T.c. Ziraat Bankası A.ş. ve Tarım Kredi Kooperatiflerince Tarımsal Üretime Dair Düşük Faizli Yatırım ve İşletme Kredisi Kullandırılmasına İlişkin uygulama Esasları Tebliği (tebliğ No: 2020/4)

TebliğNo: 34388Resmî Gazete: 25.03.2020 / 31079

Bu mevzuatla ilgili sorunuz mu var? AvAi yapay zekâ asistanı madde madde açıklar, ilgili içtihatları bulur.

Ücretsiz deneyin

Tam metin

T.C. ZİRAAT BANKASI A.Ş. VE TARIM KREDİ KOOPERATİFLERİNCE


TARIMSAL ÜRETİME DAİR DÜŞÜK FAİZLİ YATIRIM VE İŞLETME


KREDİSİ KULLANDIRILMASINA İLİŞKİN


UYGULAMA ESASLARI TEBLİĞİ


(TEBLİĞ NO: 2020/4)


 


BİRİNCİ BÖLÜM


Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar


Amaç ve kapsam


MADDE 1 – (1) Bu Tebliğ, 2/1/2020 tarihli
ve 2015 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan T.C. Ziraat Bankası
A.Ş. ve Tarım Kredi Kooperatiflerince Tarımsal Üretime Dair Düşük Faizli
Yatırım ve İşletme Kredisi Kullandırılmasına İlişkin Karar kapsamında,
1/1/2020- (Değişik ibare:RG-15/9/2022-31954) 31/12/2023 yılları
arasında (bu tarihler dahil) T.C. Ziraat Bankası A.Ş. ve Tarım Kredi
Kooperatiflerince kullandırılacak yatırım ve işletme kredileri ile ilgili
teknik esasları kapsar.


Dayanak


MADDE 2 – (1) Bu Tebliğ, 2/1/2020 tarihli
ve 2015 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan T.C. Ziraat Bankası
A.Ş. ve Tarım Kredi Kooperatiflerince Tarımsal Üretime Dair Düşük Faizli
Yatırım ve İşletme Kredisi Kullandırılmasına İlişkin Karar hükümlerine
dayanılarak hazırlanmıştır.


Tanım ve kısaltmalar


MADDE 3 – (1) Bu Tebliğde geçen;


a) Arazi: Toprak, topografya ve iklimsel özellikleri tarımsal
üretim için uygun olup, halihazırda tarımsal üretim yapılan veya yapılmaya
uygun olan veya imar, ihya, ıslah edilerek tarımsal üretim yapılmaya uygun hale
dönüştürülebilen arazileri,


b) Bakanlık: Tarım ve Orman Bakanlığını,


c) Banka: T.C. Ziraat Bankası A.Ş. Genel Müdürlüğünü,


ç) Barç: Taşıma kapasitesi yaklaşık olarak 30-500 ton arası olan
altı düz, az su çeken, geniş karinalı, itilerek veya yedeklenerek sevk edilen
makinesiz deniz araçlarını,


d) Bir nolu damızlık ünitesi: Araştırma kuruluşları veya
Bakanlıkça yetkilendirilen kuruluşlar tarafından ıslahçı materyalinden özel
korumalı tel seralarda veya izolasyon mesafesine uygun açık alanlarda kurulan,
virüsten ari ön temel sınıfta üretim materyali elde edilen bitkileri,


e) Çiftçi: Mal sahibi, kiracı, yarıcı veya ortakçı olarak devamlı
veya en az bir üretim dönemi ya da yetiştirme devresi tarımsal üretim yapan
gerçek ve tüzel kişileri,


f) Çiftçi Kayıt Sistemi (ÇKS): Bakanlık tarafından oluşturulan
çiftçilerin kayıt altına alındığı tarımsal veri tabanını,


g) Damızlık: Irkına, tipine ve verimine özgü özellikleri gösteren
vasıflı hayvanları,


ğ) Damızlık belgesi: 5/12/2011 tarihli ve 28133 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan Hayvanlarda Soy Kütüğü ve Ön Soy Kütüğü Esasları Hakkında
Yönetmelik kapsamında, ana ve babası bilinen ve kayıt sisteminde kayıtlı
damızlık hayvanlara verilen belgeyi,


h) Damızlık düve işletmesi: Damızlık sığır işletmelerine gebe düve
tedariki amacıyla kurulmuş/kurulacak, kredi kapsamında doğum ve sağıma ilişkin
sabit yatırımları içermeyen ve sadece damızlık düve yetiştiriciliği yapılan,
Bakanlıkça tescil edilmiş işletmeleri,


ı) Damızlık işletmesi: Damızlık hayvanların yetiştirildiği,
Bakanlıkça tescil edilmiş işletmeleri,


i) Damızlık kanatlı: Yumurta veya et üretiminde kullanılacak
civcivlerin üretimi için geliştirilmiş sürüyü oluşturan kanatlıları,


j) Damızlık kanatlı işletmesi: Damızlık ticari üretim veya
damızlık araştırma amacı ile kurulmuş, Bakanlıktan damızlık izni veya faaliyet
onay belgesi almış, üretime yönelik damızlık veya ticari civciv ve/veya
kuluçkalık yumurta üreten işletmeleri,


k) E-ıslah: Islah amacıyla sığır cinsi hayvanların soy kütüğü ve
verimlerine ilişkin kayıtların tutulduğu, izlendiği, raporlandığı kayıt
sistemini,


l) Elektronik Ürün Senedi (ELÜS): Lisanslı depo işletmeleri
tarafından 12/11/2011 tarihli ve 28110 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan
Elektronik Ürün Senedi Yönetmeliği kapsamında elektronik kayıt kurallarına
uygun olarak oluşturulan elektronik kaydı,


m) Fidan: Anaç, çöğür, yoz veya çelik üzerine aşılama veya
doğrudan eşeysiz vejetatif yollarla çelik, daldırma, doku kültürü yöntemleri
ile üretilen aşılı ve aşısız meyve, asma fidanlarını,


n) Fide: Özel olarak hazırlanmış ortamlarda belli bir büyüklüğe
kadar geliştirilmiş, canlı ve yapraklı tek yıllık sebze ve çilek bitkisini,


o) Gübre yönetimi: Hayvansal gübrenin çevreye olan olumsuz
etkilerinin azaltılması ve bitki besin maddesi olarak kullanılması amacıyla
elde edilme, uygun depolama, işleme ve araziye uygulama koşullarının
belirlenmesi ve uygulanması sürecini,


ö) Hastalıktan ari işletme: Koruyucu tedbirlerin alınarak işletmedeki
hayvanların sığır tüberkülozu ve sığır brusellozu hastalıkları yönünden ari
olduğunun onaylandığı işletmeyi,


p) (Değişik:RG-15/9/2022-31954) HBS: Bakanlık
tarafından oluşturulan Hayvan Bilgi Sistemini,


r) İki nolu damızlık ünitesi: Araştırma kuruluşları veya
Bakanlıkça yetkilendirilen kuruluşlar tarafından bir nolu ünitelerden elde
edilen veya yurt dışından ithal edilen ve ön temel kademede olduğu
belgelendirilen üretim materyallerinden veya fidanlardan, özel korumalı tel
seralarda veya izolasyon mesafesine uygun açık alanlarda kurulan virüsten ari
temel sınıfında üretim materyali elde edilen bitkileri,


s) İl/ilçe müdürlüğü: Bakanlık il/ilçe tarım ve orman
müdürlüklerini,


ş) İyi tarım uygulamaları (İTU): Tarımsal üretim sisteminin sosyal
açıdan yaşanabilir, ekonomik açıdan karlı ve verimli, insan sağlığını koruyan,
hayvan sağlık ve refahı ile çevreye önem veren bir hale getirmek için
uygulanması gereken işlemleri,


t) Kapama meyve bahçesi: Arazi üzerinde sadece bir meyve türüne
ait ağaçların bulunduğu bahçeyi,


u) Karar: 2/1/2020 tarihli ve 2015 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile
yürürlüğe konulan T.C. Ziraat Bankası A.Ş. ve Tarım Kredi Kooperatiflerince
Tarımsal Üretime Dair Düşük Faizli Yatırım ve İşletme Kredisi Kullandırılmasına
İlişkin Kararı,


ü) Kontrol kuruluşu: Organik ürünün/organik girdinin, üretiminden
tüketiciye ulaşıncaya kadar olan tüm aşamalarını kontrol etmek üzere Bakanlık
tarafından yetki verilmiş gerçek veya tüzel kişileri,


v) Kontrol ve sertifikasyon kuruluşu: Organik ürünün/organik
girdinin/iyi tarım uygulamaları kriterlerine uygun olarak üretilen ürünün;
üretiminden tüketiciye ulaşıncaya kadar olan tüm aşamalarını kontrol etmek ve
sertifikalandırmak üzere Bakanlık tarafından yetki verilmiş gerçek veya tüzel
kişileri,


y) Kuluçkahane: Damızlık ve ticari amaçla, kuluçkalık
yumurtalardan civciv çıkaran işletmeleri,


z) Küçük işletme: 19/10/2005 tarihli ve 2005/9617 sayılı Bakanlar
Kurulu Kararı ile yürürlüğe giren Küçük ve Orta Büyüklükteki İşletmelerin
Tanımı, Nitelikleri ve Sınıflandırılması Hakkında Yönetmelik hükümlerince küçük
işletme olarak tanımlanan ölçeğe sahip işletmeleri,


aa) Lisanslı depo: 10/2/2005 tarihli ve 5300 sayılı Tarım Ürünleri
Lisanslı Depoculuk Kanunu kapsamında tarım ürünlerinin sağlıklı koşullarda
muhafaza ve ticari amaçla depolanması hizmetlerini sağlayan tesisleri,


bb) Meyve ve asma fidanı sertifikası: Meyve ve asma fidanının anaç
ve üzerine aşılanmış çeşidi belirten ve Bakanlık tarafından görevlendirilmiş
sertifikasyon kuruluşlarınca düzenlenen belgeyi,


cc) Mikro işletme: Küçük ve Orta Büyüklükteki İşletmelerin Tanımı,
Nitelikleri ve Sınıflandırılması Hakkında Yönetmelik hükümlerince mikro işletme
olarak tanımlanan ölçeğe sahip işletmeleri,


çç) Modern basınçlı sulama: Bitkilerin normal gelişmeleri için
gereksinim duydukları su miktarının doğal yağışlarla karşılanamayan kısmının
bitki kök bölgesine kapalı borularla belirli bir basınçla ileten; yağmurlama,
mikro yağmurlama (mini spring) ve damla sulama yöntemlerini,


dd) Organik Tarım Bilgi Sistemi (OTBİS): Yetkilendirilmiş kuruluş
bilgileri ile organik tarım yapan müteşebbis, arazi, ürün, hayvansal üretim, su
ürünleri üretimi, kontrol ve sertifika bilgilerinin bulunduğu Bakanlıkça
oluşturulan veri tabanını,


ee) Organik tarım faaliyetleri: Toprak, su, bitki, hayvan ve doğal
kaynaklar kullanılarak organik ürün yetiştirilmesi, doğal alan ve kaynaklardan
ürün toplanması, hasat, kesim, işleme, tasnif, ambalajlama, etiketleme,
muhafaza, depolama, taşıma, pazarlama, ithalat, ihracat ile ürünün tüketiciye
ulaşıncaya kadar olan diğer işlemlerini,


ff) Ön temel blok: Araştırma kuruluşları veya Bakanlıkça
yetkilendirilen kuruluşlar tarafından veya yurt dışından ithal edilen, ıslahçı
materyalinden üretilen virüsten ari meristem fide ile özel korumalı tel
seralarda veya izolasyon mesafesine uygun açık alanlarda kurulan, virüsten ari
ön temel sınıfta fide elde edilen parseli,


gg) Örtüaltı Kayıt Sistemi (ÖKS): Örtüaltı tarımsal faaliyet yapan
gerçek ve tüzel kişilerin, özlük ve örtüaltı tarımsal faaliyetlerine ilişkin
bilgilerinin merkezi bir veri tabanında kayıt altına alındığı veri tabanını,


ğğ) Örtüaltı üretimi: 25/6/2014 tarihli ve 29041 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan Örtüaltı Kayıt Sistemi Yönetmeliği esaslarına göre örtü
altında yapılan üretim şeklini,


hh) Özel ağaçlandırma: Gerçek ve tüzel kişilerce; bozuk orman
alanlarında, orman içi açıklıklarda, Hazine arazilerinde, Devletin hüküm ve
tasarrufu altında bulunan arazilerde, gerçek ve tüzel kişilerin mülkiyetindeki
arazilerde odun dışı orman ürünü veren türlerle yapılan ve faydalanma hakkı
ilgilisine ait çalışmaları,


ıı) Özel orman fidanlığı: Hazine ve sahipli arazilerde gerçek ve
tüzel kişilerce tesis edilen ağaç, ağaççık ve orman florasına ait tohum ve
fidanların üretildiği fidanlıkları,


ii) Sertifikalı blok: Temel bloklardan elde edilen veya yurt
dışından ithal edilen, temel sertifikaya sahip olduğu belgelendirilen fideler
ile Bakanlıkça yetkilendirilen kuruluşlar tarafından özel korumalı tel
seralarda veya izolasyon mesafesine uygun açık alanlarda kurulan sertifikalı
sınıfta fide elde etmek için yapılan parseli,


jj) Sertifikalı fidan: Sertifikalı üretim materyali ile
üretilerek, kontrol sonucu sertifikalandırılan fidanı,


kk) Sertifikalı tohumluk: Tescil edilmiş ve üretim izinli
çeşitlerin tarla ve laboratuvar muayeneleri yapılarak, mevzuattaki
standartlarına uygunluğu belirtilen ambalajlanmış, etiketlenmiş ve lüzumu
halinde mühürlenmiş tohumlukları,


ll) Sertifikasyon kuruluşu: Tüm kontrolleri tamamlanmış organik
ürünü/organik girdiyi kontrol kuruluşunun yaptığı kontrol ve bu kontrole
ilişkin bilgi ve belgeler ile gerek duyulan hallerde yaptırılacak analizlere
dayanarak sertifikalandırmak üzere Bakanlık tarafından yetki verilmiş gerçek
veya tüzel kişileri,


mm) Standart fidan: Etiketinde belirtilen ismi üreticisi
tarafından garanti edilen, menşei sertifikası olmayan damızlıklardan üretilen,
kontrol sonucu sertifikalandırılan fidanı,


nn) Stratejik bitkisel üretim: Ekonomik değeri yüksek ve arz açığı
olan ürünlere yönelik yapılan üretimi,


oo) Su kaynağı: Sulama suyunun temin edileceği depolama yapıları,
pınarlar, göller, akarsular ve sulama kanallarını,


öö) Su ürünleri kuluçkahane belgesi: Kuluçkahanede yavru balık
üretimi yapan yetiştiricilere Bakanlıkça verilen geçerli belgeyi,


pp) Su ürünleri ruhsat tezkeresi: Su ürünleri avcılık faaliyetinde
bulunacak balıkçı gemilerine, Bakanlıkça düzenlenip verilen belgeyi,


rr) Su ürünleri yetiştiricilik belgesi: Su ürünleri üretim
faaliyetinde bulunan yetiştiricilere Bakanlıkça verilen geçerli belgeyi,


ss) Süs bitkisi: Doku kültürü de dâhil olmak üzere farklı
yöntemler kullanılarak estetik, fonksiyonel ve ekonomik amaçlarla
üretilen/çoğaltılan/büyütülen bitkiyi,


şş) Süs bitkisi üreticisi: 15/5/2009 tarihli ve 27229 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan Tohumculuk Sektöründe Yetkilendirme ve Denetleme
Yönetmeliğinin 15 inci maddesine göre verilen süs bitkisi üretici belgesine
sahip olan gerçek ve tüzel kişileri,


tt) Tarımsal amaçlı kooperatifler: Bakanlığın görev alanına giren
24/4/1969 tarihli ve 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu hükümlerince kurulan
tarımsal amaçlı kooperatifleri,


uu) (Değişik:RG-26/3/2021-31435)(1) Tarımsal
amaçlı üretici birlikleri: 29/6/2004 tarihli ve 5200 sayılı Tarımsal
Üretici Birlikleri Kanunu kapsamında kurulan ve faaliyet gösteren tarımsal
üretici birliklerini ve/veya 11/6/2010 tarihli ve 5996 sayılı Veteriner
Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununa göre kurulmuş ıslah amaçlı
yetiştirici birliklerini,


üü) Tarımsal ürünlerin işlenmesi: Bir tarımsal ürünün fiziksel
durumunda ya da görünümünde değişiklik yapılarak yeni bir ürün elde edilmesi
faaliyetlerini,


vv) TARSİM: Tarım Sigortaları Havuzunu,


yy) Tekne: Denizlerde ve iç sularda su ürünleri araştırmasında, istihsalinde,
naklinde, işlenmesinde kullanılan kayık, sandal, yelkenli, şat, salmavna gibi
vasıtalarla buharlı veya motorlu bilumum yüzer vasıtaları,


zz) Temel blok: Araştırma kuruluşları veya Bakanlık tarafından
yetkilendirilen kuruluşlar tarafından ön temel bloklardan elde edilen veya yurt
dışından ithal edilen, ön temel kademede olduğu belgelendirilen fidelerle, özel
korumalı tel seralarda veya izolasyon mesafesine uygun açık alanlarda kurulan
virüsten ari temel sınıfta fide elde etmek için yapılan parseli,


aaa) TİGEM: Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğünü,


bbb) TKK: Türkiye Tarım Kredi Kooperatifleri Merkez Birliğini,


ccc) Tohumluk: Bitkilerin üretilmesinde kullanılan vejetatif
(fide, fidan, aşı gözü, aşı kalemi, yumru, çelik ve soğan) ve generatif (tohum)
çoğaltım materyalini,


ççç) Tohumluk sertifikası: Tohumluğun sınıf ve kademesini belirten
ve Bakanlık tarafından görevlendirilmiş sertifikasyon kuruluşlarınca düzenlenen
belgeyi,


ddd) Üç nolu damızlık ünitesi: İki nolu ünitelerden elde edilen
veya yurt dışından ithal edilen ve temel kademeye sahip olduğu belgelendirilen
üretim materyalleri veya fidanlarla, Bakanlık tarafından yetkilendirilen
kuruluşlar tarafından izolasyon mesafesine uygun alanlarda kurulan ve
sertifikasyona tabi zararlı organizmalardan ari üretim materyali elde edilen
meyve damızlık bitkilerini,


eee) Üretici: Bakanlık tarafından oluşturulan ilgili tarımsal veri
tabanına (ÇKS, HAYBİS, ÖKS vb.) kayıtlı olarak tarımsal üretim yapan ya da
yapacak olan gerçek ve tüzel kişi çiftçileri,


fff) Ürün senedi: Lisanslı depolara teslim edilen tarım ürünleri
karşılığında nama veya emre düzenlenen, ürünlerin mülkiyetini temsil ve rehnini
temin eden, teminat olarak verilebilen, ciro edilebilen veya edilemeyen ve 5300
sayılı Kanunda hüküm bulunmayan durumlarda 13/1/2011 tarihli ve 6102 sayılı
Türk Ticaret Kanununda düzenlenen makbuz senedi hükümlerine tabi olan matbu
kıymetli evrakı,


ggg) Yem bitkisi: Büyükbaş ve küçükbaş hayvanların beslenmesi için
gerekli kaba ve kesif yem üretimine yönelik olarak yetiştirilen tek yıllık ve
çok yıllık bitkileri,


ğğğ) Yetkilendirilmiş kuruluş: Organik tarımda ve iyi tarım
uygulamalarında, kontrol ve sertifikasyon kuruluşu, kontrol kuruluşu veya
sertifikasyon kuruluşu olarak Bakanlık tarafından yetki verilmiş gerçek veya
tüzel kişileri,


hhh) Yetkilendirilmiş tohumculuk kuruluşu: Tohumluk üretici
belgesine sahip, ilgili alt birliklere üye ve Bakanlık tarafından
yetkilendirilen gerçek veya tüzel kişileri,


ııı)
(Ek:RG-15/9/2022-31954) Sulama birlikleri: 8/3/2011 tarihli ve 6172
sayılı Sulama Birlikleri Kanununa göre kurulan ve faaliyetlerini sürdüren
sulama birliklerini,


ifade eder.


İKİNCİ BÖLÜM


Özellikli İndirim Kriterleri


Özellikli indirim kriterleri


MADDE 4 – (1) Karar kapsamında kredilerden
yararlanacak olan üreticiler, aşağıdaki fıkralarda belirtilen özellikli
kriterleri sağlamaları halinde, üretim konuları için belirlenen taban indirim
oranlarına ilave olarak, şartlarını sağladıkları özellikli kriter indirim oranlarından
da yararlandırılır.


(2) Sütçü ve kombine sığır yetiştiriciliği, damızlık düve
yetiştiriciliği, büyükbaş hayvan besiciliği ve küçükbaş hayvancılık
konularında, aşağıda belirtilen illerde faaliyet gösteren/gösterecek üreticiler
öncelikli bölge yatırımı özellikli kriterinden yararlanabilecektir.


a) Sütçü ve kombine sığır yetiştiriciliği: Adana, Afyonkarahisar,
Aksaray, Antalya, Aydın, Balıkesir, Bilecik, Burdur, Bursa, Çanakkale, Denizli,
Edirne, Eskişehir, Isparta, İstanbul, İzmir, Karaman, Kayseri, Kırklareli,
Konya, Kütahya, Manisa, Mersin, Muğla, Nevşehir, Niğde, Sakarya, Tekirdağ, Uşak
(Ek ibare:RG-26/3/2021-31435) , Bingöl, Diyarbakır, Elazığ, Erzincan,
Erzurum, Muş ve Tunceli.


b) Damızlık düve yetiştiriciliği: Adana, Afyonkarahisar, Aksaray, Amasya,
Ankara, Aydın, Balıkesir, Bingöl, Burdur, Bursa, Çanakkale, Çorum, Denizli,
Diyarbakır, Elazığ, Erzincan, Erzurum, Eskişehir, Isparta, İzmir,
Kahramanmaraş, Karaman, Kars, Kastamonu, Kayseri, Kırklareli, Konya, Malatya,
Muş, Osmaniye, Samsun, Sivas, Tunceli, Trabzon, Van, Yozgat.


c) Büyükbaş hayvan besiciliği: Adana, Afyonkarahisar, Aksaray,
Amasya, Ankara, Antalya, Aydın, Balıkesir, Burdur, Bursa, Çanakkale, Denizli,
Diyarbakır, Edirne, Elazığ, Gaziantep, Isparta, İzmir, Kahramanmaraş, Kayseri,
Kırklareli, Kırşehir, Konya, Malatya, Manisa, Muğla, Niğde, Tekirdağ, Uşak,
Şanlıurfa.


ç) Küçükbaş hayvancılık: Adana, Adıyaman, Afyonkarahisar, Ağrı,
Aksaray, Ankara, Antalya, Balıkesir, Batman, Bingöl, Bitlis, Burdur, Bursa,
Çanakkale, Denizli, Diyarbakır, Edirne, Elazığ, Erzincan, Erzurum, Eskişehir,
Gaziantep, Hakkari, Iğdır, Isparta, İzmir, Kahramanmaraş, Karaman, Kars,
Kayseri, Konya, Kütahya, Malatya, Manisa, Mardin, Mersin, Muş, Niğde, Siirt,
Sivas, Şanlıurfa, Şırnak, Tokat, Tunceli, Uşak, Van, Yozgat.


(3) Atıl işletme özellikli kriterinden yararlanılabilmesi için,
kredi ile satın alınacak hayvancılık işletmesinin asgari bir yıldır gayrifaal
olması gerekmektedir. Bir yıllık süre, işletmeye kayıtlı son hayvanın
işletmeden çıkış tarihi esas alınarak belirlenir. Hayvan çıkış tarihinin
belirlenmesinde güncel HBS kayıtları esas alınır.


(4) Yurt içinde doğan hayvan alımı/kullanımı özellikli kriterinden
yararlanılabilmesi için, krediyle yeni alınacak hayvanların veya işletmedeki
mevcut hayvanların yurt içinde doğmuş olması gereklidir.


(5) Kendi yemini üretme/mera kullanımı özellikli kriterinden
yararlanılabilmesi için;


a) Büyükbaş hayvancılık faaliyetlerinde işletmedeki hayvan başına
asgari bir dekar, küçükbaş hayvancılık faaliyetlerinde ise her on hayvan başına
bir dekar yem bitkisi ekilişi bulunması,


b) Yem bitkisi ekilişlerinin Bakanlık kayıt sistemine kayıtlı
olması,


c) Mera kullanan üreticilerin bu hususu il/ilçe müdürlükleri
ve/veya köy muhtarlıklarından alacakları belgeyle tevsik etmeleri gereklidir.


ç) Süt sığırcılığında asgari ekiliş miktarının belirlenmesinde
sağmal hayvan sayısı esas alınır.


(6) Su ürünleri yetiştiriciliği özellikli kriterinden
yararlanılabilmesi için, bu Tebliğin 12 nci maddesinde su ürünleri
yetiştiriciliği ile ilgili belirlenen şartların sağlanması gerekmektedir.


(7) Modern basınçlı sulama sistemi kullanımı özellikli kriterinden
yararlanılabilmesi için, bu Tebliğin 23 üncü maddesinde belirtilen sulama
sistemlerinden bir veya birkaçının kullanılıyor olması gerekmektedir.


(8) Sertifikalı tohum, fide, fidan kullanımı özellikli kriterinden
yararlanılabilmesi için;


a) Yurt içinde üretilen sertifikalı tohumu kullanarak bitkisel
üretim yapması,


b) Yurt içinde üretilen sertifikalı/standart belgeli çilek fidesi ve
standart olarak üretilen yem bitkileri ve yemeklik dane baklagil tohumları ve
bitki pasaportu bulunan sebze fideleri ile üretim yapması,


c) Yurt içinde üretilen sertifikalı/standart meyve/asma fidanları
ile bağ/bahçe tesis etmesi,


ç) Kullanılan tohum ve fidana ait sertifikanın, çilek fidesine ait
sertifika veya standart çilek fidesi belgesinin ve sebze fidesine ait bitki
pasaportunun ibraz edilmesi,


d) Düzenlenen faturalar üzerinde tohum ve fidana ait sertifika
tarihi ve numaranın, çilek fidesinde sertifika veya standart çilek fidesi
belgesine ait tarih ve numaranın, sebze fidesinde ise operatör numarası ve
bitki pasaportu numarasının yazılı olması,


gerekir.


(9) Stratejik bitkisel ürün özellikli kriterinden
yararlanılabilmesi için, sözleşmeli üretime konu ürün/ürünlerin bu Tebliğin 18
inci maddesinde sayılan ürünlerden olması gereklidir.


(10) Jeotermal, yenilenebilir, atık enerji kullanımı özellikli
kriterinden yararlanılabilmesi için, işletmenin enerji ihtiyacının, jeotermal
ve/veya güneş, rüzgar, biokütle vb. yenilenebilir enerji kaynakları
kullanılarak sağlanması ve/veya başka bir faaliyetin sonucu olarak ortaya çıkan
atık enerjinin (yüksek ısılı buhar, atık sıcak su vb.) işletmede kullanılabilir
enerjiye dönüştürülmesi suretiyle karşılanması gereklidir.


(11) Sözleşmeli üretim özellikli kriterinden yararlanılabilmesi
için, üreticilerin, sözleşmeli üretim ile ilgili usul ve esaslar hakkındaki
yürürlükteki mevzuat kapsamında, sözleşmeli üretim yapmaları gereklidir.


(12) Organik/iyi tarım uygulamaları kriterinden yararlanılabilmesi
için;


a) İyi tarım uygulamalarında;


1) 7/12/2010 tarihli ve 27778 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan
İyi Tarım Uygulamaları Hakkında Yönetmelik esasları dahilinde bireysel (gerçek
veya tüzel kişilik) veya grup (üretici örgütü veya müteşebbis) sertifikasyonu
kapsamında iyi tarım uygulamaları kriterlerine uygun faaliyette bulunması,


2) Bireysel sertifikasyon kapsamında faaliyet gösteren
üreticilerin yetkilendirilmiş kuruluşlar kontrolünde iyi tarım uygulamaları faaliyetlerinde
bulunduklarına dair söz konusu kuruluşlar ile yaptıkları sözleşmeyi Bankaya
ve/veya TKK’ya ibraz etmesi,


3) Grup sertifikasyonu kapsamında (üretici örgütü veya müteşebbis)
iyi tarım uygulamaları faaliyetinde bulunan üreticilerin; bağlı oldukları
grubun yetkilendirilmiş kuruluşla yaptığı sözleşme ile grup, üretici örgütü
ise, üretici örgütünün idari organına verdikleri iyi tarım uygulamaları
faaliyetinde bulunacaklarına ilişkin taahhütnameyi; grup, müteşebbis çatısı
altında bir araya gelen üreticiler ise müteşebbis ile yaptıkları sözleşmeyi
ilgisine göre Bankaya veya TKK’ya ibraz etmesi,


4) Üretim dönemi sonunda düzenlenen sertifikayı ilgisine göre
Banka veya TKK’ya ibraz etmeleri,


gerekir.


b) Organik tarım uygulamalarında;


1) 1/12/2004 tarihli ve 5262 sayılı Organik Tarım Kanunu ile
18/8/2010 tarihli ve 27676 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Organik Tarımın
Esasları ve Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik dahilinde, organik veya geçiş
sürecinde, organik tarımsal ürün üretilmesi,


2) Organik ve geçiş sürecinde olan ve Organik Tarım Bilgi Sistemi
(OTBİS)’nde kayıtlı bireysel veya üretici gurubu içinde organik tarım
faaliyetinde bulunan gerçek ve tüzel kişilerin Bakanlık il müdürlüklerinden
OTBİS’e kayıtlı olduklarına dair aldıkları resmi belgeyi ilgisine göre Bankaya
veya TKK’ya ibraz etmeleri,


3) Üretim dönemi sonunda düzenlenen sertifikayı ilgisine göre
Banka veya TKK’ya ibraz etmeleri,


gerekir.


(13) Genç çiftçi özellikli kriterinden yararlanılabilmesi için;


a) Gerçek kişi üreticilerin/girişimcilerin kredi kullandıkları
tarihte 40 yaşını aşmamış (41 yaşından gün almamış) olmaları ve kendi adlarına
tarımsal üretim faaliyetinde bulunmaları/bulunacak olmaları gerekir.


b) Tüzel kişi üreticilerin ortaklarının asgari %51 hisseye sahip
olanlarının, gerçek kişilerde aranan şartı sağlaması ve bu şartı sağlayan
ortağın/ortakların kredi vadesi boyunca ortaklığının devam etmesi gerekir.


c) Yatırım kredilerinin dilimler halinde kullandırılması
durumunda, ilk kredi diliminin kullandırıldığı tarihte yukarıdaki kriterlerin
sağlanması aranır.


(14) Kadın çiftçi özellikli kriterinden yararlanılabilmesi için;


a) Gerçek kişilerde kadın üreticinin kendi adına üretim
yapıyor/yapacak olması,


b) Tüzel kişi üreticilerin ortaklarının asgari %51 hisseye sahip
kısmının kadın olması ve bu şartı sağlayan ortağın/ortakların kredi vadesi
boyunca ortaklıklarının devam etmesi,


gerekir.


(15) Yurt içinde üretilen makine alımı kriterinden
yararlanılabilmesi için, krediyle alınacak makine ve ekipmanların yurt içinde
kurulu fabrikalarda/tesislerde üretiliyor olması gerekir. Yurt dışından demonte
olarak getirilip yalnızca monte edilmek suretiyle satılan makine ve ekipmanlar
bu kapsamda değerlendirilmeyecektir.


ÜÇÜNCÜ BÖLÜM


Kredilendirme Konuları ve Teknik Kriterler


Sütçü ve kombine sığır yetiştiriciliği  


MADDE 5 – (1) Karar kapsamında üreticilere
faiz indirimli işletme ve yatırım kredisi kullandırılabilmesi için; elli baş ve
üzeri kapasitede, manda veya damızlık sığır işletmesi kurmaları veya işletme
kapasitesini elli baş ve üzerine çıkarmaları gerekir.


(2) Sığır yetiştiriciliği için kullandırılacak olan yatırım
kredileri, sütçü ırklar (Jersey, Holstein ve Avrupa kırmızıları), kombine
ırklar (Montbeliard, Brown Swiss ve Simental) ile manda alımları, barınak
yapımı ve tadilatı, süt sağım ünitesi ve süt soğutma tankı, yem hazırlama
ünitesi, balya makinesi, çayır biçme makinesi, silaj makinesi, hayvan yatağı,
travay, gübre yönetimi ile ilgili altyapı ve alet-ekipman alımı, kurulu
işletmelerin münferit alet-ekipman alımları ile diğer yatırım giderlerini
kapsar.


(3) Kredi ile temin edilecek sığırların, Bakanlık kayıt sistemine
kaydedilmiş, damızlık belgesine sahip, ilk yavrusuna gebe veya en fazla ilk
doğumunu yapmış ve azami otuz altı aylık yaşta olması gerekir. Kredi ile temin
edilecek mandalar ise Bakanlık kayıt sistemine kaydedilmiş, ilk yavrusuna gebe
veya en fazla ilk doğumunu yapmış ve azami kırk sekiz aylık yaşta olması
gerekir.


(4) Bu kapsamda işletme ve/veya yatırım kredisi
kullandırılabilmesi için, hayvan alımı amacıyla kredi kullandırılmasa dahi
işletmeye alınacak hayvanların belirtilen nitelikleri taşıması gerekir. Kurulu
işletmelerin hayvan alımı dışındaki işletme ve/veya yatırım kredisi
taleplerinde ise hayvanların yaşı dışındaki diğer tüm kriterler (damızlık belgesine
sahip olma, HBS’de kayıtlı olma) aranır.


(5) Yalnızca işletme kredisi taleplerinin değerlendirilmesinde,
işletmedeki hayvanlar için damızlık belgesi yerine ilgili Damızlık Birliği
tarafından onaylanmış e-ıslah veri tabanı (kulak küpe numaraları belirtilerek)
kayıtları esas alınarak işlem yapılabilir.


Damızlık düve yetiştiriciliği


MADDE 6 – (1) Karar kapsamında damızlık
düve yetiştiriciliği kredisinden yararlanabilmek için; elli baş ve üzeri
kapasitede işletme kurmaları veya mevcut işletme kapasitesini elli baş ve
üzerine çıkarmaları gerekir.


(2) Karar kapsamında damızlık düve yetiştiriciliği kredisinden
yararlanabilmek için; sütçü ırklar (Jersey, Holstein ve Avrupa kırmızıları),
kombine ırklar (Montbeliard, Brown Swiss ve Simental), manda ile elli baş ve
üzeri kapasitede işletme kurmaları veya işletme kapasitesini elli baş ve
üzerine çıkarmaları gerekir.


(3) Damızlık düve yetiştiriciliği için yatırım kredileri, barınak
yapımı ve tadilatı, yem hazırlama ünitesi, balya makinesi, çayır biçme
makinesi, silaj makinesi, hayvan yatağı, travay,  gübre yönetimi ile
ilgili altyapı ve alet-ekipman alımını, kurulu işletmelerin münferit
alet-ekipman alımlarını ve diğer yatırım giderlerini kapsar.


(4) İşletme kredisi ile temin edilecek damızlık sığırlar, HBS’ye
kayıtlı, damızlık belgesine sahip, dört-on üç aylık yaş aralığında olmalıdır.
Yurt içinden alınacak damızlık sığırlar hastalıktan ari işletmelerden alınmış
olmalı veya işletme düve satışından önce arilik statüsü kazanmış olmalıdır.
İl/ilçe müdürlüklerinden işletmenin ari olduğuna dair belge alınır.


(5) Kredi ile temin edilecek mandalar ise HBS’de kayıt altına
alınmış, on iki-yirmi dört aylık yaş aralığında olmalıdır.


Büyükbaş hayvan besiciliği


MADDE 7 – (1) Karar kapsamında büyükbaş hayvan
besiciliği kredisinden yararlanabilmek için; manda dâhil olmak üzere elli baş
ve üzerinde besi sığırcılığı işletmesi kurmaları veya işletme kapasitesini elli
baş ve üzerine çıkarmaları gerekir.


 (2) Besi sığırcılığı için yatırım kredileri, barınak yapımı
ve tadilatı, yem hazırlama ünitesi, balya makinesi ve çayır biçme makinesi,
travay, tartı sistemi, gübre yönetimi ile ilgili altyapı ve alet-donanım alımı,
kurulu işletmelerin münferit alet-ekipman alımlarını ve diğer yatırım
giderlerini kapsar.


(3)  İşletme kredisi ile temin edilecek hayvanların
azami yirmi aylık yaşta, erkek ve Bakanlık kayıt sisteminde kayıtlı olmaları
gerekir.


Küçükbaş hayvancılık


MADDE 8 – (1) Karar kapsamında küçükbaş
hayvan yetiştiriciliği kredisinden yararlanabilmek için; koyunda en az iki yüz
elli baş, keçide en az yüz baş kapasiteye sahip işletme kurmaları ya da mevcut
kapasitelerini belirtilen kapasitelere veya üzerine çıkarmaları; küçükbaş
hayvan besiciliğinde ise iki yüz elli baş ve üzerinde besi işletmesi kurmaları
veya işletme kapasitesini iki yüz elli baş ve üzerine çıkarmaları gerekir.


(2) Küçükbaş hayvan yetiştiriciliği ve besiciliği için yatırım
kredileri barınak yapımı ve tadilatını, yem hazırlama ünitesi, balya makinesi,
çayır biçme makinesi, silaj makinesi, tartı sistemi, kurulu işletmelerin
münferit alet-ekipman alımlarını, diğer yatırım giderleri ile küçükbaş hayvan
yetiştiriciliği için süt sağım ünitesi ve süt soğutma tankı alımlarını kapsar.
Küçükbaş hayvan besiciliği için erkek hayvan alımı işletme kredisi kapsamında,
küçükbaş hayvan yetiştiriciliğinde dişi hayvan alımı yatırım kredileri
kapsamında değerlendirilir.


(3) Küçükbaş hayvan yetiştiriciliği amacıyla temin edilecek dişi
hayvanların Bakanlık kayıt sisteminde kayıtlı ve altı-yirmi dört aylık yaşta,
küçükbaş hayvan besiciliği amacıyla temin edilen erkek hayvanların ise en az üç
aylık yaşta ve Bakanlık kayıt sisteminde kayıtlı olmaları gerekir.


Arıcılık


MADDE 9 – (1) Karar kapsamında; Bakanlık
Arıcılık Kayıt Sistemine kayıtlı, asgari elli adet arılı kovanı olan
işletmeler, mevcut arılı kovan sayısını elli ve üzerine çıkarmak isteyen
işletmeler ile Bakanlıktan bombus arısı ön izinli veya izinli işletmeler
arıcılık kredisinden yararlandırılır.


(2) Arıcılık kapsamında kullandırılacak yatırım kredileri; arılı
kovan, polen kapanlı yeni kovan (boş), elektrikli çit sistemi, bal süzme
makinesi, bal dolum ve paketleme makinesi, polen kurutma ve temizleme, kek
hazırlama makineleri alımı, iki yüz adet ve daha fazla sayıda arılı kovan ile
gezginci arıcılık yapan üreticiler için jeneratör, güneş enerji sistemi, arıcı
barakası veya karavanı alımı, yüz adet ve daha fazla sayıda arılı kovana sahip
ana arı üretimi yapmak isteyen arıcılara; ana arı üretimi için jeneratör, güneş
enerji sistemi, çiftleştirme kovanı veya kutusu (en az bin adet) ve arıcı
barakası veya karavanı alımı, bombus arısı yetiştiricileri için, bina yapımı ve
tadilatı, raf sistemleri, ilgili alet ve ekipman alımı ile diğer yatırım
giderlerini kapsar.


(3) Arıcılık faaliyetleri kapsamında kullandırılacak işletme
kredileri; arıcılık malzemeleri (maske, körük, el demiri, pürmüz, mahmuz, çıta
delme ve biz gibi) şeker, temel petek, kek, ruhsatlı arı ilacı alımı, gezginci
arıcılık yapan arıcılara, işçilik dahil arı nakliye giderleri, ana arı üretimi
yapan işletmelere ise şeker, temel petek, kek, ana arı üretim malzemeleri
(larva transfer kaşığı, yüksük kalıbı, zımba tabancası, mum cezvesi, larva
çantası, ana arı nakliye kafesi ve ana arı ızgarası gibi), bombus arısı
üretimine yönelik ihtiyaç duyulan (polen, şeker, plastik kap ve ambalaj
malzemesi gibi) alımları kapsar.


(4) Arıcılık (bal arısı) yatırım ve işletme kredilerinde, Arıcılık
Kayıt Sistemine kaydedilmiş kovan ve sayılarını gösterir belge istenir.


(5) Bombus arısı yatırım ve işletme kredilerinde, il müdürlüğünden
alınacak ön izinli ya da izinli olduğuna dair yazı istenir.


Kanatlı sektörü


MADDE 10 – (1) (Değişik:RG-15/9/2022-31954)
Karar
kapsamında, etlik piliç yetiştiriciliği için asgari on bin adet; kaz, ördek,
hindi için asgari bin adet; bıldırcın için asgari iki bin adet; deve kuşu için
asgari elli adet, kuluçkahane için bin adet ve üzeri kapasitelerde işletme
kuran veya kurulu işletme kapasitesini asgari bu kapasitelere çıkaran
üreticilere kanatlı hayvan yetiştiriciliği kapsamında yatırım ve işletme
kredisi kullandırılır.


(2) Yumurta tavukçuluğunda asgari yedi bin beş yüz adet ve
üzerinde kapasiteye sahip kurulu mevcut işletmelere işletme kredisi ve mevcut
kurulu işletme kapasitesini artırmaya yönelik yatırım olmamak kaydıyla
tesislerinde bakım, onarım, modernizasyon ve makine ekipman alımı/yenilenmesi
vb. amaçlarla yapılacak harcamalar için yatırım kredisi kullandırılabilir. Bu
kapsamda, yumurta tavukçuluğunda yeni tesis yapımı ve/veya kapasite artırımı
amacıyla yatırım kredisi ve kapasite artıran işletmelerin artırılan
kapasitesine isabet eden kısmı için işletme kredisi kullandırılmaz.


(3) (Değişik:RG-15/9/2022-31954) Kanatlı sektörüne
yönelik yatırım kredileri; kümes (yumurta tavukçuluğunda yeni ve ilave kümesler
ayrık), kuluçkahane (ticari amaçla civciv çıkaran), gübre işleme tesisi, yem
deposu/silosu, yumurta işleme ünitesi/tesisi, yumurta tasnif ünitesi/tesisi,
yumurta paketleme ünitesi/tesisi yapımı ve tadilatlarını, biyogüvenlik amacıyla
yapılacak harcamaları, ilgili alet-ekipman ve makine alımı ile diğer yatırım
giderlerini kapsar.


(4) Kanatlı sektörüne yönelik işletme kredileri; ruhsatlı kanatlı
üretim işletmelerinden, yetiştirilmek üzere alınacak ticari civciv ve yarka
alımı ile bu hayvanların yem ve diğer işletme giderlerini kapsar.


(5) (Ek:RG-15/9/2022-31954)
Karar kapsamında işletme kredisi kullanacak kuluçkahane işletmelerinin
kuluçkahane işletmeleri faaliyet onay belgesine sahip olmaları gerekir.


(6)
(Ek:RG-15/9/2022-31954) Karar kapsamında kanatlı sektörüne yönelik
yatırım ve işletme kredisi kullanacak kanatlı işletmeleri ile kuluçkahane
(ticari amaçla civciv çıkaran) işletmelerinin aynı gerçek kişi ya da aynı tüzel
kişiliğe ait olma zorunluluğu bulunmaz, gerçek ya da tüzel kişiler sadece
kanatlı işletmesi ya da sadece kuluçkahane (ticari amaçla civciv çıkaran)
sahibi olabilirler.


Kanatlı sektörü damızlık yetiştiriciliği


MADDE 11 – (1) (Değişik:RG-15/9/2022-31954)
Karar
kapsamında, damızlık kanatlı yetiştiriciliği kredisi kullanabilmek için asgari;
damızlık etlik tavuğu on bin adet, damızlık yumurta tavuğu on bin adet,
Bakanlık tarafından geliştirilmiş yerli hatlarla yapılacak damızlık yumurta
tavuğu bin adet, Bakanlık tarafından geliştirilmiş yerli hatlarla yapılacak
etçi damızlık tavuğu bin adet, damızlık hindi beş bin adet, damızlık kaz, ördek
veya bıldırcın bin adet, damızlık deve kuşunda yüz adet, kuluçkahane için bin
adet ve üzeri kapasitelerde işletme kurulması veya kurulu işletmelerin
kapasitelerinin asgari bu kapasitelere çıkarılması gerekir.


(2) (Değişik:RG-15/9/2022-31954) Damızlık kanatlı
hayvanların ve damızlık yumurtaların, damızlık büyük ebeveyn, damızlık ebeveyn
olduklarını gösteren sağlık sertifikası ve/veya fatura istenir.


(3) (Değişik:RG-15/9/2022-31954) Damızlık kanatlı yetiştiriciliği
yatırım kredileri; damızlık kümes, kuluçkahane (damızlık amaçla civciv
çıkaran), gübre işleme ünitesi/tesisi, yem deposu/silosu yapımı ve
tadilatlarını, biyogüvenlik amacıyla yapılacak harcamaları, ilgili alet-ekipman
ve makine alımı ile diğer yatırım giderlerini kapsar.


(4) Damızlık kanatlı yetiştiriciliği işletme kredileri;
yetiştirilmek üzere alınacak kuluçkalık damızlık yumurta, damızlık civciv ve
damızlık yarka alımı ile bu hayvanların yem, ilaç ve diğer işletme giderlerini
kapsar.


(5) (Ek:RG-15/9/2022-31954)
Karar kapsamında işletme kredisi kullanacak damızlık kanatlı işletmelerinin
Bakanlıktan alınmış damızlık kanatlı işletmeleri faaliyet onay belgesine,
kuluçkahane (damızlık amaçla civciv çıkaran) işletmelerinin kuluçkahane
işletmeleri faaliyet onay belgesine sahip olmaları gerekir.  


(6)
(Ek:RG-15/9/2022-31954) Karar kapsamında kanatlı sektörüne yönelik
damızlık yatırım ve işletme kredisi kullanacak damızlık kanatlı işletmeleri ile
kuluçkahane (damızlık amaçla civciv çıkaran) işletmelerinin aynı gerçek kişi ya
da aynı tüzel kişiliğe ait olma zorunluluğu bulunmaz, gerçek ya da tüzel
kişiler sadece damızlık kanatlı işletmesi ya da sadece kuluçkahane (damızlık
amaçla civciv çıkaran) sahibi olabilirler.


Su ürünleri sektörü


MADDE 12 – (1) Su ürünleri yetiştiriciliği
yapacak olan üreticilerin Karar kapsamında faiz indirimli yatırım kredisine
başvurabilmeleri için projelerinin Bakanlık tarafından onaylanmış olması
gerekir. Yatırım kredileri projede yer alan kafes ve havuz gibi her türlü su
ürünleri yetiştiricilik sistemleri ve/veya kuluçkahane kurulması veya bu
sistemlerin kapalı devre üretim sistemine dönüştürülmesi dahil
modernizasyonları, alet-ekipman alımı, tekne ve barç alımı ile bakım/onarımı,
hidrolik yükleme ve boşaltma aparatı alımı gibi konuların finansmanını kapsar.


(2) İşletme kredisi ise, Bakanlıkça verilen su ürünleri
yetiştiricilik belgesine ve/veya su ürünleri kuluçkahane belgesine sahip
üreticilerin işletme giderlerinin finansmanını kapsar.


(3) Su ürünleri yetiştiriciliği yapacak üreticilere
kullandırılacak yatırım kredilerinde Bakanlıkça onaylanan projeler, işletme
kredilerinde ise Bakanlıkça verilen su ürünleri yetiştiricilik belgesinde
ve/veya su ürünleri kuluçkahane belgesinde belirtilen kapasite esas alınır.


(4) Su ürünleri avcılığı yapmak üzere Bakanlıkça ruhsat tezkeresi
düzenlenmiş balıkçı gemisi sahiplerinin gemileri için jeneratör, soğuk muhafaza
odası yapımı ile buz makinesi alımı, balık ağları ile diğer av araç ve gereçlerinin
alımı, Bakanlıkça belirlenen özellikleri taşıyan gemi takip cihazları ile
elektronik kayıt defteri cihazlarının alımı, mevcut balıkçı gemilerinin
modernizasyonu, mevcut balıkçı gemilerinden geçerli ruhsata sahip olan balıkçı
gemisi satın alımı, mevcut ruhsatla ruhsata uygun veya boy uzatma hakkı
kapsamında yeni gemi inşası gibi konularda yatırım kredisi; bakım/onarım, yakıt
işçilik ve benzeri giderler ile takip ve kayıt cihazları için ihtiyaç duyulan
işletme giderlerine yönelik işletme kredisi talepleri Karar kapsamında
değerlendirilir. Boy uzatma hakkının kullanılmasına yönelik yatırım kredisi
taleplerinde üreticilerce geminin boy uzatma hakkının bulunduğuna dair il/ilçe
müdürlüklerince onaylanmış yazı ile başvuruda bulunulacak, yatırımın tamamlanmasını
müteakip yeni ruhsat tezkeresi ibraz edilir.


(5) Yatırım kredilerinde (münferit alet-ekipman alımları hariç) ve
işletme kredilerinde Bakanlıkça verilen su ürünleri ruhsat tezkeresinde
belirtilen tam boy uzunluğu esas alınır.


Geleneksel (yaygın) hayvansal üretim


MADDE 13 – (1) Hayvansal üretim konu başlığı
altında Kararda belirtilmeyen hayvansal üretim konularında veya Kararda
belirtilen hayvansal üretim konularında yer almakla birlikte yukarıda ilgili
konu başlığı altında belirtilen kapasite, ırk ve yaş şartı gibi teknik
kriterleri taşımayan konularda faaliyet gösteren üreticilerin faiz indirimli
kredi talepleri bu başlık altında değerlendirilir.


Kontrollü örtüaltı tarımı


MADDE 14 – (1) Yatırım kredileri ile ilgili
olarak; kontrollü örtüaltı üretme koşullarına sahip en az on dekar
büyüklüğündeki seralarda Örtüaltı Kayıt Sistemi Yönetmeliğine uygun olarak
örtüaltı yetiştiriciliği yaptığı il/ilçe müdürlüğünce tespit edilerek Örtüaltı
Kayıt Sisteminde (ÖKS) kayıt altına alınan işletmeler ile kontrollü örtüaltı
üretme koşullarına sahip en az on dekar büyüklüğünde sera kuracak, sera
modernizasyonu yapacak ya da mevcut serasının ölçeğini asgari on dekar ve
üzerine çıkaracak üreticilerin il/ilçe müdürlüklerince onaylanan projeleri
çerçevesindeki kredi talepleri Karar kapsamında değerlendirilir.


(2) Yeni kurulacak işletmelerin başvuruları ve özlük bilgileri ile
işletmeye ait yapısal bilgiler, projenin tamamlanmasının ardından, başvuru sahibinin
ilave beyanı aranmaksızın il/ilçe müdürlüğü tarafından Örtüaltı Kayıt Sistemine
kaydedilir. Üretim ile ilgili bilgilerin kaydında üreticinin beyanı aranır.


(3) İşletme kredileri ile ilgili olarak; kontrollü örtüaltı üretme
koşullarına sahip en az on dekar büyüklüğündeki seralarda Örtüaltı Kayıt
Sistemi Yönetmeliğine uygun olarak örtüaltı yetiştiriciliği yaptığı Bakanlıkça
tespit edilerek Örtüaltı Kayıt Sisteminde (ÖKS) kayıt altına alınan
işletmelerin işletme kredisi talepleri Karar kapsamında değerlendirilir.


(4) Örtüaltında yapılan süs bitkisi üretimi ile ilgili işletme ve
yatırım kredileri bu Tebliğin 17 nci maddesi hükümlerince değerlendirilir.


(5) Örtüaltında yapılan muz yetiştiriciliği ile ilgili işletme ve
yatırım kredileri bu Tebliğin 20 nci maddesi hükümlerince değerlendirilir.


Yem bitkisi üretimi


MADDE 15 – (1) Karar kapsamında üreticilerin
her türlü tek yıllık, çok yıllık yem bitkileri ve yapay çayır mera tesisi
oluşturmak amacıyla düşük faizli yatırım ve işletme kredisi kullanabilmesi için;


a) Kaba/kesif yem üretimi yapmak amacıyla yem bitkileri ekilişi
yaparak hasat etmeleri veya edecek olmaları,


b) Toplam ekiliş alanının en az on dekar olması,


c) Yapay çayır mera tesisleri için ilin ekolojisine uygun olarak
hazırlanan projenin il müdürlüğünce onaylanması,


ç) Gerçekte sulu şartlarda yetiştirildiği halde bazı bölgelerin
iklim şartlarına uygun olarak kuru şartlarda yetiştirilen yonca için,
üniversite ya da araştırma enstitülerinin görüşünün bulunduğu yazının il
müdürlüklerinden alınması,


gerekir.


Yurt içi sertifikalı tohum, fide, fidan üretimi


MADDE 16 – (1) Üreticilerin aşağıdaki üretim
konularında Karar kapsamında, faiz indirimli kredi kullanabilmeleri için;


a) Tohumculuk Sektöründe Yetkilendirme ve Denetleme Yönetmeliği
kapsamında Yetkilendirilmiş Tohumculuk Kuruluşu Belgesine sahip olması ve
sertifikasyon sistemi dahilinde yurt içi sertifikalı tohum, fide, fidan veya
doku kültürü ile tohumluk üretimi yapması ve/veya sözleşmeli üretim yapması,


b) 31/10/2006 tarihli ve 5553 sayılı Tohumculuk Kanunu hükümlerine
göre tohumluk üretim, sertifikasyon, pazarlama konularında, standart veya
sertifikalı olarak tohum (hibrit tohum dahil), sebze fidesi, çilek fidesi,
tohumluk patates, meyve fidanı, asma fidanı veya meyve/asma üretim materyali
üretimi yapması/yapacak olması,


gerekir.


(2) Yetkilendirilmiş tohumculuk kuruluşlarının, sertifikasyon
sürecinde yer alan hasat sonrası tohum alımı, tohum çıkarma, işleme, temizleme,
ilaçlama, sertifikalandırma, etiketleme, ambalajlama, depolama, ısı ve nem
kontrollü depo yatırımları gibi faaliyetler karar kapsamında işletme ve yatırım
kredisine konu edilebilir. Bu fıkra kapsamındaki makine-ekipman alımlarında
zirai kredilendirme belgesi veya deney raporu aranmaz.


(3) Yetkilendirilmiş tohumculuk kuruluşlarının tohumluk üretimi
ile ıslah-araştırma ve geliştirme sürecinde ihtiyaç duydukları sera
yatırımları, tohum test laboratuvarları, biyoteknoloji laboratuvarları,
iklimlendirme sistemleri, sulama sistemleri kapsamında kullanılan
alet-ekipmanlar ve diğer altyapı hizmetleri karar kapsamında işletme ve yatırım
kredisine konu edilebilir.


(4) Sebze tohumu ve standart olarak üretilen yem bitkileri ve
yemeklik dane baklagil tohumları üretimi hariç, bu madde kapsamındaki
taleplerde onaylı tohumluk beyannamesi alınır.


(5) Meyve/asma üretim materyali (bir nolu damızlık ünitesi, iki
nolu damızlık ünitesi, üç nolu damızlık ünitesi kurulması) ile çilek fidesi (ön
temel blok, temel blok, sertifikalı blok kurulması) üretimine yönelik işletme
ve yatırım kredilerinde üreticilerden damızlık ünitelerinin/blokların
kurulmasına dair Bakanlık tarafından verilen yetki belgesi istenir.


(6) Üretim sezonu sonunda üretilen tohum, fide ve fidanlar için
düzenlenen sertifika ilgisine göre Bankaya veya TKK’ya ibraz edilir.


Süs bitkisi üretimi


MADDE 17 – (1) Üreticilere, örtüaltı üretimi
dahil olmak üzere süs bitkilerinin üretimi konusunda işletme ve yatırım kredisi
kullandırılır. Karar kapsamında faiz indirimli kredi kullanabilmeleri için;


a) Yurt içinde süs bitkisi (dış mekân, iç mekân, kesme çiçek ve
soğanlı yumrulu bitkiler, doğal çim bitkisi ve doğal rulo çim) ve süs bitkisi
çoğaltım materyali (fidan, fide, çelik, soğan, yumru, doku kültürü, tohum ve
benzeri) elde etmek amacıyla üretim yapan özel sektör yetkilendirilmiş
tohumculuk kuruluşu olması ve/veya sözleşmeli üretim yapması,


b) Tohumculuk Sektöründe Yetkilendirme ve Denetleme Yönetmeliği
esaslarına göre süs bitkisi üretici belgesine ve süs bitkileri üretim işletmesi
kapasite raporuna sahip olması,


gerekir.


Stratejik bitkisel üretim


MADDE 18 – (1) (Değişik:RG-15/9/2022-31954)
Üreticilerin
stratejik bitkisel üretim konusunda Karar kapsamında faiz indirimli kredi
kullanabilmeleri için; aspir, yağlık ayçiçeği, dane mısır, kolza, soya, susam,
yağlık zeytin ve tıbbi aromatik bitkilerden “kekik, yağlık gül, yağlık lavanta,
oğulotu, zencefil, sahlep, biberiye, adaçayı, sığla yağı, sumak, keçi boynuzu,
defne, fesleğen, maviyemiş (likapa), aronya, ıhlamur, safran ve jojoba”
üretimini yapıyor/yapacak olması gerekir.


(2) Mevcut fındık ve çay bahçelerinin yenilenmesi ve
gençleştirilmesi ile ilgili harcamalar bu kapsamda kredilendirilir.


(3) Bu kapsamda yalnızca mevcut fındık ve çay bahçelerinin
yenilenmesi ve gençleştirilmesi amacıyla yatırım kredisi kullandırılabilir.
Diğer konularda bu başlıkta yalnızca işletme kredisi kullandırılabilir.


Meyve yetiştiriciliği ve bağcılık


MADDE 19 – (1) Karar kapsamında meyve
yetiştiriciliği ve bağcılık konusunda işletme ve/veya yatırım kredilerinden
yararlanabilmek için üreticilerin aynı parsel veya bitişik parseller üzerinde
üzümde en az on dekar, diğer meyve türlerinde en az yirmi beş dekar ve üzerinde
yeni kapama meyve bahçesi tesis etmeleri ya da mevcut meyve bahçesi ve/veya
üzüm bağını belirtilen asgari işletme büyüklüğüne çıkarmaları gerekir.


(2) Bu kapsamda kullandırılacak yatırım kredileri, arazinin
tesfiyesi ve drenajı ile ilgili altyapı harcamaları, fidan alımı, gölgeleme,
sisleme, don ve dolu önlemeye yönelik makine ve ekipmanların alımı, kendi
üretim kapasitesi ile sınırlı olmak kaydıyla boylama ve paketleme tesisi
yatırımlarına ilişkin harcamalar ile diğer yatırım giderlerini kapsar.


Geleneksel (yaygın) bitkisel üretim


MADDE 20 – (1) Karar kapsamında bitkisel
üretim konu başlığı altında belirtilmeyen bitkisel üretim konularında
faaliyette bulunan üreticiler ile Kararda belirtilen bitkisel üretim
konularında yer almakla birlikte, bu Tebliğde belirtilen kapasitelere ve/veya
kriterlere uymayan koşullarda üretim yapan, Bakanlığın ilgili kayıt
sistemlerine kayıtlı üreticilerin faiz indirimli kredi talepleri bu başlık altında
değerlendirilir.


(2)
(Ek:RG-15/9/2022-31954) Örtüaltında yapılan muz yetiştiriciliğine
yönelik olarak yeni yatırım kredisi kullandırılmaz, yeni kullandırılacak
işletme kredilerinde ise özellikli kriter indirim oranları uygulanmaz.


(3)
(Ek:RG-25/11/2022-32024) Geleneksel (yaygın) bitkisel üretim başlığı
altında kullandırılan bütün faiz indirimli kredilerde; 200.000 TL’ye kadar olan
%100 indirim oranlı işletme kredilerinin 100.000 TL ile 200.000 TL arasındaki
bölümü sadece mazot ve gübre alımında kullandırılır.


Tarım makineleri (traktör ayrık)


MADDE 21 – (1) (Değişik:RG-26/3/2021-31435)(1)
Karar kapsamında, 9/10/2020 tarihli ve 31269 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan Tarım Makineleri ve Tarım Teknolojisi Araçlarının Deney ve
Denetim Esaslarına İlişkin Yönetmelik kapsamında değerlendirilen, kredi
uygunluk belgesi veya geçerlilik süresi devam eden zirai kredilendirme belgesi
olan tüm tarımsal mekanizasyon araçları için yatırım kredisi kullandırılabilir.


(2) (Değişik:RG-15/9/2022-31954) Sabit süt sağım
tesisleri, tam otomatik süt sağım makineleri (sağım robotları), sabit güneş
enerjisi sistemleri, lineer ve center pivot sulama sistemleri ve sera
ısıtıcılarında, 9/10/2020 tarihli ve 31269 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan
Tarım Makineleri ve Tarım Teknolojisi Araçlarının Deney ve Denetim Esaslarına
İlişkin Yönetmelik kapsamında kredi uygunluk belgesi yerine işletme bazında
düzenlenen deney raporu esas alınır.


Traktör


MADDE 22 – (1) (Değişik
cümle:RG-26/3/2021-31435)(1)  Karar
kapsamında, Tarım Makineleri ve Tarım Teknolojisi Araçlarının Deney ve Denetim
Esaslarına İlişkin Yönetmelik hükümlerine göre kredi uygunluk belgesi veya
geçerlilik süresi devam eden zirai kredilendirme belgesi olan traktörler için
yatırım kredisi kullandırılabilir. Traktör kredisi kullandırılabilmesi için
üreticilerin faaliyet konuları arasında bitkisel üretim veya küçükbaş, büyükbaş
hayvancılık ve kanatlı üretimi (damızlık dahil) konularından en az birisinin
bulunması şartı aranır.


(2) Elektrikli traktör alımı ve mevcut traktörlerin elektrikli
traktöre dönüştürülmesi için yapılacak harcamalar bu kapsamda değerlendirilir.


(3) Kredi kapsamında alınacak ikinci el traktörlerde sekiz yaş ve
altı olması şartı aranır.


Modern basınçlı sulama sistemi yatırımı 


MADDE 23 – (1) Üreticilerin, su kaynağından alınan
suyun tarla içine dağıtılması amacıyla damla, yüzey altı damla (sadece meyve
ağaçları ve bağ sulamasında), yağmurlama veya mikro yağmurlama sulama
sistemleri kurulması ve bu sistemlerin otomasyonuna ilişkin teknolojik
sistemler (akıllı sulama sistemleri, akıllı otomasyon sistemleri ve benzeri
sistemler) ile hareketli sulama makineleri (dairesel hareketli, doğrusal ve
tamburlu sistem yağmurlama sulama makineleri vb.) konusundaki kredi talepleri
Karar kapsamında değerlendirilir.


(2) Modern basınçlı sulama sistemi kullanan/kullanacak
üreticilerin elektrik temini, derin kuyu açılması, derin kuyu teçhizatı ve
suyun kaynağından tarlaya taşınmasına ilişkin kredi talepleri, modern basınçlı
sulama içerisinde değerlendirilir.


(3) Modern basınçlı sulama sistemlerini kullanmayan üreticilerin
tarımsal sulama/derin kuyu/suyun tarlaya taşınmasına yönelik kredi talepleri
(çeltik üretimi hariç) bu Tebliğ kapsamında değerlendirilmez.


(4) Modern basınçlı sulama sistemlerinde kullanılmak üzere,
16/12/1960 tarihli ve 167 sayılı Yeraltı Suları Hakkında Kanun esaslarına göre
su temini maksadıyla kazılar ve kuyular açılmasına yönelik yatırım kredisi, 167
sayılı Kanun hükümlerine göre arama belgesi alınan kazılar ve kuyular için
kullandırılır.


(5) Proje kredi talebi uygun bulunan her başvuru için, üretici iki
adet Ek-1’de yer alan Basınçlı Sulama Sistemi Bilgi Formu düzenleyerek, Banka
veya TKK’ya ibraz eder. Formun bir adedi Banka veya TKK tarafından uygulamanın
yapıldığı il müdürlüğüne gönderilir.


(6) (Değişik:RG-26/3/2021-31435)(1)  Kredi
talep konusu olan ve Tarım Makineleri ve Tarım Teknolojisi Araçlarının Deney ve
Denetim Esaslarına İlişkin Yönetmelik esaslarına göre kredi uygunluk belgesi
veya geçerlilik süresi devam eden zirai kredilendirme belgesi olan
sulama ekipmanları için yatırım kredisi kullandırılabilir.


(7) Üreticilerin modern basınçlı sulama konusunda Karar kapsamında
faiz indirimli kredi kullanabilmeleri için;


a) Üreticiye ait güncel Çiftçi Kayıt Sistemi belgesini,


b) Ek-2’de yer alan Sulama Projesi Dispozisyonuna uygun olarak,
18/12/1991 tarihli ve 91/2526 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe
konulan Ziraat Mühendislerinin Görev ve Yetkilerine İlişkin Tüzük hükümlerine
göre yetkili ziraat mühendisleri tarafından hazırlanmış, Bakanlık il/ilçe
müdürlüklerince onaylanmış basınçlı sulama projesini,


c) Su kaynağı çeşidi yer üstü su kaynağı olan başvurular için
ilgili kurumdan  (DSİ) alınacak su kullanım izin/tahsis belgesi,
yeraltı suyu kullanımlarında kuyu ruhsatını,


ç) Sulama sisteminin elektrik kullanımını gerektirmesi durumunda
ilgili elektrik idaresinden abonelik yapıldığına dair belgeyi,


sunması gerekir.


Tarım makineleri parkı


MADDE 24 – (1) Tarımsal üreticilere ücret
karşılığı hizmet vermek üzere, toprak işleme, ekim, dikim, bakım, söküm, hasat
vb. işlemlerin tamamı için yeterli ve uygun makine parkı kurarak faaliyet
gösteren/gösterecek tarımsal amaçlı üretici birlikler, tarımsal amaçlı
kooperatifler ve diğer tüzel kişilere bu kapsamda yatırım kredisi kullandırılabilir.


(2) Tarımsal üreticilere faaliyetleri ile ilgili olarak toprak
işleme, ekim, dikim, söküm, hasat vb. konularda makinelerle yapılan işlerde
hizmet vermek üzere yukarıda belirtilen tüzel kişiler tarafından makine parkı
oluşturmak amacıyla, hizmet verilmesi öngörülen yerde mevcut potansiyel için
yeterli ve uygun ölçüde ve sayıda traktör, biçerdöver, diğer hasat makineleri,
çayır biçme makinesi, balya makinesi, silaj makinesi, silaj paketleme makinesi,
pulluk, kültüvatör, patoz, mibzer vb. gibi mekanizasyon araçlarının alımına
yönelik yatırım kredileri bu kapsamda değerlendirilir.


(3) Tarımsal makine ve ekipmanların üretimi ve/veya alım satımı,
ticareti konusunda faaliyet gösteren kişilerle bu kişilerin hisse payına
bakılmaksızın ortağı olduğu tüzel kişiler bu kapsamda kredilerden
yararlandırılmaz.


(4) Yalnızca tek bir işleme (örneğin yalnızca ekim, yalnızca
hasat, yalnızca ilaçlama gibi) yönelik makine alımları bu kapsamda
değerlendirilmez.


(5) Bu kapsamda yalnızca yeni ve kullanılmamış tarımsal mekanizasyon
araçlarının alımı kredilendirilebilir.


(6) (Değişik:RG-26/3/2021-31435)(1) Bu
kapsamda kredilendirilecek tarım makinelerinden Tarım Makineleri ve Tarım
Teknolojisi Araçlarının Deney ve Denetim Esaslarına İlişkin Yönetmelik
kapsamında değerlendirilenlerin kredi uygunluk belgesi veya geçerlilik süresi
devam eden zirai kredilendirme belgesinin bulunması gerekir.


Arazi alımı (birleştirme)


MADDE 25 – (1) Dağınık ve parçalı arazilerin
birleştirilmesi suretiyle tarımsal işletmelerin ekonomik ölçeğe kavuşturulmasının
sağlanmasına yönelik olarak, tarımsal üretim ya da tarımsal yatırım yapmak
amacıyla, hisseli tarım arazilerindeki hisselerinin diğer hissedarlar
tarafından satın alınması ya da hisseli olup olmadığına bakılmaksızın bitişik
tarım arazilerinin satın alınmasına yönelik kredi talepleri Banka ve TKK’nın
kendi iç mevzuatı paralelinde olmak kaydıyla bu kapsamda değerlendirilir.


Lisanslı depoculuk yatırımları


MADDE 26 – (1) Lisanslı depoculuk
yatırımları için aşağıdaki kriterler aranır:


a) Karar kapsamında, 5300 sayılı Kanun ve 12/4/2013 tarihli ve
28616 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tarım Ürünleri Lisanslı Depoculuk
Yönetmeliği hükümleri kapsamında kurulmuş/kurulacak lisanslı depo işletmelerine
inşaat yatırımları (depo, silo ve benzeri) ile makine-ekipman (elevatör,
kantar, fan, jeneratör, forklift, vinç, soğuk hava-iklimlendirme ve
havalandırma üniteleri, depo içi bölmeler-raf sistemleri, bilgi işlem
sistemleri ve benzeri) alımlarına yönelik yatırım kredisi kullandırılır.
Kapasite artışları ve yenilemeler de bu kapsamda değerlendirilir.


b) Kredi başvurusunda, yeni kurulacak işletmelerden Tarım Ürünleri
Lisanslı Depoculuk Yönetmeliği kapsamında kuruluş izni, kurulu işletmelerden
ise faaliyet izni ve depoculuk lisansı istenir. Kurulacak işletmelerde ise faaliyet
izni ve depoculuk lisansı, yatırımın tamamlanmasını müteakip ibraz edilir, söz
konusu evrakların ibraz edileceğine dair müteşebbislerden taahhütname alınır.


c) Lisanslı depoculuk kriterlerini haiz depo yatırımı yaparak,
depolarını ve işletmeciliğini Toprak Mahsulleri Ofisi Genel Müdürlüğüne (TMO)
uzun süreli olarak kiralayan gerçek/tüzel kişilerin lisanslı depo yatırımları
da Karar kapsamında değerlendirilir.


ç) Kamu kurum ve kuruluşları da lisanslı depo yatırımları ile
ilgili olarak bu kapsamda kredilerden yararlanabilir.


Elektronik Ürün Senedi (ELÜS) karşılığı kredi kullanımı


MADDE 27 – (1) Elektronik Ürün Senedi (ELÜS)
karşılığı kredi kullanımında aşağıdaki kriterler esas alınır:


a) ÇKS’ye kayıtlı olarak üretimini yaptıkları tarımsal ürünlerini
lisanslı depolara bizzat teslim ederek ELÜS alan üreticiler ile
ortaklarının/üyelerinin ÇKS’ye kayıtlı olarak ürettikleri ürünlerini lisanslı
depolara teslim ederek ELÜS alan tarımsal amaçlı kooperatif ve üretici
birliklerine, Karar kapsamında ELÜS karşılığı kredi kullandırılır.


b) Lisanslı depoya teslim edilecek ürünün/ürünlerin, ilgili üretim
dönemine ilişkin ÇKS’de kayıtlı olması gerekir.


c) Tarımsal amaçlı kooperatif ve üretici birlikleri tarafından lisanslı
depoya teslim edilerek karşılığında ELÜS alınan ürün miktarının, tarımsal
amaçlı kooperatif ve üretici birliklerinin ortaklarının/üyelerinin ilgili
üretim dönemine ilişkin ÇKS’de kayıtlı üretim alanları ile uyumlu miktarda
olması gerekir.


Soğuk hava deposu yatırımları


MADDE 28 – (1) Soğuk hava deposu yatırımları
için aşağıdaki kriterler aranır:


a) Meyve sebzelerin korunması ve saklanması amacıyla yapılacak
soğuk hava depoları için Karar kapsamında yatırım kredisi kullandırılabilir.


b) Sebze ve meyve toptan ve perakende ticareti ile iştigal eden
kişilerin bu ticari faaliyetleri ile ilgili olarak yaptıracakları soğuk hava
deposu yatırımları bu kapsamda değerlendirilmez.


c) Mevcut soğuk hava depolarının modernizasyonu amacıyla yapılacak
harcamalar da bu kapsamda değerlendirilecektir.


Tarımsal ürünlerin işlenmesi


MADDE 29 – (1) Bitkisel, hayvansal ve su
ürünleri alanında elde edilen işlenmemiş ham tarımsal ürünlerin işlenmesine
(ambalajlama ve paketleme dahil) yönelik olarak bu maddenin üçüncü fıkrasında
belirtilen faaliyet alanlarındaki yatırımlar bu kapsamda değerlendirilir.


(2) Bu kapsamdaki kredilerden yararlanacak gerçek ve tüzel kişi
işletmelerin “mikro işletme” veya “küçük işletme” ölçeğinde olması gerekir.


(3) Bu kapsamda aşağıdaki konularda faaliyet gösteren veya
gösterecek olan gerçek ve tüzel kişilere işletme ve yatırım kredisi
kullandırılabilir:


a) Süt işleme ve süt ürünleri üretimi,


b) Meyve ve sebze kurutma/dondurma ve kurutulan/dondurulan
ürünlerin ambalajlanması,


c) Meyve suyu ve konsantresi üretimi,


ç) Salça, turşu, konserve, reçel, marmelat, pekmez üretimi,


d) Zeytin işleme ve paketleme, zeytinyağı üretimi,


e) Su ürünleri (Ek ibare:RG-15/9/2022-31954) işleme,  paketleme, balık tütsüleme, kurutma,


f) Tıbbi aromatik bitkilerin işlenmesi ve paketlenmesi,


g) Organik tarımsal ürünlerin işlenmesi ve paketlenmesi.


(4) Yatırım kredisi, yeni tesis yapımı, mevcut tesislerin kapasite
artışı ve makine ekipman alımına yönelik olarak kullandırılabilir.


Sözleşmeli üretim (üretim yaptıran gerçek/tüzel kişi)


MADDE 30 – (1) Yürürlükteki sözleşmeli üretime
ilişkin mevzuat çerçevesinde, üreticilerin tarımsal ve hayvansal girdilerini
temin etmek ve ürün almayı garanti etmek suretiyle tarımsal üretim yaptıran
gerçek ve tüzel kişilere, söz konusu üretim finansmanı amacıyla işletme kredisi
açılabilir. Sözleşmeli üretim yaptıran kişilerle, sözleşmeli üretim yapan
kişilere aynı üretim konusu için mükerrer kredi kullandırılmaz.


Özel ormancılık


MADDE 31 – (1) Her çeşit ağaç, ağaççık ve
çalılardan elde edilen asli orman ürünlerinden tomruk, direk, sanayi odunu,
kağıtlık odun, lif-yonga odunu üretimi amacıyla, 23/10/2019 tarihli ve 30927
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ağaçlandırma Yönetmeliğine uygun olarak özel
orman kurulması ve işletilmesi ile orman ağaçlarının fidanlarının üretimine
yönelik olarak özel orman fidanlığı kurulması ve işletilmesine yönelik yatırım
ve işletme kredisi kullandırılabilir.


(2) Bu kapsamdaki kredilerden yararlanılabilmesi için, Bakanlığın
ilgili yasal düzenlemelerine uygun olarak, kurulacak ormanların asgari 50
hektar; fidanlıkların asgari 5 hektar olması veya mevcut orman ya da fidanlığın
bu büyüklüğe yükseltilmesi; kurulacak orman ve fidanlıkların; kızılçam (pinus
brutia), sahil çamı (pinus pinaster), dişbudak (fraxinus), okaliptüs (e.camaldulensis/grandis),
kızılağaç (alnus), sakız ağacı ve kavak (populus) türlerindeki ağaçlardan
oluşması gerekmektedir.


(3) Bu kapsamdaki yatırım kredileri, arazi hazırlığı (drenaj ve
tesviye), fidan alımı, saha etrafının ihatası, su deposu, sulama ve yangın havuzu,
su ihale hattı, su kuyusu, damla sulama tesisi, prefabrik bekçi evi, karavan,
konteynır, seyyar tuvalet, prefabrik hangar-depo yapımı, elektrik tesisi, don
kırıcı tesisler, fidanlık için sera ve fidanlık yönetim binası yapımı,
yetiştirme kabı (saksı, sepet vb.), boylu-formlu fidan üretiminde kullanılan
dayanak, gergi teli, bambu gibi destek malzemeleri ile faaliyete yönelik olarak
makine ekipman (pulluk, diskaro, fidan sökme makinesi, budama platformu, ürün
işleme makineleri vb.) alımı ile diğer yatırım giderlerini; işletme kredileri
ise üretim, dikim, bakım, budama vb. için yapılan işçilik, tohum, gübre, ilaç
vb. girdilerin alımı ile diğer işletme giderlerini kapsar.


(4) Kredilerden yararlanacak gerçek veya tüzel kişiler, il/ilçe
müdürlükleri tarafından onaylanan proje ve fizibilite raporu ile ilgisine göre
Bankaya veya TKK’ya müracaat ederler.


Yenilenebilir enerji kaynakları


MADDE 32 – (1) Tarımsal faaliyette bulunan
üreticilerin, yukarıda belirtilen üretim konularında kendi üretim
kapasiteleriyle uyumlu olmak kaydıyla, elektrik ihtiyaçlarını yenilenebilir
enerji kaynaklarından (güneş ve biyokütle) üretmek için gerekli olan tesis ve
alet-ekipman alımı konularındaki kredi talepleri Karar kapsamında ilgili üretim
konusu içerisinde değerlendirilecektir.


(2)
(Ek:RG-15/9/2022-31954) Sulama birliklerinin, sulama tesislerinin
elektrik ihtiyaçlarını, güneş enerjisi kaynağından üretmek için gerekli olan
alet-ekipman alımı ve tesis kurulumu konularındaki kredi talepleri Karar
kapsamında değerlendirilir.


Tarımsal amaçlı kooperatifler ve üretici birlikleri


MADDE 33 – (1) Karar kapsamında işletme
ve/veya yatırım kredisi kullandırılacak tarımsal amaçlı kooperatiflerin asgari
otuz ortaklı; üretici birliklerinin ise asgari on altı üyeli olması
gerekmektedir.


(2) Tarımsal amaçlı kooperatiflerin ve üretici birliklerinin tüzel
kişilikleri üzerinden yapılan üretim faaliyetlerine yönelik olarak, Kararda
belirtilen üretim konularında olmak ve yukarıda belirtilen teknik kriterleri
karşılamak kaydıyla, tarımsal üretimin ve istihdamın arttırılması, tarımsal
ürünlerin işlenmesi, değerlendirilmesi ve pazarlanması amacıyla
geliştirecekleri projelerini ilgisine göre Bankaya veya TKK’ya sunarak kredi
talebinde bulunabilirler. Kredi değerlendirmeleri Banka ve TKK’nın kendi usul
ve esaslarına göre yapılır.


(3) Tarımsal amaçlı kooperatiflerin ve üretici birliklerinin kendi
üretim faaliyeti olmamakla birlikte, sadece ortakların/üyelerinin üretim
maliyetlerinin azaltılmasına yönelik olarak toplu girdi alımına yönelik (gübre,
yem, tohum, ilaç, mazot vb.) kredi talepleri bu kapsamda değerlendirilir.
Ortaklarına/üyelerine düşük maliyetli girdi temin etmek üzere kredi talep
edecek tarımsal amaçlı kooperatif ya da üretici birlikleri, kredi başvurusunda
temin edilecek girdileri satın alacak ortaklarının/üyelerinin isimleri ve
alacakları tarımsal girdi miktarı ile bu girdilerin ilgili firmalardan satın
alma ve ortaklarına/üyelerine satış fiyatlarını liste halinde yazılı ve
elektronik ortamda, ilgisine göre Banka veya TKK’ya bildirir.


(4) (Değişik:RG-15/9/2022-31954) Tarımsal amaçlı
kooperatiflerin ve üretici birliklerinin ortaklarının/üyelerinin kapasiteleri
ile uyumlu olmak kaydıyla ortak sağım ünitesi (sağım makinesi/sistemi ve
soğutma tankı alımı) ve süt analiz cihazı, yem karma makinesi, balya makinesi
alımına yönelik kredi talepleri de bu kapsamda değerlendirilir. Bu amaçla kredi
talep edecek tarımsal amaçlı kooperatif ya da üretici birlikleri, kredi
başvurusunda ortak sağım ünitesinden yararlanacak ortaklarının/üyelerinin
isimlerini ve sağmal hayvan varlıkları ile ilgili bilgileri yazılı bir liste
halinde ilgisine göre Banka veya TKK’ya bildirir.


(5) Çay ekicileri kooperatiflerinin, ortakları adına ilgili kayıt
sistemi/belge dikkate alınarak belirlenen ekim alanlarına göre ihtiyaç duyulan
çay üretimi ile ilgili girdi ihtiyaçlarının düşük maliyetli olarak karşılanması
amacıyla işletme kredisi talepleri bu kapsamda değerlendirilir. Ortaklarına
düşük maliyetli girdi temin etmek üzere kredi talep edecek çay ekicileri
kooperatifleri, kredi başvurusunda temin edilecek girdileri satın alacak
ortaklarının/üyelerinin isimleri ve alacakları tarımsal girdi miktarı ile bu
girdilerin ilgili firmalardan satın alma ve ortaklarına/üyelerine satış
fiyatlarını liste halinde yazılı ve elektronik ortamda, ilgisine göre Banka
veya TKK’ya bildirir.


(6) Bu maddenin üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkraları kapsamında
kooperatiflere veya birliklere kredi kullandırılmış olması halinde
ortaklarına/üreticilerine aynı girdiler için mükerrer kredi kullandırılmaz.
Ancak, ortaklarının/üreticilerinin farklı bir ürün için aynı girdi teminine
yönelik kredi taleplerinde bu fıkra uygulanmaz.


Tarımsal elektrik bedeli


MADDE 33/A- (Ek:RG-15/9/2022-31954)



(1) 1163 sayılı Kanun kapsamında
faaliyet gösteren sulama kooperatifleri ve 6172 sayılı Kanun kapsamında
faaliyet gösteren sulama birlikleri ile gerçek ya da tüzel kişi tarımsal
üreticilerin elektrik perakende satış şirketi/elektrik toptan satış
şirketi/elektrik dağıtım şirketince düzenlenmiş tarımsal faaliyetler/sulama
tarifesine tabi elektrik fatura ödemeleri, üretim konusu ayrımı yapılmaksızın
bu kapsamda değerlendirilir.


(2) Geçmiş borçların
kredilendirilmesinde bu maddenin yayımlandığı tarih dikkate alınır.


(3) Sulama kooperatifleri ve
sulama birlikleri ile gerçek ya da tüzel kişi tarımsal üreticilerin yeni
faturalarını ödemek amacıyla bu krediden yararlanabilmesi için birikmiş/normal
ödeme günü geçmiş/ödenmemiş/taksitlendirilmemiş tarımsal elektrik borcunun
bulunmaması ve taksitlendirilerek ödenen/ödenecek borçları varsa bununla ilgili
gecikmiş taksitinin bulunmaması gerekir.


(4)
Bu madde kapsamında kredi kullanacaklarda TARSİM şartı aranmaz.


DÖRDÜNCÜ BÖLÜM


Doğal Afetler Nedeniyle Kredilerin Ertelenmesi/Taksitlendirilmesi


Doğal afetler nedeniyle kredilerin ertelenmesi/taksitlendirilmesi


MADDE 34 – (1) Uygulamadan, önceki yıllarda
Banka ve TKK tarafından düşük faizli işletme ve yatırım kredisi
kullandırılmasına ilişkin Bakanlar Kurulu Kararları ve/veya Karar kapsamında
kredi kullandırılmış üreticilerden, kredi riski devam eden ve 1/1/2020 – (Değişik
ibare:RG-15/9/2022-31954) 31/12/2023 tarihleri
arasında (bu tarihler dahil) ülkemiz sınırları içerisinde meydana
gelen/gelebilecek deprem, şiddetli rüzgar, doğal afetlerden kaynaklanan yangın,
aşırı sıcak zararı, sam yeli, çığ, heyelan, taban suyu yükselmesi, sel, su
baskını, fırtına, aşırı yağış, aşırı kar yağışı, kar fırtınası, dolu, kırağı,
don, kuraklık, yıldırım düşmesi, güneş yanıklığı ve hortum afetlerine maruz
kalan ve bu afetler sebebiyle ekilişleri, ürünleri, hayvan varlıkları,
tesisleri veya seraları zarar gören, Bakanlık kayıt sistemlerinde kayıtlı olup,
üretim faaliyetlerine devam edenler yararlanabilecektir.


(2) Yalnızca söz konusu riskler nedeniyle oluşan hasarlardan
etkilenen üretim konusuna/faaliyetine ilişkin krediler bu kapsamda
değerlendirilecektir.


(3) Hasar tespitlerinde TARSİM eksperleri tarafından üretici
bazında düzenlenen ve onaylanan kesinleşmiş hasar raporları esas alınır.
Yalnızca TARSİM’e konu olamayan durumlarda il/ilçe hasar tespit komisyonları
tarafından üretici bazında hasar tespitine yönelik olarak alınacak kararlar
esas alınır. İl/ilçe hasar tespit komisyonu kararlarının üretici bazında
düzenlenmemesi halinde işlem yapılmaz.


(4) İl/ilçe hasar tespit komisyonlarının oluşumu;


a) İl hasar tespit komisyonu; vali veya görevlendireceği vali
yardımcısının başkanlığında, tarım ve orman il müdürü, il müdürlüğü
koordinasyon ve tarımsal veriler şube müdürü, defterdarlık yetkilisi, TKK
temsilcisi ve ziraat odası başkanı veya yetkili temsilcisinden oluşur.


b) İlçe hasar tespit komisyonu; kaymakam veya görevlendireceği
vekilinin başkanlığında tarım ve orman ilçe müdürü, ilçe müdürlüğünde görevli
teknik personel, mal müdürü, TKK temsilcisi ve ziraat odası başkanı veya
yetkili temsilcisinden oluşur.            


(5) İl/ilçe hasar tespit komisyonlarının görevleri;


a) TARSİM’e konu olamayan riskler nedeniyle, ekilişlere, tarımsal
ürünlere, büyükbaş ve küçükbaş hayvanlara, kümes hayvanlarına, arılı kovanlara,
tarımsal tesislere, seralara veya krediye konu varlıklara verdiği hasarları ve
oranlarının tespitini,


b) Sigorta mevzuatından kaynaklanan nedenlerle (dönem uyumsuzluğu
vb.) sigorta yaptıramadığı sürede meydana gelen hasar ve oranının tespitini,


c) Tarım sigortası yaptırmış olmasına rağmen, poliçe düzenleme
tarihi ile sigorta poliçesinde belirtilen teminat başlangıç tarihi arasındaki
sürede meydana gelen hasarların ve oranlarının tespitini,


ç) (Değişik:RG-15/9/2022-31954) TARSİM’e konu olan,
Köy Bazlı Kuraklık Verim Sigortası kapsamındaki ürünlerde hasar tespitleri köy
bazlı yapıldığından, bu ürünleri hasar gören üreticilerin parsel bazında
hasarlarının ve oranlarının tespitini yaparlar. Ancak, Banka ve TKK tarafından
yapılacak borç erteleme işlemlerinde; Köy Bazlı Kuraklık Verim Sigortası
yapılan köylerde, TARSİM verim kaybı oranları geçilmez.


yaparlar.


(6) İl/ilçe hasar tespit komisyonlarının toplanma, karar alma
usulleri ve sorumlulukları;


a) Komisyon başkanı, gerektiği hallerde konu ile ilgili diğer kurum
ve kuruluş temsilcilerini oy hakları olmaksızın komisyon toplantılarına
çağırabilir.


b) Komisyon kararları oy çokluğu ile alınır. Oyların eşitliği
halinde başkanın oyu yönünde karar alınmış sayılır.


c) Komisyonlar, erteleme kapsamındaki üreticilerin Bakanlık kayıt
sisteminde kayıtlı olduğunu ve üretim faaliyetlerine devam ettiğini kontrol
etmekle yükümlü olup, üretici ve parsel bazında hasar oranları belirtilmiş
şekilde aldıkları kararlarını, ilgili Banka veya Tarım Kredi Kooperatifine
göndermekle sorumludur. Üreticilerin borçlarının ertelenmesi/taksitlendirilmesi
konusunda ise krediyi kullandıran ilgili Banka veya TKK yetkilidir.


ç) Komisyonlar, hasara sebep olan unsurların TARSİM poliçesi
kapsamında olup olmadığını kontrol ederek, TARSİM poliçesi kapsamında olan
başvuruları usulden ret eder.


d) Komisyonlar, 1/1/2020 tarihinden (Değişik
ibare:RG-15/9/2022-31954) 31/12/2023 tarihine
kadar çalışmalarını aralıksız sürdürür. Hasar tespitleri için il/ilçe müdürlüğü
teknik personelinden yararlanabilir.


e) Komisyonlar aldıkları kararlar nedeniyle meydana gelebilecek
her türlü aksaklık ve usulsüzlüklerden sorumludur.


f) Komisyonlar afetin meydana geldiği tarihten itibaren en geç bir
ay içinde komisyon kararını tamamlar. Kararı Banka ve TKK’ya yazılı olarak
bildirir. 


g) Komisyonlar tarafından belirlenen hasar ve oranları, 14/6/2005
tarihli ve 5363 sayılı Tarım Sigortaları Kanunu kapsamında düzenlenen tüm
poliçeler için tazminata esas kaynak teşkil etmez.


(7) Kararda belirtilen başvuru süresiyle ilgili olarak, savaş,
deprem, hastane raporuyla tevsik edilmek kaydıyla hastalık, kaza vb. gibi
kişinin iradesi dışında gerçekleşen, önceden öngörülmesi ve önlenmesi mümkün
olmayan ve üreticinin başvuru yapmasına engel teşkil eden haller mücbir sebep
kabul edilir. Başvuru süresinin geçirilmesine sebep olarak belirtilen mücbir
sebep/sebepler üretici tarafından ilgili yerlerden alınacak belgelerle tevsik
edilir.


BEŞİNCİ BÖLÜM


Çeşitli ve Son Hükümler


Başvuru


MADDE 35 – (1) Karar kapsamındaki yatırım ve
işletme kredisi başvuruları, ilgisine göre Bankaya veya TKK’ya yapılır.
Başvurular Banka ve TKK’nın kendi usul, esas ve mevzuatları dahilinde
değerlendirilir ve uygun bulunanlara kredi kullandırılır.


(2) Tebliğde belirtilen üretim konularından, Bakanlıkça bir kayıt
sistemiyle takip ve kontrol edilen konularda faaliyet gösteren/gösterecek
üreticilerin, Bakanlığın ilgili kayıt sistemine kayıtlı olması zorunludur.


(3) Mevcut işletmelerin satın alınmasında; tesisin en az kredi
geri dönüşü tamamlanıncaya kadar amacı dışında kullanılmayacağına dair noterden
ve/veya Banka/TKK mevzuatında belirtilen taahhütname ile başvurulur. İşletmenin
krediye başvuru tarihinden önce satın alınması halinde ise işletmenin satın
alındığını gösteren belge de başvuru sırasında verilir.


İzin işlemleri


MADDE 36 – (1) Karar kapsamındaki krediler,
ilgili mevzuata göre kurulmuş ve çalışma izni almış ve/veya alacak işletmelere
kullandırılır.


Sigorta


MADDE 37 – (1) Karar kapsamında kredi
kullanmak suretiyle yapılan yatırımlardan sigortaya konu olabilecek varlıklar
(ahır, kümes, hayvan ve benzeri), krediye konu tarımsal ürünler ve doğrudan
kredi konusu olmamakla birlikte, bu faaliyetin yapılabilmesi için gerekli
girdilerin alınması amacıyla kredi kullanılan tarımsal varlıkların (örneğin,
yalnızca yem giderlerinin finansmanı amacıyla kredi kullanılan hayvancılık
faaliyetlerinde krediye konu olmasa da yem alımına konu hayvanlar ve benzeri)
kredi tutarı üzerinden sigorta ettirilmesi zorunludur.


(2) Kredi konusu varlığın 5363 sayılı Kanun kapsamında olması
halinde Devlet Destekli Tarım Sigortası aranır.


(3) Sigorta mevzuatından kaynaklanan nedenlerle (dönem uyumsuzluğu
ve benzeri) kredi kullandırımı sırasında sigorta yaptırılması mümkün olmayan
tarımsal ürünlerin sigortası, kredi kullandırım tarihinden itibaren azami altı
ay içerisinde tamamlanır.


(4) Hayvansal üretim faaliyetleri ile ilgili sigortalar, Banka ve
TKK’nın kendi esas ve usulleri çerçevesinde geniş ya da dar kapsamlı olarak
yapılabilir.


Kredilerden yararlanamayacak olanlar


MADDE 38 – (1) Bakanlık ile diğer kamu kurum
ve kuruluşlarının faiz desteği niteliğindeki desteklerinden faydalanan
işletmelere bu Karar kapsamında aynı konuda kredi kullandırılmaz. Kredi
kullanacak işletmelerden; Bakanlık veya diğer kamu kurum ve kuruluşlarınca
sağlanan faiz desteği niteliğindeki desteklerden yararlanmadıklarına, bu
desteklerden yararlandıklarının tespiti halinde bu Karar kapsamındaki faiz
desteğinin iptal edileceğini kabul ettiklerine dair taahhütname alınır.


(2) Bu Tebliğde yer alan kredi konularından, Tarım İşletmeleri Genel
Müdürlüğü ve lisanslı depoculuk yatırımlarına yönelik krediler dışında diğer
kamu kurum ve kuruluşları yararlanamazlar.


(3) Bu Tebliğ ile belirlenen teknik kriterlerin sağlanmış olması, Banka
ve Tarım Kredi Kooperatiflerince kredi açılacağı anlamını taşımaz.


Raporlama


MADDE 39 – (1) Banka ve TKK tarafından Karar
kapsamında kullandırılan kredilere ait bilgiler, il ve konu bazında aylık
olarak Bakanlığa ve Hazine ve Maliye Bakanlığına elektronik posta yoluyla
gönderilir.


Yürürlükten kaldırılan tebliğ


MADDE 40 – (1) 8/3/2017 tarihli ve 30001
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan T.C. Ziraat Bankası A.Ş. ve Tarım Kredi
Kooperatiflerince Tarımsal Üretime Dair Düşük Faizli Yatırım ve İşletme Kredisi
Kullandırılmasına İlişkin Uygulama Esasları Tebliği (Tebliğ No: 2017/15) ve
16/3/2018 tarihli ve 30362 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan T.C. Ziraat
Bankası A.Ş. ve Tarım Kredi Kooperatiflerince Tarımsal Üretime Dair Düşük
Faizli Yatırım ve İşletme Kredisi Kullandırılmasına İlişkin Uygulama Esasları
Tebliği (Tebliğ No: 2018/16) yürürlükten kaldırılmıştır.


Geçiş hükümleri


GEÇİCİ MADDE 1 – (1)  8/1/2018 tarihli
ve 2018/11188 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan T.C. Ziraat
Bankası A.Ş. ve Tarım Kredi Kooperatiflerince Tarımsal Üretime Dair Düşük
Faizli Yatırım ve İşletme Kredisi Kullandırılmasına İlişkin Karar kapsamında
yatırım kredisi tahsis edilmiş ancak kredilerinin tamamını veya bir kısmını
kullanamamış üreticiler, kullanamadıkları kısım için, 2020 yılı sonuna kadar,
söz konusu Bakanlar Kurulu Kararı ve Kararın uygulama esaslarına ilişkin T.C.
Ziraat Bankası A.Ş. ve Tarım Kredi Kooperatiflerince Tarımsal Üretime Dair
Düşük Faizli Yatırım ve İşletme Kredisi Kullandırılmasına İlişkin Uygulama
Esasları Tebliği (Tebliğ No: 2018/16) hükümlerinden yararlanmaya devam eder.


Geçiş hükmü


GEÇİCİ
MADDE 2- (Ek:RG-15/9/2022-31954)


(1)
20 nci maddenin ikinci fıkrasında yer alan hüküm, bu maddenin yürürlüğe girdiği
tarih itibarıyla onaylanmış yatırım kredileri için uygulanmaz.


Yürürlük


MADDE 41 – (1) Bu Tebliğ 1/1/2020 tarihinden
geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girer.


Yürütme


MADDE 42 – (1) Bu Tebliğ hükümlerini Tarım
ve Orman Bakanı yürütür.


____________


(1) Bu değişiklik  1/1/2020 tarihinden geçerli olmak
üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girer.


 


Ekleri için
tıklayınız.


 


 







 



Yönetmeliğin
Yayımlandığı Resmî Gazete’nin






Tarihi



Sayısı






25/3/2020



31079






Yönetmelikte Değişiklik
Yapan Yönetmeliklerin Yayımlandığı Resmî Gazetelerin






Tarihi



Sayısı






1.       



26/3/2021



31435






2.       



 15/9/2022



31954 






3.



25/11/2022



32024






 



 



 









 

AvAi

Hukuki AI Asistanı
Merhaba! Ben AvAi, Avarsis Hukuki AI Asistanınız. Size nasıl yardımcı olabilirim?