çatışmayı Önleme Sözleşmesi’nin (COLREG 72) 10 uncu Kuralına göre düzenlenen ve IMO tarafından kabul edilen trafik ayırım düzeni tesis edilmiştir.(2) Türk Boğazlarında uygulanacak trafik ayırım düzeni sınırları aşağıda gösterilmiştir.Kuzeyde;a) 41° 16'.330 K, 028° 54'.974 Db) 41° 20'.944 K, 028° 54'.974 Dc) 41° 20'.944 K, 029° 15'.974 Dç) 41° 13'.830' K, 029° 15'.974 Dnoktalarını birleştiren hat,Güneyde; a) 40° 05'.021 K, 26° 11'.394 Db) 40° 01'.940 K, 25° 54'.970 Dc) 39° 49'.940 K, 25° 52'.970 Dç) 39° 43'.940 K, 25° 54'.970 Dd) 39° 43'.940 K, 26° 09'.129 Dnoktalarını birleştiren hattır.

Türk Boğazları Gemi Trafik Hizmetleri (TBGTH) SistemiMadde 5- (1) Bakanlık/İdare, trafik ayırım düzeninin uygulanması, denetlenmesi ve rapor sisteminin işlerliği için Türk Boğazları Gemi Trafik Hizmetleri Sistemi’ni kurar.

İstanbul ve Çanakkale Boğazlarına girecek bütün gemiler;a) Bayrağını taşıdıkları ülkenin mevzuatına ve uluslararası kurallara göre denize elverişli olacaktır.b) Gemi kaptanları 7 nci maddenin ikinci fıkrasında belirtilen Seyir Planı-2'yi vermeden önce, gemilerin teknik bakımdan aşağıda belirtilen koşullara uygun olduğunu saptayacak ve bu durumu jurnallerine yazacaklardır.1) Ana yürütme makine ve yardımcıları çalışır durumda olacak ve her an manevraya hazır bulundurulacaktır.2) Acil durum jeneratörleri her an devreye girebilecek durumda olacaktır.3) Ana ve yedek dümen donanımı ile pusula ve radar normal çalışır durumda olacaktır.4) Köprüüstü pervane devir sayısı, dümen ve pervane dönüş açısı göstergeleri çalışır ve ışıklandırılmış durumda olacaktır.5) Seyir fenerleri, gemi düdüğü çalışır durumda ve köprüüstü teçhizatı tamam durumda olacaktır.6) Köprüüstü ile baş, kıç, dümen ve makine dairesi arasındakiler başta olmak üzere, tüm gemi iç haberleşme sistemleri ve alarmları işler durumda olacaktır.7) VHF cihazı veya cihazları iyi ve çalışır durumda olacaktır.8) Işıldak ve iyi durumda en az bir dürbün, köprüüstlerinde, gece ve gündüz her an kullanıma hazır olacaktır.9) Irgat ve donanımı çalışır durumda ve her iki demir fundaya hazır olacak, başında personel bulundurulacaktır.10) Gemilerde baş ve kıçta kullanılmaya hazır birer yedekleme halatı ve elinceleri ile roket tüfeği ve savloları bulundurulacak, tehlikeli yük taşıyan gemilerde ise bunlara ilaveten baş ve kıç tarafta birer özel yedekleme halatı kullanılmaya hazır bulundurulacaktır.11) Gemi, manevrayı ve dümen tutmayı olumsuz etkileyecek kadar kıçlı olmayacak ve hiçbir gemi Türk Boğazlarına girişlerinde başa trimli olmayacaktır.12) Gemi, olanaklar elverdiği sürece pervanesi tamamen su düzeyinin altında kalacak şekilde trimlendirilmiş olacak ve zorunlu hallerde su düzeyinin üstünde kalan pervane kanadı kısmı pervane çapının %5’ini geçmeyecektir.13) Gemi, köprüüstünden bakıldığında, pruva ve ilerisindeki alanının kolayca görülebileceği biçimde trimlendirilmiş ve yüklenmiş olacaktır.14) Bu Yönetmelik ve Yönetmelik ile ilgili notik neşriyatlar ve son düzeltmeleri yapmış olacak ve Türk Boğazlarına ait seyir haritaları gemide bulundurulacaktır.15) Gemiler, Gemiadamlarının Eğitim, Belgelendirme ve Vardiya Standartları Hakkındaki Uluslararası Sözleşmeye (STCW/78-95) uygun personelle donatılmış olacaktır.16) Gemiler olası bir kaza veya yangın durumunda, müdahale ve mücadele için gerekli önlemleri alarak, uygulanacak plan ve programları hazırlayacak, bununla ilgili ekipmanı çalışır durumda bulunduracaklardır.(2) Yukarıda sayılan koşulları taşımayan gemilerin kaptanları, ilgili TBGTH Merkezine durumlarını bildireceklerdir. Bakanlık/İdare, bildirimde bulunması gerektiği halde bulunmadığı saptanan gemiler için de 8 inci maddenin ikinci fıkrasında belirtilen işlemleri uygulayacaktır.

Seyir Planı-1 (SP-1) Raporu: Tehlikeli yük taşıyan gemilerle, 500 GT ve daha büyük gemilerin kaptan, donatan ya da acenteleri İstanbul Boğazı ya da Çanakkale Boğazı’na girişten en az 24 saat önce, TBGTH Merkezine yazılı olarak şekli IMO standartlarına göre Bakanlık/İdare tarafından belirlenmiş SP-1 Raporunu vereceklerdir. Trafik ayırım şeritleri içinde seyretme güçlüğü olan gemiler SP-1 Raporunu 26 ncı maddede belirtilen süreler içinde vereceklerdir. Marmara Limanlarından kalkacak tehlikeli yük taşıyan gemilerle, 500 GT ve daha büyük gemiler ise Seyir Planı-1 Raporunu kalkışlarından en az 6 saat önce vereceklerdir.(2) Seyir Planı-2 (SP-2) Raporu: SP-1 Raporunu vermiş olan ve teknik bakımdan gemisinin 6 ncı maddeye uygun durumda olduğunu saptayan gemi kaptanları, İstanbul veya Çanakkale Boğazı’na girişten 2 saat önce, ya da 20 deniz mili kala (hangisi önce gerçekleşirse) VHF ile ilgili TBGTH Merkezine, şekli IMO standartlarına göre Bakanlık/İdare tarafından belirlenmiş SP-2 Raporunu vereceklerdir. Gemiler SP-2 Raporunu verdikten sonra, TBGTH Merkezi tarafından verilecek bilgiyi göz önünde tutarak hareket edecekler, SP-2 Raporu verdiklerini ve Boğaz trafiği ile ilgili aldıkları bilgiyi jurnallerine yazacaklardır.(3) Mevki Raporu: Türk Boğazlarına girecek olan boyu 20 metre ve daha büyük gemiler, Boğaz girişlerine 5 deniz mili kala VHF ile giriş tarafındaki TBGTH Merkezine kendilerini tanıtacak bilgileri içeren, şekli IMO standartlarına göre Bakanlık/İdare tarafından belirlenmiş Mevki Raporunu vereceklerdir.(4) Çağırma Noktası Raporu: İstanbul Boğazı ve Çanakkale Boğazı’ndan geçiş yapan boyu 20 metre ve daha büyük gemiler, VHF ile ilgili TBGTH Merkezine içeriği IMO standartlarına uygun Çağırma Noktası Raporunu Bakanlık/İdare tarafından belirlenmiş mevkilerde vereceklerdir.(5) Marmara Raporu (MARRAP): TBGTH alanını kullanarak Marmara Denizi’ndeki limanlar arasında seyir yapan veya Marmara Denizi’nde bir limandan kalkıp Boğaz geçişi yapacak olan aktif katılımcı gemiler, TBGTH alanına giriş yaptıkları sektöre VHF ile MARRAP vereceklerdir.

Türk Boğazlarına girmeden önce, seyir cihazı arızaları da dâhil olmak üzere herhangi bir teknik nedenle emniyetli seyir yapma yeteneğini kaybeden gemiler; telefon, faks ya da VHF ile durumlarını ilgili TBGTH Merkezine bildireceklerdir.(2) TBGTH Merkezleri; birinci fıkra uyarınca bildirimde bulunan gemiye ve durumu         6 ncı maddenin son fıkrasına uyan gemiye sörvey ve onarım işleri için demirde bekleyeceği yeri en kısa zamanda bildirecektir. Sörvey ve onarım işleri ve elde edilen sonuçlar hakkında bilgi verilen TBGTH Merkezi, bu bilgileri değerlendirerek; ya geminin olağan geçiş yapabileceğini ya da emniyetli geçiş için belirli tedbirler alınmak suretiyle geçiş yapabileceğini ilgili geminin kaptanına bildirir.

Türk Boğazlarından kılavuz kaptan alarak geçen gemiler gündüzleri (H) sancağını çekeceklerdir.

Türk Boğazlarından uğraksız geçiş yapan gemiler, seyirde ve demirde gündüzleri (T) sancağını çekeceklerdir. Geceleri de ufkun her yerinden görülebilen bir yeşil fener göstereceklerdir. Uğraksız geçişini bozan ya da uğraksız geçişi bozulan gemi (T) sancağını ve yeşil fenerini göstermeyecektir.

Türk Boğazlarından uğraksız geçiş yapan gemiler, zorunlu gereksinimlerini karşılamak üzere, TBGTH Merkezinden izin almak şartıyla 24 üncü maddede gösterilen demirleme yerlerinde, ilgili kuruluşların gözetimi altında serbest pratika almaksızın 168 saat kalabilirler. Bakanlık/İdare gerekli gördüğü hallerde bu süreyi kısaltabilir.(2) Bu süre içinde, gemilerde; ölüm, hastalık, gemiadamı değişimi, izin veya acente teması, yakıt, kumanya ikmali, arıza onarımı ve benzeri zorunluluk hallerine ilişkin faaliyetler icra edilebilir.(3) Demirleme yerlerinde birinci fıkrada belirtilen süreden fazla kalmak isteyen uğraksız geçiş yapan gemiler, gösterilen demirleme yerlerine demirleyip, serbest pratika almak zorundadır. Demirlemek suretiyle uğraksız geçişini bozan gemiler hakkında sağlık, emniyet, gümrük ve diğer mevzuatın gerektirdiği denetim ve işlemler uygulanır.

Gemi kaptanları, İstanbul ve Çanakkale Boğazlarından geçinceye kadar köprüüstü, harita kamarası ve kırlangıçlara görevlilerden başkasının girmesini önleyecek ve görevlilerin kumanda etme, çevreyi izleme ve gözlemlerini zorlaştırmayacak gerekli önlemleri alacaklardır.(2) İstanbul ve Çanakkale Boğazlarında seyreden gemilerde, ana makine kontrol istasyonu, makine dairesinde veya dışında da olsa ana makinenin başında yetkili personel bulunacaktır.(3) İstanbul ve Çanakkale Boğazlarında seyreden gemilerde, dümen elde seyredilecek ve dümen tutmak için otomatik pilot aygıtı kullanılmayacaktır. Yedek dümen donanımı her an kullanılmaya hazır olacak ve başında görevli bulunacaktır.