2090 sayılı Tabii Afetlerden Zarar Gören Çiftçilere Yapılacak Yardımlar Hakkında Kanun

TABİİ AFETLERDEN
ZARAR GÖREN ÇİFTÇİLERE


YAPILACAK
YARDIMLAR HAKKINDA KANUN


 


Kanun
Numarası                    : 2090


Kabul
Tarihi                           : 20/6/1977


Yayımlandığı
Resmî Gazete  : Tarih  : 5/7/1977          Sayı  : 15987


Yayımlandığı
Düstur              : Tertip : 5                      Cilt   : 16             Sayfa  :
2435


 


Amaç:


Madde
1 – Bu
Kanunun amacı; yangın, yersarsıntısı, yer kayması, fırtına, taşkın, sel, don,
dolu, kuraklık, haşere ve hastalık gibi nedenlerle tarımsal ürünleri, canlı -
cansız (toprak dahil) üretim araçları ve tesisleri zarar gören veya yok olan ve
bu yüzden çalışma ve üretme imkanları önemli ölçülerde bozulan çiftçilere,
köylünün kurmuş olduğu tarımsal amaçlı üretim kooperatiflerine, Devletçe
gerekli yardımların yapılmasını sağlamak ve yapılacak yardımlara ilişkin usulü
ve esasları belirlemektir.


 


Yardımlar:


Madde
2 – Bu
Kanuna göre yapılacak Devlet yardımları; kredi açma, karşılıksız mal veya para
verme veya teknik yardım yapma, yapılacak veya onarılacak tesislerin
maliyetlerine katılma şekillerinden biri ile olur.


Yardımlarda
küçük işletmelerle aile işletmelerine öncelik tanınır.


Afet
dolayısıyla çalışma ve üretim imkanları önemli ölçüde bozulmaktan maksat, çiftçinin;


A)
Ürünlerinin canlı - cansız üretim araçlarının ve tesislerinin değer itibariyle
en az %40 oranında zarar görmesi, bu zararı diğer tarımsal veya başka gelirleriyle
karşılayacak gücü bulunmaması ve kredi veren banka, kooperatif ve benzeri
kuruluşlardan bu zararı karşılayacak borç alma imkanı olmaması;


B)
Ürünlerinin, canlı - cansız üretim araçlarının veya tesislerinin % 40'dan az
zarar görmesi halinde, kredi alma imkanı olmaması, başka geliri bulunmaması, dolayısiyle
tarımsal faaliyetlerini devam ettiremeyecek ve geçimini sağlayamayacak duruma
düşmesi,


Halleridir.


Karşılıksız yardım, ancak yukarda, belirtilen koşullarda
ve geri ödeme gücü olmadığı saptanan, çiftçilere yapılabilir. Tesis maliyetine
katılma, sadece çiftçilerin birlikte kullandıkları ve yararlandıkları araçlar
ve tesisler için ve gereğine göre yapılabilir. Tesisin onarılması veya yenisinin
sağlanmasına katılma, proje tutarının % 70'ini geçemez.


Bu
esaslara göre ve bölgeler itibariyle, çiftçilere hangi afetler için, ne gibi
ürünleri, canlı - cansız üretim araçları ve tesisleri için hangi şartlarda ve
ne şekilde yardım yapılacağı yönetmelikte açık ve seçik bir şekilde belirtilir.



Zarar
ve ziyanların Devletçe herhangi bir suretle karşılanmış olanlara veya tarımsal
sigortadan yararlanma imkanı bulunanlara bu kanun gereğince ayrıca yardım
yapılmaz.





Hasar tespit komisyonları:


Madde 3 – Afetlerden
zarar gören çiftçilerin zarar ve ziyanlarının mahiyetini, oranlarını ve tutarlarını
tespit etmek, çiftçinin ödeme gücüne göre karşılama şekillerini belirtmek
amacıyla her il ve ilçede hasar tespit komisyonları kurulur.


 


Komisyonlar:


A)
İllerde vali veya adına görevlendireceği yardımcısının başkanlığında; defterdarlık,
teknik ziraat müdürlüğü, veteriner müdürlüğü, T.C. Ziraat Bankası Müdürlüğü ve
Ziraat Odası Başkanlığından,


B)
İlçelerde, kaymakam veya adına görevlendirilen vekilinin başkanlığında; ilçe
Ziraat Mühendisliği, ilçe veteriner hekimliği, mal müdürlüğü, T.C. Ziraat
Bankası Müdürlüğü, ziraat odası başkanlığı ile ilgili muhtarlar ve belediye
olan yerlerde çiftçi malları koruma başkanlığı yetkililerinden,


Oluşur.


Komisyonların
yetkileriyle çalışma yöntemleri yönetmelikte belirtilir.


 


Fon kurulması:


Madde
4 – (Mülga: 21/2/2001-4629/1 md.)


 


Fonun yönetilmesi:


Madde
5 – (Mülga: 21/2/2001-4629/1 md.)


 


Hesap dönemi ve denetim:


Madde
6 – (Mülga: 21/2/2001-4629/1 md.)


 


İstisna
ve muaflıklar:


Madde
7 –
Bu Kanunun uygulanması ile ilgili;


A)
(Mülga: 21/2/2001-4629/1 md.)


B) Başvurmalar, bildirimler, düzenlenecek senetler,
tasarruf belgeleri ve benzeri kağıtlarla, resmi mercilerce ve noterlerce
yapılacak işlemler her türlü vergi, harç ve resimlerden muaftır.


 


Madde
8 – Bu
Kanunun Gıda - Tarım ve Hayvancılık Bakanlığına yüklediği görevleri yürütmek
üzere Bakanlık bünyesinde bir Afetler Dairesi kurulur.


Daire,
bir başkanın yönetiminde başkan yardımcıları ile gerektiği kadar uzmanlık, müdürlük,
(...)[1]
ve bunlara bağlı bürolardan oluşur. Dairenin taşradaki hizmetleri il ziraat ve
veteriner kuruluşlarınca yürütülür.





Ceza
hükümleri:


Madde
9 – (Değişik: 23/1/2008-5728/367 md.)


Afet bölgelerinde felakete uğrayanlara bu Kanuna göre bedelli veya
bedelsiz olarak verilen iş veya irat hayvanlarını, tohumluk, gübre, mücadele
ilacı, alet, makine ve malzeme gibi canlı veya cansız üretim araçlarını veya
tesislerini izinsiz olarak iki yıl içinde satan veya devreden yahut başka
maksatlarla kullananlara, fiilleri suç oluşturmadığı takdirde, mahallî mülkî
amir tarafından ikiyüz Türk Lirasından beşbin Türk Lirasına kadar idarî para
cezası verilir. Ayrıca, bu mallara kimin elinde olursa olsun, el konularak
mülkiyetinin kamuya geçirilmesine karar verilir. Mevcut olmaması hâlinde malın
bedeli tazmin ettirilir.


 


Yönetmelik:


Madde 10 – Bu
Kanunun (…)[2] uygulama şeklini ve kanunun yönetmeliğe
bıraktığı hususları düzenlemek üzere bir yönetmelik hazırlanır ve Cumhurbaşkanı kararıyle
yürürlüğe konur.


 


Ek
Madde 1 – (Ek: 23/7/1995-4123/7 md.)


1
– Meydana
Gelen tabii afet nedeniyle yitirilen canlı hayvan kayıplarının karşılığı, Tarım
İl Müdürlüklerinin yaptığı tespitler üzerinden, hak sahiplerine (...)[3]
aynî olarak verilir.


 


Geçici
Madde 1 – (Ek: 28/8/1992-3838/16 md.)


Erzincan,
Tunceli ve Gümüşhahane merkez ve ilçelerinde 1992 Mart ayında vuku bulan deprem
nedeniyle yitirilen canlı hayvan kayıplarının karşılığı, Tarım İl
Müdürlüklerinin yaptığı tespitler üzerinden, hak sahiplerine (...)[4]
aynî olarak verilir.


 


Yürürlük ve yürütme:


Madde
11 – Bu Kanunun hükümleri 28 Şubat 1977 tarihinden itibaren
yürürlüğe girer.


 


Madde
12 – Bu Kanunu Bakanlar Kurulu yürütür.





2090
SAYILI KANUNA EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN MEVZUATIN VEYA


ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARININ YÜRÜRLÜĞE
GİRİŞ


TARİHLERİNİ GÖSTERİR TABLO


 







Değiştiren Kanunun/ KHK’nin veya
İptal Eden Anayasa Mahkemesi Kararının Numarası



2090 Sayılı Kanunun Değişen veya
İptal Edilen Maddeleri



Yürürlüğe Giriş Tarihi






3838



Geçici Madde 1



5/9/1992[5]






4123



Ek Madde 1



1/1/1995 tarihinden geçerli olmak
üzere 25/7/1995






4629



4, 5, 6, 7, 8, Ek Madde 1, Geçici
Madde 1



1/1/2002 tarihinden geçerli olmak
üzere 3/3/2001






5728



9



8/2/2008






KHK/698



10



24/6/2018 tarihinde birlikte yapılan Türkiye Büyük Millet Meclisi ve
Cumhurbaşkanlığı seçimleri sonucunda Cumhurbaşkanının andiçerek göreve başladığı
tarihte









 











[1]
21/2/2001 tarihli ve 4629 sayılı Kanunun 1 inci maddesiyle bu fıkrada geçen
“bir fon saymanlığı” ibaresi metinden çıkarılmıştır.







[2]
2/7/2018 tarihli ve 698 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 32 nci maddesi
ile bu fıkrada yer alan “yayımı tarihinden itibaren üç ay içinde, kanunun”
ibaresi madde metninden çıkarılmış ve “Bakanlar Kurulu” ibaresi “Cumhurbaşkanı”
şeklinde değiştirilmiştir.







[3]
Bu maddede geçen “2090 sayılı Kanunla kurulmuş fon hesabından temin edilerek”
ibaresi, 21/2/2001 tarihli ve 4629 sayılı Kanunun 1 inci maddesiyle metinden
çıkarılmıştır.







[4]
Bu madde geçen “2090 sayılı Yasayla kurulmuş fon hesabından temin edilerek”
ibaresi, 21/2/2001 tarihli ve 4629 sayılı Kanunun 1 inci maddesiyle metinden
çıkarılmıştır.







[5]
3838 sayılı Kanun, 21 inci maddesi hükmü gereğince yayımını taip eden beşinci
yılın sonunda yürürlükten kalkacaktır.