2911 sayılı Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Kanunu

TOPLANTI VE GÖSTERİ YÜRÜYÜŞLERİ KANUNU


 


Kanun
Numarası                    : 2911


Kabul
Tarihi                           : 6/10/1983


Yayımlandığı
Resmî Gazete  : Tarih  : 8/10/1983        Sayı  : 18185


Yayımlandığı
Düstur              : Tertip : 5                      Cilt   : 22             Sayfa  :
662


 


BİRİNCİ BÖLÜM


Genel Hükümler


Amaç
ve kapsam


Madde
1 – Bu
Kanun; toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme hakkının kullanılmasında
uygulanacak şekil, şart ve usuller ile gerçek ve tüzelkişilerin
düzenleyecekleri toplantı ve gösteri yürüyüşlerinin yerini, zamanını, usul ve
şartlarını, düzenleme kurulunun görev ve sorumluluklarını, yetkili merciin
yasaklama ve erteleme hallerini, güvenlik kuvvetlerinin görev ve yetkileri ile
yasakları ve ceza hükümlerini düzenler.


 


Tanımlar


Madde
2 – Bu
Kanunda geçen deyimlerden;


a)
Toplantı; belirli konular üzerinde halkı aydınlatmak ve bir kamuoyu yaratmak suretiyle
o konuyu benimsetmek için gerçek ve tüzelkişiler tarafından bu Kanun çerçevesinde
düzenlenen açık ve kapalı yer toplantılarını,


b)
Gösteri yürüyüşü; belirli konular üzerinde halkı aydınlatmak ve bir kamuoyu yaratmak
suretiyle o konuyu benimsetmek için gerçek ve tüzelkişler tarafından bu Kanun çerçevesinde
düzenlenen yürüyüşleri,


c)
Mahallin en büyük mülki amiri; illerde vali, ilçelerde kaymakamı,


d) (Değişik: 2/1/2017-KHK-680/50 md.; Aynen
kabul: 1/2/2018-7072/49 md.) Mahallin güvenlik amirleri; illerde il emniyet
müdürü ve il jandarma komutanını, ilçelerde ilçe emniyet amiri veya komiseri ve
ilçe jandarma komutanını, Sahil Güvenlik Komutanlığı için Sahil Güvenlik Bölge Komutanını,
Sahil Güvenlik Grup Komutanını ve Sahil Güvenlik Karakol Komutanı ile Sahil Güvenlik
Gemi/Bot Komutanını,


İfade
eder.


Bir
il'e bağlı ilçelerin, o ilin belediye sınırları içindeki kısımlarına ilişkin olarak
bu Kanunun uygulaması yönünden mahallin en büyük mülki amiri, ilin valisidir.


 


Toplantı
ve gösteri yürüyüşü hakkı


Madde
3 – Herkes,
önceden izin almaksızın, bu Kanun hükümlerine göre silahsız ve saldırısız olarak
kanunların suç saymadığı belirli amaçlarla toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme
hakkına sahiptir.


(Değişik: 3/8/2002-4771/5 md.) Yabancıların bu Kanun hükümlerine göre
toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenlemeleri, İçişleri Bakanlığının iznine bağlıdır.
Yabancıların bu Kanuna göre düzenlenen toplantı ve gösteri yürüyüşlerinde topluluğa
hitap etmeleri, afiş, pankart, resim, flama, levha, araç ve gereçler taşımaları,
toplantının yapılacağı mahallin en büyük mülkî idare amirliğine toplantıdan en az
kırksekiz saat önce yapılacak bildirimle mümkündür.


 


İstisnalar


Madde
4 – Aşağıda
belirtilen toplantı ve faaliyetler bu Kanun hükümlerine tabi değildir.


a)
Siyasi partilerin, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının, sendikaların,
vakıfların, derneklerin, ticari ortaklıkların ve diğer tüzelkişilirin özel kanunlarına
ve kendi tüzüklerine göre yapacakları kapalı yer toplantıları,


b)
Kanunlara uymak, kendi kural ve sınırları içinde kalmak şartıyla kanun veya gelenek
ve göreneklere göre yapılacak toplantı, tören, şenlik, karşılama ve uğurlamalar,


c)
Spor faaliyetleri ile bilimsel, ticari ve ekonomik amaçlarla yapılan toplantılar,



d)
Cumhurbaşkanı, Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların Devlet (…)[1]
işleri hakkındaki toplantı ve konuşmaları ile Türkiye Büyük Millet Meclisi üyelerinin
halk ile yapacakları sohbet niteliğindeki görüşmeler.1


 


Seçim
zamanına ilişkin hükümler


Madde
5 – Seçim
zamanlarında yapılacak propaganda toplantıları ile ilgili kanun hükümleri saklıdır.


 


İKİNCİ BÖLÜM


Toplantı ve Gösteri Yürüyüşü Yerleri


Toplantı
ve gösteri yürüyüşü yer ve güzergahı


Madde
6 – (Değişik: 2/3/2014-6529/5 md.)


Toplantı ve gösteri yürüyüşleri, tüm il
ve ilçe sınırları içerisinde aşağıdaki hükümlere uyulmak şartıyla her yerde yapılabilir.


İl ve ilçelerde toplantı ve gösteri yürüyüşü
yer ve güzergâhı, kamu düzenini ve genel asayişi bozmayacak, vatandaşların
günlük yaşamını aşırı ve katlanılmaz derecede zorlaştırmayacak (…)[2]
şekilde ve 22 nci maddenin birinci fıkrasında sayılan sınırlamalara uyulması kaydıyla
Türkiye Büyük Millet Meclisinde grubu bulunan siyasi partilerin il ve ilçe temsilcileri
ile güzergâhın geçeceği ilçe ve il belediye başkanlarının, en çok üyeye sahip üç
sendikanın ve kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının il ve ilçe temsilcilerinin
görüşleri alınarak mahallin en büyük mülki amiri tarafından belirlenir. İl ve ilçenin
büyüklüğü, gelişmişliği ve yerleşim özellikleri dikkate alınarak birden fazla toplantı
ve gösteri yürüyüşü yer ve güzergâhı belirlenebilir.[3]


Belirlenen toplantı ve gösteri yürüyüşü
yer ve güzergâhı yerel gazeteler ve internet haber siteleri
ile valilik ve kaymakamlık internet sitelerinden ilan edilerek halka duyurulur.[4]


Toplantı ve gösteri yürüyüşleri yer ve
güzergâhı hakkında sonradan yapılacak değişiklikler de aynı yöntemle yapılır. Bu
değişiklikler duyurudan on beş gün sonra geçerli olur.


Birden fazla toplantı ve gösteri yürüyüşü
yer ve güzergâhının belirlendiği il ve ilçelerde düzenleme kurulu, kamu düzenini
ve genel asayişi bozmayacak (…)[5]
belirlenen yer ve güzergâhlardan birisini tercih edebilir.


 


Toplantı
ve gösteri yürüyüşü zamanı


Madde
7 – Toplantı
ve yürüyüşlere ve bu amaçla toplanmalara güneş doğmadan başlanamaz.


(Değişik
ikinci fıkra: 25/7/2018-7145/9 md.) (İptal:
Anayasa Mahkemesi’nin 30/6/2022 tarihli ve E.: 2018/137, K.: 2022/86 sayılı Kararı
ile.)


 


Umuma
açık yer sayılma


Madde
8 – Toplantının
yapıldığı yer, toplantı süresince umuma açık yer sayılır.


 


ÜÇÜNCÜ BÖLÜM


Toplantı Şekil ve Şartları


Düzenleme Kurulu


Madde 9 - (Değişik:26/3/2002-4748/6 md.)


Bu Kanuna göre yapılacak toplantılar, fiil ehliyetine
sahip ve onsekiz yaşını doldurmuş, en az yedi kişiden oluşan bir düzenleme
kurulu tarafından düzenlenir. Bu kurul, kendi aralarından birini başkan seçer.
Diplomatik dokunulmazlıkları bulunan kişiler, düzenleme kurulu başkan veya
üyesi olamazlar.


Tüzel kişilerin toplantı ve gösteri yürüyüşü
düzenlemeleri, yetkili organlarının kararına bağlıdır.





Bildirim
verilmesi


Madde
10 – (Değişik: 3/8/2002-4771/5 md.) Toplantı yapılabilmesi için,
düzenleme kurulu üyelerinin tamamının imzalayacakları bir bildirim, toplantının
yapılmasından en az kırksekiz saat önce ve çalışma saatleri içinde, toplantının
yapılacağı yerin bağlı bulunduğu valilik veya kaymakamlığa verilir.


Bu
bildirimde;


a)
Toplantının amacı,


b)
Toplantının yapılacağı yer, gün, başlayış ve bitiş saatleri,


c) Düzenleme kurulunun başkan ile üyelerinin açık
kimlikleri, meslekleri ikametgahları ve varsa çalışma yerleri,


Belirtilir
ve bildirime yönetmelikte gösterilecek belgeler eklenir.


Bu
bildirim karşılığında gün ve saati gösteren alındı belgesi verilmesi zorunludur.



Bu
bildirim, valilik veya kaymakamlıkça kabul edilmez veya karşılığında alındı belgesi
verilmez ise keyfiyet bir tutanakla tespit edilir. Bu halde noter vasıtasıyla ihbar
yapılır. İhbar saati bildirimin verilme saati sayılır.


Aynı
yerde, aynı gün toplantı yapmak üzere ayrı ayrı düzenleme kurullarınca bildirim
verilmişse ilk verilen bildirim geçerlidir. Diğerlerine durum hemen yazılı olarak
bildirilir.


 


Toplantının
yapılması


Madde 11 – Toplantı,
6 ncı madde hükümlerine uymak suretiyle bildirimde belirtilen yerde yapılır.
Düzenleme kurulu, kendi üyelerinden başkan dahil en az yedi kişiyi toplantının
yapıldığı yerde bulundurmakla yükümlüdür. (Değişik üçüncü cümle:
2/3/2014-6529/7 md.) Bu yükümlülüğün yerine getirildiğine dair tutulan
tutanak, düzenleme kurulu tarafından hazırlanarak yetkili kolluk amirine teslim
edilir.


(Ek fıkra: 2/3/2014-6529/7 md.) Toplantı ve gösteri yürüyüşlerinde katılımcıların ve
konuşmacıların ses ve görüntüleri kolluk tarafından yapıldığı belli olacak
şekilde kaydedilebilir. Elde edilen kayıt ve görüntüler şüphelilerin ve suç
delillerinin tespiti dışında başka bir amaçla kullanılamaz.


 


Düzenleme
kurulunun görev ve sorumlulukları


Madde 12 – Düzenleme
kurulu, toplantının sükun ve düzenini, bildirimde yazılı amaç dışına
çıkılmamasını sağlamakla yükümlü ve sorumludur. Kurul, bunun için gereken
önlemleri alır ve gerektiğinde güvenlik kuvvetlerinin yardımını ister. (Değişik
üçüncü cümle: 2/3/2014-6529/8 md.) Toplantının amacı dışına çıktığı veya
düzen içinde gerçekleşmesini imkânsız gördüğü takdirde kurul veya toplanamadığı
takdirde kurul başkanı dağılma kararı alır ve durumu derhâl yetkili kolluk
amirine bildirir.


Düzenleme
kurulunun sorumluluğu, topluluk toplantı yerinden tamamen dağılıncaya kadar sürer,



 


Hükümet
komiseri ve yetkileri


Madde
13 – (Mülga: 2/3/2014-6529/16 md.)


 


DÖRDÜNCÜ BÖLÜM


Toplantının Ertelenmesi veya Yasaklanması


Düzenleme
kurulunun toplantıyı geri bırakması


Madde
14 – Toplantı, toplantının yapılacağı saatten en az yirmidört
saat önce düzenleme kurulunun çoğunluğu tarafından, bildirimin verildiği valilik
veya kaymakamlığa yazı ile bildirilmek şartıyla kırksekiz saati geçmemek üzere yalnız
bir kez geri bırakılabilir.


 


Birden
fazla toplantıları erteleme


Madde 15 – Bir
il sınırı içinde aynı günde birden çok toplantı yapılmak istenmesi halinde
vali, emrindeki güvenlik kuvvetlerinin ve gerektiğinde yararlanabileceği diğer
güçlerin bu toplantıların güvenlik içinde yapılmasını sağlamaya yeterli
olmadığı kanısına varırsa, toplantılardan bir kısmını on günü aşmamak üzere bir
kez erteleyebilir. Bu ertelemede müracaat önceliği göz önünde bulundurulur.[6]


 


Toplantının
bölge valiliği ve İçişleri Bakanlığınca ertelenmesi[7]


Madde
16 – a) Bir bölge valiliğine bağlı illerden; birden çok ilde
aynı günde toplantı yapmak için bildirim verilmesi üzerine, toplantı güvenliğini
sağlamak amacıyla ilgili valilerce bölge valiliğinden takviye istenmesi halinde,
bölge valisi bu isteklerin karşılanamayacağı kanısına varırsa, takviye gönderilemeyen
illerdeki toplantılar on günü aşmamak üzere bölge valiliğince bir kez ertelenebilir.


b)
Aynı günde birden çok bölge valiliğine bağlı illerde toplantı yapmak için bildirim
verilmesi üzerine, toplantı güvenliğini sağlamak amacıyla ilgili bölge valilerince
İçişleri Bakanlığından takviye istenmesi halinde, İçişleri Bakanlığı bu isteklerin
karşılanamayacağı kanısına, varırsa, takviye gönderilemeyen bölge valiliğine bağlı
illerdeki toplantılar on günü aşmamak üzere İçişleri Bakanlığınca bir kez ertelenebilir.


Ertelemede
müracaat önceliği göz önünde bulundurulur.


 


Toplantının ertelenmesi veya bazı
hâllerde yasaklanması[8]


Madde 17 – (Değişik: 26/3/2002-4748/6
md.)


Bölge valisi,
vali veya kaymakam, millî güvenlik, kamu düzeni, suç işlenmesinin önlenmesi,
genel sağlığın ve genel ahlâkın veya başkalarının hak ve özgürlüklerinin
korunması amacıyla belirli bir toplantıyı bir ayı aşmamak üzere erteleyebilir
veya suç işleneceğine dair açık ve yakın tehlike mevcut olması hâlinde
yasaklayabilir.8


 


Yasaklama
veya erteleme kararının tebliği[9]


Madde 18 – Bölge
valisi, Vali veya kaymakamlarca ertelenen veya yasaklanan veya İçişleri
Bakanlığı tarafından ertelenen toplantılara ilişkin gerekçeli erteleme veya
yasaklama kararı toplantının başlama saatinden en az yirmidört saat önce bir
yazı ile düzenleme kurulu başkanına veya bulunamadığı takdirde üyelerden birine
tebliğ edilir. Vali veya kaymakamlarca ertelenen veya yasaklanan toplantılar
hakkında bölge valiliğine ve İçişleri Bakanlığına, bölge valilerince ertelenen
veya yasaklanan toplantılar için de İçişleri Bakanlığına bilgi verilir.


17 nci maddede belirtilen durumlarda; toplantının en az
yirmidört saat önce tebliğ şartı aranmaksızın
bölge valiliği, valilik veya kaymakamlıklarca ertelenebileceği veya
yasaklanabileceği haller yönetmelikte gösterilir.


Toplantının
ertelenen günden sonraki bir günde yapılabilmesi, düzenleme kurulunun 10 uncu maddeye
göre yeni bildirimde bulunmasına bağlıdır.


 


İl veya ilçelerde bütün toplantıların
ertelenmesi veya yasaklanması[10]


Madde 19 - (Değişik birinci cümle:26/3/2002-4748/6
md.)


Bölge valisi,
millî güvenlik, kamu düzeni, suç işlenmesinin önlenmesi, genel sağlığın ve
genel ahlâkın veya başkalarının hak ve özgürlüklerinin korunması amacıyla
bölgeye dahil illerin birinde veya birkaçında ya da bir ilin bir veya birkaç
ilçesinde bütün toplantıları bir ayı geçmemek üzere erteleyebilir. (Değişik
ikinci cümle: 30/7/2003-4963/22 md.) Valiler de aynı sebeplere dayalı
olarak ve suç işleneceğine dair açık ve yakın tehlike mevcut olması hâlinde;
ile bağlı ilçelerin birinde veya birkaçında bütün toplantıları bir ayı geçmemek
üzere yasaklayabilir.


Yasaklama
kararı gerekçeli olarak verilir Kararın özeti yasaklamanın uygulanacağı yerlerde
mutat vasıtalarla ilan edilir. Ayrıca, İçişleri Bakanlığına bilgi verilir.


 


BEŞİNCİ BÖLÜM


Gösteri Yürüyüşlerinin Şekil ve Şartları ile Ertelenmesi
veya Yasaklanması


Gösteri
yürüyüşlerinde uygulanacak hükümler


Madde
20 – Gösteri yürüyüşlerinin şekil ve şartları ile ertelenmesi
veya yasaklanması hakkında da bu Kanunun 3 üncü ve 4 üncü bölümlerindeki hükümler
uygulanır.


Şehir
ve kasaba içindeki genel yollar üzerinde yapılacak yürüyüşlere ait bildirimlerde,
6 ncı madde gereğince ilan olunan yol ve yönlere uyulmak şartıyla, yürüyüşe geçmek
için seçilecek toplanma yeri ile izlenecek yol ve dağılma yerinin belirtilmesi zorunludur.


 


ALTINCI BÖLÜM


Yasaklar ve Kanuna Aykırı Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri


Amaç dışı toplantı ve gösteri yürüyüşü


Madde
21 – (Mülga : 26/3/2002-4748/7 md.)


 


Yasak
yerler


Madde
22 – (…)[11]
ile parklarda, mabetlerde, kamu hizmeti görülen bina ve tesislerde ve bunların eklentilerinde
ve Türkiye Büyük Millet Meclisine bir kilometre uzaklıktaki alan içinde toplantı
yapılamaz (İptal ibare: Anayasa Mahkemesinin 10/9/2020 tarihli ve E.: 2020/12,
K.: 2020/46 sayılı kararı ile.)(…).


Genel
meydanlardaki toplantılarda, halkın ve ulaşım araçlarının gelip geçmesini sağlamak
üzere valilik ve kaymakamlıklarca yapılacak düzenlemelere uyulması zorunludur.


 


Kanuna aykırı toplantı ve gösteri
yürüyüşleri


Madde
23 – a) 9 ve 10 uncu madde hükümlerine uygun biçimde bildirim
verilmeden veya toplantı veya yürüyüş için belirtilen gün ve saatten önce veya sonra;



b)
(Değişik: 30/7/1998 - 4378/1 md.) Ateşli silahlar veya havai fişek, molotof
ve benzeri el yapımı olanlar dâhil patlayıcı maddeler veya her türlü kesici, delici
aletler veya taş, sopa, demir ve lastik çubuklar, boğma teli veya zincir, demir
bilye ve sapan gibi bereleyici ve boğucu araçlar veya yakıcı, aşındırıcı, yaralayıcı
eczalar veya diğer her türlü zehirler veya her türlü sis, gaz ve benzeri maddeler
ile yasadışı örgüt ve topluluklara ait amblem ve işaret taşınarak veya bu işaret
ve amblemleri üzerinde bulunduran üniformayı andırır giysiler giyilerek veya kimliklerini
gizlemek amacıyla yüzlerini tamamen veya kısmen bez vesair unsurlarla örterek toplantı
ve gösteri yürüyüşlerine katılma ve kanunların suç saydığı nitelik taşıyan afiş,
pankart, döviz, resim, levha, araç ve gereçler taşınarak veya bu nitelikte sloganlar
söylenerek veya ses cihazları ile yayınlanarak,[12]


c)
7 nci madde hükümleri gözetilmeksizin,


d)
6 ve 10 uncu maddeler gereğince belirtilen yerler dışında,


e)
20 nci maddedeki yöntem ve şartlara ve 22 nci maddedeki yasak ve önlemlere uyulmaksızın,


f)
4 üncü madde ile Kanun kapsamı dışında bırakılan konularda kendi amaç, kural ve
sınırları dışına çıkılarak,


g)
Kanunların suç saydığı maksatlar için,


h)
Bildirimde belirtilen amaç dışına çıkılarak,


i) Toplantı ve yürüyüşün 14, 15, 16, 17 ve 19 uncu
maddelere dayanılarak yasaklanması veya ertelenmesi halinde tespit edilen
erteleme veya yasaklama süresi sona ermeden,


j)
(Değişik: 2/3/2014-6529/9 md.) 12 nci madde gereğince toplantının dağılmasına
karar verilmesi hâlinde,


k)
21 inci madde hükmüne aykırı olarak,


l)
3 üncü maddenin 2 nci fıkrası hükmüne uyulmadan,


Yapılan
toplantılar veya gösteri yürüyüşleri Kanuna aykırı sayılır.


 


Toplantı
veya gösteri yürüyüşünün dağıtılması


Madde 24 – (Değişik birinci fıkra: 2/3/2014-6529/10
md.) Kanuna uygun olarak
başlayan bir toplantı veya gösteri yürüyüşü, daha sonra 23 üncü maddede belirtilen
kanuna aykırı durumlardan bir veya birkaçının vuku bulması sebebiyle, Kanuna aykırı
toplantı veya gösteri yürüyüşü hâline dönüşürse:


a) Düzenleme kurulu veya kurul başkanı
toplantı veya gösteri yürüyüşünün sona erdiğini topluluğa ilan eder ve durumu derhâl
yetkili kolluk amirine bildirir.


b) Düzenleme kurulunun veya kurul başkanının
bu görevi yerine getirmemesi hâlinde, durum yetkili kolluk amiri tarafından mahallin
en büyük mülki amirine bildirilir. Mahallin en büyük mülki amiri tarafından toplantının
sona erdirilip erdirilmeyeceğine dair karar alınır.


c) Mahallin en
büyük mülki amiri, yazılı veya acele hâllerde sonradan yazı ile teyit edilmek
kaydıyla sözlü emirle, mahallin güvenlik amirlerini veya bunlardan birini
görevlendirerek olay yerine gönderir.


Bu
amir, topluluğa Kanuna uyularak dağılmalarını, dağılmazlarsa zor kullanılacağını
ihtar eder. Topluluk dağılmazsa zor kullanılarak dağıtılır. (Mülga üçüncü cümle:
2/3/2014-6529/10 md.)


Birinci
fıkrada düzenlenen durumlarda güvenlik kuvvetlerine karşı fiili saldırı veya mukavemet
veya korudukları yerlere ve kişilere karşı fiili saldırı hali mevcutsa, ihtara gerek
olmaksızın zor kullanılır.[13]


Toplantı
ve gösteri yürüyüşüne 23 üncü madde (b) bendinde yazılı silah, araç, alet veya maddeler
veya sloganlarla katılanların bulunması halinde bunlar güvenlik kuvvetlerince uzaklaştırılarak
toplantı ve gösteri yürüyüşüne devam edilir. Ancak, bunların sayıları ve davranışları
toplantı veya gösteri yürüyüşünü Kanuna aykırı addedilerek dağıtılmasını gerektirecek
derecede ise yukarıdaki fıkra hükümleri uygulanır.


Toplantı
ve gösteri yürüyüşüne silah, araç, alet veya maddeler veya sloganlarla katılanların
tanınması ve uzaklaştırılmasında düzenleme kurulu güvenlik kuvvetlerine yardım etmekle
yükümlüdür.


Toplantı
veya gösteri yürüyüşlerinin Kanuna aykırı olarak başlaması hallerinde; güvenlik
kuvvetleri mensupları, olayı en seri şekilde mahallin en büyük mülki amirine haber
vermekle beraber, mevcut imkanlarla gerekli tedbirleri alır ve olaya müdahale eden
güvenlik kuvvetleri amiri, topluluğa dağılmaları, aksi halde zor kullanılarak dağıtılıcakları
ihtarında bulunur ve topluluk dağılmazsa zor kullanılarak dağıtılır.


 


Suç
işleyenlerin yakalanması


Madde
25 – Topluluk içinde suç işleyenleri ve suçluları yakalamak
için 24 üncü maddede belirtilen emir ve ihtarların yapılmasına gerek yoktur.


 


Çağrı
ve propaganda araçları


Madde
26 – Toplantı veya yürüyüşlere ilişkin çağrı veya propoganda
amacıyla kullanılan basılı veya çoğaltılmış veya el ile yazılmış davetiye, levha
ve ilanlarda düzenleme kurulu başkanı ile en az altı üyesinin adları, soyadları
ve imzalarının bulunması; bunlardan asılması gerekenlerin, Kanunun 6 ncı maddesinde
belirtilen yönteme de uyulmak şartıyla valilik veya kaymakamlıklarca önceden tespit
edilmiş yerlere asılması zorunludur.


Bu
propaganda ve çağrı alet ve araçlarında, halkı suç işlemeye özendiren veya kışkırtan
yazı veya resim bulunması yasaktır.


Toplantı
veya gösteri yürüyüşünün yapılacağı tarihten bir önceki günden toplantı veya gösteri
yürüyüşünün başlayacağı saate kadar, güneşin doğuşundan batışına kadarki zaman içinde
olmak kaydıyla ses yükselten veya ileten herhangi bir alet veya araç ile çağrı yapılabilir.
Bu süre dışında çağrı için sözü geçen alet veya araçlar kullanılamaz.


Kapalı
yer toplantılarında, ses yükseltici alet veya araçlarla dışarıya yayın yapılamaz.


 


Kışkırtma
yasağı


Madde 27 – Halka
karşı, doğrudan doğruya veya ses yükselten veya ileten herhangi bir alet veya
araç ile söz söyleyerek veya seslenerek veya basılmış veya çoğaltılmış veya
elle yazılmış veya çizilmiş kağıtları duvarlara veya diğer yerlere yapıştırarak
veya dağıtarak veya benzeri araç ve yollarla halkı Kanuna aykırı toplantı veya
yürüyüşe özendirmek veya kışkırtmak yasaktır.


Bu
hareketler güvenlik kuvvetlerince derhal menedilir.


 


YEDİNCİ BÖLÜM


Ceza Hükümleri


Yasaklara
aykırı hareket


Madde
28 – (Değişik: 23/1/2008-5728/422 md.)


Kanuna aykırı toplantı veya
gösteri yürüyüşleri düzenleyen veya yönetenlerle bunların hareketlerine katılanlar,
fiil daha ağır bir cezayı gerektiren ayrı bir suç teşkil etmediği takdirde bir yıl
altı aydan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.


10 uncu madde gereğince verilecek
bildirimde düzenleme kurulu üyesi olarak gösterilenlerden 9 uncu maddede belli edilen
nitelikleri taşımayanlar, toplantı veya yürüyüşün yapılması hâlinde, bir yıla kadar
hapis cezası ile cezalandırılır.


11 ve 12 nci maddelerde yazılı
görevleri yerine getirmeyen düzenleme kurulu üyeleri, altı aydan iki yıla kadar
hapis cezası ile cezalandırılır.


Güvenlik kuvvetlerine veya
(…)[14]
toplantı veya yürüyüş safahatının teknik araç ve gereçlerle tespit için görevlendirilenlere
bu görevlerini yaptıkları sırada cebir ve şiddet veya tehdit veya nüfuz ve müessir
kuvvet sarfetmek suretiyle mani olanlar hakkında, fiilleri daha ağır bir cezayı
gerektirmediği takdirde, iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası hükmolunur.
 


 


Toplantı
veya yürüyüşü engelleyenler


Madde
29 – Toplantı veya yürüyüş yapılmasına
engel olan veya devamına imkan vermeyecek tertipler ile toplantı veya yürüyüşü ihlal
eden kimse, fiil daha ağır bir cezayı gerektiren ayrı bir suç teşkil
etmediği takdirde dokuz aydan bir yıl altı aya kadar hapis (...)[15]
cezası ile cezalandırılır.


 


Huzur
ve sükünu bozanlar


Madde 30 – Yapılmakta
olan toplantı veya yürüyüşte huzur ve sükünu bozmak maksadıyla tehdit veya
hakaret veya saldırı veya mukavematte bulunanlar veya başka bir suretle huzur
ve sükünun bozulmasına sebebiyet verenler, fiil daha ağır bir cezayı gerektiren
ayrı bir suç teşkil etmediği takdirde, bir yıl altı aydan üç yıla kadar hapis
(...)[16] cezası ile cezalandırılır.


 


Kanuna
aykırı propaganda vasıtaları ve suç işlemeye teşvik


Madde
31 – Düzenleme kurulu başkanı ve en az altı üyesinin ad ve soyadları
ile imzalarını taşımayan 26 ncı maddede yazılı propaganda vasıtalarını hazırlayanlar,
yazdıranlar, bastıranlar, propaganda maksadıyla kullananlar veya sair surette 26
ncı maddedeki yasak ve şartlara uymayanlar altı aydan bir yıla kadar hapis (...)[17]
cezası ile cezalandırılır.


Bu
propaganda vasıtalarında halkı suç işlemeye teşvik ve tahrik eder mahiyette yazı
veya resim veya işaret bulunursa veya bu maksatla başka araçlar kullanılmış olursa,
fiil daha ağır bir cezayı gerektiren ayrı bir suç teşkil etmediği takdirde failleri
bir yıl altı aydan üç yıla kadar hapis (...)17 cezası ile cezalandırılır.



Teşvik
ve tahrik neticesi olarak suç işlenir veya suçun icrasına teşebbüs edilirse, fiil
daha ağır bir cezayı gerektiren ayrı bir suç teşkil etmediği takdirde teşvik veya
tahrikte bulunanlar üç yıldan beş yıla kadar hapis (...)17 cezası
ile cezalandırılır.


 


Direnme[18]


Madde
32 – (Değişik: 22/7/2010 - 6008/1 md.)


Kanuna
aykırı toplantı veya gösteri yürüyüşlerine katılanlar, ihtara ve zor kullanmaya
rağmen dağılmamakta ısrar ederlerse, altı aydan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
Bu suçu, toplantı ve gösteri yürüyüşünü tertip edenlerin işlemesi halinde, bu fıkra
hükmüne göre verilecek ceza yarı oranında artırılarak hükmolunur.


İhtara ve zor kullanmaya rağmen kolluk görevlilerine
karşı cebir veya tehdit kullanılarak direnilmesi halinde, ayrıca 26/9/2004
tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 265 inci maddesinde tanımlanan
suçtan dolayı da cezaya hükmolunur.


23
üncü maddede yazılı hallerden biri gerçekleşmeden veya 24 üncü madde hükmü yerine
getirilmeden yetki sınırı aşılarak toplantı veya gösteri yürüyüşlerinin dağıtılması
halinde, yukarıdaki fıkralarda yazılı fiilleri işleyenlere verilecek cezalar, dörttebire
kadar indirilerek uygulanabileceği gibi, ceza vermekten de vazgeçilebilir.


 


Toplantı
ve yürüyüşe silahlı katılanlar


Madde
33 – (Değişik: 22/7/2010 - 6008/2 md.)


(Değişik
birinci fıkra: 27/3/2015-6638/8 md.) Toplantı ve gösteri yürüyüşlerine;


a)
Ateşli silahlar veya havai fişek, molotof ve benzeri el yapımı olanlar dâhil patlayıcı
maddeler veya her türlü kesici, delici aletler veya taş, sopa, demir ve lastik çubuklar,
boğma teli veya zincir, demir bilye ve sapan gibi bereleyici ve boğucu araçlar veya
yakıcı, aşındırıcı, yaralayıcı eczalar veya diğer her türlü zehirler veya her türlü
sis, gaz ve benzeri maddeler taşıyarak veya kimliklerini gizlemek amacıyla yüzlerini
tamamen veya kısmen bez vesair unsurlarla örterek katılanlar iki yıl altı aydan
dört yıla kadar,


b)
Yasadışı örgüt ve topluluklara ait amblem ve işaret taşıyarak veya bu işaret ve
amblemleri üzerinde bulunduran üniformayı andırır giysiler giyerek katılanlar ile
kanunların suç saydığı nitelik taşıyan afiş, pankart, döviz, resim, levha, araç
ve gereçler taşıyarak veya bu nitelikte sloganlar söyleyerek veya ses cihazları
ile yayınlayarak katılanlar altı aydan üç yıla kadar,


hapis
cezası ile cezalandırılırlar.


Toplantı
ve gösteri yürüyüşünün kanuna aykırı olması halinde ve dağılmamak için direnildiği
takdirde, ayrıca 32 nci madde hükümlerine göre cezaya hükmolunur.


 


Tahrikçiler
ve suç ortakları


Madde
34 – 27 nci maddedeki yasağa aykırı hareket edenler toplantı
veya yürüyüş vukubulmamış veya vukubulmuş olup da ilk emir ve ihtar üzerine dağıtılmış
ise, fiil daha ağır bir cezayı gerektiren ayrı bir suç teşkil etmediği takdirde
bir yıl altı aydan dört yıla, toplantı ve yürüyüş zorla dağıtılmış ise üç yıldan
beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.


 


Çocuklar hakkında uygulanmayacak
hüküm


Madde
34/A
– (Ek: 22/7/2010 - 6008/3 md.)


Bu Kanuna aykırı toplantı ve gösteri yürüyüşlerine
katılarak direnme suçunu veya katıldıkları toplantı ve gösteri yürüyüşleri sırasında
propaganda suçunu işleyen çocuklar hakkında bu suçlara bağlı olarak ayrıca 3713
sayılı Terörle Mücadele Kanununun 2 nci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uygulanmaz.


 


SEKİZİNCİ BÖLÜM


Çeşitli Hükümler


Suçüstü
hükümlerinin uygulanması


Madde
35 – (Mülga: 23/1/2008-5728/578 md.)


 


Hükümet
komiserine verilecek ücret


Madde
36 – (Mülga: 2/3/2014-6529/16 md.)


 


Yönetmelik
düzenlenmesi


Madde 37 – Düzenleme kurulunun (…)[19],
güvenlik kuvvetlerinin ve görevli askeri birliklerin görev, yetki ve sorumluluklarının
uygulanış biçimi ile bu Kanunun 10 ve 18 inci maddelerinde belirtilen hususlar ve
Kanunun uygulanmasına ilişkin diğer hususlar Adalet, Milli Savunma ve İçişleri bakanlıklarınca
bu Kanunun yayımı tarihinden itibaren üç ay içinde çıkarılacak ve Resmi Gazetede
yayımlanacak bir yönetmelikle düzenlenir.


 


Saklı
hükümler


Madde
38 – İl İdaresi Kanunu ile diğer kanunlardaki bu Kanun kapsamına
giren konularla ilgili yetkiler saklıdır.


 


Kaldırılan
hükümler


Madde
39 – 10/2/1963 tarih ve 171 sayılı Toplantı ve Gösteri Yürüyüşü
Hürriyeti Hakkında Kanun yürürlükten kaldırılmıştır.





Rücu


Ek Madde 1 – (27/3/2015-6638/9 md.)


Şiddet
olaylarının yaygınlaşarak kamu düzeninin ciddi şekilde bozulmasına yol
açabilecek toplumsal olaylarda kamu mallarına verilen zararlar ile gerçek ve
tüzel kişilerin mallarına verilen zararların Devlet tarafından karşılanması
hâlinde, ilgili idare ödeme nedeniyle genel hükümlere göre sorumlulara rücu
eder. Bu Kanun kapsamındaki rücu istemine ilişkin zamanaşımı süreleri bir kat
artırılarak uygulanır.


 


Geçici
Madde 1 – Kanunun 6 ve 26 ncı maddelerine göre yapılacak tespit ve
ilan bu Kanunun yayımı tarihinden itibaren üç ay içinde yapılır.


 


Geçici Madde 2 – Bölge
valilikleri kuruluncaya kadar geçecek süre içinde bu Kanun gereğince bölge
valilerine tanınmış bulunan erteleme yetkisi İçişleri Bakanlığı tarafından
kullanılır.


 


Yürürlük


Madde
40 – Bu Kanun yayımı tarihinden üç ay sonra yürürlüğe girer.


 


Yürütme



Madde
41 – Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.





2911 SAYILI KANUNA EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN
MEVZUATIN VEYA ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARININ YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ


TARİHLERİNİ GÖSTERİR TABLO


 







Değiştiren
Kanunun/

KHK’nin
veya İptal Eden Anayasa Mahkemesi Kararının Numarası



2911 Sayılı
Kanunun Değişen veya İptal Edilen Maddeleri



Yürürlüğe
Giriş Tarihi






4378



23



2/8/1998






4748



9, 17,
19, 21



9/4/2002






4771



3, 10



9/8/2002






4963



15, 16,
18, 19



7/8/2003






5728



28, 29, 30,
31, 32, 35



8/2/2008






6008



32, 33, 34/A



25/7/2010






6529



6, 7, 11,
12, 13, 23, 24, 28, 36, 37



13/3/2014






6638



23, 33, Ek
Madde 1



4/4/2015






KHK/680



2



6/1/2017






Anayasa Mahkemesinin

28/9/2017
tarihli ve E.: 2014/1011, K.: 2017/142 sayılı Kararı



6, 22



27/12/2017






7



Kararın Resmî
Gazete’de yayımından dokuz ay sonra

(27/9/2018)






7072



2



8/3/2018






KHK/700



4



24/6/2018 tarihinde birlikte yapılan Türkiye Büyük
Millet Meclisi ve Cumhurbaşkanlığı seçimleri sonucunda Cumhurbaşkanının
andiçerek göreve başladığı tarihte (9/7/2018)






7145



6, 7



31/7/2018






Anayasa Mahkemesinin
10/9/2020 tarihli ve E.: 2020/12, K.: 2020/46 sayılı Kararı



22



18/11/2020






Anayasa Mahkemesi’nin
30/6/2022 tarihli ve E.: 2018/137, K.: 2022/86 sayılı Kararı



7



12/1/2023






7418



6



1/4/2023









 











[1] 2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 83 üncü
maddesiyle, bu bentte yer alan “Başbakan” ibaresi “Cumhurbaşkanı yardımcıları”
şeklinde değiştirilmiş ve “ve Hükümet” ibaresi madde metninden çıkarılmıştır.







[2] 27/12/2017 tarihli ve 30283 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan Anayasa Mahkemesinin 28/9/2017 tarihli ve E.: 2014/101, K.: 2017/142
sayılı Kararı ile, bu fıkranın birinci cümlesinde yer alan “…ve vatandaşların
günlük yaşamını zorlaştırmayacak…” ibaresi iptal edilmiştir.







[3] 25/7/2018 tarihli ve 7145 sayılı Kanunun 8 inci
maddesiyle, bu fıkrada yer alan “genel asayişi bozmayacak” ibaresinden sonra
gelmek üzere “, vatandaşların günlük yaşamını aşırı ve katlanılamaz derecede
zorlaştırmayacak” ibaresi eklenmiştir.







[4] 13/10/2022 tarihli ve 7418 sayılı Kanunun 28 inci
maddesiyle; bu fıkraya “yerel gazeteler” ibaresinden sonra gelmek üzere “ve
internet haber siteleri” ibaresi eklenmiştir.







[5] 27/12/2017 tarihli ve 30283 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan Anayasa Mahkemesinin 28/9/2017 tarihli ve E.: 2014/101, K.: 2017/142
sayılı Kararı ile, bu fıkranın birinci cümlesinde yer alan “…ve vatandaşların
günlük yaşamını zorlaştırmayacak…” ibaresi iptal edilmiştir.







[6] 30/7/2003 tarihli ve 4963 sayılı Kanunun 18 inci
maddesiyle bu maddede yer alan “otuz” ibaresi “on” şeklinde değiştirilmiştir.







[7] 30/7/2003 tarihli ve 4963 sayılı Kanunun 19 uncu
maddesiyle bu maddede yer alan “otuz” ibareleri “on” şeklinde değiştirilmiştir.







[8] 30/7/2003 tarihli ve 4963 sayılı
Kanunun 20 nci maddesi ile bu maddenin “Toplantının yasaklanması veya
ertelenmesi” olan başlığı metne işlendiği şekilde; madde metninde yer alan
“yasaklayabilir veya iki ayı aşmamak üzere erteleyebilir.” ibaresi de “bir ayı
aşmamak üzere erteleyebilir veya suç işleneceğine dair açık ve yakın tehlike
mevcut olması hâlinde yasaklayabilir.” şeklinde değiştirilmiştir.







[9] 30/7/2003 tarihli ve 4963 sayılı Kanunun 21 inci
maddesi ile bu maddenin “Yasaklama veya erteleme kararının tebliği” olan
başlığı metne işlendiği şekilde; maddenin birinci fıkrasında yer alan
“yasaklanan veya ertelenen” ibareleri “ertelenen veya yasaklanan”, “yasaklama
veya ertelenen” ibaresi “erteleme veya yasaklama”; maddenin ikinci fıkrasında
yer alan “yasaklanabileceği veya ertelenebileceği” ibaresi “ertelenebileceği
veya yasaklanabileceği” şeklinde değiştirilmiştir.







[10] 30/7/2003 tarihli ve 4963 sayılı Kanunun 22 nci
maddesi ile bu maddenin “İl veya İlçelerde bütün toplantıların yasaklanması”
olan başlığı metne işlendiği şekilde; maddenin birinci fıkrasının birinci
cümlesinde yer alan “üç” ibaresi “bir” şeklinde değiştirilmiştir.







[11] 27/12/2017 tarihli ve 30283 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan Anayasa Mahkemesinin 28/9/2017 tarihli ve E.: 2014/101, K.: 2017/142
sayılı Kararı ile, bu fıkranın birinci cümlesinde yer alan “Genel yollar …”
ibaresi iptal edilmiştir.







[12] 27/3/2015 tarihli ve 6638 sayılı Kanunun 7 nci
maddesiyle, bu bentte yer alan “Ateşli silahlar veya” ibaresinden sonra gelmek
üzere “havai fişek, molotof ve benzeri el yapımı olanlar dâhil” ibaresi ve
“zincir” ibaresinden sonra gelmek üzere “, demir bilye ve sapan” ibaresi
eklenmiştir.







[13] 2/3/2014 tarihli ve 6529 sayılı Kanunun 10 uncu
maddesiyle, bu fıkrada yer alan “(a) ve (b) bentlerindeki” ibaresi “Birinci
fıkrada düzenlenen” şeklinde değiştirilmiştir.







[14] 2/3/2014 tarihli ve 6529 sayılı Kanunun 16 ncı
maddesiyle, bu fıkrada yer alan, “hükümet komiserine veya yardımcılarına veya
hükümet komiseri tarafından” ibaresi yürürlükten kaldırılmıştır.







[15] 23/1/2008 tarihli ve 5728 sayılı Kanunun 423 üncü
maddesiyle, bu maddede yer alan “ve beşbin liradan onbin liraya kadar ağır
para” ibaresi madde metninden çıkartılmıştır.







[16] 23/1/2008 tarihli ve 5728 sayılı Kanunun 424 üncü
maddesiyle, bu maddede yer alan “ve beşbin liradan yirmibin liraya kadar ağır
para” ibaresi madde metninden çıkartılmıştır.







[17] 23/1/2008 tarihli ve 5728 sayılı Kanunun 425 inci
maddesiyle, bu maddenin birinci fıkrasında yer alan “ve beşbin liradan otuzbin
liraya kadar ağır para” ibaresi, ikinci fıkrasında yer alan “ve onbin liradan
ellibin liraya kadar ağır para” ibaresi ile üçüncü fıkrasında yer alan “ve
yirmibin liradan yüzbin liraya kadar ağır para” ibaresi madde metninden
çıkartılmıştır.







[18] 22/7/2010 tarihli ve 6008 sayılı Kanunun 1 inci
maddesiyle bu maddenin “Hükümet emrine karşı gelenler” olan başlığı metne
işlendiği şekilde değiştirilmiştir.







[19] 2/3/2014 tarihli ve 6529 sayılı Kanunun 16 ncı
maddesiyle bu fıkrada yer alan, “, hükümet komiseri ve yardımcılarının” ibaresi
yürürlükten kaldırılmıştır.