Tasarruf Finansman Şirketlerinin Likidite Yeterlilik oranının Hesaplanmasına İlişkin Tebliğ

TASARRUF FİNANSMAN ŞİRKETLERİNİN LİKİDİTE YETERLİLİK

ORANININ HESAPLANMASINA
İLİŞKİN TEBLİĞ

 

BİRİNCİ BÖLÜM

Başlangıç Hükümleri

Amaç ve kapsam

MADDE 1- (1)
Bu Tebliğin amacı, tasarruf finansman şirketlerinin nakit girişlerinin
nakit çıkışlarını karşılayabilecek şekilde asgari likidite düzeyini
sağlamalarına ve sürdürmelerine ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.

Dayanak

MADDE 2- (1)
Bu Tebliğ, 21/11/2012 tarihli ve 6361 sayılı Finansal
Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri
Kanununun 15 inci maddesinin birinci ve ikinci fıkralarına ve 7/4/2021
tarihli ve 31447 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tasarruf Finansman
Şirketlerinin Kuruluş ve Faaliyet Esasları Hakkında Yönetmeliğin 28 inci
maddesinin sekizinci fıkrasına dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 3- (1)
Bu Tebliğde geçen;

a) Banka: 19/10/2005 tarihli
ve 5411 sayılı Bankacılık Kanununun 3 üncü maddesinde tanımlanan bankaları,

b) Kanun: 21/11/2012 tarihli
ve 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf
Finansman Şirketleri Kanununu,

c) Kurul:
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulunu,

ç) Kurum:
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumunu,

d) Müşteri: Tasarruf
Finansman Şirketlerinin Kuruluş ve Faaliyet Esasları Hakkında Yönetmeliğin
3 üncü maddesinde tanımlanan müşteriyi,

e) Organizasyon
ücreti: Kanunun 3 üncü maddesinde tanımlanan organizasyon ücretini,

f) Sözleşme:
Kanunun 39/A maddesinin birinci fıkrasında tanımlanan tasarruf finansman
sözleşmesini,

g) Şirket:
Tasarruf finansman şirketini,

ğ) Türkiye
Finansal Raporlama Standardı (TFRS): Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim
Standartları Kurumu tarafından Türkiye Muhasebe Standardı, Türkiye Finansal
Raporlama Standardı, Türkiye Muhasebe Standardı Yorum ve Türkiye Finansal
Raporlama Standardı Yorum adlarıyla yayımlanan standartları,

h)
Yönetmelik: 7/4/2021 tarihli ve 31447 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan Tasarruf Finansman Şirketlerinin Kuruluş ve Faaliyet Esasları
Hakkında Yönetmeliği,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Likidite Düzeyinin Ölçülmesi ve Likidite Yeterlilik
Oranı

Likidite
düzeyinin likidite yeterlilik oranı hesaplanması suretiyle ölçülmesi

MADDE 4- (1)
Şirketlerin likidite düzeyi, likidite yeterlilik oranının hesaplanması
suretiyle ölçülür.

(2) Likidite
yeterlilik oranı, nakit girişinin nakit çıkışına bölünmesi suretiyle
hesaplanır.

(3) Günlük olarak
hesaplanan likidite yeterlilik oranının haftalık basit aritmetik ortalaması
yüzde yüzden az olamaz.

(4) Kurul, şirket
bazında daha ihtiyatlı oranlar belirlemeye yetkilidir.

Nakit girişi
hesaplaması ve dahil edilecek işlem ve varlıklar

MADDE 5- (1)
Nakit girişleri, otuz gün içerisinde gerçekleşmesi beklenen nakit
girişlerine Kurulca belirlenen bildirim cetvelinde belirtilen ilgili
dikkate alma oranları uygulanmak suretiyle likidite yeterlilik oranı
hesaplamasına dahil edilir. Vadesine otuz gün ya da daha kısa
süre kalan gelirlere ilişkin nakit girişleri ilgili oldukları işlem ve
varlıklar üzerinden dikkate alınır.

(2) Vadesiz veya
vadesi belli olmayan alacakların otuz gün ya da daha kısa süre içerisinde
tahsil edilmesi beklenen asgari anapara, komisyon, temettü ya da kâr payı
ile vade unsuru olmayan kalemlerin stok değerlerine Kurulca belirlenen
bildirim cetvelinde yer alan ilgili dikkate alma oranları uygulandıktan
sonraki tutar nakit girişi olarak kabul edilir. Vadesine otuz günden
fazla süre bulunan ancak şirketin her an veya otuz günden az bir sürede
isteme veya satma hakkı bulunan ve bu sebeple otuz gün içerisinde nakit
girişi yaratacak alacaklar nakit girişi hesaplamasına dahil edilir.

(3) Nakit giriş
tarihi belirlenirken sözleşmede yer alan en son ödeme tarihi dikkate
alınır.

(4) Kasa ve
efektif deposu, 28/3/2002 tarihli ve 4749 sayılı Kamu Finansmanı
ve Borç Yönetiminin Düzenlenmesi Hakkında Kanun kapsamında kurulan varlık
kiralama şirketince ihraç edilen kira sertifikaları, diğer kira
sertifikaları, katılım esasına uygun yatırım fonları, fiziki altın, Borsa
İstanbul A.Ş. Pay Piyasası bünyesinde işlem gören altına dayalı darphane
sertifikaları, katılım esasına uygun faaliyet gösteren bankalardan
alacaklar, müşterilerle yapılan sözleşmeler kapsamında alınacak finansman
alacakları, tasarruf girişleri ve organizasyon ücretleri tahsilatları nakit
girişi olarak dikkate alınır.

(5) Nakit girişi
hesaplamasına dahil edilecek işlem ve varlıklar izlendikleri
hesaba bakılmaksızın TFRS uyarınca bulunacak gerçeğe uygun değerleri
üzerinden dikkate alınır.

Nakit girişi
hesaplamasına katılmayan işlem ve varlıklar

MADDE 6- (1)
Aşağıda yer alan işlem ve varlıklar üzerinden nakit girişi hesaplanmaz:

a) 24/12/2013 tarihli
ve 28861 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Finansal Kiralama, Faktoring,
Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketlerinin Muhasebe Uygulamaları ile
Finansal Tabloları Hakkında Yönetmelik uyarınca Tasfiye Olunacak Alacaklar
veya Zarar Niteliğindeki Alacaklar olarak sınıflandırılan veya otuz gün
içerisinde temerrüde düşmesi beklenen alacaklar.

b) Ödenmesi
doksan günden fazla geciken veya bu süre geçmese dahi ödenmesi beklenmeyen
tasarruf ödemeleri.

c) Şarta bağlı
olan işlemler.

Nakit çıkışı
hesaplaması ve dahil edilecek işlem ve yükümlülükler

MADDE 7- (1)
Nakit çıkışları, şirket yükümlülükleri nedeniyle otuz gün içinde
gerçekleşmesi beklenen nakit çıkışlarına Kurulca belirlenen bildirim
cetvelinde belirtilen ilgili dikkate alma oranları uygulanması suretiyle
likidite yeterlilik oranı hesaplamasına dahil edilir. Otuz gün
içinde gerçekleşmesi beklenen gider ödemelerine ilişkin nakit çıkışları
ilgili oldukları işlem ve yükümlülük üzerinden dikkate alınır.

(2) Vadesine otuz
günden fazla süre bulunan ancak şirketin her an veya otuz günden az bir
sürede ödeme yükümlülüğü bulunan ve bu sebeple otuz gün içerisinde nakit
çıkışı yaratacak yükümlülükler nakit çıkışı hesaplamasına dahil edilir.

(3) Nakit çıkış
tarihi belirlenirken yapılan sözleşme gereği şirketin ihtiyarında olmayan
ödemeler için ödeme yapılma ihtimali olan en erken gün dikkate alınır.

(4) Müşterilerle
yapılan sözleşmeler kapsamında ödenecek tahsisatlar, sözleşmeden cayma veya
sözleşmeyi fesih sonucunda müşteriye iade edilecek tasarruf tutarları,
henüz sözleşmeden cayma veya sözleşmenin feshi talep edilmemiş ancak
davranışsal olarak cayma veya fesih hakkını kullanması beklenen müşterilere
iade edilebilecek ilave tasarruf tutarları, sözleşmeden cayma sonucunda
müşteriye iade edilecek organizasyon ücretleri, Kanunun 39/A maddesinin
üçüncü fıkrasında belirtilen süre geçmemiş olan ancak davranışsal olarak
cayma hakkını kullanması beklenen müşterilere iade edilebilecek ilave
organizasyon ücretleri, müşteriler dışındaki gerçek/tüzel kişilere
yapılacak borç ödemeleri, ortaklara yapılacak temettü ödemeleri, cayılamaz
veya şarta bağlı olarak cayılabilir veya herhangi bir şarta bağlı
olmaksızın cayılabilir bilanço dışı borçlar likidite yeterlilik oranı
hesaplamasında nakit çıkışı olarak dikkate alınır.

(5) Nakit çıkışı
hesaplamasına dahil edilecek işlem ve yükümlülükler izlendikleri
hesaba bakılmaksızın TFRS uyarınca bulunacak gerçeğe uygun değerleri
üzerinden dikkate alınır.

Nakit çıkışı
hesaplamasına katılmayan işlem ve yükümlülükler

MADDE 8- (1)
İşletme giderleri, personele yapılan ödemeler, amortisman giderleri,
şirketin asıl faaliyet konusuyla ilişkilendirilemeyecek vergi, resim, harç
ödemeleri ve karşılıklar dahil TFRS uyarınca finansal borç olarak
sınıflandırılmayan yükümlülüklerden kaynaklanan nakit çıkışları likidite
yeterlilik oranı hesaplamasında nakit çıkışı olarak dikkate alınmaz.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Likidite
yeterlilik oranına ilişkin raporlama

MADDE 9- (1)
Haftalık bazda raporlanacak likidite yeterlilik oranına ilişkin
bildirim cetveli Kurumca belirlenecek sürelerde Kuruma gönderilir.

(2)
Haftalık bazda raporlanacak likidite yeterlilik oranının altı
defa üst üste yüzde iki yüzün altına düşmesi halinde bu durum nedenleriyle
birlikte Kuruma ivedilikle bildirilir.

(3) Haftalık bazda raporlanacak
likidite yeterlilik oranının yüzde yüz yirminin altına düşmesi halinde bu
durumun nedenleri ve alınması planlanan önlemler Kuruma ivedilikle
bildirilir.

(4) Kurum
tarafından aksi bildirilmedikçe şirketlerin ikinci ve üçüncü fıkralardaki
bildirim yükümlülükleri devam eder.

Oransal
sınırlara uyumsuzluk

MADDE 10- (1)
Likidite yeterlilik oranının 4 üncü maddenin üçüncü fıkrasında belirtilen
orandan düşük olması veya düşük olmasının beklenmesi halinde nedenlerinin
ve 9 uncu maddenin üçüncü fıkrasında belirtilenlerden farklı ilave alınması
planlanan önlemlerin Kuruma ivedilikle bildirilmesi zorunludur.

(2) Likidite
yeterlilik oranında oluşan uyumsuzluğun takip eden iki hafta içinde
giderilmesi zorunludur. Bir takvim yılı içerisinde likidite yeterlilik
oranı, giderilen uyumsuzluk dâhil altı defadan fazla uyumsuzluk gösteremez.

(3) İkinci
fıkraya aykırılık halinde, Kanunun 44 üncü maddesinin birinci fıkrasının
(ğ) bendi kapsamında aykırılık oluşturan tutar olarak nakit çıkışının nakit
girişini aşan kısmı dikkate alınır.

Yürürlük

MADDE 11- (1)
Bu Tebliğ 1/1/2026 tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 12- (1)
Bu Tebliğ hükümlerini Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu Başkanı
yürütür.