Tehlikeli Eşyanın Ticaret Gemileriyle Taşınması Hakkındaki Tüzük

1









635


TEHLİKELİ
EŞYANIN TİCARET GEMİLERİYLE


TAŞINMASI HAKKINDAKİ TÜZÜK


 


         
Bakanlar Kurulu Kararının Tarihi  :
6.4.1952,      No : 3/14831


         
Dayandığı Kanunun
Tarihi             
: 10.6.1946,    No : 4922


         
Yayımlandığı R. Gazetenin Tarihi   : 8.10.1952,    No
: 8227


         
Yayımlandığı Düsturun Tertibi        : 3,
Cildi : 33, S. 1679


 


            
Umumi Hükümler


            
Madde 1 – Türk kara suları ile liman ve iskelelerinde tehlikeli eşya
yükleyen veya boşaltan Türk ve yabancı bütün ticaret gemileri bu Tüzük ile buna
bağlı teknik hükümlere tabidir.


            
Bu Tüzük ve ekinde, yolcu gemileriyle taşınabileceğine dair açık bir hüküm
bulunmadıkça,tehlikeli eşya yalnız yük gemileriyle taşınır.


            
Madde 2 – Tehlikeli eşya yükü ile Türk kıyılarına gelerek burada bir
müddet kalmak veya yükünü boşaltmak isteyen gemiler hakkında 9, 10, 11, 12 ve
13 üncü maddeler hükümleri uygulanır. Kimyevi nitelik ve tehlike dereceleri
bakımından Tüzük'e uygunluğu şüpheli görülen yüklerin boşaltılmasına müsaade
olunmaz. Bu takdirde durum telgrafla Ulaştırma Bakanlığına bildirilerek bu
çeşit yükler hakkında talimat istenir. Türk kara, deniz ve hava ordularına ait
olup doğrudan doğruya askeri makamlarca yükletilen ve boşaltılan yükler bu hükümden
müstesnadır.


Tarifler


            
Bu Tüzük'ün uygulanması bakımından :


            
Madde 3 – 1– Denizde kürekten başka aletle yola çıkabilen her araca,
adı,tonilatosu ve kullanma amacı ne olursa olsun "Gemi".


            
2 – Menfaat sağlamak kasdiyle denizde kullanılan her gemiyi "Ticaret
gemisi".


            
3 – On ikiden fazla yolcu taşıyan her ticaret gemisine "Yolcu
gemisi".


            
4 – Kaptan ve diğer gemi adamları, gemiyi donatan ile işletenin çoluk, çocuk ve
hizmetçileri, donatan ve işletenin görev ile yolculuk eden adamı, temsilcisive
memurları, taşınan hayvanların çobanları ve mücbir sebeplerden yahut kaptanın
denizde can kurtarma ödevinden dolayı gemiye alınan kimseler dışında, gemide
navlunlu navlunsuz herkese "Yolcu" denir.


            
5 – Yükleme ordinosu, bir yükün gemiye alınması için acente tarafından verilen
belgedir.





636


Nakil
müsaadesi


            
Madde 4 – Tehlikeli yüklerin cinsleri Tüzük ekinin genel tasnif
cetvelinde gösterilmiştir. Genel tasnif cetvelinde I den VIII ye kadar Romen
rakamlariyle gösterilen tehlikeli yükler bu Tüzük ve ekindeki nitelik, ambalaj
ve yükleme hükümlerine uyulmak şartiyle gemiler ile nakil olunur. Kimyevi
terkipleri bakımından Tüzük ekindeki tasnife dahil olup da ismi tüzükte yazılı
bulunmayan maddeler için Ulaştırma Bakanlığından ayrıca müsaade alınır.


            
Tüzük ekindeki genel tasnif cetvelinin VIII sayılı (İstif bakımından tehlikeli
yükler) arasına girecek nitelikte olup da ismi tüzükte belirtilmemiş bulunan
yükler, kimyevi nitelikleri itibariyle I den VII ye kadar Romen rakamlariyle
gösterilen tehlikeli yükler şümulü dışında bulunmak şartiyle tüzükte diğer
benzerleri için konmuş bulunan hükümlere tabidir.


            
Bu Tüzük hükümleri, kimyevi terkip ve istif nitelikleri bakımından Tüzük
ekindeki hükümleri şümulüne girmeyen yüklere şamil değildir.


Karışık
ambalaj ve karışık yükleme


            
Madde 5 – Bazı şartlar ile gemilerde taşınmasına müsaade olunan
maddeler,bu Tüzük ekinde açıkca müsaade edilmiş olması halinde, birbirleriyle
veya diğer maddeler ile bir arada ambalaj edilebilir. Tüzük ekinde belirtilen
yükleme hükümleri arasında aksine bir hüküm bulunmayan hallerde bunların
birbirleri veya diğer maddeler ile birlikte aynı ambara alınmaları da caizdir.


Vesikalar


            
Madde 6 – 1 – Bazı şartlar ile gemilerde taşınmasına müsaade olunan
yüklerden olup bu Tüzük ekinde I den VII ye kadar devam eden tehlikeli eşya
gruplarında belirtilen madde ve malların gemilere yüklenmesinde yükleyici,
kendi firmasınınimza ve mesuliyeti altında yükleme ordinosuna :


            
A) Bir sandık veya koli içinde başka mallar ile birlikte ambalaj edilmemiş
eşyaya ait ambalajların, bu Tüzük hükümlerine uygun olarak yapıldığını,
karı-şık olarak ambalajlanan eşyanın ambalajlanmasında ise tüzükün VII
sınıfında belirtilen ambalaj hususiyetleri ile ağırlık hadlerine riayet
edildiğini;


            
B) (Ia) sınıfının c ve e kısımlarında belirtilen eşya sevkiyatında bu maddeve
eşyaya ait niteliklerin Tüzük ekindeki eşya fihristinde yazılı olanlara uygun
bulunduğunu;


            
C) Tüzük ekinde her çeşit eşya ve mal için yazılı bulunan yükleme hükümlerinin
gerektirdiği bütün açıklamaları ; kaydetmek mecburiyetindedir.





637


            
2 – Bazı şartlar ile gemilerde nakline müsaade olunan I ila VIa sınıfı eşyanın
3 üncü fıkrada yazılı olanlardan gayrisinin sevkinde yükleyici, ordino üzerine
verilecek meşruhatı, yükleme emrini veren tarafından gönderilen vesikalara
dayanarak kaydedecektir. Nakline bazı şartlar altında müsaade olunan madde
nakliyatında yükleyiciye yükleme emrini veren, her parçanın nitelikleriyle ait
bulunduğu eşya sınıfını ve tüzükün bu madde hakkındaki kısmı ile her parçanın
niteliklerini (Mesela : "Yanıcıdır" gibi) bildirmek
mecburiyetindedir.


            
3 – Ordu ambarlarından sevkolunan (Ia) infilak maddeleri, (Ib) cephane
(Id)gazlar hakkındaki izahat, salahiyetli ordu makamlarınca yükleme ordinosuna
kayıt ve imza olunacaktır.


            
4 – Cephane ve patlayıcı maddeler sevkedenlerin verecekleri vesikalar, Milli
Savunma veya Gümrük ve Tekel Bakanlıklarının ilgili daire uzmanları tarafından
Tüzük ekindeki (Ia) ve (Ib) sınıfı maddeler için konmuş bulunan yükleme
hükümlerine uygun olarak tasdik olunacaktır. Tasdik olunan vesikalara sözü
geçen maddelerin ne çeşit tecrübelerden geçirildiği de şerh edilecektir.


            
5 – Her defasında ve her cins madde için ayrı vesika düzenlenecektir.


Yabancı
transit eşyası


            
Madde 7 – Gemiler ile nakilleri bu tüzükteki hüküm ve şartlara bağlı
bulu-nan yabancı menşeli transit malların tüzükün uygulanması sahası dahilinde
gemi-lere yükletilerek nakil olunabilmesi hakkında aşağıdaki hükümler caridir.


            
1 – Haklarında Türkiye'deki salahiyetli kimseler tarafından düzenlenmiş bir
muayene vesikası ibraz edilmeyen infilak maddeleriyle kendiliğinden tutuşabilen
eşyanın ve bu Tüzük ekindeki I ve II sınıflarında yazılı maddelerin gemilere
yüklenebilmesi için, bunların Türk sınırları içersine girmesine müsaade eden
yetkili makamların yeniden izin vermesi gereklidir. Verilecek bu yeni izinde bunların
Tüzük ekinde yazılı bulunan I ve II nci sınıf maddelerden daha tehlikeli
olmadıklarının açıklanması lazımdır.


            
2 – Sözü geçen maddelerin ambalajı, en az Tüzük ekindeki I ila VIa sınıflarında
yazılı maddeler ile VII sınıfında yazılı aynı çeşit maddeler hakkında
belirtilen ambalajlar kadar emniyetli olacaktır. Bu yabancı menşeli ticaret
eşyasının nakliyecisine veya vekiline Milli Savunma, Gümrük ve Tekel veya
Ulaştırma Bakanlığınca hususi ve yazılı bir nakil ruhsatiyesi verilmiş ve bu
ruhsatiye içerisinde bu eşyanın nakil şartları hakkında gerekli talimat açıkça
belirtilmiş ise bu maddelerin ambalaj kap ve sandıkları üzerindeki işaretleri,
bu tüzüke ekli bulunan işaretlere uygun olmasına lüzum yoktur.





638


            
3 – Bu cins ve menşeli maddelerin gemiler ile nakli için Milli Savunma, Gümrük
ve Tekel veya Ulaştırma Bakanlığı tarafından her hangi bir nakliyeciye ya her
defaya mahsus olmak veya aksine emir verilinceye kadar muteber kalmak üzere
müsaade verilebilir.


            
4 – Yazılı olarak verilecek nakil ruhsatiyesinin içinde, Tüzük ekinde mevcut
yükleme hükümlerinden hangilerinin uygulanacağı açıkca
belirtilecektir.Yükleyici bu nakil ruhsatiyesine yabancı menşeli yükleme
ordinosunun aslını veya kendisi tarafından tanzim ve imza edilerek noterlikce,
tasdikli bir örneğinin tüzükün 6 ncı maddesinde yazılı yükleme ordinosu ve
belgeler yerine geçmek üzere eklemek mecburiyetindedir.


Yükleme
için müracaat


Madde 8 – 1 – Bu tüzükteki hüküm ve şartlara bağlı olarak gemiler ile
nakline müsaade olunan eşya ve maddeleri sevkedenler, bunların kısmen veya
tamamen gemilere yükletilmesi hususunda gerekli hazırlıklarda bulunabilmeleri
için bu maddelere ait yükleme ordinolarını gemi sahip veya donatanına ve
bunların vekillerine vaktinde vermek veya göndermek mecburiyetindedirler.


            
2 – Gemi ile nakil edilecek maddelerin nitelikleri hakkında ordinoda verilen
izahat bir tereddüt doğurabilecek mahiyette bulunduğu takdirde, sözü geçen
eşyanın cins ve miktarı ile niteliklerini ve Tüzük ekinde bu maddenin yazılı
bulunduğu sınıf numarasını gösterir ayrı bir beyannamenin yükleme ordinosuna
eklenmesi gereklidir.


Ambarlar
ile diğer gemi mahallerinde


alınacak
(yangından koruma) tedbirleri


            
Madde 9 – İçinde parlayıcı maddeler ile bunlara benzer infilaka müsait
cephane, şenlik malzemesi ve bu Tüzük ekindeki Ia sınıfının a ve f fıkraları
ile II nci sınıfın 3 numaralı fıkrasında yazılı bulunan maddeler ile her çeşit
kolay yanıcı eşyanın bulunduğu ambar ve gemi mahallerine yalnız elektrik
lambaları veya çok iyi muhafaza altına alınmış mum veya nebati yağ fenerleriyle
girilebilir. İçersinde ateş alıcı (Id) tazyikle sıkıştırılmış veya mayi haline
getirilmiş gazlar, (Ie) su ile temas neticesinde yanıcı veya yanmayı
kolaylaştırıcı gazlar çıkaran maddeler, (IIIa) yanıcı mayiler veya kolay ateş
alabilen mayi maddeler bunan veya içine adı geçen yüklerin gazları girmiş
olması muhtemel olan gemi ambar ve mahallerine yalnız kablosuz cep elektrik
fenerleri ile giri-lebilir. İçinde kömür bulunan veya kömür gazı girmesi
ihtimali olan yerlerde yalnız maden kuyularında kullanılan emniyet lambaları
kullanılır. Sözü geçen yerlere, yukarda belirtilen ışık vasıtalarından başka
araçlar ile veya ateş veya kızgın bir cisimle girmek veya bunları buralarda
kullanmak ve bilhassa bu civarda sigara ve benzerleri içmek, kibrit ve çakmak
gibi alev ve kıvılcım çıkaran maddeler kullanmak yasaktır.





639


Emniyet
lambaları


            
Madde 10 – Emniyet lambaları ve madenci fenerlerinin normal olarak
altıayda bir defa ve her tehlikeli eşya taşıma seferine çıkılmazdan evvel
muayene edilerek infilaka sebebiyet verecek derecede hararet sızdırıp
sızdırmadıkları kontrol edilecek ve bunlar daima iyi bir halde muhafaza
edilecektir. Bozuk olduğu anlaşılan emniyet lamba ve fenerleri yenileri ile
değiştirilecektir. Muayene sonuçları gemi jurnalına geçirilir.


Yükleme
ve boşaltma


            
Madde 11 – 1 – Maden kömürü müstesna olmak üzere 7 nci maddede
yazılı bütün maddelerin yükleme ve boşaltmaları sırasında ambar ağızları ile
yükün bulunduğu ve geçtiği yerler ve civarında sigara ve benzerleri içilmez ve
kibrit ve çakmak gibi alev ve kıvılcım çıkaran maddeler kullanılmaz.


            
2 – (Ia) parlayıcı maddeler ile benzerleri diğer infilak maddeleri, (Ib)
cephane, (II) büyük miktarda kendiliğinden ateş alan maddeler, (IIIa) yanıcı
mayiler ve (IIIb) kolayca ateş alan sülp maddelerin yükleme ve boşaltmaları
sırasında gemide ateş yakılması gerektiği takdirde, kıvılcım sıçramaması için
lüzumlu tedbirlerin alınması ve yardımcı kazanlar ile mutfak bacalarının ana
gemi bacasına iştirak ettirilmemiş bulunduğu hallerde ambar ağızları ile bu
çeşit yüklerin bulunduğu ve geçtiği yerlerde, en az 50 metre mesafeye kadar
kıvılcım sıçramasına mani olacak kıvılcım toplayıcı tertibatın yapılması
gereklidir.


            
3 – Gece yapılan yükleme ve boşaltmalarda tenvirat mümkün olabildiği kadar
yükseğe asılan elektrik lambaları ile sağlanacaktır.


Yüke
karşı gösterilecek ihtimam


            
Madde 12 – 1 – Bu Tüzükteki hüküm ve şartlara bağlı olarak gemiler ile
taşınmasına müsaade olunan eşyanın yükleme, istif, nakil ve boşaltmasında
ambalajların bozulmamasına, içinde infilak maddeleri bulunan kapların herhangi
bir sademe ile sarsılmamasına veya yüksekten düşürülmemesine ve bunların kenar
veya çevreleri üzerinde yuvarlanmamalarına azami derecede dikkat olunacaktır.


            
2 – Nakliyatı tehlikeye koyacak derecede ambalajları bozulmuş, zedelenmiş
parçalar gemiye alınmaz. Bu hususa bilhassa su ve hava sızdırmaz kaplarda
naklilazım gelen karpit ve benzeri maddelerin ambalajlarında dikkat
edilecektir. Bunların bozukluğu asetilen kokusundan kolayca anlaşılamayan
hallerde mütahassısa muayene ettirilecek ve alınacak neticeye göre hareket olunacaktır.






640


            
3 – Nakil esnasında ambalajların bozulduğu ve bundan yükün zarar göreceği
anlaşıldığı takdirde gemi kaptanı vakit geçirmeksizin uygun göreceği tedbirleri
alarak tehlikeyi önler.


            
Patlayıcı maddeler ile cephane ve yanıcı mayiler taşıyan gemilerin çekeceği
işaretler


            
Madde 13 – 1 - İçinde darası ile birlikte 35 kilogramdan fazla (Ia)
sınıfından patlayıcı veya benzeri infilak maddeleri veya (Ib) sınıfındaki 1, 2
ve 4 sayılı bentlerde gösterilenlerden gayri olan cephane yükü bulunan Türk
gemileri, Türk kara sularında demirli veya seyir halinde bulundukarı
zamanlarda, geceleri, prova direklerine silyon fenerlerinin en az 2 metre
yükseğinde bulunmak üzere, ufkun her tarafından görünebilen yeşil bir bir ışık,
gündüzleri ise, geminin uzak mesafelerden kolayca görünebilecek bir yerine
beynelminel işaret sancaklarından (P) harfini daima gergin vaziyette olmak
üzere çekeceklerdir.


            
2 - (IIIa) sınıfından kolay ateş alıcı mayiler taşıyan veya yükünü boşaltmış
olup da henüz gazları giderilmemiş bulunan akaryakıt gemileri de aynı
işaretleri gösterirler.


Cezalar


            
Madde 14 – Bu tüzük hükümlerine aykırı hareket edenler hakkında 4922
sayılı Denizde Can ve Mal Koruma hakkındaki Kanunun 22 nci maddesi hükmü
uygulanır.


Yürürlük


            
Madde 15 – 4922 sayılı Denizde Can ve Mal Koruma hakkındaki Kanunun 12
nci maddesine dayanılarak hazırlanmış ve Danıştayca incelenmiş olan bu Tüzük ve
eki hükümleri Resmi Gazete ile yayınlandığından iki ay sonra yürürlüğe girer.


            
Madde 16 – Bu Tüzük hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.





641


EK


Teknik
hükümler


Genel
tasnif


         
I.  Patlama tehlikesi olan maddeler:


              
I a. Patlayıcı maddeler ve benzeri diğer patlamaya elverişli maddeler.


                    
a) Dinamitler,


                    
b) Klorat ve perkloratlı patlayıcı maddeler,


                    
c) Amonyomnitratlı patlayıcı maddeler,


                    
d) Karabarut ve benzeri patlayıcı maddeler,


                    
e) Organik nitro bileşikleri,


                    
f) Dumansız sevk barutları,


              
I b. Cephane.


              
I c. Tutuşturucu maddeler, şenlik ve oyuncak maddeleri (El'abı nariye) ve
benzeri maddeler,


              
I d. Sıkıştırılmış, mayi haline getirilmiş ve tazyikle eritilmiş gazlar,


              
I e. Su ile teması neticesinde tutuşucu veya yanmayı kolaylaştırıcı gazlar
çıkaran maddeler,


        
II.  Kendiliğinden ateş alan maddeler,


        III. 
Yanıcı mayiler, kolay tutuşan katı maddeler,


              
III a. Yanıcı mayiler,


              
III b. Tutuşucu katı maddeler,


        IV. 
Zehirli maddeler,


        
V.  Kimyevi tesirle aşındırıcı maddeler,


        VI. 
Diğer yangın tehlikeli yükler,


              
VI a. Kendiliğinden tutuşmadığı halde (200 c.) dereceden yukarı sıcak- lıkta
oksijen ve benzeri yanmayı kolaylaştırıcı gazlar çıkaran maddeler,


              
VI b. Kendi kendine kızışan dökme yükler.


      VII. Birlikte
ambalajlarına müsaade olunan tehlikeli maddeler,


     VIII. İstifleri bakımından
tehlikeli yükler: (Hayvan, kereste, hububat vebenzerleri).





642


 








 


643


 








644


 








645


 








646


 








647


 








648


 








649


 








650


 








651


 








652


 





 





653


 








654


 








655


 





 





656


 





 





657


 








658


 








659


 








660


 








661


 








662


 








663


 








664


 





 





665


 





 





666


 








667


 








668


 








669


 








670


 








671


 








672


 








673


 








674


 








675


 








676


 








677


 








678


 








679


 








680


 








681


 








682


 








683


 








685


 








686


 








 



















 


 


 


 


 


 


 


 


 


 


 


 


 


 


 


 


 


 


 


 


 


 


 


 


 


 


 


 


 


 


688


 








689


 








690


 








691


 








692


 








693


 








694


 








695


 








696


 








697


 








698


 








699


 








700


 








701


 








702


 








703


 








704


 








705


 








706


 








707


 








708


 








709


 





 


 


 


 


 


 


 


 


 


 


 


 


 


 


 


 


 


 


 


 


 


 


 


 


 


 


 


 


 


 


710


 








711


 








712


 








713


 








714


 








715


 








716


 








717


 








718


 








719


 








720


 








721


 








722


 








723


 








724


 








725


 


 





















726


 








727


 








728


 








729


 








730


 








731


 








732


 








733


 


 



734


 


 



735


 








736


 








737


 








738


 








739


 








740


 








741


 








742


 








743


 








744


 








745


 








746


 





 


 


 


 


 


 


 


 


 


 


 


 


 


 


 


 


 


 


 


 


 


 


 


 


 


 


747


 








 


748


 


 


Tehlikeli Eşyanın
Taşınmasında Kullanılan Etiketler.










 


 


ÖRNEK: I
(Etiketlerin ebadı 14 X 19
cm. olacaktır.)


Sayı :   I                                   ÖRNEK :  II





Sayı :  I a










 



























 







 











 


               (Kırmızı renkli olacak)                                         Patlamağa müsait
mallara mahsus etiket


                                                               
(Kırmızı renkli olacak)                                                  



 


 


 


 


ÖRNEK
: III                            Sayı: I b                          ÖRNEK :
IV                           Sayı :2


 





 


 


 


 


 


 


 


 


 


 


 


 


 


 


 


 


 


 


 


 


 


 


 


 


 


                
Yalnız 200
Kg.                       
   Patlamağa
müsait malların yanına konması caiz olmayan
mallara                                            


                                                                  mahsus  etiket.










 


 


 


 


749


 


 





 





750


 





 





751/752


 








753


 





    6.4.1952
TARİH VE 3/14831 SAYILI BAKANLAR KURULU KARARI

İLE YÜRÜRLÜĞE KONULAN
TÜZÜĞE  EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN

TÜZÜKLERİN  YÜRÜRLÜĞE
GİRİŞ TARİHLERİNİ GÖSTEREN ÇİZELGE






Ek ve Değişiklik
Getiren Tüzüğü

Yürürlüğe Koyan
Kararnamenin






 

Tarihi



 

Numarası



Farklı Tarihte

Yürürlüğe Giren Maddeler



Yürürlüğe

Giriş Tarihi






28.2.1966

 

11.11.1966

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 



6/6043

 

6/7313



-

 

-



18.3.1966

 

1.12.1966