Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun

7487








7/11/2013
tarihli ve 6502 sayılı Kanunun 86 ncı maddesiyle


yürürlükten
kaldırılan kanunun tam metni


 


 


TÜKETİCİNİN KORUNMASI HAKKINDA
KANUN


 


 


         
Kanun Numarası                   
: 4077


         
Kabul Tarihi        
                 
: 23/2/1995


         
Yayımlandığı R.Gazete          :
Tarih : 8/3/1995   Sayı : 22221


         
Yayımlandığı
Düstür             
: Tertip : 5  Cilt : 34   Sayfa :


 


BİRİNCİ
KISIM


Amaç, Kapsam,
Tanımlar


            
Amaç


            
Madde 1 – Bu Kanunun amacı, (...)(1) kamu yararına uygun
olarak tüketicinin sağlık ve güvenliği ile ekonomik çıkarlarını koruyucu,
aydınlatıcı, eğitici, zararlarını tazmin edici,çevresel tehlikelerden
korunmasını sağlayıcı önlemleri almak ve tüketicilerin kendilerini koruyucu
girişimlerini özendirmek ve bu konudaki politikaların oluşturulmasında gönüllü
örgütlenmeleri teşvik etmeye ilişkin hususları düzenlemektir.


            
Kapsam


            
Madde 2 – Bu Kanun, 1 inci maddede belirtilen amaçlarla mal ve hizmet
piyasalarında tüketicinin taraflardan birini oluşturduğu her türlü tüketici
işlemini kapsar. (2)


            
Tanımlar


            
Madde 3 – (Değişik: 6/3/2003-4822/3 md.)


            
Bu Kanunun uygulamasında;


            
a) Bakanlık: Sanayi ve Ticaret Bakanlığını,


            
b) Bakan: Sanayi ve Ticaret Bakanını,


            
c) Mal: Alış-verişe konu olan taşınır eşyayı, konut ve tatil amaçlı taşınmaz
malları ve elektronik ortamda kullanılmak üzere hazırlanan yazılım, ses,
görüntü ve benzeri gayri maddi malları,


            
d) Hizmet: Bir ücret veya menfaat karşılığında yapılan  mal sağlama
dışındaki her türlü faaliyeti,


            
e) Tüketici: Bir mal veya hizmeti ticari veya mesleki olmayan amaçlarla edinen,
kullanan veya yararlanan gerçek  ya da tüzel kişiyi,


            
f) Satıcı: Kamu tüzel kişileri de dahil olmak üzere ticari veya mesleki
faaliyetleri kapsamında tüketiciye mal sunan gerçek veya tüzel kişileri,


            
g) Sağlayıcı: Kamu tüzel kişileri de dahil olmak üzere ticari veya mesleki
faaliyetleri kapsamında tüketiciye hizmet sunan gerçek veya tüzel kişileri,


            
h) Tüketici işlemi: Mal veya hizmet piyasalarında tüketici ile satıcı-sağlayıcı
arasında yapılan her türlü hukuki işlemi,


           
ı) İmalatçı-Üretici: Kamu tüzel kişileri de dahil olmak üzere tüketiciye
sunulmuş olan mal veya hizmetleri ya da bu mal veya hizmetlerin hammaddelerini
yahut ara mallarını üretenler ile mal üzerine kendi ayırt edici işaretini,
ticari markasını veya unvanını koyarak satışa sunanları,    



______________


(1)     Burada yer alan
“ekonominin gereklerine ve” ibaresi, 6/3/2003 tarihli ve 4822 sayılı Kanunla
madde metninden çıkartılmıştır.


(2)
Bu maddede yer alan, “hukuki işlemi” ibaresi, 6/3/2003 tarihli ve 4822 sayılı
Kanunla “tüketici işlemini” olarak değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.





7488


 


            j) İthalatçı: Kamu tüzel kişileri de dahil olmak üzere
tüketiciye sunulmuş olan mal veya hizmetleri ya da bu mal veya hizmetlerin
hammaddelerini yahut ara mallarını yurt dışından getirerek satışa sunan gerçek veya
tüzel kişiyi,


            
k) Kredi veren: Mevzuatları gereği tüketicilere nakit kredi vermeye yetkili
olan banka, özel finans kuruluşu ve finansman şirketlerini,


            
l) Reklam veren: Ürettiği ya da pazarladığı malın/hizmetin  tanıtımını
yaptırmak, satışını artırmak veya imajını yaratıp güçlendirmek amacıyla
hazırlattığı, içinde firmasının ya da mal/hizmet markasının yer aldığı
reklamları  yayınlatan, dağıtan ya da başka yollarla sergileyen 
gerçek ya da tüzel kişiyi,


            
m) Reklamcı: Ticari reklam ve ilânları reklam verenin duyduğu ihtiyaç
doğrultusunda hazırlayan ve reklam veren adına yayınlanmasına aracılık
eden  ticari iletişim uzmanı gerçek ya da tüzel kişiyi,


            
n) Mecra kuruluşu: Ticari reklam veya ilânı hedef kitleye ulaştıran iletişim
kanallarının ya da her türlü aracın sahibi, işleticisi veya kiralayıcısı olan
gerçek veya tüzel kişiyi,


            
o ) Teknik düzenleme: Bir ürünün ve hizmetin, ilgili idari hükümler de dahil
olmak üzere, özellikleri, işleme ve üretim yöntemleri, bunlarla ilgili
terminoloji, sembol, ambalajlama, işaretleme, etiketleme ve uygunluk
değerlendirilmesi işlemleri hususlarından biri veya birkaçını belirten
ilgili  Bakanlık tarafından Resmi Gazetede yayımlanarak mecburi uygulamaya
konulan standartlar dahil olmak üzere uyulması zorunlu olan her türlü
düzenlemeyi,


            
p) Tüketici örgütleri: Tüketicinin korunması amacıyla kurulan dernek, vakıf
veya bunların üst kuruluşlarını,


            
r) (Ek: 21/2/2007-5582/21 md.) Konut finansmanı kuruluşu: 2499 sayılı
Sermaye Piyasası Kanununun 38/A maddesinin ikinci fıkrasında belirtilen
kuruluşları,


            
İfade eder.


İKİNCİ KISIM


Tüketicinin Korunması ve aydınlatılması


           
Ayıplı Mal


           
Madde 4- (Değişik: 6/3/2003-4822/4
md.)


           
Ambalajında, etiketinde, tanıtma ve kullanma kılavuzunda ya da reklam ve
ilânlarında yer alan veya satıcı tarafından bildirilen veya standardında veya
teknik düzenlemesinde tespit edilen nitelik veya niteliği etkileyen niceliğine
aykırı olan ya da tahsis veya kullanım amacı bakımından değerini veya
tüketicinin ondan beklediği faydaları azaltan veya ortadan kaldıran maddi,
hukuki veya ekonomik eksiklikler içeren mallar, ayıplı mal olarak kabul
edilir.  


           
Tüketici, malın teslimi tarihinden itibaren otuz gün içerisinde ayıbı satıcıya
bildirmekle yükümlüdür. Tüketici bu durumda, bedel iadesini de içeren
sözleşmeden dönme, malın ayıpsız misliyle değiştirilmesi veya ayıp oranında
bedel indirimi ya da ücretsiz onarım isteme haklarına sahiptir. Satıcı,
tüketicinin tercih ettiği bu talebi yerine getirmekle yükümlüdür. Tüketici bu
seçimlik haklarından biri ile birlikte ayıplı malın neden olduğu ölüm ve/veya
yaralanmaya yol açan ve/veya kullanımdaki diğer mallarda zarara neden olan
hallerde imalatçı-üreticiden tazminat isteme hakkına da sahiptir.


               
(Değişik üçüncü fıkra: 21/2/2007-5582/22 md.) İmalatçı-üretici, satıcı,
bayi, acente, ithalatçı ve 10 uncu maddenin beşinci fıkrasına veya 10/B
maddesinin dokuzuncu fıkrasına göre kredi veren, ayıplı maldan ve tüketicinin
bu maddede yer alan seçimlik haklarından dolayı müteselsilen sorumludur. 10/B
maddesinin dokuzuncu fıkrasına göre kredi veren konut finansmanı kuruluşunun
sorumluluğu teslim tarihinden itibaren 1 yıl süre ve kullandırdığı kredi
miktarı ile sınırlıdır. Konut finansmanı kuruluşları tarafından 10/B maddesinin
dokuzuncu fıkrasına göre verilen kredilerin devrolması halinde dahi, kredi
veren konut finansmanı kuruluşunun sorumluluğu devam eder. Krediyi devralan
kuruluş bu madde kapsamında sorumlu olmaz. Ayıplı malın neden olduğu zarardan
dolayı birden fazla kimse sorumlu olduğu takdirde bunlar müteselsilen
sorumludurlar. Satılan malın ayıplı olduğunun bilinmemesi bu sorumluluğu
ortadan kaldırmaz.





7489


 


           
Bu madde ile ayıba karşı sorumlu tutulanlar, ayıba karşı daha uzun bir süre ile
sorumluluk üstlenmemişlerse, ayıplı maldan sorumluluk, ayıp daha sonra ortaya
çıkmış olsa bile malın tüketiciye teslimi tarihinden itibaren iki yıllık
zamanaşımına tabidir. Bu süre konut ve tatil amaçlı taşınmaz mallarda beş
yıldır. Ayıplı malın neden olduğu her türlü zararlardan dolayı yapılacak
talepler ise üç yıllık zamanaşımına tabidir. Bu talepler zarara sebep olan
malın piyasaya sürüldüğü günden başlayarak on yıl sonra ortadan kalkar. Ancak,
satılan malın ayıbı, tüketiciden satıcının ağır kusuru veya hile ile
gizlenmişse zamanaşımı süresinden yararlanılamaz.


           
Ayıplı malın neden olduğu zararlardan sorumluluğa ilişkin hükümler dışında,
ayıplı olduğu bilinerek satın alınan mallar hakkında yukarıdaki hükümler
uygulanmaz.


           
Satışa sunulacak ayıplı mal üzerine ya da ambalajına, imalatçı veya satıcı
tarafından tüketicinin kolaylıkla okuyabileceği şekilde "özürlüdür"
ibaresini içeren bir etiket konulması zorunludur. Yalnızca ayıplı mal satılan
veya bir kat ya da reyon gibi bir bölümü sürekli olarak ayıplı mal satışına,
tüketicinin bilebileceği şekilde tahsis edilmiş yerlerde bu etiketin konulma
zorunluluğu yoktur. Malın ayıplı olduğu hususu, tüketiciye verilen fatura, fiş veya
satış belgesi üzerinde gösterilir.


           
Güvenli olmayan mallar, piyasaya özürlüdür etiketiyle dahi arz edilemez. Bu
ürünlere, 4703 sayılı Ürünlere İlişkin Teknik Mevzuatın Hazırlanması ve
Uygulanmasına Dair Kanun hükümleri uygulanır.


           
Bu hükümler, mal satışına ilişkin her türlü tüketici işleminde de
uygulanır.   


           
Ayıplı Hizmet


           
Madde 4/A- (Ek: 6/3/2003-4822/5 md.)


           
Sağlayıcı tarafından bildirilen reklam ve ilânlarında veya standardında veya
teknik kuralında tespit edilen nitelik veya niteliği etkileyen niceliğine
aykırı olan ya da yararlanma amacı bakımından değerini veya tüketicinin ondan
beklediği faydaları azaltan veya ortadan kaldıran maddi, hukuki veya ekonomik
eksiklikler içeren hizmetler, ayıplı hizmet olarak kabul edilir.


           
Tüketici, hizmetin ifa edildiği tarihten itibaren otuz gün içerisinde bu ayıbı
sağlayıcıya bildirmekle yükümlüdür. Tüketici bu durumda, sözleşmeden dönme,
hizmetin yeniden görülmesi veya ayıp oranında bedel indirimi haklarına
sahiptir. Tüketicinin sözleşmeyi sona erdirmesi, durumun gereği olarak haklı
görülemiyorsa, bedelden indirim ile yetinilir. Tüketici, bu seçimlik
haklarından biri ile birlikte 4 üncü maddede belirtilen şartlar çerçevesinde
tazminat da isteyebilir. Sağlayıcı, tüketicinin seçtiği bu talebi yerine
getirmekle yükümlüdür.


           
Sağlayıcı, bayi, acente ve 10 uncu maddenin beşinci fıkrasına göre kredi veren,
ayıplı hizmetten ve ayıplı hizmetin neden olduğu her türlü zarardan ve
tüketicinin bu maddede yer alan seçimlik haklarından dolayı müteselsilen
sorumludur. Sunulan hizmetin ayıplı olduğunun bilinmemesi bu sorumluluğu
ortadan kaldırmaz.


           
Daha uzun bir süre için garanti verilmemiş ise, ayıp daha sonra ortaya çıkmış
olsa bile ayıplı hizmetten dolayı yapılacak talepler hizmetin ifasından
itibaren iki yıllık zamanaşımına tabidir. Ayıplı hizmetin neden olduğu her
türlü zararlardan dolayı yapılacak talepler ise üç yıllık zamanaşımına tabidir.
Ancak, sunulan hizmetin ayıbı, tüketiciden sağlayıcının ağır kusuru veya hile
ile gizlenmişse zamanaşımı süresinden yararlanılamaz.


           
Ayıplı hizmetin neden olduğu zararlardan sorumluluğa ilişkin hükümler dışında,
ayıplı olduğu bilinerek edinilen hizmetler hakkında yukarıdaki hükümler uygulanmaz.



           
Bu hükümler, hizmet sağlamaya ilişkin her türlü tüketici işleminde de
uygulanır.





7490


 


           
Madde 5- (Değişik: 6/3/2003-4822/6 md.)


           
Üzerinde "numunedir" veya "satılık değildir" ibaresi
bulunmayan bir malın; ticarî bir kuruluşun vitrininde, rafında veya açıkça
görülebilir herhangi bir yerinde teşhir edilmesi halinde satıcı bu malların
satışından kaçınamaz.


           
Hizmet sağlamada da haklı bir sebep olmaksızın kaçınılamaz.


           
Aksine bir teamül, ticarî örf veya adet yoksa, satıcı bir mal veya hizmetin
satışını o mal veya hizmetin kendisi tarafından belirlenen miktar, sayı veya
ebat gibi koşullara ya da başka bir mal veya hizmetin satın alınmasına bağlı
kılamaz.


           
Diğer mal satışı ve hizmet sağlama sözleşmelerinde de bu hüküm uygulanır.


           
Sözleşmedeki Haksız Şartlar


           
Madde 6- (Değişik: 6/3/2003-4822/7 md.)


           
Satıcı veya sağlayıcının tüketiciyle müzakere etmeden, tek taraflı olarak
sözleşmeye koyduğu, tarafların sözleşmeden doğan hak ve yükümlülüklerinde iyi
niyet kuralına aykırı düşecek biçimde tüketici aleyhine  dengesizliğe
neden olan sözleşme koşulları haksız şarttır.


           
Taraflardan birini tüketicinin oluşturduğu her türlü sözleşmede yer alan haksız
şartlar tüketici için bağlayıcı değildir.


           
Eğer bir sözleşme şartı önceden hazırlanmışsa ve özellikle standart sözleşmede
yer alması nedeniyle tüketici içeriğine etki edememişse, o sözleşme şartının
tüketiciyle müzakere edilmediği kabul edilir.


           
Sözleşmenin bütün olarak değerlendirilmesinden,  standart sözleşme olduğu
sonucuna varılırsa, bu sözleşmedeki bir şartın belirli unsurlarının veya
münferit bir hükmünün müzakere edilmiş olması, sözleşmenin kalan kısmına bu
maddenin uygulanmasını engellemez.


           
Bir satıcı veya sağlayıcı, bir standart şartın münferiden tartışıldığını ileri
sürüyorsa, bunu ispat yükü ona aittir.


           
6/A, 6/B, 6/C, 7, 9, 9/A, 10, 10/A ve 11/A maddelerinde yazılı olarak
düzenlenmesi öngörülen tüketici sözleşmeleri en az oniki punto ve koyu siyah
harflerle düzenlenir ve  sözleşmede bulunması gereken şartlardan bir veya
birkaçının bulunmaması durumunda eksiklik sözleşmenin geçerliliğini etkilemez.
Bu eksiklik satıcı veya sağlayıcı tarafından derhal giderilir.


           
Bakanlık standart sözleşmelerde yer alan haksız şartların tespit edilmesine ve
bunların sözleşme metninden çıkartılmasının sağlanmasına ilişkin usul ve
esasları belirler.


           
Taksitle Satış


           
Madde 6/A- (Ek: 6/3/2003-4822/8 md.)


           
Taksitle satış, satım bedelinin en az iki taksitle ödendiği ve malın veya
hizmetin sözleşmenin düzenlendiği anda teslim veya ifa edildiği satım türüdür.


           
Taksitle satış sözleşmesinin yazılı şekilde yapılması zorunludur. Sözleşmede bulunması
gereken asgari koşullar aşağıda gösterilmiştir:   


           
a) Tüketicinin ve satıcı veya sağlayıcının isim, unvan, açık adresleri ve varsa
erişim bilgileri, 


           
b) Malın veya hizmetin Türk Lirası olarak vergiler dahil peşin satış fiyatı,


           
c) Vadeye göre faiz ile birlikte ödenecek Türk Lirası olarak toplam satış
fiyatı,


           
d) Faiz miktarı, faizin hesaplandığı yıllık oran ve sözleşmede belirlenen faiz
oranının yüzde otuz fazlasını geçmemek üzere gecikme faizi oranı,


           
e) Peşinat tutarı,


           
f) Ödeme planı,





7490-1


 


           
g) Borçlunun temerrüde düşmesinin hukuki sonuçları.


           
Satıcı veya sağlayıcı, bu bilgilerin sözleşmede yer almasını sağlamak ve
taraflar arasında akdedilen sözleşmenin bir nüshasını tüketiciye vermekle
yükümlüdür. Sözleşmeden ayrı olarak kıymetli evrak niteliğinde senet
düzenlenecekse, bu senet, her bir taksit ödemesi için ayrı ayrı olacak şekilde
ve sadece nama yazılı olarak düzenlenir. Aksi takdirde, kambiyo senedi geçersizdir.


           
Taksitle satışlarda; tüketici, borçlandığı toplam miktarı önceden ödeme hakkına
sahiptir. Tüketici aynı zamanda, bir taksit miktarından az olmamak şartıyla bir
veya birden fazla taksit ödemesinde bulunabilir. Her iki durumda da satıcı,
ödenen miktara göre gerekli faiz indirimini yapmakla yükümlüdür.


           
Satıcı veya sağlayıcı, taksitlerden birinin veya birkaçının ödenmemesi halinde
kalan borcun tümünün ifasını talep etme hakkını saklı tutmuşsa, bu hak; ancak
satıcının veya sağlayıcının bütün edimlerini ifa etmiş olması durumunda ve
tüketicinin birbirini izleyen en az iki taksidi ödemede temerrüde düşmesi ve
ödenmeyen taksit toplamının satış bedelinin en az onda biri olması halinde
kullanılabilir. Ancak satıcının veya sağlayıcının bu hakkını kullanabilmesi
için en az bir hafta süre vererek muacceliyet uyarısında bulunması gerekir.


           
Sözleşme şartları tüketici aleyhine hiçbir şekilde değiştirilemez.


           
Devre Tatil


           
Madde 6/B - (Ek: 6/3/2003-4822/9 md.)


           
Devre tatil sözleşmeleri, en az üç yıl süre için yapılan ve bu süre zarfında
yıl içinde, belirli veya belirlenebilecek ve bir haftadan az olmayacak bir
dönem için bir veya daha fazla sayıdaki taşınmazın kullanım hakkının devri ya
da devri taahhüdünü içeren ve bir nüshasının tüketiciye verilmesi zorunlu,
yazılı sözleşme ya da sözleşmeler grubudur.


           
Devre tatil sözleşmelerine ilişkin usul ve esasları Bakanlık
belirler.  


           
Paket Tur


           
Madde 6/C- (Ek: 6/3/2003-4822/10 md.)


           
Paket tur sözleşmeleri; ulaştırma, konaklama ve bunlara yardımcı sayılmayan
diğer turistik hizmetlerin en az ikisinin birlikte, her şeyin dahil olduğu
fiyatla satılan veya satış taahhüdü yapılan ve hizmeti yirmidört saatten uzun
bir süreyi kapsayan veya gecelik konaklamayı içeren ve bir nüshasının
tüketiciye verilmesi zorunlu, önceden düzenlenmiş yazılı sözleşmelerdir.


            
Paket tur sözleşmelerine ilişkin usul ve esasları Bakanlık belirler.


            
Kampanyalı Satışlar


           
Madde 7- (Değişik: 6/3/2003-4822/11 md.)


           
Kampanyalı satış, gazete, radyo, televizyon ilânı ve benzeri yollarla
tüketiciye duyurularak düzenlenen kampanyalara iştirakçi kabul edilmesi ve
malın veya hizmetin daha sonra teslim veya ifa edilmesi suretiyle yapılan
satımdır.


           
Kampanyalı satışlar Bakanlığın izni ile yapılır. Bakanlık hangi tür satışların
izne tabi olacağını, ön ödeme, taksit miktarı, teslim süresi, üretici firma
garantisi, yatırılacak teminat ile kampanyalı satışlarda uyulması gereken usul
ve esasları tespit eder.


           (Değişik üçüncü fıkra: 21/2/2007-5582/23 md.) İlan ve taahhüt edilen mal veya hizmetin teslimatının
veya ifasının hiç ya da gereği gibi yapılmaması durumunda, satıcı, sağlayıcı,
bayi, acente, imalatçı-üretici, ithalatçı ve 10 uncu maddenin beşinci fıkrasına
göre kredi veren müteselsilen sorumludur. İlan ve taahhüt edilen konutun
teslimatının hiç, gereği gibi ya da zamanında yapılmaması durumunda, 10/B
maddesinin dokuzuncu fıkrasına göre kredi veren konut finansmanı kuruluşu,
satıcı, sağlayıcı, bayi, acente, imalatçı-üretici, ithalatçı ile birlikte,
kullandırdığı kredi miktarı kadar müteselsilen sorumludur. Konut finansmanı
kuruluşları tarafından 10/B maddesinin dokuzuncu fıkrasına göre verilen
kredilerin devrolması halinde dahi, kredi veren konut finansmanı kuruluşunun
sorumluluğu devam eder. Krediyi devralan kuruluş bu madde kapsamında sorumlu
olmaz.





7490-2


 


           
Tüketici kampanyadan ayrılmaya karar verdikten sonra kampanyayı düzenleyen,
mal veya hizmetin tüketiciye teslim tarihini geçmemek şartıyla tüketicinin o
ana kadar ödediği tüm bedeli ödemekle yükümlüdür.


           
Kampanyayı düzenleyen, kampanyalı satışlarda düzenlenecek yazılı sözleşmede,
6/A maddesinin ikinci fıkrasında belirtilen bilgilere ek olarak "kampanya
bitiş tarihi" ve "mal veya hizmetin teslim veya yerine getirilme
tarih  ve şekli"ne ilişkin bilgileri de içeren sözleşmenin bir
nüshasını tüketiciye vermek zorundadır.


           
Sözleşmede aksi kararlaştırılmadıkça, ön ödeme tutarı, mal veya hizmetin satış
bedelinin yüzde kırkından fazla olamaz.


           
Kampanyalı satışlarda malın teslim ya da hizmetin ifa süresi on iki ayı aşamaz.
Konut ve tatil amaçlı taşınmaz mallar için bu süre otuz aydır.


           
Tüketicinin ödemeye ilişkin tüm edimlerini yerine getirmesi durumunda, malın
teslimi ya da hizmetin ifası, ödemenin bitimini takiben en geç bir ay içinde
yapılmak zorundadır.


            
Kampanyalı taksitle satışlarda 6/A maddesi hükümleri de uygulanır.


            
Kapıdan Satışlar


           
Madde 8- (Değişik: 6/3/2003-4822/12 md.)


           
Kapıdan satış; işyeri, fuar, panayır gibi satış mekanları dışında yapılan
satımlardır.


           
Bakanlık, kapıdan satış yapacaklarda aranılacak nitelikleri, bu Kanuna tabi
olan ve olmayan kapıdan satışları ve kapıdan satışlara ilişkin uygulama usul ve
esaslarını belirler.


           
Bu tür satışlarda; tüketici, teslim aldığı tarihten itibaren yedi gün içinde
malı kabul etmekte veya hiçbir gerekçe göstermeden ve hiçbir yükümlülük altına
girmeden reddetmekte serbesttir. Hizmetlerin satımında ise bu süre, sözleşmenin
imzalandığı tarihten itibaren başlar. Bu süre dolmadan satıcı veya sağlayıcı,
kapıdan satış işlemine konu mal veya hizmet karşılığında tüketiciden herhangi
bir isim altında ödeme yapmasını veya borç altına sokan herhangi bir belge
vermesini isteyemez. Satıcı, cayma bildirimi kendisine ulaştığı andan itibaren
yirmi gün içerisinde malı geri almakla yükümlüdür.


           
Tüketici, malın mutat kullanımı sebebiyle meydana gelen değişiklik ve
bozulmalarından sorumlu değildir.


            
Taksitle yapılan kapıdan satışlarda  6/A maddesi, kampanyalı kapıdan
satışlarda 7 nci madde hükümleri ayrıca uygulanır.


           
Kapıdan Satışlarda Satıcının ve Sağlayıcının Yükümlülüğü


           
Madde 9- (Değişik: 6/3/2003-4822/13 md.)


           
Kapıdan satış sözleşmelerinde, sözleşmede bulunması gereken diğer unsurlara
ilave olarak mal veya hizmetin nitelik ve niceliğine ilişkin açıklayıcı
bilgiler, cayma  bildiriminin yapılacağı açık adres ve en az on altı punto
ve koyu siyah  harflerle yazılmış aşağıdaki ibare yer almak zorundadır:


           
Tüketicinin hiçbir hukuki ve cezai sorumluluk üstlenmeksizin ve hiçbir gerekçe
göstermeksizin teslim aldığı veya sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren
yedi gün içerisinde malı veya hizmeti reddederek  sözleşmeden cayma
hakkının var olduğunu ve cayma bildiriminin satıcı/sağlayıcıya ulaşması
tarihinden itibaren malı geri almayı taahhüt ederiz.


           
Tüketici, sahip olduğu haklarının da yazılı bulunduğu sözleşmeyi imzalar ve
kendi el yazısı ile tarihini yazar. Satıcı veya sağlayıcı, bu bilgilerin
sözleşmede yer almasını sağlamak ve taraflar arasında akdedilen sözleşmenin bir
nüshasını tüketiciye vermekle yükümlüdür.





7491


 


           
Bu madde hükümlerine göre düzenlenmiş bir sözleşmenin ve malın tüketiciye
teslim edildiğini ispat satıcıya veya sağlayıcıya aittir. Aksi takdirde,
tüketici cayma hakkını kullanmak için yedi günlük süre ile bağlı
değildir. 


           
Mesafeli Sözleşmeler


           
Madde 9/A- (Ek: 6/3/2003-4822/14 md.)


           
Mesafeli sözleşmeler; yazılı, görsel, telefon ve elektronik ortamda veya diğer
iletişim araçları kullanılarak ve tüketicilerle karşı karşıya gelinmeksizin
yapılan ve malın veya hizmetin tüketiciye anında veya sonradan teslimi veya
ifası kararlaştırılan sözleşmelerdir.


           
Mesafeli satış sözleşmesinin akdinden önce, ayrıntıları Bakanlıkça çıkarılacak
tebliğle belirlenecek bilgilerin tüketiciye verilmesi zorunludur. Tüketici, bu
bilgileri edindiğini yazılı olarak teyit etmedikçe sözleşme akdedilemez.
Elektronik ortamda yapılan sözleşmelerde teyid işlemi, yine elektronik ortamda
yapılır.


           
Satıcı ve sağlayıcı, tüketicinin siparişi kendisine ulaştığı andan itibaren otuz
gün içerisinde edimini yerine getirir. Bu süre, tüketiciye daha önceden yazılı
olarak bildirilmek koşuluyla en fazla on gün uzatılabilir.


           
Satıcı veya sağlayıcı elektronik ortamda tüketiciye teslim edilen gayri maddî
malların veya sunulan hizmetlerin teslimatının ayıpsız olarak yapıldığını
ispatla yükümlüdür.


           
Cayma hakkı süresince sözleşmeye konu olan mal veya hizmet karşılığında
tüketiciden herhangi bir isim altında ödeme yapmasının veya borç altına sokan
herhangi bir belge vermesinin istenemeyeceğine ilişkin hükümler dışında kapıdan
satışlara ilişkin hükümler mesafeli sözleşmelere de uygulanır.


           
Satıcı veya sağlayıcı cayma bildiriminin kendisine ulaştığı tarihten itibaren
on gün içinde almış olduğu bedeli, kıymetli evrakı ve tüketiciyi bu hukukî
işlemden dolayı borç altına sokan her türlü belgeyi iade etmek ve yirmi gün
içerisinde de malı geri almakla yükümlüdür.


           
Tüketici Kredisi


           
Madde 10- (Değişik: 6/3/2003-4822/15 md.)


           
Tüketici kredisi, tüketicilerin bir mal veya hizmet edinmek amacıyla kredi
verenden nakit olarak aldıkları kredidir. Tüketici kredisi sözleşmesinin yazılı
olarak yapılması ve bu sözleşmenin bir nüshasının tüketiciye verilmesi
zorunludur. Taraflar arasında akdedilen sözleşmede öngörülen kredi şartları,
sözleşme süresi içerisinde tüketici aleyhine değiştirilemez.


           
Sözleşmede;


           
a) Tüketici kredisi tutarı,


           
b) Faiz ve diğer unsurlarla birlikte toplam borç tutarı,


           
c) Faizin hesaplandığı yıllık oran,


           
d) Ödeme tarihleri, anapara, faiz, fon ve diğer masrafların ayrı ayrı
belirtildiği ödeme planı,  


           
e) İstenecek teminatlar,  


           
f) Akdi faiz oranının yüzde otuz fazlasını geçmemek üzere gecikme faizi oranı,


           
g) Borçlunun temerrüde düşmesinin hukuki sonuçları,


           
h) Kredinin vadesinden önce kapatılmasına ilişkin şartlar,


           
ı) Kredinin yabancı para birimi cinsinden kullandırılması durumunda, geri
ödemeye ilişkin taksitlerin ve toplam kredi tutarının hesaplanmasında, hangi
tarihteki kurun dikkate alınacağına ilişkin şartlar,


           
Yer alır.





7492


 


           
Kredi veren, taksitlerden birinin veya birkaçının ödenmemesi halinde kalan
borcun tümünün ifasını talep etme hakkını saklı tutmuşsa, bu hak; ancak kredi
verenin bütün edimlerini ifa etmiş olması durumunda ve tüketicinin birbirini
izleyen en az iki taksidi ödemede temerrüde düşmesi halinde kullanılabilir.
Ancak kredi verenin bu hakkını kullanabilmesi için en az bir hafta süre vererek
muacceliyet uyarısında bulunması gerekir. Tüketici kredisinin teminatı olarak
şahsi teminat verildiği hallerde, kredi veren, asıl borçluya başvurmadan,
kefilden borcun ifasını isteyemez.


           
Tüketici, kredi verene borçlandığı toplam miktarı önceden ödeyebileceği gibi
aynı zamanda vadesi gelmemiş bir ya da birden çok taksit ödemesinde de
bulunabilir. Her iki durumda da kredi veren, ödenen miktara göre gerekli faiz
ve komisyon indirimini yapmakla yükümlüdür. Bakanlık ödenen miktara göre
gerekli faiz ve komisyon indiriminin ne oranda yapılacağının usul ve esaslarını
belirler.


           
Kredi verenin, tüketici kredisini, belirli marka bir mal veya hizmet satın
alınması ya da belirli bir satıcı veya sağlayıcı ile yapılacak satış sözleşmesi
şartı ile vermesi durumunda satılan malın veya hizmetin hiç ya da zamanında
teslim veya ifa edilmemesi halinde kredi veren tüketiciye karşı satıcı veya
sağlayıcı ile birlikte müteselsilen sorumlu olur.


            
Kredi verenin ödemeleri bir kıymetli evraka bağlaması ya da krediyi kıymetli
evrak kabul etmek suretiyle teminat altına alması yasaktır. Bu yasağa rağmen
tüketiciden bir kıymetli evrak alınacak olursa, tüketici bu kıymetli evrakı
kredi verenden geri istemek hakkına sahiptir. Ayrıca, kredi veren kıymetli
evrakın ciro edilmesi sebebiyle tüketicinin uğradığı zararı tazmin etmekle
yükümlüdür.


           
Kredi Kartları


           
Madde 10/A- (Ek: 6/3/2003-4822/16 md.)


           
Kredi kartı ile mal veya hizmet alımı sonucu nakdi krediye dönüşen veya kredi
kartı ile nakit çekim suretiyle kullanılan krediler de 10 uncu madde
hükümlerine tabidir. Ancak, bu tür krediler hakkında 10 uncu maddenin ikinci
fıkrasının (a), (b), (h) ve (ı) bentleri ile dördüncü fıkra hükmü uygulanmaz.


           
Kredi veren tarafından tüketiciye gönderilen dönemsel hesap özetleri, 10 uncu
maddenin ikinci fıkrasının (d) bendinde öngörülen ödeme planı hükmündedir.
Dönemsel hesap özetinde yer alan asgari ödeme tutarının vadesinde ödenmemesi
halinde; tüketici, 10 uncu maddenin  (f) bendinde yer alan gecikme faizi
dışında herhangi bir isim altında yükümlülük altına sokulamaz.


           
Kredi veren faiz artırımını otuz gün önceden tüketiciye bildirmek zorundadır.
Kredi veren tarafından artırılan faiz oranı geriye dönük olarak uygulanamaz.
Tüketici bildirim tarihinden itibaren  en geç altmış gün içinde tüm borcu
ödeyip kredi kullanmaya son verdiği takdirde faiz artışından etkilenmez.


           
 Mal veya hizmetin kredi kartı ile satın alındığı durumlarda, satıcı veya
sağlayıcı, tüketiciden komisyon veya benzeri bir isim altında ilave ödemede
bulunmasını isteyemez.


             Konut
Finansman Sözleşmeleri


      Madde
10/B – (Ek: 21/2/2007-5582/24 md.)


     Konut
finansmanı kuruluşları tüketicilere sözleşme öncesinde kredi veya finansal
kiralama işlemleri ile ilgili genel bilgiler vermek ve tüketiciye teklif
ettikleri kredi veya finansal kiralama sözleşmesinin koşullarını içeren
Sözleşme Öncesi Bilgi Formu vermek zorundadır. Tüketici teklifi kabul edip
etmemekte serbesttir.


     Konut finansmanı
kuruluşları tarafından verilecek genel bilgilerin kapsamı ve Sözleşme Öncesi
Bilgi Formunun standartları ilgili birliklerin görüşü alınmak suretiyle
Bakanlık tarafından belirlenir. Sözleşme Öncesi Bilgi Formunun tüketiciye
verilmesini takip eden bir iş günü geçmeden imzalanan sözleşme geçersizdir.





7492-1


 


Konut finansmanı sözleşmelerinin yazılı
olarak yapılması ve bu sözleşmenin bir nüshasının tüketiciye verilmesi
zorunludur. Taraflar arasında akdedilen sözleşmede öngörülen şartlar, sözleşme
süresi içerisinde tüketici aleyhine değiştirilemez.


Borçlunun temerrüde düşmesi halinde konut
finansmanı kuruluşu borçluya temerrüt tarihinden itibaren beş iş günü
içerisinde iadeli taahhütlü posta yoluyla bildirimde bulunmakla yükümlüdür.


Konut finansmanı kuruluşu, geri
ödemelerin yapılmaması halinde kalan borcun tümünün ifasını talep etme hakkını
saklı tutmuşsa, bu hak ancak tüketicinin birbirini izleyen en az iki ödemede
temerrüde düşmesi halinde kullanılabilir. Konut finansmanı kuruluşunun bu hakkını
kullanabilmesi için en az bir ay süre vererek muacceliyet uyarısında bulunması
gerekir.


Finansal kiralama işlemlerinde,
tüketicinin muacceliyet uyarısında verilen sürenin sona ermesini takiben, konut
finansmanı kuruluşu kalan borcun tamamını ifa etme hakkını kullanmak üzere
finansal kiralama sözleşmesini feshettiği takdirde, konutu derhal satışa
çıkarmakla yükümlüdür. Konut finansmanı kuruluşu satış öncesinde konut için
2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanununun 22 nci maddesinin birinci fıkrasının (r)
bendi uyarınca yetki verilmiş kişi veya kurumlara kıymet takdiri yaptırtır.
Takdir edilen kıymet, satıştan en az on iş günü önce tüketiciye bildirilir.
Konut finansmanı kuruluşu takdir edilen kıymeti dikkate alarak basiretli bir
tacir gibi davranmak suretiyle konutun satışını gerçekleştirir. Tüketici, konut
finansmanı kuruluşunun zararının konutun satışından elde edilen bedeli aşan
kısmından sorumludur. Konutun satışından elde edilen bedelin kalan borcu aşması
halinde aşan kısım tüketiciye ödenir. Konut finansmanına yönelik finansal
kiralama işlemlerinde 3226 sayılı Finansal Kiralama Kanununun 7, 25 ve 31 inci
maddeleri uygulanmaz.


Konutun satışının gerçekleştirilmesi ve
elde edilen bedelin kalan borcu aşan kısmının tüketiciye ödenmesini takiben
tüketici veya zilyedliğin devredilmiş olması halinde zilyedliği elinde
bulunduran üçüncü şahıslar konutu tahliye etme yükümlülüğü altındadır. Konutun
tahliye edilmemesi halinde konut sahibi 2004 sayılı İcra ve İflâs Kanununun 26
ncı ve 27 nci maddeleri uyarınca tüketici veya zilyedliğin devredilmiş olması
halinde zilyedliği elinde bulunduran üçüncü şahıslar aleyhine icra yoluna
başvurabilir.


Kullanılan finansmanın teminatı olarak
şahsi teminat verildiği hallerde, konut finansmanı kuruluşu asıl borçluya ve
diğer teminatlara başvurmadan, kefilden borcun ifasını isteyemez.


2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanununun
38/A maddesinin birinci fıkrasında tanımlı konut finansmanından kaynaklanan
işlemlerde kredi veren konut finansmanı kuruluşu, krediyi belirli bir konutun
satın alınması ya da belirli bir satıcı ile yapılacak satış sözleşmesi şartı
ile vermesi durumunda, konutun hiç ya da zamanında teslim edilmemesi halinde
kredi veren satıcı ile birlikte, tüketiciye karşı, kullandırılan kredi miktarı
kadar müteselsilen sorumlu olur. Konut finansmanı kuruluşları tarafından
verilen kredilerin ipotek finansmanı kuruluşlarına, konut finansmanı fonlarına
veya ipotek teminatlı menkul kıymet teminat havuzlarına devrolması halinde
dahi, kredi veren konut finansmanı kuruluşunun sorumluluğu devam eder. Krediyi
devralan kuruluş bu madde kapsamında sorumlu olmaz.





7492-2


 


Konut finansmanı kuruluşunun ödemeleri
bir kıymetli evraka bağlaması ya da kıymetli evrak kabul etmek suretiyle
teminat altına alması yasaktır. Bu yasağa rağmen tüketiciden bir kıymetli evrak
alınacak olursa, tüketici bu kıymetli evrakı konut finansmanı kuruluşundan geri
isteme hakkına sahiptir. Ayrıca, konut finansmanı kuruluşu kıymetli evrakın
başkasına devri sebebiyle tüketicinin uğradığı zararı tazmin etmekle
yükümlüdür.


Kredilerde geri ödeme tutarlarının,
finansal kiralama işlemlerinde ise kira bedellerinin anaparayı aşan kısmı bu
madde kapsamında faiz olarak kabul edilir.


Sözleşmede belirtilmek suretiyle konut
finansmanına yönelik kredilerde ve finansal kiralama işlemlerinde faiz oranı
sabit, değişken veya aynı kredi için her iki yöntem esas alınmak suretiyle
belirlenebilir. Oranın sabit olarak belirlenmesi halinde sözleşmede başlangıçta
belirlenen oran her iki tarafın ortak rızası dışında değiştirilemez. Oranın
değişken olarak belirlenmesi halinde ise, başlangıçta sözleşmede belirlenen
oran, dönemsel geri ödeme tutarı yine başlangıçta sözleşmede belirlenecek olan
azami dönemsel geri ödeme tutarını aşmamak koşuluyla ve yine sözleşmede
belirlenecek yurt içinde veya yurt dışında genel kabul görmüş ve yaygın olarak
kullanılan bir endeks baz alınarak değiştirilebilir. Oranların değişken olarak
belirlenmesi halinde bu yöntemin muhtemel etkileri konusunda tüketicilerin
bilgilendirilmesi şarttır. Bu amaçlarla kullanılabilecek referans faizler ve
endeksler Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, tüketicilerin bilgilendirilme
yöntemlerine ilişkin usûl ve esaslar ise Bakanlık tarafından belirlenir.


Tüketici, konut finansmanı kuruluşuna
borçlandığı toplam miktarı önceden ödeyebileceği gibi aynı zamanda bir ya da
birden çok ödemeyi vadesinden önce yapabilir. Her iki durumda da konut
finansmanı kuruluşu, vadesinden önce ödenen taksitler için gerekli faiz
indirimini yapmakla yükümlüdür. Ödenen miktara göre gerekli faiz indiriminin ve
kredinin tüketiciye yıllık maliyet oranının hesaplanmasında Bakanlık tarafından
çıkartılan ilgili yönetmelik hükümleri uygulanır.


Faiz oranının sabit olarak belirlenmesi
halinde, sözleşmede yer verilmek suretiyle, bir ya da birden fazla ödemenin
vadesinden önce yapılması durumunda konut finansmanı kuruluşu tarafından
tüketiciden erken ödeme ücreti talep edilebilir. Erken ödeme ücreti gerekli
faiz indirimi yapılarak hesaplanan ve tüketici tarafından konut finansmanı
kuruluşuna erken ödenen tutarın yüzde ikisini geçemez. Oranların değişken
olarak belirlenmesi halinde tüketiciden erken ödeme ücreti talep edilemez.


Konut finansmanı sözleşmelerinde asgari
olarak aşağıdaki unsurlara yer verilmesi zorunludur:


a) Konut kredisi sözleşmeleri için kredi
tutarı, finansal kiralama sözleşmeleri için toplam kira bedeli,


b) Kredi sözleşmeleri için üzerine ipotek
tesis edilen konuta, finansal kiralama sözleşmeleri için finansal kiralamaya
konu olan konuta ilişkin bilgiler,


c) Yıllık faiz oranı ve yıllık maliyet
oranı (değişken faizli sözleşmelerde yıllık faiz oranı ve yıllık maliyet oranı
başlangıç ve azami faiz oranı için ayrı ayrı hesaplanır),


d) Toplam borç tutarının anapara, faiz ve
diğer giderler itibarıyla dağılımı (değişken faizli sözleşmelerde başlangıç
faiz oranı veya kira bedeli ve azami faiz oranı veya kira bedeli esas alınarak
hesaplanacak toplam borç tutarları),


e) Değişken faizli sözleşmelerde baz
alınan endeks ve faiz oranındaki veya kira bedellerindeki değişmenin hesaplanma
yöntemi,





7492-3


 


f) İlk yıl için dönemsel olarak, kalan
yıllar için yıllık olarak hazırlanan, ödenen anapara, ödenen faiz, diğer
giderler, kalan anapara, ilgili dönemler için geri ödeme veya kira bedellerinin
yer aldığı ödeme planı (Değişken faizli sözleşmelerde, başlangıç ve azami faiz
oranları kullanılarak iki ayrı ödeme planı oluşturulur.),


g) Geri ödeme veya kira ödeme sayısı,
ödeme tarihleri, belirlenen ödeme tarihinin resmi tatile gelmesi durumunda
ödemelerin ne zaman yapılacağı, ilk ve son ödeme tarihleri,


h) İstenecek teminatlar,


i) Ödemelerde temerrüde düşülmesi
halinde, kredi sözleşmeleri için akdi faiz oranının (değişken faizli
sözleşmelerde cari faiz oranının) yüzde otuz fazlasını geçmemek üzere gecikme
faizi oranı, finansal kiralama sözleşmeleri için uygulanacak gecikme faiz
oranı,


j) Borçlunun temerrüde düşmesinin hukuki
sonuçları,


k) Kredi geri ödemelerinin veya kira
ödemelerinin vadesinden önce yapılmasına ilişkin şartlar ve sabit faizli
sözleşmelerde erken ödeme ücreti öngörülmekte ise hesaplanmasına ilişkin
esaslar,


l) Kredinin veya kira bedellerinin
yabancı para birimi cinsinden belirlenmesi durumunda, kira ve geri ödeme
tutarları ile toplam borç tutarının hesaplanmasında, hangi tarihteki kurun
dikkate alınacağına ilişkin şartlar,


m) Sözleşmeye konu olan konutta kıymet
takdiri yapılmasını gerektirebilecek haller ve kıymet takdirinin kimler
tarafından yapılabileceği,


n) Varsa sözleşmeye konu olan konuta
ilişkin sigorta bilgileri.


Tüketiciye gönderilecek dönemsel ödeme
dekontlarında ödemelerin onbeşinci fıkranın (d) bendinde yer aldığı şekliyle
dağılımına ve kalan borç miktarına yer verilir.


Bu maddenin uygulanmasında, konut yapı
kooperatiflerinin gerçek kişi ortakları tüketici kabul edilir.


Madde 11- (Değişik: 6/3/2003-4822/17
md.)


Süreli yayın kuruluşlarınca düzenlenen ve her ne amaç
ve şekilde olursa olsun, bilet, kupon, iştirak numarası, oyun, çekiliş ve
benzeri yollarla süreli yayın dışında ikinci bir ürün ve/veya hizmetin verilmesinin
taahhüt edildiği durumlarda; kitap, dergi, ansiklopedi, afiş, bayrak, poster,
sözlü veya görüntülü manyetik bant veya optik disk gibi süreli yayıncılık
amaçlarına aykırı olmayan kültürel ürünler dışında hiçbir mal ya da hizmetin
taahhüdü ve dağıtımı yapılamaz.  Bu  amaçla  kampanya 
düzenlenmesi  halinde,  kampanya   süresi  
altmış   günü   geçemez.


 





7493


 


Kampanya
konusu mal veya hizmet bedelinin bir bölümünün tüketici tarafından karşılanması
istenemez.


           
Süreli yayın kuruluşu, kampanyaya ait reklam ve ilânlarında, kampanya konusu
mal veya hizmetin Türkiye genelinde  teslim ve ifa tarihlerine ilişkin
programını  ilân etmek ve kampanya konusu mal veya hizmetin teslim ve
ifasını, kampanyanın bitiminden itibaren otuz gün içinde  yerine getirmek
zorundadır.


           
Kampanya süresince, süreli yayının satış fiyatı, ikinci ürün olarak verilmesi
taahhüt edilen mal veya hizmetin yol açtığı maliyet artışı nedeniyle
artırılamaz. Kampanya konusu mal veya hizmet taahhüdü ve dağıtımı bölünerek yapılamayacağı
gibi, bu mal veya hizmetin ayrılmaz ya da tamamlayıcı parçaları da ayrı bir
kampanya konusu haline getirilemez. Bu Kanunun uygulamasında, ikinci ürün
olarak verilmesi taahhüt edilen her bir mal veya hizmete ilişkin işlemler
bağımsız bir kampanya olarak kabul edilir.  


           
Süreli yayın kuruluşları tarafından düzenlenmeyen, ancak süreli yayınla
doğrudan veya dolaylı irtibatlandırılan kampanyalar da bu hükümlere tabidir.


           
Abonelik Sözleşmeleri


           
Madde 11/A- (Ek: 6/3/2003-4822/18 md.)


           
Her türlü abonelik sözleşmelerine taraf olan tüketiciler, isteklerini satıcıya
yazılı olarak bildirmek kaydıyla aboneliklerine tek taraflı son verebilirler.


           
Satıcı tüketicinin aboneliğe son verme isteğini, yazılı bildirimin kendisine
ulaştığı tarihten itibaren en geç yedi gün içinde yerine getirmekle yükümlüdür.


           
Süreli yayın aboneliğine son verme isteği ise; yazılı bildirimin satıcıya
ulaştığı tarihten itibaren günlük yayınlarda onbeş gün, haftalık yayınlarda bir
ay, aylık yayınlarda üç ay sonra yürürlüğe girer. Daha uzun süreli yayınlarda
ise, bildirimden sonraki ilk yayını müteakiben yürürlüğe konulur.


           
Satıcı, abone ücretinin geri kalan kısmını hiçbir kesinti yapmaksızın onbeş gün
içinde iade etmekle yükümlüdür.


           
Fiyat Etiketi


           
Madde 12- (Değişik: 6/3/2003-4822/19 md.)


           
 Perakende satışa arz edilen malların veya ambalajlarının yahut kaplarının
üzerine kolaylıkla görülebilir, okunabilir şekilde o malla ilgili tüm vergiler
dahil fiyat, üretim yeri ve ayırıcı özelliklerini içeren etiket konulması,
etiket konulması mümkün olmayan hallerde aynı bilgileri kapsayan listelerin
görülebilecek şekilde uygun yerlere asılması zorunludur.


           
Hizmetlerin tarife ve fiyatlarını gösteren listeler de birinci fıkraya göre
düzenlenerek asılır.


           
Etiket, fiyat ve tarife listelerinde belirtilen fiyat ile kasa fiyatı arasında
fark olması durumunda tüketici lehine olan fiyat üzerinden satış yapılır.


           
Fiyatı; Bakanlar Kurulu, kamu kurum ve kuruluşları veya kamu kurumu niteliğinde
meslek kuruluşları tarafından belirlenen mal veya hizmetlerin, belirlenen bu
fiyatın üzerinde bir fiyatla satışa sunulması yasaktır.


            
Bakanlık, etiket ve tarife listelerinin şeklini, içeriğini, usul ve esaslarını
bir yönetmelikle düzenler. Bakanlık ve belediyeler, bu madde hükümlerinin
uygulanması ve izlenmesine ilişkin işleri yürütmekle ayrı ayrı görevlidirler.





7494


 


            
Garanti Belgesi


           
Madde 13- (Değişik: 6/3/2003-4822/20 md.)


           
 İmalatçı veya ithalatçılar ithal ettikleri veya ürettikleri sanayi
malları için Bakanlıkça onaylı garanti belgesi düzenlemek zorundadır. Mala
ilişkin faturanın tarih ve sayısını içeren garanti belgesinin tekemmül
ettirilerek tüketiciye verilmesi sorumluluğu satıcı, bayi veya acenteye aittir.
Garanti süresi malın teslim tarihinden itibaren başlar ve asgari iki yıldır.
Ancak, özelliği nedeniyle bazı malların garanti şartları, Bakanlıkça başka bir
ölçü birimi ile belirlenebilir.


           
Satıcı; garanti belgesi kapsamındaki malların, garanti süresi içerisinde
arızalanması halinde malı işçilik masrafı, değiştirilen parça bedeli ya da
başka herhangi bir ad altında hiçbir ücret talep etmeksizin tamir ile
yükümlüdür.


           
Tüketici onarım hakkını kullanmışsa, garanti süresi içerisinde sık arızalanması
nedeniyle maldan yararlanamamanın süreklilik arz etmesi veya tamiri için
gereken azami sürenin aşılması veya tamirinin mümkün bulunmadığının anlaşılması
hallerinde, 4 üncü  maddede yer alan diğer seçimlik haklarını
kullanabilir. Satıcı bu talebi reddedemez. Tüketicinin bu talebinin yerine
getirilmemesi durumunda satıcı, bayi, acente, imalatçı-üretici ve ithalatçı
müteselsilen sorumludur.


           
Tüketicinin malı kullanım kılavuzunda yer alan hususlara aykırı kullanmasından
kaynaklanan arızalar, iki ve üçüncü fıkra hükümleri kapsamı dışındadır.


           
Bakanlık, hangi sanayi mallarının garanti belgesi ile satılmak zorunda
bulunduğunu ve bu malların arızalarının tamiri için gereken azami süreleri Türk
Standartları Enstitüsünün görüşünü alarak tespit ve ilânla görevlidir.


            
Tanıtma ve Kullanma Kılavuzu


           
Madde 14- (Değişik: 6/3/2003-4822/21 md.)


           
Yurt içinde üretilen veya ithal edilen sanayi mallarının tanıtım, kullanım,
bakım ve basit onarımına ilişkin Türkçe kılavuzla ve gerektiğinde uluslararası
sembol ve işaretleri kapsayan etiketle satılması zorunludur.


            
Bakanlık, sanayi mallarından hangilerinin tanıtma ve kullanım kılavuzu ve
etiket ile satılmak zorunda bulunduğunu ve bunlarda bulunması gereken asgari
unsurları Türk Standartları Enstitüsünün görüşünü alarak tespit ve ilânla
görevlidir.


           
Satış Sonrası Hizmetler


           
Madde 15- (Değişik: 6/3/2003-4822/22 md.)


           
İmalatçı veya ithalatçılar, sattıkları, ürettikleri veya ithal ettikleri sanayi
malları için o malın Bakanlıkça tespit ve ilân edilen kullanım ömrü süresince,
yeterli teknik personel ve yedek parça stoku bulundurmak suretiyle bakım ve onarım 
hizmetlerini sunmak zorundadırlar.


           
İmalatçı veya ithalatçıların bulundurmaları gereken yedek parça stok miktarı
Bakanlıkça belirlenir.


           
İthalatçının herhangi bir şekilde ticari faaliyetinin sona ermesi halinde,
kullanım ömrü süresince bakım ve onarım hizmetlerini, o malın yeni ithalatçısı
sunmak zorundadır.


           
Bakanlık, hangi mallar için servis istasyonları kurulmasının zorunlu olduğu ile
servis istasyonlarının kuruluş ve işleyişine dair usul ve esasları Türk
Standartları Enstitüsünün görüşünü alarak tespit ve ilânla görevlidir.


            
Garanti belgesiyle satılmak zorunda olan bir sanayi malının garanti süresi
sonrasında arızalanması durumunda, o malın Bakanlıkça belirlenen azami tamir
süresi içerisinde onarımı zorunludur.





7495


            
Ticari Reklamlar ve İlanlar


           
Madde 16- (Değişik: 6/3/2003-4822/23 md.)


           
Ticari reklam ve ilânların kanunlara, Reklam Kurulunca belirlenen ilkelere,
genel ahlaka, kamu düzenine, kişilik haklarına uygun, dürüst ve doğru olmaları
esastır.


           
Tüketiciyi aldatıcı, yanıltıcı veya onun tecrübe ve bilgi noksanlıklarını
istismar edici, tüketicinin can ve mal güvenliğini tehlikeye düşürücü, şiddet
hareketlerini ve suç işlemeyi özendirici, kamu sağlığını bozucu, hastaları,
yaşlıları, çocukları ve engellileri istismar edici reklam ve ilânlar ve örtülü
reklam yapılamaz.(1)


           
Aynı ihtiyaçları karşılayan ya da aynı amaca yönelik rakip mal ve hizmetlerin
karşılaştırmalı reklamları yapılabilir.


           
Reklam veren, ticari reklam veya ilânda yer alan somut iddiaları ispatla
yükümlüdür.


            
Reklam verenler, reklamcılar ve mecra kuruluşları bu madde hükümlerine uymakla
yükümlüdürler.


            
Reklam Kurulu


           
Madde 17- (Değişik: 6/3/2003-4822/24 md.)


           
Ticari reklam ve ilânlarda uyulması gereken ilkeleri belirlemek, bu ilkeler
çerçevesinde ticari reklam ve ilânları incelemek ve inceleme sonucuna göre, 16
ncı madde hükümlerine aykırı reklam ve ilânları  üç aya kadar tedbiren
durdurma ve/veya durdurma ve/veya aynı yöntemle düzeltme ve/veya para cezası
verme hususlarında görevli bir Reklam Kurulu oluşturulur. Reklam Kurulu
kararları Bakanlıkça uygulanır.


           
Reklam Kurulu, ticari reklam ve ilânlarda uyulması gereken ilkeleri
belirlemede; ülke koşullarının yanı sıra, reklamcılık alanında evrensel kabul
görmüş tanım ve kuralları da dikkate alır.


           
Başkanlığı, Bakanın görevlendireceği ilgili Genel Müdür tarafından yürütülen
Reklam Kurulu;


           
a) Bakanlıkça ilgili Genel Müdür Yardımcıları arasından görevlendirilecek bir
üye,


           
b) Adalet Bakanlığınca, bu Bakanlıkta idari görevlerde çalışan hakimler
arasından görevlendirilecek bir
üye,                                           



           
c) Türkiye Radyo-Televizyon Kurumunca görevlendirilecek reklam konusunda uzman
bir üye,        


           
d) Yükseköğretim Kurulunun reklamcılık alanında uzman üniversite öğretim
elemanları arasından seçeceği bir
üye,                                         



           
e) Türk Tabibleri Birliği Merkez Konseyinin görevlendireceği doktor bir
üye,     


           
f) Türkiye Barolar Birliğinin görevlendireceği avukat bir
üye,                    



           
g) Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğinin değişik sektörlerden görevlendireceği
dört üye,         


           
h) Türkiye’deki tüm gazeteciler derneklerinin kendi aralarından seçeceği bir
üye,


           
i) Reklamcılar derneklerinin veya varsa üst kuruluşlarının seçeceği bir üye,


           j)
Tüketici Konseyinin Konseye katılan tüketici örgütü temsilcileri arasından
seçeceği veya üst örgütlerinin görevlendireceği bir
üye,                                                          



           
k) Türkiye Ziraat Odaları Birliğinin görevlendireceği bir
üye,             



           
l) Türkiye Esnaf ve Sanatkarlar Konfederasyonunun görevlendireceği bir
üye, 


           
m) Türk Standartları Enstitüsünden bir
üye,                               



           
n) Diyanet İşleri Başkanlığından bir
üye,                                  



           
o) Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliğinden bir
üye,                                   



           
p) İşçi sendikaları konfederasyonlarından bir üye,


__________________


(1) 25/4/2013 tarihli ve
6462 sayılı Kanunun 1 inci maddesiyle bu fıkrada yer alan “özürlüleri” ibaresi
“engellileri” olarak değiştirilmiştir.





7496


 


           
r) Memur sendikaları konfederasyonlarından bir
üye,                              



           
s) Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler
Odaları Birliğinin görevlendireceği bir üye,


           
t) Ankara, İstanbul ve İzmir Büyükşehir Belediyelerinin kendi aralarından
seçeceği bir üye,


           
u) Türk Eczacılar Birliğinden bir üye,


           
v) Türk Diş Hekimleri Birliğinden bir üye,


           
y) (Ek: 27/5/2004-5179/34 md.) Tarım ve Köyişleri Bakanlığından ve
Sağlık Bakanlığından ikişer üye,


           
Olmak üzere yirmibeş üyeden oluşur.


           
Kurul üyelerinin görev süreleri üç yıldır. Süresi bitenler yeniden
görevlendirilebilir veya seçilebilir. Üyelikler herhangi bir sebeple boşaldığı
takdirde boşalan yerlere üçüncü fıkra esasları dahilinde bir ay içerisinde
görevlendirme veya seçim yapılır.


           
Kurul en az ayda bir defa veya ihtiyaç duyulduğu her zaman Başkanın çağrısı
üzerine toplanır.


           
Kurul, Başkan dahil en az ondört üyenin hazır bulunması ile toplanır ve
toplantıya katılanların çoğunluğu ile karar
verir.                             



           
Kurul, gerekli görülen hallerde sürekli ve geçici olarak görev yapmak üzere
özel ihtisas komisyonları kurabilir. Kurulun bu komisyonlarda görev yapmasını
uygun göreceği kamu personeli, ilgili kamu kuruluşlarınca görevlendirilir.


           
Kurul üyeleri ile özel ihtisas komisyonu üyelerinden kamu görevlisi olanlara
verilecek huzur hakkı ile kamu görevlisi olmayan kurul üyelerine ödenecek huzur
ücreti Maliye Bakanlığının uygun görüşü alınarak Bakanlıkça
belirlenir.                                                  



           
Kurulun sekretarya hizmetleri Bakanlık tarafından yerine getirilir.


           
Reklam Kurulu kararları, tüketicilerin bilgilendirilmesi, aydınlatılması ve
ekonomik çıkarlarının korunması amacıyla Reklam Kurulu Başkanlığınca açıklanır.


            
Reklam Kurulunun görevleri, kuruluş, çalışma usul ve esasları ile sekretarya
hizmetlerinin ne suretle yerine getirileceği Bakanlık tarafından çıkarılacak
bir yönetmelikle belirlenir.


            
Zararlı ve Tehlikeli Mal ve Hizmetler


           
Madde 18- (Değişik: 6/3/2003-4822/25 md.)


           
Tüketicinin kullanımına sunulan mal ve hizmetlerin kişi  beden ve ruh
sağlığı ile çevreye zararlı veya tehlikeli olabilmesi durumunda, bu malların
emniyetle kullanılabilmesi için üzerine veya ekli kullanım kılavuzlarına, bu durumla
ilgili açıklayıcı bilgi ve uyarılar, açıkça görülecek ve okunacak şekilde
konulur veya yazılır.


            
Bakanlık, hangi mal veya hizmetlerin açıklayıcı bilgi ve uyarıları taşıması
gerektiğini ve bu bilgi ve uyarıların şeklini ve yerini ilgili bakanlık ve
diğer kuruluşlarla birlikte tespit ve ilânla görevlidir.


           
Mal ve Hizmet Denetimi


           
Madde 19- (Değişik: 6/3/2003-4822/26 md.)


           
Tüketiciye sunulan mal ve hizmetler; ilgili bakanlıklar tarafından Resmi
Gazetede yayımlanarak  mecburi uygulamaya konulan standartlar dahil olmak
üzere uyulması zorunlu olan teknik düzenlemeye uygun olmalıdır.


            
İlgili bakanlıklar, bu esaslara göre denetim yapmak veya yaptırmakla
görevlidir. Mal ve hizmet denetimine ilişkin usul ve esaslar her bir ilgili
bakanlıkça ayrı ayrı tespit ve ilân edilir.





7496-1


 


         
   Tüketicinin
Eğitilmesi


           
 Madde 20- (Değişik birinci: 6/3/2003-4822/27 md.)


           
 Tüketicinin eğitilmesi konusunda örgün ve yaygın eğitim kurumlarının ders
programlarına, Millî Eğitim Bakanlığınca gerekli ilaveler yapılır.


            
 Tüketicinin eğitilmesi ve bilinçlendirilmesi için radyo ve
televizyonlarda programlar düzenlenmesine ilişkin usul ve esaslar, Tüketici
Konseyinin önerisi ile Bakanlıkça tespit ve ilân olunur.


 


ÜÇÜNCÜ
KISIM


Tüketici
Kuruluşları


            
Tüketici Konseyi


           
 Madde 21 – (Değişik: 6/3/2003-4822/28 md.) Tüketicinin
sorunlarının, ihtiyaçlarının ve çıkarlarının korunmasına ilişkin gerekli
tedbirleri araştırmak, sorunların evrensel tüketici hakları doğrultusunda
çözülmesi için alınacak tedbirlerle, bu Kanunun uygulanmasına yönelik
tedbirlere dair görüşleri, ilgili mercilerce öncelikle ele alınmak üzere
iletmek amacıyla, Bakanlığın koordinatörlüğünde bir "Tüketici
Konseyi" kurulur.


           
 (Değişik: 6/3/2003-4822/28 md.) Tüketici Konseyi, Bakanın veya
görevlendireceği bir Bakanlık görevlisinin başkanlığında, Adalet, İçişleri,
Maliye, Milli Eğitim, Sağlık, Ulaştırma, Tarım ve Köyişleri, Sanayi ve Ticaret,
Turizm ve Çevre bakanlıkları ile Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı, Hazine
Müsteşarlığı, Dış Ticaret Müsteşarlığı, Türk Patent Enstitüsü Başkanlığı,
Devlet İstatistik Enstitüsü Başkanlığı, Türk Standartları Enstitüsü Başkanlığı,
Rekabet Kurumu, Radyo ve Televizyon Üst Kurulu, Enerji Piyasası Düzenleme 
Kurumu, Telekomünikasyon Kurumu, Türk Akreditasyon Kurumu, Milli Prodüktivite
Merkezi, Diyanet İşleri Başkanlığı, büyük şehir belediyeleri, il belediyelerini
temsilen Türk Belediyeler Birliği, işçi sendikaları konfederasyonları, memur
sendikaları konfederasyonları,Türkiye İşveren Sendikaları Konfederasyonu,
Türkiye Milli Kooperatifler Birliği, Yükseköğretim Kurulu, Türkiye Barolar
Birliği, Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları
Birliği, Türk  Mühendis ve Mimar Odaları Birliği, Türk Eczacılar Birliği,
Türk Tabipleri Birliği, Türk Dişhekimleri Birliği, Türk Veteriner Hekimleri
Birliği, Türkiye Esnaf ve Sanatkarları Konfederasyonu, Türkiye Odalar ve
Borsalar Birliği, Türkiye Bankalar Birliği, Türkiye Seyahat Acenteleri Birliği,
Türkiye Otelciler Birliği, Türkiye Ziraat Odaları Birliği, Tüketim
Kooperatifleri Merkez Birliği, Ahilik Araştırma ve Kültür Vakfı ve tüketici
örgütleri temsilcilerinden oluşur.


            
Tüketici Konseyini oluşturan kurum ve kuruluşların temsilcilerinin sayı ve
nitelikleri ile Tüketici Konseyine katılabilmek için tüketici örgütlerinin
sahip olmaları gereken asgari üye sayısı ve bu örgütlerin Tüketici Konseyine
gönderecekleri temsilci sayısı Bakanlıkça belirlenir. Ancak, kamu kurum ve
kuruluşlarından gelen temsilcilerin sayısı, hiçbir şekilde Tüketici Konseyinin
toplam üye sayısının %50'sinden fazla olamaz.Tüketici Konseyi yılda en az bir
kez toplanır.


            
Tüketici Konseyinin çalışma usul ve esasları ile diğer hususlar Bakanlıkça
çıkarılacak bir yönetmelikle düzenlenir.


            
Tüketici Sorunları Hakem Heyeti


           
 Madde 22- (Değişik: 6/3/2003-4822/29 md.)


           
 Bakanlık, il ve ilçe merkezlerinde, bu Kanunun uygulamasından doğan
uyuşmazlıklara çözüm bulmak amacıyla en az bir tüketici sorunları hakem heyeti
oluşturmakla görevlidir.


           
 Başkanlığı Sanayi ve Ticaret İl Müdürü veya görevlendireceği bir memur
tarafından yürütülen tüketici sorunları hakem heyeti; belediye 
başkanının  konunun uzmanı belediye personeli arasından görevlendireceği
bir üye, baronun mensupları arasından görevlendireceği bir üye, ticaret  ve  sanayi  odası  ile
esnaf ve sanatkar odalarının görevlendireceği bir üye ve tüketici örgütlerinin





7496-2


 


seçecekleri bir üye olmak üzere başkan dahil beş üyeden
oluşur. Ticaret ve sanayi odası ya da ayrı ayrı kurulduğu yerlerde ticaret
odası ile esnaf ve sanatkar odalarının görevlendireceği üye, uyuşmazlığın
satıcı tarafını oluşturan kişinin tacir veya esnaf ve sanatkar olup olmamasına
göre ilgili odaca görevlendirilir.


            Bakanlık taşra teşkilatının bulunmadığı il
ve ilçelerde tüketici sorunları hakem heyetinin başkanlığı en büyük mülki amir
ya da görevlendireceği bir memur tarafından yürütülür. Tüketici örgütü olmayan
yerlerde tüketiciler, tüketim kooperatifleri tarafından temsil edilir. Tüketici
sorunları hakem heyetinin oluşumunun sağlanamadığı yerlerde noksan üyelikler,
belediye meclislerince re’sen doldurulur.


            Tüketici sorunları hakem heyetlerinde heyetin
çalışmalarına ve kararlarına esas olacak dosyaları hazırlamak ve uyuşmazlığa
ilişkin raporu sunmak üzere en az bir raportör görevlendirilir.


            Değeri beşyüz milyon liranın altında
bulunan uyuşmazlıklarda tüketici sorunları hakem heyetlerine başvuru zorunludur.
Bu uyuşmazlıklarda heyetin vereceği kararlar tarafları bağlar. Bu kararlar İcra
ve İflas Kanununun ilamların yerine getirilmesi hakkındaki hükümlerine göre
yerine getirilir. Taraflar bu kararlara karşı onbeş gün içinde tüketici
mahkemesine itiraz edebilirler. İtiraz, tüketici sorunları hakem heyeti
kararının icrasını durdurmaz. Ancak, talep edilmesi şartıyla hakim, tüketici
sorunları hakem heyeti kararının icrasını tedbir yoluyla durdurabilir. Tüketici
sorunları hakem heyeti kararlarına karşı yapılan itiraz üzerine tüketici
mahkemesinin vereceği karar kesindir.(1)


            Değeri beşyüz milyon lira ve üstündeki
uyuşmazlıklarda tüketici sorunları hakem heyetlerinin verecekleri kararlar,
tüketici mahkemelerinde delil olarak ileri sürülebilir. Kararların bağlayıcı
veya delil olacağına ilişkin parasal sınırlar her yılın Ekim ayı sonunda Devlet
İstatistik Enstitüsünün Toptan Eşya Fiyatları Endeksinde meydana gelen yıllık
ortalama fiyat artışı oranında artar. Bu durum, Bakanlıkça her yıl Aralık ayı
içinde Resmi Gazetede ilân edilir.(1)


            25 inci maddede cezai yaptırıma bağlanmış
hususlar dışındaki tüm uyuşmazlıklar, tüketici sorunları hakem heyetlerinin
görev ve yetkileri kapsamındadır. 


            Tüketici Sorunları Hakem Heyetleri Başkan
ve üyeleri ile raportörlere verilen huzur hakkı veya huzur ücretinin ödenmesine
ilişkin esas ve usuller, bir ayda ödenecek tutar 2000 gösterge rakamının memur
aylık katsayısıyla çarpımı sonucu bulunacak miktarı geçmemek üzere Maliye
Bakanlığının uygun görüşü alınarak Bakanlıkça belirlenir. (1)


             Tüketici sorunları hakem heyetlerinin
kurulması, çalışma usul ve esasları ile diğer hususlar Bakanlıkça çıkarılacak
bir yönetmelikte düzenlenir.


 


                                                             DÖRDÜNCÜ
KISIM


                                              Yargılamaya
ve Cezaya İlişkin Hükümler


 


             Tüketici
Mahkemeleri


            Madde 23- (Değişik: 6/3/2003-4822/30
md.)


            Bu Kanunun uygulanmasıyla ilgili olarak
çıkacak her türlü ihtilaflara tüketici mahkemelerinde bakılır. Tüketici
mahkemelerinin yargı çevresi, Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca belirlenir.


______________________


(1) Bu fıkralarda 
yer alan parasal sınırların 1/1/2014 tarihinden itibaren uygulanması  ile
ilgili olarak; 25/12/2013 tarihli ve 28862  sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan
Gümrük ve Ticaret Bakanlığı’nın TGM-2013/2  sayılı Tebliği’ne bakınız.





7496-3


 


           
Tüketici mahkemeleri nezdinde tüketiciler, tüketici örgütleri ve Bakanlıkça
açılacak davalar her türlü resim ve harçtan muaftır. Tüketici örgütlerince
açılacak davalarda bilirkişi ücretleri, 29 uncu maddeye göre kaydedilen bütçede
öngörülen ödenekten Bakanlıkça karşılanır. Davanın, davalı aleyhine
sonuçlanması durumunda, bilirkişi ücreti 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil
Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre davalıdan tahsil olunarak 29 uncu maddede
düzenlenen esaslara  göre bütçeye  gelir kaydedilir. Tüketici mahkemelerinde
görülecek davalar Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun Yedinci Babı, Dördüncü
Faslı hükümlerine göre yürütülür. (1)


           
Tüketici davaları tüketicinin ikametgahı mahkemesinde de açılabilir.


           
Bakanlık ve tüketici örgütleri münferit tüketici sorunu olmayan ve genel olarak
tüketicileri ilgilendiren hallerde bu Kanunun ihlali nedeniyle kanuna aykırı
durumun ortadan kaldırılması amacıyla tüketici mahkemelerinde dava açabilirler.


           
Gerekli hallerde tüketici mahkemeleri ihlalin tedbiren durdurulmasına karar
verebilir. Tüketici Mahkemesince uygun görülen tedbir kararları, masrafı daha
sonra haksız çıkan taraftan alınmak ve  29 uncu maddede düzenlenen
esaslara  göre bütçeye gelir kaydedilmek üzere, ülke düzeyinde yayınlanan
gazetelerden birinde Basın İlan Kurumunca ve ayrıca varsa davanın açıldığı
yerde yayınlanan mahalli bir gazetede derhal ilân edilir. (1)


           
Kanuna aykırı durumun ortadan kaldırılmasına yönelik Tüketici Mahkemesi
kararları ise masrafı davalıdan alınmak üzere aynı yöntemle  derhal ilân
edilir.


            
Üretimin, Satışın Durdurulması ve Malın Toplatılması


           
Madde 24- (Değişik: 6/3/2003-4822/31 md.)


           
Satışa sunulan bir seri malın ayıplı olması durumunda Bakanlık, tüketiciler
veya tüketici örgütleri, ayıplı seri malın üretiminin ve satışının durdurulması
ve satış amacıyla elinde bulunduranlardan toplatılması için dava
açabilir. 


           
Satışa sunulan bir seri malın ayıplı olduğunun mahkeme kararı ile tespit
edilmesi halinde, malın satışı geçici olarak durdurulur. Mahkeme kararının
tebliğ tarihinden itibaren en geç üç ay içinde malın ayıbının ortadan
kaldırılması için üretici-imalatçı ve/veya ithalatçı firma uyarılır. Malın
ayıbının ortadan kalkmasının imkânsız olması halinde mal, üretici-imalatçı
ve/veya ithalatçı tarafından toplanır veya toplattırılır. Toplatılan mallar
taşıdıkları risklere göre kısmen veya tamamen imha edilir veya ettirilir.


           
Satışa sunulan bir seri malın, tüketicinin güvenliğini tehlikeye sokan ayıp
taşıması durumunda, 4703 sayılı Ürünlere İlişkin Teknik Mevzuatın Hazırlanması
ve Uygulanmasına Dair Kanun hükümleri saklıdır.


           
Ayıplı malları satın alan tüketicilerin uğradıkları maddî ve manevî zararlar
nedeniyle dava açma hakları saklıdır.


            
4 üncü maddenin altıncı fıkrası hükümlerine tâbi bir seri ayıplı malın satışa
arz edilmesi durumunda bu madde hükümleri uygulanmaz.


           
Olduklarından Farklı Görünen Mallar


           
Madde 24/A- (Ek: 6/3/2003-4822/32 md.)


           
Gıda ürünü olmamalarına rağmen, sahip oldukları şekil, koku, görünüm, ambalaj,
etiket, hacim veya boyutları nedeniyle olduklarından farklı görünen ve bu
sebeple de tüketiciler tarafından gıda ürünleriyle karıştırılarak tüketicilerin
sağlığını ve güvenliğini tehlikeye atan malların üretilmesi, pazarlanması,
ithalatı ve ihracatı yasaktır.


           
Mal piyasaya sürülmüşse, 4703 sayılı Ürünlere İlişkin Teknik Mevzuatın
Hazırlanması ve Uygulanmasına Dair Kanun hükümleri uygulanır.


––––––––––––––––


(1) Bu
maddenin ikinci fıkrasında yer alan “kaydedilen özel ödenekten” ibaresi,
“bütçede öngörülen ödenekten” olarak; ikinci ve beşinci fıkralarında yer alan
“bütçeye özel gelir” ibareleri,”bütçeye gelir”olarak,14/7/2004 tarihli ve 5217
sayılı Kanunun 7 nci maddesiyle 1/1/2005 tarihinden geçerli olmak üzere
değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.





7496-4


 


             Olduğundan
farklı görünen malı satın alan tüketicilerin uğradıkları maddi ve manevi
zararlar nedeniyle dava açma hakları saklıdır.


             Ceza
Hükümleri (1)


Madde 25- (Değişik: 23/1/2008 – 5728/476 md.)


6 ncı maddenin yedinci
fıkrası uyarınca, Bakanlıkça belirlenen usul ve esaslara aykırı hareket
edenlere, aykırılığı tespit edilen her bir sözleşme için yüz Türk Lirası idarî
para cezası verilir.


4 üncü maddenin altıncı
fıkrasında, 5 inci maddede, 6 ncı maddenin altıncı fıkrasında, 6/A maddesinde,
6/B, 6/C maddeleri uyarınca Bakanlıkça belirlenen usul ve esaslarda, 7 nci
maddenin beşinci fıkrasında, 9 uncu maddede, 9/A maddesinde, 10 uncu maddede,
10/A maddesinde, 10/B maddesinde, 11/A  maddesinin ikinci ve dördüncü
fıkralarında, 12, 13, 14 ve 15 inci maddelerde belirtilen yükümlülüklerden her
birine aykırı hareket edenlere ikiyüz Türk Lirası idarî para cezası verilir.


7 nci maddenin dördüncü ve
altıncı fıkraları ile 8 ve 27 nci maddelerde belirtilen yükümlülüklere aykırı
hareket edenlere beşyüz Türk Lirası idarî para cezası verilir.


20 nci maddenin ikinci
fıkrası uyarınca Bakanlıkça tespit ve ilân olunan usul ve esaslara aykırı
hareket edenlere bin Türk Lirası idarî para cezası verilir. Aykırılık ülke
düzeyinde yayın yapan radyo ve televizyonlar aracılığıyla gerçekleştirilmişse,
ceza on katı olarak uygulanır.


18 inci maddeye aykırı
hareket eden üretici-imalatçıya veya ithalatçıya ikibin Türk Lirası,
satıcı-sağlayıcıya ise dörtyüz Türk Lirası idarî para cezası verilir.


19 uncu maddenin birinci
fıkrasına aykırı hareket edenlere beşbin Türk Lirası idarî para cezası verilir.



11 inci maddeye aykırı
hareket edenlere onbin Türk Lirası idarî para cezası verilir. Aykırılık ülke
düzeyinde yayım yapan süreli yayın aracılığı ile gerçekleşmişse, ceza yirmi
katı olarak uygulanır. Bakanlık, ayrıca süreli yayın kuruluşundan kampanyanın
ve kampanyaya ilişkin her türlü reklam ve ilânın durdurulmasını ister. Bu
isteğe rağmen aykırılığın devamı halinde, reklam ve ilânın durdurma
zorunluluğunun doğduğu tarihten itibaren her sayı-gün için ikiyüzbin Türk
Lirası idarî para cezası verilir. Bakanlık, kampanyanın ve kampanyaya ilişkin
her türlü reklam ve ilânın durdurulması talebi ile Tüketici Mahkemesine başvurur.


16 ncı maddeye aykırı hareket
edenler hakkında Reklam Kurulu tarafından ihlalin niteliğine göre birlikte veya
ayrı ayrı üç aya kadar tedbiren durdurma, durdurma, düzeltme veya altıbin Türk
Lirası idarî para cezası uygulanır. 16 ncı maddeye aykırılık, ülke düzeyinde
yazılı, sözlü, görsel ve sair araçlar ile gerçekleşmiş ise, idarî para cezası
on katı olarak uygulanır.


7 nci maddenin yedinci ve
sekizinci fıkralarına aykırı hareket edenlere, kampanya konusu mal veya
hizmetin fatura bedeli oranında idarî para cezası verilir. Kampanyayı
düzenleyen, tüketici, kampanyadan ayrıldığında para iadesinde bulunursa bu ceza
uygulanmaz.


7 nci maddenin ikinci
fıkrasına aykırı hareket edenlere, 7 nci madde hükümlerine uygun kampanya
düzenlemeleri için bir hafta süre tanınır. Bu sürenin bitiminde aykırılığın
devam ettiğinin tespiti halinde, bu hükme aykırı hareket edenlerle 24 ve 24/A
maddelerinde belirtilen yükümlülüklere aykırı hareket edenlere seksenbin Türk
Lirası idarî para cezası verilir.


Yukarıdaki fıkralarda belirtilen
para cezaları, fiilin bir yıl içerisinde tekrarı halinde iki misli olarak
uygulanır.


––––––––––––––––––


(1) Bu maddede yer
alan idari para cezaları 1/1/2014 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere
25/12/2013 tarihli ve 28862  sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Gümrük ve
Ticaret Bakanlığı’nın TGM-2013/1 sayılı Tebliği ile yeniden tespit edilmiş olup
sözkonusu miktarlar için Kanunun sonundaki çizelgeye bakınız.


 





7496-5


 


            
Cezalarda Yetki, İtiraz ve Zamanaşımı


Madde 26 – (Değişik: 23/1/2008 – 5728/477 md.)


25 inci maddenin birinci,
dördüncü, yedinci, sekizinci, dokuzuncu ve onuncu fıkralarındaki idarî
yaptırımlara Bakanlık tarafından, diğer fıkralarındaki idarî para cezalarına
mahallî mülkî amir tarafından karar verilir.


Bu yaptırımlara ilişkin
kararlar, kararı veren makam tarafından yedi gün içerisinde ilgilinin mensup
olduğu meslek kuruluşuna bildirilir.


Bu Kanun hükümlerine göre
verilen idarî yaptırım kararlarına karşı 6/1/1982 tarihli ve 2577 sayılı İdarî
Yargılama Usulü Kanunu hükümlerine göre kanun yoluna başvurulur. Ancak, idare
mahkemesinde dava, işlemin tebliği tarihinden itibaren onbeş gün içinde açılır.
İdare mahkemesinde iptal davası açılmış olması, kararın yerine getirilmesini
durdurmaz.


 


BEŞİNCİ
KISIM


Çeşitli Hükümler


 


            
Denetim


            
Madde 27 – Bu Kanunun uygulamasında, Bakanlık müfettişleri ve
kontrolörleri ile Bakanlıkça ve belediyelerce görevlendirilecek personel;
fabrika, mağaza, dükkan, ticarethane, depo, ambar gibi her türlü mal konulan
ve/veya satılan veya hizmet sunulan yerlerde denetleme, inceleme ve araştırma
yapmaya yetkilidirler.


            
Bu Kanunun kapsamına giren husularda yetkili ve görevli kişi ve kuruluşlara her
türlü bilgi ve belgelerin doğru olarak gösterilmesi ve asıl ve onaylı kopyalarının
verilmesi zorunludur.


            
Laboratuvar


           
Madde 28- (Değişik: 6/3/2003-4822/35 md.)


           
Bakanlık ilaç, müstahzar, kozmetik ve gıda maddeleri analizleri hariç olmak
üzere, bu Kanunun uygulanması için resmi ve özel kuruluşların kurulu bulunan
laboratuvarlarından yararlanabilir.


            
Bakanlıkça yapılan denetimler sırasında alınan numunelerin test ve muayeneleri
resmi veya özel kuruluş laboratuvarlarında yaptırılabilir. Test ve muayene
ücretleri 29 uncu maddedeki  ödenekten karşılanır. Test ve muayene
sonuçlarının ilgili standarda veya teknik düzenlemeye aykırı çıkması halinde
buna ilişkin tüm giderler üretici veya ithalatçı tarafından ödenir. Bu
giderler, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine
göre tahsil olunur. Tahsil olunan test ve muayene ücretleri 29 uncu maddede
düzenlenen esaslara  göre bütçeye gelir kaydedilir. (1)


 


 


 


 


––––––––––––


(1) Bu 
fıkrada yer alan “ özel ödenekten” ibaresi,“ödenekten” olarak;“bütçeye özel
gelir” ibaresi,”bütçeye gelir”olarak,14/7/2004 tarihli ve 5217 sayılı Kanunun 7
nci maddesiyle 1/1/2005 tarihinden geçerli olmak üzere değiştirilmiş ve metne
işlenmiştir.


 





7496-6


 


            
Ödenek


           
Madde 29- (Yeniden düzenleme: 8/8/2011-KHK-649/58 md.)


           
Reklam Kurulu, Tüketici Konseyi ve tüketici sorunları hakem heyetlerinin
faaliyetlerine ilişkin masraflar, Bakanlığın tüketicinin korunması amacına
yönelik masrafları ve sair harcamalar Bakanlık bütçesine konulacak ödenekten
karşılanır.


            
Diğer Hükümler


            
Madde 30 – Bu Kanunda hüküm bulunmayan hallerde genel hükümler
uygulanır.


            
Yönetmelikler ve Düzenlemeler


            
Madde 31 – Bu Kanunda öngörülen yönetmelikler, Kanunun yayımı tarihinden
itibaren bir yıl içerisinde ilgili kamu kuruluşları, mesleki üst kuruluşlar ve
tüketici örgütlerinin görüşleri alınarak Bakanlıkça çıkarılır. Bakanlık, bu
Kanunun uygulanmasıyla ilgili olarak mevzuat çerçevesinde gerekli tedbirleri
almaya ve düzenlemeleri yapmaya yetkilidir.


            
Kaldırılan Hükümler


           
Madde 32- (Değişik: 6/3/2003-4822/37 md.)


            
3489 sayılı Pazarlıksız Satış Mecburiyetine Dair Kanun, 632 sayılı İthal veya
Yurt İçinde İmal Edilen Taşıt Araçları, Motor, Makina Alet ve Cihazların
Tanıtmalık ile Birlikte Satışı Hakkında Kanun, 3003 sayılı Endüstriyel
Mamulatın Maliyet ve Satış Fiyatlarının Kontrolü ve Tespiti Hakkında Kanun
yürürlükten kaldırılmıştır.


            
Geçici Madde 1 – Tüketici mahkemeleri kuruluncaya kadar bu mahkemelerde
görülmesi gereken davalara bakacak mahkemeleri, Hakimler ve Savcılar Yüksek
Kurulu belirler.


            
Yürürlük


            
Madde 33 – Bu Kanun yayımı tarihinden 6 ay sonra yürürlüğe girer.


            
Yürütme


            
Madde 34 – Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.





7496-7


 


23/2/1995 TARİHLİ VE 4077 SAYILI ANA KANUNA


İŞLENEMEYEN HÜKÜMLER


 


             1 – 6/3/2003 tarihli ve 4822 sayılı
Kanunun Geçici Maddesi :


            Geçici Madde 1- Bu Kanunun yayımından önce borçlunun temerrüdü
nedeniyle ödenmeyerek icra takibi aşamasına gelen veya icra takibine konu
edilen kredi kartı borçları, temerrüt tarihindeki ana paraya, yıllık yüzde
elliyi geçmemek üzere gecikme faizi uygulanmak suretiyle oniki eşit taksitte
ödenir.


            Kredi kartı borçları nedeniyle gerçekleştirilen
her türlü takip, yukarıda yer alan hükme göre ilk taksidin ödenmesiyle durur ve
son taksidin ödenmesiyle birlikte tüm sonuçlarıyla ortadan kalkar.


             Bu madde hükümleri, tüketicinin kredi
verene, Kanunun yayımı tarihinden itibaren otuz gün içinde yazılı müracaat
etmesi halinde uygulanır.


 


 


4077 sayılı Kanunun 25 inci Maddesindeki Cezalarla


İlgili Çizelge


 


Tüketicinin
Korunması Hakkında Kanunun 25 inci maddesine göre; Gümrük ve Ticaret
Bakanlığı’nın 25/12/2013 tarihli ve 28862 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan
2013/1 numaralı Tebliği ile 1/1/2014 tarihinden geçerli olmak üzere 2013-2014 
yılında uygulanacak olan idari para cezalarına ilişkin miktarlar:


 







4077 sayılı Kanunun 25 inci maddesinin;



1/1/2013-31/12/2013 TL



1/1/2014-28/05/2014 TL






Birinci fıkrasındaki ceza miktarı



144



149






İkinci fıkrasındaki ceza miktarı



291



302






Üçüncü fıkrasındaki ceza miktarı



731



759






Dördüncü fıkrasındaki ceza miktarları



1.463



1.520






14.651



15.226






Beşinci fıkrasındaki ceza miktarları



2.928



3.043






584



606






Altıncı fıkrasındaki ceza miktarı



7.325



7.612






Yedinci fıkrasındaki ceza miktarları



14.651



15.226






293.055



304.572






293.055



304.572






Sekizinci fıkrasındaki ceza miktarları



8.788



9.133






87.915



91.370






Onuncu fıkrasındaki ceza miktarı



117.220



121.826









 


 





7496-8


 


             4077 SAYILI KANUNA
EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN MEVZUATIN


                           YÜRÜRLÜĞE
GİRİŞ TARİHİNİ GÖSTERİR LİSTE


 







Değiştiren Kanunun/ KHK’nin 
Numarası



 

4077 sayılı Kanunun
değişen veya iptal edilen maddeleri



 

Yürürlüğe Giriş  Tarihi






4226



–



28/1/1997






4703



–



11/1/2002






4822



36 ncı maddesi ile geçici
1 inci maddesi

Diğerleri



14/3/2003

14/3/2003 tarihinden
itibaren 3 ay sonra






5217



23, 28 ve 29



1/1/2005






5582



3, 4, 7, 10/B, 25



6/3/2007






5728



25, 26



8/2/2008






KHK/635



29



12/6/2011 tarihinde yapılan
milletvekili seçiminden sonra kurulan ilk Bakanlar Kurulunun atandığı tarihte






KHK/649



29



17/8/2011






6462



16



3/5/2013









 





7496-9


 


 


4077 SAYILI KANUNUN ÇEŞİTLİ MADDELERİNDEKİ ORAN VE
MİKTARLARDA KARARNAME VEYA TEBLİĞ  İLE YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER CETVELİ


 







Değişiklik Yapan Kararnamenin



Yayımlandığı Resmi Gazete’nin



Değişiklik Gören Madde






Tarihi



Numarası



Tarihi



Numarası






Tebliğ



99/3



30/12/1999



23922



8, 22






Tebliğ



2000/4



22/12/2000



23964



8, 22






Tebliğ



2002/7



14/12/2002



24963



8, 22






Tebliğ



2003/4



25/12/2003



25327



25






Tebliğ



2004/1



17/12/2004



25673



25






Tebliğ



2005/3



23/12/2005



26032



25






Tebliğ



2007/3



9/12/2007



26725



25






Tebliğ



2007/4



9/12/2007



26725



22






Tebliğ



2008/1



29/12/2008



27095



25






Tebliğ



2008/2



29/12/2008



27095



22






Tebliğ



2009/2



11/12/2009



27429



25






Tebliğ



2009/3



11/12/2009



27429



22






Tebliğ



2010/1



18/12/2010



27789



22






Tebliğ



2010/2



18/12/2010



27789



25






Tebliğ



2011/1



26/12/2011



28154



25






Tebliğ



2011/2



26/12/2011



28154



22






Tebliğ



2012/1



31/12/2012



28514 (Mükerer)



22






Tebliğ



2012/2



31/12/2012



28514 (Mükerer)



25






Tebliğ



2013/1



31/12/2012



28862



25






Tebliğ



2013/2



31/12/2012



28862



22