5300 sayılı Tarım Ürünleri Lisanslı Depoculuk Kanunu

TARIM
ÜRÜNLERİ LİSANSLI DEPOCULUK KANUNU


 


Kanun
Numarası                    : 5300


Kabul
Tarihi                           : 10/2/2005


Yayımlandığı
Resmî Gazete  : Tarih  : 17/2/2005        Sayı  : 25730


Yayımlandığı
Düstur              : Tertip : 5                      Cilt   : 44


 


BİRİNCİ
BÖLÜM


Amaç,
Kapsam ve Tanımlar


Amaç


Madde 1- Bu Kanunun amacı; tarım ürünleri ticaretini kolaylaştırmak,
depolanması için yaygın bir sistem oluşturmak, ürün sahiplerinin mallarının emniyetini
sağlamak ve kalitesini korumak, ürünlerin sınıf ve derecelerinin yetkili sınıflandırıcılar
tarafından saptanmasını sağlamak, tarım ürünleri lisanslı depo işleticilerinin kişiler
arasında ayrım yapmaksızın tarım ürünlerini kabul etmelerini temin etmek, ürünlerin
mülkiyetini temsil eden ve finansmanını, satışını ve teslimini sağlayan ürün senedi
çıkartmak ve standartları belirlenmiş tarım ürünlerinin ticaretini geliştirmek üzere,
tarım ürünleri lisanslı depoculuk sisteminin kuruluş, işleyiş ve denetimine ilişkin
usûl ve esasları düzenlemektir.


 


Kapsam


Madde 2- Bu Kanun; tarım ürünlerinin standartları belirlenerek emniyetli
ve sağlıklı koşullarda depolanması ile ürün senetleri vasıtasıyla ticaretinin kolaylaştırılması
amaçlarıyla, lisanslı depo işletmelerinin ve yetkili sınıflandırıcıların kuruluş,
işleyiş ve denetimine ilişkin usûl ve esaslar ile lisanslı depoculuk sistemine dair
diğer hususları kapsamaktadır.


 


Tanımlar


Madde 3- Bu Kanunda geçen;


a) Bakanlık: Sanayi ve Ticaret Bakanlığını,


b) İlgili bakanlık: Tarım ve Köyişleri Bakanlığı ile Dış Ticaret Müsteşarlığının
bağlı olduğu Bakanlığı,


c) Fon: Lisanslı Depoculuk Tazmin Fonunu,


d) Tarım ürünleri: Depolanmaya uygun nitelikteki hububat, bakliyat, pamuk,
tütün, fındık, yağlı tohumlar, bitkisel yağlar, şeker gibi standardize edilebilen
temel ve işlenmiş tarım ürünlerini,


e) Lisanslı depo: Bu Kanun kapsamında tarım ürünlerinin sağlıklı koşullarda
muhafaza ve ticarî amaçla depolanması hizmetlerini sağlayan tesisleri,


f) Lisanslı depo işletmesi veya
lisanslı depo işleticisi: Tarım ürünlerinin depolanmasıyla iştigal eden ve bu
Kanun kapsamında geçerli bir lisans belgesine sahip anonim şirketi,


g) Lisanslı depo teminatı: Bakanlık tarafından kabul edilen nakit, banka teminat
mektubu, Devlet tahvili, hisse senedi,
gayrimenkul rehni, sigorta teminatı ve nakde çevrilebilir diğer güvenceleri,


h) Lisans: Bakanlıkça verilen faaliyet iznini gösterir belgeyi,


ı) Ürün senedi: Ürünlerin mülkiyetini temsil ve rehnini temin eden, lisanslı
depo işleticisince nama veya emre düzenlenmiş, teminat olarak verilebilen, ciro
edilebilen veya edilemeyen ve bu Kanunda öngörülmeyen durumlarda Türk Ticaret Kanununda
düzenlenen makbuz senedi hükümlerine tâbi olan kıymetli evrakı,


j) Depolama hizmetleri: Lisanslı depoya kabul edilen ürünlerin tartılması,
boşaltılması, yüklenmesi, taşınması, nakliyesi, depolamaya ve şartlara uygun hale
getirilmesi ve depolanması, ürün ambalajlarının onarılması, ürünün depodan çıkarılması
gibi hizmetleri,


k) Mudî: Depolama hizmetleri için ürününü lisanslı depoya teslim eden veya
lisanslı depo işletmesince düzenlenen ürün senedini mevzuata uygun olarak elinde
bulunduran gerçek veya tüzel kişiyi,


l) Yetkili sınıflandırıcı: Bu Kanun kapsamında lisans almış olan ve tarım
ürünlerini analiz eden, ürünün nitelik ve özelliklerini belirleyen, standartlara
uygun olarak sınıflandıran ve bu durumu belgelendiren laboratuvarları işleten gerçek
ve tüzel kişileri,


m) Borsa: Aralarındaki sözleşme çerçevesinde lisanslı depo işletmesince düzenlenen
ürün senetlerinin kota ettirildiği, alım satımının yapıldığı ve hareketlerinin kontrol
ve takip edildiği ürün ihtisas borsasını veya Bakanlıktan ürün senedi alım satımı
konusunda izin alan ticaret borsasını,


ifade eder.


 


İKİNCİ
BÖLÜM


Kuruluş,
Teminat, Sigorta ve Lisanslı Depo İşleticisi Olması Yasaklananlar


Kuruluş


Madde 4- Tarım ürünleri lisanslı depo işletmeleri, ekonomik ihtiyaç
ve etkinlik şartları göz önünde bulundurularak Bakanlıkça verilecek izinle anonim
şirket şeklinde kurulur. Şirketin kuruluşunda, birtrilyon liradan az olmamak üzere
depolama kapasitesine göre Bakanlıkça belirlenen tutarda ödenmiş sermayeye sahip
olunması ile ilgili yönetmelikte gösterilen belgelerin ibraz edilmesi koşulları
da aranır. Bu şirketlerin anasözleşmeleri ve kuruluş işlemleri, bu Kanuna ve ilgili
diğer mevzuata uygun şekilde yapılmak zorundadır. Bakanlık, bu tür şirketlerin anasözleşmelerini
matbu olarak da düzenleyebilir.


Şirketin pay senetleri nama yazılı olarak düzenlenir. Şirket anasözleşmesinin,
ortaklarının ve ortaklık paylarının değişikliği Bakanlık iznine tâbidir.


Kuruluş izni alan şirkete ancak bu Kanunun öngördüğü şartları taşıdığının
tespiti halinde faaliyet izni verilir. Şirket faaliyet izni almadan ürün kabul edemez,
ürün senedi düzenleyemez.


Bu şekilde faaliyette bulunacak şirketlerin unvanlarında "Tarım Ürünleri
Lisanslı Depoculuk" ibaresinin bulunması zorunludur.


Tarım ürünleri lisanslı depo işletmesinin şube açması ve lisans kapsamını
değiştirmesi de Bakanlığın iznine tâbidir.


 


Lisanslı depo teminatı


Madde 5- Bu Kanuna göre lisanslı depo işletmek üzere lisans almak için
müracaat edenler, depo kapasitesinin ürün rayiç bedelinin %15’inden az olmamak üzere
Bakanlıkça belirlenen tutarda lisanslı depo teminatı vermek zorundadır. Toplam teminat
tutarı içerisinde gayrimenkul rehni oranı, yönetmelikle düzenlenir.


Bakanlık, lisanslı depo teminat tutarlarını tamamlatmaya yetkilidir.


 


Sigorta


Madde 6- Lisanslı depo işleticileri, lisans koşulu olarak işletme tesisleri
ve lisanslı depoculuk faaliyeti kapsamında depoladığı ürünler için yönetmelikte
belirlenen rizikolara karşı sigorta yaptırmak zorundadır. Depolanan ürün için düzenlenen
sigorta poliçesinde, poliçe lehdarı, hasarın meydana geldiği tarihteki mudîdir.



Lisanslı bir depoda sigorta kapsamına giren bir hasar meydana gelmesi durumunda,
lisanslı depo işleticisi bu durumu ve muhtemel zarar miktarını derhal Bakanlığa
ve ilgili sigorta şirketine bildirir. Zarar hesabında, ilgili ürünün hasar gördüğü
tarihte borsada oluşan ortalama fiyat; borsa ortalama fiyatı tespit edilemiyorsa
Bakanlıkça ilgili ürün için belirlenen yurt içi ve/veya yurt dışı referans borsa
veya borsalarda oluşan ortalama fiyat esas alınır.


Lisanslı depo işleticisi hukuken geçerli bir mazereti olmadıkça hasarın tespitini
takiben en geç beş iş gününde istenen tüm belgeleri ilgili sigorta şirketine iletmek,
sigorta şirketi de belgelerin ulaşmasını takiben en geç on iş gününde mudîye ödemek
zorundadır.


Bu Kanun kapsamında öngörülen sigorta sözleşmelerinin feshedilmesi sonucunu
doğuracak bir nedenin ortaya çıkması durumunda, ilgili sigorta şirketi bunu derhal
Bakanlığa ve lisanslı depo işletmesine bildirmekle yükümlüdür. Sigorta sözleşmesinin
feshi, ancak söz konusu bildirimin Bakanlığa ulaştığı tarihten itibaren otuz günlük
sürenin dolmasından sonra hüküm ifade eder.


Hazine Müsteşarlığı, bu Kanun kapsamında sigorta yapacak sigorta şirketlerinde
aranılacak nitelikleri ve bu niteliklere uyan sigorta şirketlerini her yıl nisan
ayında belirler ve Bakanlığa bildirir.


 


Lisanslı depo işleticisi olması yasaklananlar


Madde 7- (Değişik birinci fıkra:
23/1/2008 – 5728/563 md.) Türk
Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile; kasten
işlenen bir suçtan dolayı beş yıl veya daha fazla süreyle ya da devletin
güvenliğine karşı suçlar, anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı
suçlar, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni
kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat
karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama, kaçakçılık veya
vergi kaçakçılığı suçlarından hapis cezasına mahkûm olanlar lisanslı depo
işletemezler, bunlara ortak olamazlar, yönetici ve denetçi görevlerinde
bulunamazlar.


Yukarıdaki fıkra kapsamında hüküm giymemekle birlikte kendi isteği ve iradesi
dışında depoculuk lisansı iptal edilenler de üç yıl süreyle lisanslı depo işletemezler,
bunlara ortak olamazlar, yönetici ve denetçi görevlerinde bulunamazlar.


 


ÜÇÜNCÜ
BÖLÜM


Lisans,
Lisans Bedelleri ve Diğer Ücretler


Depoculuk lisansı


Madde 8- Lisanslı depoculuk faaliyetinde bulunmak için Bakanlıktan
depoculuk lisansı alınması zorunludur. Bakanlıktan lisans alınmadan lisanslı depoculuk
faaliyetinde bulunulamaz, lisanslı depo veya lisanslı depo işletmesi izlenimini
verecek hiçbir isim, unvan, işaret ve benzerleri kullanılamaz.


Bir lisanslı depo işletmesinde iki ya da daha fazla çeşit ürünün depolanması
için bir lisans düzenlenebilir. Lisansta hangi ürünlerin depolanabileceği ve bunların
azamî kapasiteleri gösterilir.


Bu lisans, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde ilân edilir.


Depoculuk lisansı devredilemez ve lisanslı depo işletmesinin tüm şubeleri
aynı lisans kapsamında çalışır.


Lisanslı depo işletmesi aynı zamanda yetkili sınıflandırıcılık faaliyetinde
de bulunmak isterse, yetkili sınıflandırıcı lisansı depoculuk lisansından ayrı olarak
düzenlenir.


Şirket unvanının ve depolama
kapasitesinin değiştiği hallerde lisans değişikliği yapılması zorunludur.


Lisansın değiştirilmesi ve yenilenmesi de lisans alınmasıyla aynı esas ve
usûle tâbidir.


Depo işleticisine, faaliyet iznini gösterir lisans verilirken aranılacak belge
ve bilgiler yönetmelikte gösterilir.


 


Lisans talebinin reddi


Madde 9- Bakanlık tarafından yapılacak değerlendirme sonucunda; işletmenin
ve deponun, ürünlerin depolanmasına uygun olmadığı veya gerekli şartları taşımadığı,
şirket ortaklarının, yönetici ve denetçilerinin 7 nci maddede yer alan şartlara
uymadığı veya güven ve ticarî itibarı sarsıcı ya da lisans verilmesine engel geçerli
bir sebebin varlığının tespiti hâllerinde depoculuk lisansı verilmesi veya lisansta
değişiklik yapılması talepleri reddedilir.


 


Lisansın geri verilmesi


Madde 10- Lisansın Bakanlıkça askıya alınması, iptal edilmesi veya
lisans süresinin dolması durumunda lisans, Bakanlığa geri verilir. Askı süresi içinde
iptal edilmeyen lisans, depo işleticisine iade edilir. Bakanlığın askıya alma, geri
verme veya iptale ilişkin işlemleriyle ilgili kararları Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde
ilân ettirilir.


 


Lisans belgesinin zayi olması


Madde 11- Lisans belgesi zayi olan lisanslı depo işleticisi gerekçeleriyle
birlikte Bakanlığa başvurur. Bu durumda Bakanlık, lisanslı depo işleticisine verilmek
üzere yeni bir lisans belgesi tanzim eder.


 


Yetkili sınıflandırıcı lisansı


Madde 12- Lisanslı depoya tevdi edilen tarım ürünleri, bu Kanun kapsamında
geçerli lisansa sahip yetkili sınıflandırıcılar tarafından analiz edilir ve sınıflandırılır.



Bu Kanun kapsamında lisanslı bir depo işletmesinde veya yetkili sınıflandırıcıda
çalışacak personelin, tarım ürünlerinin analizi, numune alınması, sınıflandırılması
ve uzmanlık isteyen diğer işleri için Bakanlıkça lisans alma şartı getirilebilir.



Bu madde uyarınca verilen lisanslar, mevzuata aykırı olarak kullanıldıklarının
tespiti hâlinde yönetmelikte belirlenen esas ve usûllere göre Bakanlıkça askıya
alınabilir veya iptal edilebilir.


Yetkili sınıflandırıcıların lisans almasına, işleyişine ve denetimine ilişkin
usûl ve esaslar ile buralarda çalıştırılacak personelin haiz olacağı şartlar yönetmelikle
düzenlenir.


 


Lisansın geçerlilik süresi ve uzatılması


Madde 13- Bu Kanun uyarınca verilen lisanslar üç yıllık süre için geçerlidir.
Süre bitiminde ilgili mevzuatta ve lisansta belirtilen kurallara uygun olarak aynı
süre ile Bakanlıkça lisansların geçerlilik süresi uzatılır. [1]


 


Lisans bedelleri ve diğer ücretler


Madde 14- Bu Kanun kapsamında verilen, süresi uzatılan, değiştirilen
veya yeniden verilen her türlü lisansa ilişkin bedeller, Bakanlıkça genel bütçeye
gelir kaydedilmek üzere peşin olarak tahsil edilir.


Lisans bedelleri her yıl 1 ocak tarihinden geçerli olmak üzere Bakanlıkça
belirlenir. Lisans bedelleri belirlenirken depolama kapasitesi dikkate alınır.


Bakanlık, bu Kanun kapsamında yapacağı veya yaptıracağı denetimler ile verilen
hizmetlere ilişkin ücret ve masrafların tamamının veya bir kısmının ilgililerce
karşılanmasını talep edebilir. Bu durumda ilgililer ücret ve masrafları en geç on
iş günü içinde öder.


 


DÖRDÜNCÜ
BÖLÜM


Ürün
Senetleri


Ürün senedinin düzenlenmesi


Madde 15- Bir ürünün lisanslı depo işletmesine teslim ve
kabul edilmesi halinde, söz konusu ürün için ürün senedi düzenlenir. Teslimat
sırasında ürün senedi dışında düzenlenen tartım makbuzu ve delil niteliğini
haiz benzer belgeler de ürünün mülkiyetinin ispatında kullanılabilir. Ürün
senedi veya delil niteliğini haiz diğer belgeler; ürünün aynı miktar, cins,
sınıf ve kalitede mudîye geri verilmesini garanti eder ve bu teslim satış değil
vedia anlamındadır.


(Mülga ikinci fıkra: 6/12/2012-6362/144 md.)


Ürün senedinin içeriği, şekli ve muhafazasına ilişkin hususlar yönetmelikte
düzenlenir.


Basılı ürün senetleri hükmünde olmak üzere elektronik ortamda da ürün senetleri
oluşturulabilir. Elektronik ürün senetlerinin düzenlenmesine, muhafazasına, güvenliğine,
bu hizmetleri yürütecek kuruluşların lisans almalarına, faaliyetlerine, denetimlerine
ve diğer hususlara ilişkin usûl ve esaslar, ilgili mevzuat hükümleri saklı kalmak
kaydıyla yönetmelikle düzenlenir.


 


Ürün senetlerini imzalamaya yetkili kişi


Madde 16- Lisanslı depo işleticileri, ürün senetlerini imzalamaya yetkili
kişi ya da kişilerin isimleri ile orijinal imzalarını ticaret sicilinde tescil ve
ilân ettirir. İmzaya yetkili kişilerde herhangi bir değişiklik olduğu takdirde de
aynı usûl izlenir. Ürün senedinin mevzuata uygun olarak düzenlenmesinden lisanslı
depo işleticisi sorumludur.


 


Ürün senetlerinin kaybolması, zarar görmesi ve haczi


Madde 17- Bu Kanun kapsamında düzenlenmiş ve iptal edilmemiş ürün senedinin
temsil ettiği tarım ürününün tümü veya bir bölümü için başka bir ürün senedi düzenlenemez.



Ürün senedinin kaybolması veya zarar görmesi halinde ürün senedi sahibi, mülkiyetin
tespiti için Türk Ticaret Kanununun makbuz senedinin kaybolmasına ilişkin hükümleri
çerçevesinde bir karar almak üzere mahkemeye başvurur. Mahkeme kararına istinaden
lisanslı depo işleticisi yeni bir ürün senedi düzenler.


Bu Kanun çerçevesinde ürün senedine bağlanmış tarım ürünlerinin haczi, ancak
ürün senedinin haczi suretiyle yapılır.


 


BEŞİNCİ
BÖLÜM


Lisanslı
Depo İşleticisinin Hak ve Yükümlülükleri, Ürünün Teslimi,


Borsa
ile Sözleşme Yükümlülüğü, Kayıt ve Defterler ile Ücret Tarifesi


Lisanslı depo işleticisinin hak ve yükümlülükleri


Madde 18- Lisanslı depo işleticisinin hakları şunlardır:


a) Depolama hizmetleri karşılığında Bakanlıkça onaylı ücret tarifesi çerçevesinde
ücret talep etmek.


b) Ücreti ödenmemişse depolanmış ürün üzerinde hapis hakkını kullanmak.


c) Kanunda belirtilen durumlarda ürünlerin depolamasını reddetmek.


d) Bu Kanun ve ilgili yönetmeliklerde öngörülen diğer hakları kullanmak.


Lisanslı depo işleticisinin yükümlülükleri şunlardır:


a) Lisans şartlarının korunması ve sürdürülmesi için gerekli tedbirleri almak
ve bu şartların kaybolması hâlinde durumu derhal Bakanlığa bildirmek.


b) Lisanslı depoya ürünlerin kabulünde, diğer ürünlerle karıştırılarak
veya ayrı depolanmasında, şartlara uygun hale getirilmesinde, nakliyesinde,
tesliminde ve diğer hizmetlerinde itinalı davranmak, aynı koşullarda kişiler
arasında ayrım yapmamak ve ürünün korunmasında gerekli her türlü tedbiri almak.



c)
İlgili mevzuatta aksine bir hüküm olmadıkça teslim alınan ürün karşılığında ürün
senedini ve diğer belgeleri düzenlemek.


d) Mudînin talebi üzerine ürünü teslim ve ürün senedini iptal etmek.


e) Borsaya ürün senetleriyle ilgili bilgi akışını düzenli olarak sağlamak,
borsanın talebi hâlinde inceleme ve kontrolüne izin vermek, gerektiğinde kendi kayıtlarını
borsa kayıtlarıyla teyit etmek.


f) Ücret tarifesine uygun davranmak ve mudîler arasında ayrım yapmamak.


g) Kanunlarda ve yönetmeliklerde öngörülen kayıt ve defterleri tutmak.


h) Doğrudan Bakanlıkça veya denetim
sırasında istenecek bilgi, belge ve raporları vermek, Bakanlıkça bu Kanun
çerçevesinde verilen diğer görevleri ve talimatları yerine getirmek.


ı) Bu Kanun ve ilgili yönetmeliklerde öngörülen diğer hükümlere uymak.


 


Lisanslı depo ücret tarifesi


Madde 19- Lisanslı depo işleticisi, lisanslı depoya kabul edilen ürünlerin
depolanması hizmetlerine ilişkin olarak önceden belirlenmiş ve bilinen lisanslı
depo ücret tarifesi çerçevesinde ücret talep edebilir. Ücret tarifesinde depolama
hizmetinin kapsamında hangi hizmetlerin yer aldığı ve bunların ücretleri açıkça
belirtilir.


Ücret tarifesi ve tarifedeki değişiklikler, lisans şartı olarak Bakanlıkça
onaylandıktan sonra ve Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde yayımlandığı tarihte yürürlüğe
girer.


 


Ürünlerin karıştırılması, prim ve indirim tarifesi


Madde 20- Lisanslı depo işleticisi; tarım ürünlerini, aynı bitki türü,
ürünün sınıf ve derecesinden diğer tarım ürünleri ile karıştırabilir. Bu durumda
ürünün mudîye tesliminde ortaya çıkabilecek küçük kalite farklılıkları prim ve indirim
tarifesine göre tazmin edilir. Prim ve indirim tarifesi ve bu tarifede yapılacak
değişiklikler lisanslı depo işletmesince hazırlanır ve borsanın görüşü alınarak
Bakanlıkça onaylanır.


 


Teslim yükümlülüğü, yeri, zamanı ve hapis hakkı


Madde 21- Lisanslı depo işleticisi, mudînin talebi üzerine, hukuken
geçerli bir mazereti olmadıkça gecikmeksizin ürünü teslim eder. Ürünün tesliminde
bu ürüne ait ürün senedini geri alır ve iptal eder. Mudî kısmî teslimat talebinde
bulunursa, mevcut ürün senedi iptal edilerek teslim edilmeyen kısım için yeni bir
ürün senedi düzenlenir.


Ancak lisanslı depo işleticisi, lisanslı deposundaki tarım ürünleri üzerinde,
bu ürünleri kabul etme, depolama ve teslim de dahil olmak üzere gerçekleştirdiği
hizmetlerden doğan alacakları karşılığında hapis hakkına sahiptir.


Ürünler, depolandıkları lisanslı depolardan teslim edilir. Ancak, ürününün
teslim edilenden başka bir lisanslı depodan teslim alınmasına yönelik mudî talepleri,
yönetmelikte belirtilen usûl ve esaslar çerçevesinde karşılanabilir.


Ürün depodan geri alınmamışsa, ilgili yönetmelikte gösterilen azamî depolama
süresi dolmadan en az otuz gün öncesinden lisanslı depo işleticisi mudîye mudînin
eline geçecek şekilde yazılı olarak haber verir. Bu süre sonunda da geri alınmayan
ürünün bir kısmı veya tamamı, ürünün niteliğine ve piyasa koşullarına uygun olarak
lisanslı depo işleticisince satılabilir. Bu durumda lisanslı depo işletmesi ücretler
ve masrafları düşerek geri kalan tutarı yedi iş günü içerisinde ilgiliye öder.


 


Borsa ile sözleşme yükümlülüğü


Madde 22- Ürün senetlerinin güven içinde ticaretinin ve takibinin yapılabilmesini
teminen lisanslı depo işletmesi ile borsa arasında sözleşme yapılır. Sözleşmede;
ürün senetlerinin borsaya kota ettirilmesi, hareketlerinin kontrol ve takibi, teyidi,
iptali, bilgi akışının düzenli olarak sağlanması, lisanslı depodaki ürünlerin gerektiğinde
borsaca incelenmesi ve kontrolü ile aralarındaki bilgi iletişim sistemi ve diğer
hususlar düzenlenir.


Sözleşme ve sözleşmede yapılacak değişiklikler ancak Bakanlık onayından sonra
geçerli olur.


 


Kayıtlar ve defterler


Madde 23- Her lisanslı depo işleticisi, tam ve doğru olarak lisanslı
depoya giren ve çıkan tüm ürünlerin kayıtlarını, ürün senetlerine ilişkin noterden
tasdikli bir ürün senedi defterini ve kanunen tutmakla yükümlü olduğu diğer defterleri
tutmak zorundadır.


Bakanlık, lisanslı depo işletmelerini iş yılı bitimini takiben üç ay içinde
bağımsız denetimden geçmiş malî tablolarını sunmakla yükümlü kılabilir.


Elektronik ortamda tutulanlar da dahil defterler, sigorta poliçeleri, iptal
edilen ürün senetleri, depolama kayıtları ve diğer tüm kayıt ve belgeler lisanslı
depo işleticisi tarafından on yıl müddetle saklanır.


 


ALTINCI
BÖLÜM


Lisanslı
Depoculuk Tazmin Fonu ve Zarar Görenlerin Müracaat Hakkı


Lisanslı Depoculuk Tazmin Fonu


Madde 24- Lisanslı depo işleticisinin, bu Kanunda ve mudîler
ile yapacağı sözleşmede öngörülen yükümlülüklerini yerine getirmemesinden
dolayı ortaya çıkan zararların tazmin edilebilmesi amacıyla, tüzel kişiliği
haiz Lisanslı Depoculuk Tazmin Fonu kurulur.


Fon yönetimi; lisanslı depoculukla ilgili birimden Bakanlığı temsilen iki,
lisanslı depoları, borsaları ve üreticileri temsilen birer olmak üzere toplam beş
kişiden oluşur. Aynı sayıda da yedek üye belirlenir. Borsaların temsilcisi, bunların
yönetim kurulu üyeleri arasından Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği tarafından,
lisanslı depo temsilcisi kendi aralarından oy çokluğu ile, üreticileri temsilen
bir üye ise Tarım ve Köyişleri Bakanlığı tarafından atanır. Yönetim kurulu üyelik
süresi iki yıldır. Üyeler yeniden seçilebilirler.


Fonun gelirleri şunlardır:


a) Lisanslı depo işletmesinin, her yıl lisanslı depoculuk hizmetleri karşılığında
o takvim yılı tahsil ettiği ücretlerin binde beşi.


b) Borsalarda işlem gören ürün senedi alım satımından tahsil edilecek borsa
tescil ücretlerinin yüzde onu.


c) Borsalarda işlem gören ürün senedi alım satım bedelinin binde yarımı.


d) Tahsilat ve faiz gelirleri.


e) Bağış, yardım ve diğer gelirler.


Fonun giderleri şunlardır:


a) Mudîlerin zararlarına ilişkin ödemeler.


b) Bu Kanunun uygulanması ve lisanslı depoculuğun geliştirilmesi için ihtiyaç
duyulan faaliyet, eğitim ve denetime ilişkin giderler.


c) Bu Kanunda verilen görevleri yerine getirebilmek ve bunlarla sınırlı kalmak
kaydıyla ihtiyaç duyulan Fon carî ve yönetim giderleri.


Fon yönetim kurulu üyelerine aylık brüt asgarî ücret tutarı kadar aylık ücret
ödenir.


Fonun kuruluşunu takiben içinde bulunulan veya takip eden malî yılın genel
bütçesinden bir defaya mahsus olmak üzere, Fon bütçesine ikitrilyon lira tutarında
ödenek aktarılır. Fon yönetimi, Fon kaynaklarının yeterliliği konusunda yapacağı
değerlendirme sonucuna göre gerekçeleriyle birlikte Fon gelirlerinin oranlarının
değiştirilmesi için yapılan başvurulara göre Cumhurbaşkanı (a), (b) ve (c) bentlerinde
gösterilen Fon gelirleri oranlarını sıfıra kadar indirmeye veya bir katına kadar
artırmaya yetkilidir.[2]


Bu Kanun kapsamında alınacak teminatlar, Fon adına ve lehine düzenlenir.
Bu teminatların muhafazası, Kanunda öngörüldüğü şekilde nakde çevrilmesi ve
zarar görene ödenmesi, yasal takibinin yapılması, ilgililer hakkında dava
açılması, tahsili, yeterliliği, depoculuk lisansının iptali durumunda lisanslı
depo işletmesinin yerine getirmesi gereken bir tazmin veya yükümlülüğünün
bulunmadığının tespiti sonrası teminatın iadesi ve bunların Bakanlığa
bildirilmesi, teminatla ilgili diğer hususlar ve tasarruflar Fon yönetimince
yerine getirilir.


Fonun gelirleri genel bütçeye veya
diğer fonlara aktarılamaz, amacı dışında kullanılamaz.


Fonun çalışma usûl ve esasları ile Fonla ilgili diğer hususlar yönetmelikle
düzenlenir.


 


Zarar görenlerin müracaat hakkı


Madde 25- Zarar, sigorta kapsamında ödenemezse ve lisanslı
depo işleticisinin bu Kanunda öngörülen yükümlülüklerinin herhangi bir nedenle
yerine getirilmemesinden dolayı ortaya çıkmışsa; aşağıda gösterilen usûle göre
gerekli müracaatlar yapılır ve zarar tazmin edilir:


a) Zarar görenler, noter aracılığıyla veya taahhütlü mektupla ya da lisanslı
depo işleticisiyle mudî tarafından imzalı durumu gösterir bir tutanakla, zararın
tazmini için lisanslı depo işletmesine başvurur.


b) Başvurunun tebliğinden itibaren yedi iş günü içinde zararın tazmin edilmemesi
ya da sulh yoluyla çözülmemesi halinde, durum belgeleriyle birlikte zarar gören
tarafından Bakanlığa ve borsaya intikal ettirilir.


c) Borsa, kendisine başvuruyu takiben en geç yedi iş gününde bir ön inceleme
ile tarafların sulh imkânını araştırır ve sonucundan Bakanlığı haberdar eder.


d) Sulh mümkün olmamışsa veya gerekli görülmesi durumunda Bakanlık, görevlendirdiği
denetim elemanları ile Bakanlığın talebi üzerine borsaca görevlendirilen en az iki
bilirkişiden oluşan heyete gerekli incelemeyi yaptırır. Heyet, Bakanlık denetim
elemanlarının koordinasyonunda çalışmalarını en geç yirmi gün içinde tamamlayarak
rapora bağlar. Gerekçeli talep üzerine bu süre, Bakanlıkça on gün daha uzatılabilir.
Bakanlık denetim elemanları, ayrıca ilgililerin cezaî sorumluluğuna ilişkin tespit
ve incelemeleri de yürütür.


e) Raporda, lisanslı depo işletmesi
tarafından ödenmesi gereken bir zarar veya yükümlülük tespiti yapılmışsa,
Bakanlıkça işletmeye gerekli tebligat yapılır ve tebligat tarihinden itibaren
yedi iş gününde zararın ilgiliye ödenmesi ve yükümlülüklerin yerine getirilmesi
istenir.


f) Belirtilen yükümlülüğün yerine
getirilmediğinin anlaşılması üzerine, durum belgeleriyle birlikte Fona intikal
ettirilir. Fon, gecikmeksizin lisanslı depo işletmesinin nakit teminatını
çözerek mudîye öder. Bu teminat, zararın tazminine yetmediği takdirde, kalan
kısım Fondan ödenir. Fondan yapılan ödeme, lisanslı depo işletmesince Fon
tarafından belirlenen sürede yatırılmazsa, teminat olarak verilen ipotekler Fon
tarafından nakde çevrilerek Fona gelir kaydedilir. Fon, işlemlerin sonucunu ve
teminatın durumunu Bakanlığa bildirir.


 g) Lisanslı depo işleticisi veya
mudî, yapılan işleme karşı borsaya başvurarak sorunun hakem heyeti tarafından
karara bağlanmasını talep edebilir. Bu durumda borsa öncelikle yine tarafların
sulh imkânını araştırır, sulh mümkün olmazsa konuyu incelemesi için hakem
heyetini görevlendirir.


h) Hakem heyeti, görevlendirilmesinden
sonra azamî üç ay içinde incelemesini bitirerek kararını Bakanlığa bildirir.
Hakem heyetinin nihaî kararı Fon yönetimince yerine getirilir.


Fon, ödediği tutarın ilgililerden tahsili için dava açma da dahil olmak üzere
yasal takibat yapar.


Tarafların yargıya müracaat hakları saklıdır.


 


YEDİNCİ
BÖLÜM


Bakanlığın
Görev ve Yetkileri, İdarî Tedbirler ve Denetim


Bakanlığın görev ve yetkileri


Madde 26- Bakanlık;


a) Bu Kanun çerçevesinde lisanslı
depoculuk, yetkili sınıflandırıcılık ve diğer hususlarda faaliyet gösterecek
ilgililere lisans vermeye, mevzuatın öngördüğü durumlarda bu lisansları askıya
almaya veya iptal etmeye, lisans sahiplerinin görev ve sorumluluklarını
belirlemeye, bunları sınıflandırmaya, tüm işlem ve hesaplarını, varlıklarını
denetlemeye veya denetletmeye,


b) Bu Kanuna aykırılık durumunda;
mudîlerin çıkarlarının korunması, işlem ve faaliyetlerin güven ve istikrar
içinde sürdürülebilmesini teminen gerekli her türlü idarî tedbirleri almaya ve
tasarruflarda bulunmaya,


c) Bu Kanunun uygulanması ve lisanslı depoculuğun geliştirilmesi için ihtiyaç
duyulan komisyonlar ve çalışma grupları oluşturmaya,


d) Bu Kanun kapsamında öngörülen diğer iş ve işlemleri yerine getirmeye,


Görevli ve yetkilidir.


 


Bakanlığın idarî tedbir ve tasarrufları


Madde 27- Bakanlık, lisanslı depo işleticisinin;


a) Bakanlığın uyarı ve idarî tedbirlerine rağmen verilen sürede, başta lisans
koşulları olmak üzere bu Kanuna ve ilgili yönetmeliklere aykırı ya da eksik hususları
gidermemesi,


b) İflas etmesi, tasfiye kararı alması veya tasfiye sürecine girmesi,


c) Lisanslı depoculuk faaliyetini durdurması, lisansının askıya alınmasını
ya da iptalini talep etmesi,


d) Yapılan denetimler sonucunda lisanslı depo işletme yeterliliğini kaybettiğinin
veya Kanun gereğince cezaî sorumluluğunu gerektiren hususların saptanması,


e) Lisanslı depoya teslim edilmeyen
ürün için veya teslim edilen ürün miktarının üzerinde veya altında ürün senedi
düzenlemesi, ürün senedini iptal etmeden bu senedin temsil ettiği ürünün
depodan çıkışına izin vermesi veya mudînin izni olmaksızın söz konusu ürünü depodan
çıkarma, satma, rehnetme gibi tasarruflarda bulunması ve bunu stok kayıtlarında
göstermemesi,


f) Menfaat temin etmek üzere ürün senedinin temsil ettiği miktar ve kalitenin
altında ürün teslim etmesi, teslim alınan ürünün kalite özelliklerini ve standardını
ürün senedinde farklı göstermesi,


g) Mudînin talebine rağmen ürünü teslim etmemesi,


h) Sağlığı olumsuz etkileyecek düzeyde tarımsal ilaçlar ile kir ve benzeri
maddelere maruz kalmış tarım ürünlerini bilerek depoya kabul etmesi ve bunları depodaki
diğer ürünlerle karıştırması,


ı) Kanun veya ilgili yönetmelik hükümlerine aykırı davranması,


Durumlarında; mudîlerin çıkarlarının korunmasını, lisanslı depoculuk, sınıflandırma
ve bu Kanunda öngörülen diğer işlem ve faaliyetlerin güven ve istikrar içinde sürdürülebilmesini
teminen fiilin önem ve mahiyetine göre ilgililere uyarıda bulunmaya, talimat vermeye,
faaliyetlerinin bir veya birkaçını geçici olarak durdurmaya, lisansı askıya almaya,
lisansı iptal etmeye, işin mahiyet ve aciliyetini gözeterek işletmenin mevcut yönetimini
feshe ve yerine en fazla bir yıla kadar görev yapmak üzere geçici yönetim kurulu
atamaya ya da yetkili mahkemeye başvurarak kayyım atanması talebinde bulunmaya,
işletmenin ve ortaklarının mal varlıklarına, hak ve alacaklarına tedbir veya el
konulması, tasarruf yetkisinin kısmen veya tamamen kaldırılması, zapt edilmesi,
bunların bir tevdi mahalline yatırılması için yetkili sulh ceza mahkemesine başvurmaya,
tasfiye etmeye ve diğer her türlü idarî tedbir ve tasarruflarda bulunmaya yetkilidir.



Bakanlık, yaptığı bir tespit veya
denetim sonucunda mevzuata aykırılığı belirlemesi durumunda fiilin önem ve
mahiyetine göre yukarıdaki tedbir ve tasarruflardan bir veya birkaçını
uygulamaya koyabilir ve yasal takip gerektiren durumları derhal ilgili
mercilere bildirir.


Uyarı veya talimat verilmesi durumlarında verilen süre içinde gerekli önlemleri
almayan ya da eksiklikleri gidermeyen işletmelerin faaliyetlerinin bir veya birkaçı
durdurulabilir ya da azamî bir yıla kadar lisansı askıya alınabilir. Aykırılık ve
eksikliklerin bu sürenin sonunda da giderilmemesi halinde lisans iptal edilir.


Lisanslı depo işletmesinin;
faaliyetlerini durdurma, tasfiye kararı alması veya lisans koşullarından bir
veya birkaçını yerine getirememesi ya da iflası durumunda, depo işleticisi
derhâl mudîlere bir ihtar göndererek durumu bildirir ve mudîlerin sözleşmeleri
gereği ödemesi gereken normal depo hizmeti ücretinin tahsilinden sonra ürünleri
mudîye teslim eder. Bildirimin yapıldığı tarihten itibaren otuz günlük süre geçmeden
depolama hizmetlerine son verilemez.


 


Lisansın askıya alınması, iptali veya lisanslı depo işletmesine el
konulması hallerinde, deponun faaliyet göstermesi


Madde 28- Lisanslı depo işletmesinin bir veya birkaç faaliyetinin geçici
olarak durdurulması ya da lisansının askıya alınması durumlarında, lisanslı depo
işletmesi faaliyetlerini sürdürür, ancak lisansı askıya alınan işletmeler
askıda kalınan günler için depo kira ücreti talep edemez ve depolamak üzere yeni
ürün kabul edemez. Bu durumlarda mudîlerin çıkarlarının korunması amacıyla Bakanlık,
lisanslı depo işleticisinin işlem ve faaliyetlerine nezaret edebilir veya ihtiyaç
görürse geçici yönetim kurulu atayabilir ya da kayyım atanması için mahkemeye başvurabilir.[3]


(Ek ikinci fıkra:23/5/2024-7511/7 md.) Toprak Mahsulleri Ofisi
Genel Müdürlüğünün lisanslı depolarda depolanan ürünleri için tahakkuk eden ve
aylık dönemlerde lisanslı depo işletmelerine ödenen depolama ücretleri askı
süresi boyunca ödenmez.


Doğrudan lisanslı depo işletmesinin yönetimine ve varlıklarına el konulmasını
gerektiren durumlarda ya da lisansın iptali halinde, lisanslı depo işletmesine geçici
yönetim kurulu veya mahkeme marifetiyle kayyım atanır ve mudîlerin çıkarları öncelikle
korunur.


 


Denetim


Madde 29- Fon, lisanslı depo işletmeleri, yetkili
sınıflandırıcılar ile bu Kanun kapsamında lisans alan diğer ilgililer Bakanlığın
gözetim ve denetimine tâbidir. Bakanlık, bunların tüm varlık ve işlemlerini,
depolardaki ürünlerini, defterlerini, kayıtlarını, belgelerini, hesaplarını,
denetim elemanları aracılığıyla denetler veya denetim kuruluşlarına
denetlettirir. Bakanlık ihtiyaca göre denetimlerde yardımcı olmak üzere teknik
personel de görevlendirebilir, ilgili bakanlık ve kuruluşların denetime
katılmalarını veya yardımcı olmalarını talep edebilir.


Bunların yönetici ve personeli; denetim amacıyla Bakanlıkça görevlendirilenlerin
işletme ve tesislere girmesine engel olmamaya, para, mal ve para hükmündeki kâğıtları,
ürünleri, kıymetli evrakı, kayıt ve defterleri gizli de olsa göstermeye, incelenmesine
yardımcı olmaya, istenilen bilgileri eksiksiz ve gerçeğe uygun olarak vermeye ve
diğer her türlü yardımı ve kolaylığı göstermeye mecburdur. Bunlar denetim sonucunda
Bakanlıkça verilecek talimata uymak zorundadırlar.


Bakanlık, denetim kuruluşlarının
nitelik, çalışma usûl ve esaslarını bir yönetmelikle belirler.


 


Denetim kurulu üyesi atanması


Madde 30- Kamu menfaatinin korunması, denetim ve hizmetlerde süreklilik,
şeffaflık, etkinlik ve Bakanlığa önemli durumlarda hızlı bilgi akışının sağlanması
amaçlarıyla, Bakanlık tarafından gerekli görüldüğünde, en az dört yıllık örgün öğretim
veren üniversitelerin hukuk, iktisadi ve idari bilimler, siyasal bilgiler ve mühendislik
fakülteleri mezunlarından olan ilgili birim personeli arasından lisanslı depo işletmesinin
denetim kuruluna bir üye atanabilir.


Denetim kurulunda bulundurulacak Bakanlık temsilcisi hakkında Türk Ticaret
Kanununun 275 inci maddesinin ikinci ve üçüncü fıkraları hükümleri uygulanır.


 


Bakanlıklar arası işbirliği ve kuruluşların yardım zorunluluğu


Madde 31- İlgili bakanlıklar, bu Kanunun uygulanması
bakımından ihtiyaç duyulan hususlarda, sorunların çözüm ve görevlerin ifasında
kendi görev ve yetkileri çerçevesinde gerekli katılım, işbirliği ve katkıyı
yapar. Kamu kuruluşları ile özel kuruluşlar Bakanlığın daveti üzerine
çalışmalara ve uygulamalara katılır, gerekli destek ve yardımları öncelikle
sağlarlar.


 


SEKİZİNCİ
BÖLÜM


Yasaklar,
Hukukî ve Cezaî Sorumluluk


Lisanslı depo işleticisinin ayrım yapma yasağı


Madde 32- Depo kapasitesinin dolu olması, teslim edilmek istenen veya
depolanmış bir ürünün lisanslı depodaki diğer ürünleri ve sağlığı olumsuz etkileyecek
bir nitelik taşıması ya da depolanmaya elverişsiz olması durumları dışında, lisanslı
depo işletmesi ürünün depolanmak üzere kabulünde, depolama hizmetlerinden ve lisanslı
depo işletmesi imkânlarından yararlanılmasında kişiler arasında ayrım yapamaz.


 


Yasak faaliyetler


Madde 33- Lisanslı depo işletmeleri, bu Kanunda ve mudî tarafından
izin verilmedikçe kendilerine tevdi olunan başkalarına ait ürünler üzerinde hiçbir
şekilde alım, satım, rehin gibi tasarruflarda bulunamaz, ürünlerin niteliklerini
değiştirecek herhangi bir işlem yapamazlar.


 


Hukukî ve cezaî sorumluluk


Madde 34- (Değişik: 23/1/2008 – 5728/564 md.)


Fon, lisanslı depo işletmeleri, yetkili sınıflandırıcılar ve bu Kanun
kapsamında lisans alan diğer ilgililerin malikleri, yöneticileri, denetçileri ve
personeli kendi kusurlarından ileri gelen zararlardan dolayı Fon, lisanslı depo
işletmeleri, yetkili sınıflandırıcılar ve bu Kanun kapsamında lisans alan diğer
ilgililerle birlikte sorumludur.


Fon, lisanslı depo işletmeleri ve yetkili sınıflandırıcıların yöneticileri,
denetçileri ve personeli ile bu Kanun kapsamında lisans alan diğer ilgililer; bunların
işlem ve faaliyetlerine, ürün ve ürün senetlerine, para ve mallarına, evrak, rapor,
hesap, kayıt ve defterlerine ve diğer başka belgelere ilişkin işledikleri suçlardan
dolayı ceza sorumluluğu bakımından kamu görevlisi sayılırlar. Bunlar tarafından
düzenlenen evraklar, Türk Ceza Kanununun tatbiki bakımından resmî evrak olarak kabul
edilir.


Ayrıca aşağıdaki fiil ve hareketlere ilişkin daha ağır bir ceza hükmü
öngörülmemişse;[4]


a) 23 üncü maddede belirtilen ve tutmakla yükümlü olunan kayıt ve defterleri
hiç veya doğru ve düzgün şekilde tutmayan ya da noter tasdikini yaptırmayan veya
defter ve belgelerin saklama süresine uymayan lisanslı depo işletmesi yöneticileri
hakkında Türk Ticaret Kanununun 67 nci maddesinde öngörülen cezalar tatbik olunur.


b) (Değişik:23/5/2024-7511/8 md.) Lisanslı depoculuk ücret tarifesinde belirlenenin üzerinde
veya ücret tarifesinde yer almayan hizmetler için ücret talep ve tahsil eden ya
da ürün teslimi sırasında mevzuata aykırı şekilde ürün miktarından kesinti
yapan, 35 inci madde hükmüne aykırı hareket eden, ürün senedinin ilgili
yönetmeliğinde düzenlenen içerik, şekil ve muhafaza şartlarına uymayan lisanslı
depo işletmelerine iki yüz bin Türk lirasından bir milyon Türk lirasına kadar
idari para cezası verilir.


c) (Değişik:23/5/2024-7511/8 md.) 17 nci maddenin
birinci fıkrası, 21 inci maddenin birinci fıkrası, 27 nci maddenin
birinci fıkrasının (a) bendi ve son fıkrası, 32 nci madde hükümlerine
aykırı hareket eden lisanslı depo işletmelerine iki yüz bin Türk lirasından bir
milyon Türk lirasına kadar idari para cezası verilir.


d) Kasıtlı olarak hatalı numune alan veya alınan numuneyi kasıtlı olarak
tahrip eden veya ürünü temsil etme niteliğini bozan veya bu Kanun kapsamında depolanan
veya depolanacak olan herhangi bir tarım ürününü kasten gerçeğe aykırı şekilde tartan,
derecelendiren, sınıflandıran ya da hukuken geçerli bir mazereti olmadıkça lisanslı
depo işletmesi ile borsa arasında imzalanan ve Bakanlıkça onaylanan sözleşmeye uygun
hareket etmeyen, 27 nci maddenin birinci fıkrasının (f) ve (h) bentleri, 28 inci
maddenin birinci fıkrası, 29 uncu maddenin ikinci fıkrası hükümlerine aykırı hareket
eden kişi hakkında fiilin önem ve mahiyetine göre altı aydan iki yıla kadar hapis
ve bin günden dörtbin güne kadar adlî para cezasına hükmolunur.


e) Bu Kanuna uygun olarak verilen bir lisansı, tahrif, taklit veya
yanlış olarak temsil eden, üzerinde değişiklik veya sahtecilik yapan ya da kanunen
yetkisi olmaksızın lisans veya ürün senedini kredi veya herhangi bir şekilde menfaat
temini amacıyla düzenleyen veya kullanan, kendine menfaat sağlamak amacıyla depolama
hizmetlerini Kanuna uygun olarak yerine getirmeyen, 8 inci maddenin birinci fıkrası,
27 nci maddenin birinci fıkrasının (e) bendi ve 33 üncü madde hükümlerine aykırı
davranan kişiler, Türk Ceza Kanununun ilgili hükümlerine göre cezalandırılır.


f) (Ek:23/5/2024-7511/8 md.) Analiz ve sınıflandırma işlemi yapılmadan
ürünün depoya kabul edilmesi veya depodan çıkarılması, tartım makbuzunun ilgili
yönetmelikte belirlenen şartları taşımaması, alet
ve ekipmanların kalibrasyonunun ya da periyodik kontrollerinin
yapılmadan kullanılması, muhafaza şartlarına uyulmaması nedeniyle ürünü temsil
eden elektronik ürün senedinde belirtilen sınıf ve kalite ile depoda bulunan
ürünlerin sınıf ve kalitesi arasında farklılık tespit edilmesi durumlarında bu
fiilleri gerçekleştiren lisanslı depo işletmelerine her bir aykırılık için iki
yüz bin Türk lirası idari para cezası verilir. Bu aykırılıklar kapsamında
verilecek olan idari para cezasının bir takvim yılına ilişkin toplam tutarı
beşinci fıkra hükümleri saklı kalmak kaydıyla bir milyon Türk lirasını aşamaz.


g) (Ek:23/5/2024-7511/8 md.) Şahit numune alınmaması, şahit
numunenin ilgili yönetmelikte belirlenen süre boyunca saklanmaması, analiz ve
sınıflandırma belgesinin ilgili yönetmelikte belirlenen şartları
taşımaması, laboratuvarda yer alan alet
ve ekipmanların kalibrasyonunun ya da periyodik kontrollerinin
yapılmadan kullanılması, şahit numune ile bu numunenin temsil ettiği ürünün
analiz ve sınıflandırma belgesinin farklı olması, analiz esnasında tutulan
kayıtlardaki değerler ile analiz ve sınıflandırma belgesindeki değerlerin farklı
olması durumlarında bu fiilleri gerçekleştiren yetkili sınıflandırıcılara her
bir aykırılık için iki yüz bin Türk lirası idari para cezası verilir. Bu
aykırılıklar kapsamında verilen idari para cezasının bir takvim yılına ilişkin
toplam tutarı beşinci fıkra hükümleri saklı kalmak kaydıyla bir milyon Türk
lirasını aşamaz.


h) (Ek:23/5/2024-7511/8 md.) Yetkili sınıflandırıcılık ücret
tarifesinde belirlenenin üzerinde veya ücret tarifesinde yer almayan hizmetler
için ücret talep ve tahsil eden ya da 35 inci madde hükmüne aykırı hareket eden
yetkili sınıflandırıcılara iki yüz bin Türk lirasından bir milyon Türk lirasına
kadar idari para cezası verilir.


Bu madde kapsamında işlenen fiillerin neticesinde oluşan zararların
herhangi bir şekilde tazmin edilmemiş olması halinde genel hükümlere göre tazmin
ettirilir.


(Ek fıkra:23/5/2024-7511/8 md.) İdari para cezalarının verilmesini
gerektiren aykırılığın bir takvim yılı içinde tekrarı hâlinde, her bir tekrar
için bir önceki cezanın iki katı idari para cezası uygulanır.


(Ek fıkra:23/5/2024-7511/8 md.) Bu maddede öngörülen idari para
cezalarını vermeye Bakanlık yetkilidir. Bu yetki, Bakanlığın ilgili genel
müdürlüğüne devredilebilir.


 


 


DOKUZUNCU
BÖLÜM


Çeşitli
Hükümler


Teşhir


Madde 35- Depoculuk lisansı, yetkili sınıflandırıcılık lisansı, lisanslı
depo ücret tarifesi, prim ve indirim tarifesi, çalışma zamanı çizelgesi ile Bakanlıkça
uygun görülen diğer belgelerin kolayca görünebilecek bir yere veya yerlere asılması
zorunludur.


İlgililer yukarıda belirtilen ve asılması zorunlu olan belge ve tarifelere
uygun davranmak ve bunların uygulanmasında kişiler arasında ayrım yapmamak zorundadır.



 


Tarım ürünlerinin sınıflandırılması


Madde 36- Lisanslı depo işleticisi, ilgili mevzuatına uygun olarak
tartımı yapılmış, sınıf ve standardı belirlenmiş ürünleri lisanslı depoya kabul
ve teslim eder. Tartım, analiz, sınıf veya standarda ilişkin bir itiraz olursa,
itiraz sonucu yeniden belirlenen değerlere göre hareket edilir.


Yetkili sınıflandırıcılar tarafından sınıf ve standardı belirlenen tarım ürünleri,
aynı amaçla başkaca bir zorunlu kontrole tâbi tutulmaz.


 


Ayrı depolama, ambalajlı ürünler


Madde 37- Mudîlerin ürünlerinin ayrı depolanması konusunda talebi olması
ve bunun kabul edilmesi halinde, ilgili yönetmeliğinde gösterildiği şekilde lisanslı
depo işleticisi bu ürünü diğer ürünlerden ayrı olarak depolar ve aynı ürünü teslim
eder. Ambalajlı teslim alınan ürünler de düzenli ve kolayca erişilebilecek şekilde
depolanır.


 


Yönetmelikler


Madde 38- Bu Kanunda öngörülen yönetmelikler ile Kanunun uygulanmasına
ilişkin yönetmelikler, ilgili bakanlıkların görüşü alınmak kaydıyla Bakanlık tarafından
hazırlanarak yürürlüğe konulur.


 


Uygulanacak hükümler


Madde 39- Bu Kanunda açıklık bulunmayan hallerde, 2699 sayılı Umumî
Mağazalar Kanununun, 6762 sayılı Türk Ticaret Kanununun ve 818 sayılı Borçlar Kanununun
ilgili hükümleri uygulanır.


 


ONUNCU
BÖLÜM


Geçici
ve Son Hükümler


Geçici Madde 1- Bu Kanunda öngörülen yönetmelikler, bu Kanunun yürürlüğe
girmesinden itibaren en geç altı ay içerisinde çıkarılır.


 


Geçici Madde 2- 2699 sayılı Umumî Mağazalar Kanunu kapsamında umumî
mağazacılık yapmak üzere izin ve yetki alan kuruluşlardan bu Kanun kapsamındaki
tarım ürünlerinin depolanması hizmetleriyle iştigal edenler, bu Kanunun yürürlüğe
girmesinden itibaren en geç beş yıl içinde bu Kanun hükümlerine intibak etmedikleri
takdirde bunlara verilen izin yeni bir karara gerek kalmaksızın iptal edilmiş sayılır.



 


Geçici Madde 3- (Ek:26/1/2023-7435/10 md.)


Bu maddeyi ihdas eden Kanunla 13 üncü maddede yapılan değişiklik, 16/4/2020 tarihli
ve 7244 sayılı Kanunun 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi
uyarınca lisans süresi bir yıl uzatılanlar için lisans süresinin bitiminden
itibaren uygulanır.


 


Yürürlük


Madde 40- Bu Kanunun 34 üncü maddesinin üçüncü fıkrası 1 Haziran 2005
tarihinde, diğer hükümleri yayımı tarihinde yürürlüğe girer.[5]


 


Yürütme


Madde 41- Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.


 


5300 SAYILI TARIM ÜRÜNLERİ LİSANSLI DEPOCULUK KANUNUNUN 34
ÜNCÜ MADDESİNE GÖRE 2026 YILINDA UYGULANACAK OLAN İDARİ PARA


CEZALARI MİKTARLARIYLA
İLGİLİ TABLO


 


(17/12/2025 tarihli ve 33110 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan 5300 Sayılı Tarım Ürünleri Lisanslı Depoculuk Kanununun 34 üncü
Maddesine Göre 2026 Yılında Uygulanacak Olan İdari Para Cezalarına İlişkin Tebliğ
ile düzenlenmiş olan 1/1/2026 ile 31/12/2026 tarihleri arasında
uygulanacak idari para cezası miktarları aşağıdaki şekilde uygulanacaktır.)


 







5300 sayılı Kanunun 34 üncü maddesinin;



TL






Üçüncü fıkrasının (a) bendindeki ceza miktarı



88.997






Üçüncü fıkrasının (b) bendindeki ceza miktarının alt ve üst
sınırları



361.235-1.806.177






Üçüncü fıkrasının (c) bendindeki ceza miktarının alt ve üst
sınırları



361.235-1.806.177






Üçüncü fıkrasının (f) bendindeki ceza miktarının alt ve üst
sınırları



361.235-1.806.177






Üçüncü fıkrasının (g) bendindeki ceza miktarının alt ve üst
sınırları



361.235-1.806.177






Üçüncü fıkrasının (h) bendindeki ceza miktarının alt ve üst
sınırları



361.235-1.806.177









 


 


5300
SAYILI KANUNA EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN MEVZUATIN VEYA


ANAYASA
MAHKEMESİ TARAFINDAN İPTAL EDİLEN HÜKÜMLERİN YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHİNİ GÖSTERİR LİSTE


 







Değiştiren Kanunun/ İptal Eden Anayasa Mahkemesinin Kararının
Numarası



5300 sayılı Kanunun değişen veya iptal edilen maddeleri



Yürürlüğe Giriş Tarihi






5328



40



31/3/2005






5728



7, 34



8/2/2008






6362



15



30/12/2012






KHK/700



24



24/6/2018 tarihinde birlikte yapılan
Türkiye Büyük Millet Meclisi ve Cumhurbaşkanlığı seçimleri sonucunda
Cumhurbaşkanının andiçerek göreve başladığı tarihte (9/7/2018)






7435



13, Geçici Madde 3



1/2/2023






7511



28 inci maddesinin birinci fıkrası



yayımı tarihinden itibaren altı ay sonra

(29/11/2024)






28 inci maddesinin ikinci fıkrası ve 34 üncü madde



29/5/2024









 











[1]
26/1/2023 tarihli ve 7435 sayılı Kanunun 9 uncu maddesiyle bu fıkranın birinci
cümlesinde yer alan “iki” ibaresi “üç” şeklinde değiştirilmiştir.







[2] 2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 161 inci
maddesiyle, bu fıkrada yer alan “Bakanlığa başvurabilir. Bakanlık, bu başvuruyu
uygun görürse Bakanlar Kuruluna oranların değiştirilmesi teklifinde bulunur.
Bakanlar Kurulu” ibaresi “yapılan başvurulara göre Cumhurbaşkanı” şeklinde
değiştirilmiştir.







[3] 23/5/2024 tarihli ve 7511 sayılı Kanunun 7
nci maddesi ile bu fıkranın birinci cümlesinde yer alan “ancak” ibaresinden
sonra gelmek üzere “lisansı askıya alınan işletmeler askıda kalınan günler için
depo kira ücreti talep edemez ve” ibaresi eklenmiştir.


 







[4] Bu fıkrada yer alan parasal sınırların 1/1/2026 ile
31/12/2026 tarihleri arasında uygulanacak idari para cezaları için metin
sonundaki 5300 sayılı tarım ürünleri lisanslı depoculuk kanununun 34 üncü
maddesine göre 2026 yılında uygulanacak olan idari para cezaları miktarlarıyla
ilgili tabloya bakınız.







[5] 31/3/2005 tarihli ve 5328 sayılı Kanunun Geçici 1 inci
maddesiyle bu maddede yer alan "1 Nisan 2005“ ibaresi, "1 Haziran
2005“ şeklinde değiştirilmiştir.