Tapu Kayıtlarından Hukuki Kıymetlerini Kaybetmiş Olanların Tasfiyesine Dair Kanunun Tapu İdarelerince Sureti Tatbiki Hakkındaki Nizamname

TAPU
KAYITLARINDAN HUKUKİ KIYMETLERİNİ KAYBETMİŞ OLANLARIN


TASFİYESİNE
DAİR KANUNUN TAPU İDARELERİNCE SURETİ


TATBİKİ HAKKINDAKİ NİZAMNAME


 


Bakanlar
Kurulu Kararının Tarihi       : 14.5.1930        No     : 9331


Dayandığı
Kanunun Tarihi                    : 2.6.1929          No     : 1515


Yayımlandığı
Resmî Gazetenin Tarihi  : 2.7.1930          No     : 1536


Yayımlandığı
Düsturun Tertibi             : 3                      Cildi : 10      Sayfa  : 897


 


Madde
1 - Tapu
defterlerinde mukayyet olan bir gayrimenkulün gayriresmi surette satım, bağışlama,
taksim, tırampa ve emsali muamelelerle aharın mülkiyetine geçtiği ve Kanunu Medeninin
mer'iyeti tarihine kadar müsakkaf ve bu hükümde bulunan bağ ve bahçe veyahut arsaların
15 diğer arazinin 10 sene malik sıfatiyle nizasız ve hüsnü niyetle tasarruf altında
bulundurulduğu herhangi bir tasarruf muamelesi esnasında bir resmi makam veya ihtiyar
heyetlerince ihbar edilir veyahut zilyet tarafından bu yolda bir beyan vaki olursa
tapu idarelerince evvelemirde aşağıda gösterildiği veçhile keyfiyet tetkik ve tahkik
olunur.


A
- Elde temellük sebeplerini natık olarak aşağıda yazılı ispat vesikalarından biri
mevcut olupta ibraz olunmuş ise bunlar tetkik olunacaktır.


1
- Senedi adi.


2
- Zilyet lehine kat'iyet iktisap etmiş olupta müruru zamandan dolayı icra vasıtasiyle
tenfizi mümkün olmıyan ilam.


3
- Tescili icra edilmemiş teffiz vesikası.


4
- Musaddak irade suretleriyle fermanlar.


5
- Kaydı mevcut olmayıpta mührü maruf bulunan mütevelli, sipahi, mültezim temessük
veya senedi,


6
- Kayıtları bulunamıyan tapu ve mülga Hazinei Hassa senedi veya muvakkat tasarruf
ilmühaberi,


7
- Musaddak ve gayrimusaddak tapu yoklama esas defterlerinden çıkarılmış kayıt suretleri,


8
- Mülkname, muhasebatı atika kalemi kaydı,


9
- Mubayaa, istihkam ve ihbar hüccetleri,


10
- Evkaf idarelerinden henüz devredilmemiş olan bir tasarruf kaydı,


B
- Mevzubahis mahallin vergice hangi tarihte ne suretle kimin namına mukayyet bulunduğu
ve vergisi ne vakittenberi kimin tarafından verilmekte olduğu varidat idarelerinden
sorulacaktır.


C
- Mevzubahis mahalle zilyet tarafından ne vakittenberi tasarruf olunduğu ve bu müddet
zarfında salahiyettar merciler nezdinde niza sepkedip etmediği tahkik olunacaktır.


 


Madde
2 – (Değişik: 30.6.1932 - 13041 K.)


Bu tahkikat ve tetkikat neticesinde 1515 numaralı kanunun
birinci maddesi mucibince (Malik sıfatiyle nizasız ve hüsnü niyetle müsakkaf ve
emsalinde 15 ve diğer arazide 10 sene tasarruf) şartı tahakkuk etmez veya
mübrez vesaikın diğer vesaik ile hilafı veya hükümsüzlüğü sabit olursa başkaca
bir muameleye hacet kalmaksızın talebi vakı reddolunur. İşbu ret keyfiyeti
alakadarlar tarafından vukubulacak müracaat üzerine 6 ncı maddede yazılı
komisyonlar tarafından tetkik olunur.


 


Madde 3 – Tapuda
mukayyet ve gayrın lehine İşbu Nizamnamede muharrer iktisap şeraitine maruz
olan gayrimenkul mahcuz veya merhun olduğu takdirde hacız veya rehin kaydi
alakadarlarının rızasiyle veya mahkeme karariyle ref ve terkin olununcaya kadar
zilyed namına tescil edilemez. Şu kadar ki altıncı maddedeki komisyon karariyle
kaydına bir şerh verilir.


 


Madde 4 – Birinci
maddede yapılmasına lüzum gösterilen tetkikat ve tahkikat zilyedin iddiasını
teyit ettiği takdirde keyfiyet eğer mahallinde mevcut ve ikametgahı malum ise
kayıt sahibine veya veresesine veyahut veli ve vasilerine resmen tebliğ
edilecek ve itirazlarını hazırlıyarak keşif mahallinde bulunmağa davet olunacaktır.
Bundan maada keyfiyet, en az on gün evvel gün ve saati tasrih edilerek tahkikat
icra kılınacağı mahallin mütat ve münasip vasaiti ile ilan ve işbu ilanda
gayrimenkulün mevki ve evsafı ve zilyedin iddiaları izah edilecektir. Muayyen
gün ve saatte mahallinde bulunacak tapu memuru tarafından alakadarlarla
kararsız ehlivukuf ve malümattan keyfiyet istizah olunarak netayici rapor
şeklinde tanzim ve tesbit ile imza edilecektir. Kayıt ile alakası olan
kimselerin davete icabet etmemesi, tahkikatın cereyanına mani değildir. Kayıt
sahip veya varislerinin şahsiyetleri mahallince malüm olmadığı ve yahut
ikametgahları bilinmediği takdirde ayrıca ihbara lüzum olmayıp yalnız yapılacak
ilan bu alakadarlara şahsen tabliğ mahiyetinde olacaktır. Bu bapta Hukuk Usulü
Muhakemeleri Kanununun 144 üncü maddesi mucibince muamele yapılması lazımdır.


 


Madde
5 – (Değişik: 30.6 1932 - 13041 K.)


Tapu memuru ilk tetkikatı
ifa ve icabı halinde mahallen tahkikat icra eyledikten sonra keyfiyet karara raptolunmak
üzere evrakı müteallikasını gayrimenkul kazada ise kaza ve vilayet merkezinde ise
vilayet tapu komisyonuna tevdi eder.


 


Madde
6 – (Değişik: 30.6.1932 -13041 K.)


Tapu komisyonları vilayet defterdarı, tapu müdürü ve
başkatibinden ve vilayet idare heyetinin tayin edeceği bir zattan ve merkez
tapu memurundan teşekkül eder. Komisyonun içtimaında defterdar bulunmadığı
zamanlarda tapu müdürü riyaset eder ve defterdarın göndereceği maliye
memurlarından bir zatta komisyonda aza sıfatıyla bulunur. Komisyonda kararlar
ekseriyetle verilir. Tesavii ara vukuunda reisin bulunduğu tarafın reyi
terciholunur. Kaza tapu komisyonları kaymakamın riyaseti altında malmüdürü ile
tapu memurundan teşekkül eder.


 


Madde
7 – Komisyonlarca
evrakın vürudundan itibaren nihayet on beş gün zarfında bir karar verilmesi mecburidir.
Esbabı mania dolayısiyle bu müddet zarfında karara rapt olunmazsa kararda bu teehhür
sebepleri de gösterilmelidir.


 


Madde
8 – Komisyonlar
kaza ve nahiya tapu memurları tarafından gönderilecek veyahut vilayet tapu idarelerinden
tevdi olunacak evrak üzerinde tetkikatını yaparken bilhassa 1515 numaralı kanunun
birinci maddesinde izah olunan şartların temamen mevcudiyetini nazarı itibare almakla
beraber aşağıdaki hususata da dikkat edeceklerdir.


A
– Gayrimenkulün Kanunu Medeninin mer'iyetinden mukaddem nevine göre en az on beş
veya on sene evvel kayıt sahibinin mülkiyetinden gayriresmi satış veya mümasil bir
iktisap sebebiyle çıkmış olması,


B
– Zilyedin Kanunu Medeninin mer'iyeti tarihine kadar malik sıfatiyle ve kanuni niza
olmaksızın ve hüsnü niyetle müsakkaf ve bu hükümde bulunan bağ ve bahçe veyahut
arsalarda on beş ve arazide on sene müddetle temellük etmiş bulunması.


C
– Eğer zilyet gayrimenkulü kayıt sahibinden veya kanuni halefinden başka bir kimseden
almış ise o kimse ile asıl kayıt sahipleri arasında hukuki irtibatın mevcudiyeti.


 


Madde
9 – Tapuda
mukayyet gayrimenkulün gayriresmi surette aharın mülkiyetine geçmiş olmasında zamanlarına
göre kayıt sahibinin veya varislerinin ve yahut evli veya vasilerinin rıza ve muvafakatlerinin
inzimam etmiş bulunması şarttır. Şu sebeple kaydın hak bahşettiği tasarrufa ehil
kimselerin rızaları lahik olmaksızın ahar bir şahısdan alınan bir gayrimenkulde
zilyedin kanunun tarifi dairesinde temellük müddetleri nisap haddine baliğ olsa
bile hüsnü niyeti tahakkuk etmiyeceğinden bu kabil müracaatların hükmen halliiktiza
eder. Ancak işbu üçüncü şahsın veya bu mahiyette teselsülen gelen diğer şahısların
gayrimenkulü ellerinde bulundurdukları müddet ve kayıt sahiplerinin gayrimenkulün
ellerinden çıktığı zamanda nazarı itibara alınarak ahkamı sabıka temlik hakkını
bahşediyorsa ve yahut verese arasında haricen taksime müsteniden mal vereseden birisinin
uhdesine geçmiş ise kayıt sahibinin bu kabil hukuki haleflerinin rızası makbul ve
muteberdir.


Binaenaleyh
bu vaziyette diğer şeraitte tahakkuk ettiği takdirde zilyet namına kayıt ve tescil
olunur.


 


Madde
10 – Namına tescilini talep eden son zilyedin tasarruf müddeti
kendine tekaddüm eden zilyedlerin müddetlerine eklenmek suretiyle doluyorsa bunlar
arasında tevarüs ve tedavül gibi hukuki alakadan mütevellit irtibatın mevcudiyeti
lazımdır. Bu irtibatın mevcut olmaması zilyetler arasında münazaa hudusunu tazammun
ettiğinden hükmen halli lazımdır.


 


Madde
11 – (Değişik: 30.6.1932 - 13041 K.)


Kaza
tapu komisyonunun verdiği karara tebliğ tarihinden itibaren bir ay zarfında itiraz
vakı olursa vilayet tapu komisyonu keyfiyeti tetkik ve karara rapteder.


Vilayet
komisyonunun gerek resen ve gerek itirazen verdiği kararlar katidir.


İtiraz
olunmıyan kararlara ait tescil muameleleri müddetin inkizasından ve itirazen verilen
kararlara ait tescil muameleleri de tebliğ edildikten sonra ifa olunur. Bu takdirde
muterizlerin veya karara kanaat etmemiş olanların 1515 numaralı kanunun 1inci maddesinin
ikinci fıkrası mucibince mahkemeye müracaat hakları bakidir.


 


Madde 12 – Bir
gayrimenkulün aralarında tedavüle istinat etmeksizin iki veya daha ziyade
kimseler namına kaydolunduğu görülür ise keyfiyet tasrih edilmek suretiyle her
iki kayda muvakat birer şerh verilmekle beraber iki ay zarfında mahkemeye
müracaatla hakkı temellüklerini ispat eylemleri lüzumu alakadarlara tebliğ
olunur. Bunlar kaydın birisi üzerinde muhafazasiyle diğerlerinin terkini
hususununda aralarında uyuşurlarsa bu muvafakatnamelerine veya müracaatları
halinde mahkeme kararına göre muktezası yapılır. Müddeti içinde alakadarlardan
birinin mahkemeye müracaatı vuku bulmamış ise tapu idaresince kayıtlar
üzerindeki tetkikata ve icap ettiği takdirde ihtiyar heyetlerinden ve ehli
vukuftan yapacağı tahkikata müsteniden tapu mudür veya memuru temellük hakkının
hangi tarafta olduğu hakkındaki noktai nazarını izah ederek keyfiyetin bir
karara raptını mahkemeden re'sen talep eder. Bu baptaki kanunda mahkeme ve harç
masrafları bidayeten tecil edilmiş olduğundan müracaat müzekkere ile olur. Kısmen
veya temamen terkine dair lahik olacak hükümler alelüsul kat'iyet kesp ettikten
sonra derhal infaz edilir.


 


Madde
13 – Mukayyet bir gayrimenkul resmi bir şekilde aharin mülkiyetine
geçmiş ve bu nama da kayıt tesis edilmiş iken muahharen ve yine evvelki kayıt sahibinden
intikal etmek suretiyle ikinci bir kaydın daha yütüldüğü görülür ise yalnız intikalen
teşkil edilmiş olan muahhar kayda keyfiyet şerh, olunarak bunun iptaline karar verilmesi
re'sen mahkemeden talep olunur.


 


Madde
14 – Mükerrer iki kayıttan birisinin terkini hakkında mahakimden
sadır olup müruruzaman sebebiyle icra dairesince tenfizi mümkün bulunmıyan bir ilam
zilyet lehine tescili natık bulunsa dahi diğer kayıt sahibinin ademi muvafakati
halinde bu bapta 1515 numaralı kanunun ikinci maddesi mucibince muamele olunur.


 


Madde
15 – Yekdiğerine tedahül eden emlak ve arazihudut ihtilafları
birriza halledilmediği takdirde kemakan hükmen hal olunur.


 


Ek
madde (Ek: 30.6.1932 - 13041 K.)


Sahipleri
olduğu halde tapu Sicilline geçmemiş olan gayrimenkul malların tescilinde de bu
nizamnamenin6 ncı ve 11 inci maddeleri ahkamı tatbik olunur.


 


Madde 16 – Şürayı
Devletçe görülmüş olan İşbu Nizamname neşri tarihinden muteberdir.


 


Madde
17 – İşbu Nizamnamenin icrasına Maliye Vekili ile Adliye ve
Dahiliye Vekilleri memurdur.





 








14.05.1930 TARİH VE 9331 SAYILI BAKANLAR
KURULU KARARI İLE YÜRÜRLÜĞE KONULAN TÜZÜĞE EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN TÜZÜKLERİN
YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHLERİNİ GÖSTEREN ÇİZELGE






Ek ve Değişiklik Getiren Tüzüğü Yürürlüğe
Koyan Kararnamenin






Tarihi



Numarası



Farklı Tarihte Yürürlüğe Giren Maddeler



Yürürlüğe

Giriş Tarihi






30.06.1932



13041



-



11.08.1932