3212 sayılı Silahlı Kuvvetler İhtiyaç Fazlası Mal ve Hizmetlerinin Satış, Hibe, Devir ve Elden Çıkarılması; Diğer Devletler Adına Yurt Dışı ve Yurt İçi Alımların Yapılması ve Eğitim Görecek Yabancı Personel Hakkında Kanun

SİLAHLI
KUVVETLER İHTİYAÇ FAZLASI MAL VE HİZMETLERİNİN SATIŞ,


HİBE,
DEVİR VE ELDEN ÇIKARILMASI; DİĞER DEVLETLER ADINA YURT


DIŞI
VE YURT İÇİ ALIMLARIN YAPILMASI VE EĞİTİM GÖRECEK


YABANCI
PERSONEL HAKKINDA KANUN[1]


 


Kanun Numarası                    : 3212


Kabul Tarihi                           : 30/5/1985


Yayımlandığı Resmî Gazete  : Tarih  : 7/6/1985          Sayı  : 18777


Yayımlandığı Düstur              : Tertip : 5                      Cilt   :
24             Sayfa  : 443


 


Amaç:


Madde 1 – (Değişik: 11/2/2014-6519/46 md.)


Bu
Kanunun amacı; Türk Silahlı Kuvvetleri tarafından üretilen veya çeşitli
yollarla temin edilen veya ihtiyaç fazlası bulunan her cins ve sınıf ikmal
maddeleri ile bunlardan HEK durumunda olan veya hurdaya ayrılan mal ve
hizmetlerin satışı, kiralanması, tahsisi, lisans verilmesi veya teknoloji
transferi yolu ile değerlendirilmesi ve eğitim görecek yabancı askerî personele
dair esas ve usulleri belirlemektir.[2]


 


Kapsam:


Madde 2 – (Değişik:
11/2/2014-6519/47 md.)


Bu Kanun, Türk Silahlı
Kuvvetleri tarafından üretilen, yurt içinden veya yurt dışından çeşitli
yollarla elde edilen her cins ve sınıf ikmal maddeleri ile HEK ve hurdaya
ayrılan veya ihtiyaç fazlası bulunan veya çeşitli sebeplerle kadro dışı
bırakılan mal veya hizmetlerin;


a) Türkiye’deki kamu veya
özel kurum ve kuruluşlarına kiralanması, bedelli veya bedelsiz tahsisi,
bedelsiz olarak devredilmesi, satılması, lisans verilmesi, teknoloji transferi
veya bunların ürettikleri veya sahip oldukları mal veya hizmet ile
mübadelesini;


b) Türkiye Cumhuriyetinin
dış siyasi tutum ve menfaatlerine aykırı olmadığının Dışişleri Bakanlığının
mütalaasıyla belirlenmesi şartıyla dost veya müttefik devletlerde bulunan kamu
kurum ve kuruluşlarına; (1) ve (2) numaralı alt bentlerde öngörülen hususlar
hariç olmak üzere, bu devletlerde bulunan özel kurum ve kuruluşlara;


1) Bağışlanmasını,


2) Usulüne uygun olarak
belirlenen değerinden az bedel karşılığında yardım olarak verilmesini,


3) Satılmasını,
kiralanmasını, bunların ürettikleri veya sahip oldukları mal veya hizmet ile
mübadelesini, lisans verilmesini ve teknoloji transferini,


4) Satılan silah ve
malzemenin diğer devlet, kurum ve kuruluşlara satışı konusunda alıcı devlete,
kurum ve kuruluşlara yetki verilmesini,


c) Yurt içi kurum ve
kuruluşlar ile diğer devletlere satılan silah ve malzemenin bakım, onarım,
yenileştirme, teknik hizmet ve eğitiminin sağlanmasını;


d) Türk Silahlı
Kuvvetlerinin ihtiyaçları kapsamında yürütülen savunma ve güvenlik ile ilgili
proje veya ön çalışmalarda bedelli veya bedelsiz tahsisini;


e) Her türlü masrafların
ilgili devletler tarafından karşılanması şartı ile bu devletler adına yurt içi
ve yurt dışı alımların yapılmasını;


f) Silahlı Kuvvetler
tarafından üretilen malzeme için siparişlerin kabulünü;


g) Dost veya müttefik
devletlerin personeline sağlanacak askerî ve teknik eğitim karşılığı alınacak
döviz, mal veya hizmetleri;


h)
Yurt içindeki gerçek kişilere, kullanım yeri bulunmayan veya ihtiyaç fazlası
durumundaki askerî nitelikli olmayan taşınır malların; satış, hibe, mal veya
hizmet ile mübadele işlemlerini;


kapsar.


Hazinenin özel
mülkiyetinde veya Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmazların
satışı, kiralanması, mübadelesi, bedelsiz tahsisi ve hibe edilmesi bu Kanun
kapsamı dışındadır. Ancak, Türk Silahlı Kuvvetleri tarafından yürütülen savunma
ve güvenlik ile ilgili proje veya ön çalışmalarda, taşınmazlar kamu veya özel
kurum ve kuruluşlara (…)[3]
Millî Savunma Bakanlığınca bedelli veya bedelsiz tahsis edilebilir.


 


Tarifler:


Madde 3 – Bu Kanunda geçen tabirlerden


1. İkmal maddesi:


Bir Komutanlığın
donanımı, bakım, onarım, idame ve eğitim faaliyetleri için zaruri olan her cins
araç, gereç makine, teçhizat, hammadde, silah, mühimmat, ana malzeme, kimyevi
malzeme, yedek parça, ,giyecek, yiyecek, yakacak, akaryakıt, ilaç donatım ve
eğitim malzemelerini;


2. HEK (Onarımı
Yapılmayan Ordu Malı):


Hizmette vasfını
kaybeden, arızalı hale geldiklerinde, onarılmaları iktisaden mahzurlu olan
malları;


3. Hurda:


A) İmal sırasında tahsisi
yapılamayacak şekilde bozulan ve başka maksatla kullanma imkanı olmayan
iktisadi kıymetleri,


B) İmal sırasında elde
edilen kırpıntı, döküntü gibi esas gayesinde kullanılması imkanı kalmayan
malzeme artık ve parçaları,


C) İkmal maddesi
kapsamında bulunan her cins malzeme, parça, makine, tezgah, aparat, tesisat,
muharrik ve müteharrik araç ve gereçler ile silah ve silah parçaları, teçhizat
mühimmat ve mühimmat aksamından;


(a) Tedarik maksadına
uygun şekilde kullanılması imkanı kalmayanları,


(b) Giderilmesi mümkün
veya iktisadi olmayan arızalar dolayısıyla kullanma kabiliyetleri kalmayanları,



(c) Normal çalışma
müddetini doldurması sebebiyle kullanılması imkanı kalmayan veya kullanılması
ekonomik bulunmayan veya kullanılmasında tehlike olanları,


(d) Teknik ve
teknolojinin gelişmesi karşısında tip, kapasite ve mahiyetleri itibariyle kullanılışından
ekonomik fayda temin edilmesi mümkün olmayanları,


(e) Muhafaza
müddetlerinin sona ermesi ve miadını doldurması veya muhafaza şartlarının
aksaması sebebiyle kullanma imkanı kalmayan veya kullanılışından iktisadi fayda
elde edilmesi mümkün olmayanları,


(f) Kullanılması men olup
da imhası cihetine gidilecek olanları,


4. Maden hurdası:


Bunlardan bir veya birden
ziyade maden veya madeni halitalardan mamul olanları veya yapılışları
itibariyle madeni aksamı galip bulunanları


5. (Değişik:
11/2/2014-6519/48 md.) Hizmet:


Taraflar (kamu veya özel
nitelikteki kuruluş ve şahıslar ile dost veya müttefik devletler, bu
devletlerde bulunan kamu veya özel nitelikteki kurum veya kuruluşlar)
arasındaki anlaşmaya göre bir işin yapılması için; verilecek eğitim, teknik
bilgi, destek, geliştirme, bakım, onarım, kurtarma, imha, liman ve müşavirlik
desteği ile mülkiyeti elde olmak kaydıyla tahsis edilebilecek kara, deniz ve
hava araç, gereç, silahları, bina ve araziyi;


(Ek : 5/4/2001-4637/2
md.;
Değişik: 11/2/2014-6519/48 md.) Ancak, Türk Silahlı
Kuvvetleri tarafından yürütülen savunma ve güvenlik ile ilgili proje veya ön
çalışmaları kapsamında bulunan tahsisler dışında, dost veya müttefik
devletlerde bulunan özel nitelikteki kuruluşlar hakkında birinci fıkranın (5)
numaralı bendindeki tahsis hükmü uygulanmaz.


 


Kaynağın bütçeye
kaydı:[4]


Madde 4 – İkmal sistemleri ve hizmetlerin 2 nci
maddede belirtilen usuller ile yapılan satışlarından, yurt içinden elde
edilecek Türk Lirası kaynak, Bütçenin (B) işaretli cetveline gelir, diğer
yandan Milli Savunma Bakanlığı bütçesinin sonunda açılacak özel tertibe ödenek
kaydolunur. Yılı içinde harcanmayan miktarlar ertesi yıla devredilir.


İkmal
sistemleri ve hizmetlerin 2 nci maddede belirtilen usuller ile dost ve müttefik
devletlere yapılan satışlarından elde edilecek yabancı paralar, T.C. Merkez
Bankasında Milli Savunma Bakanlığı (…)4 adına açılacak özel döviz hesabına ABD Doları olarak
kaydedilir.


(Değişik üçüncü fıkra:
2/1/2017-KHK-681/56 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7073/56 md.) Özel döviz hesabına kaydedilen bu
dövizler, Genelkurmay Başkanlığının görüşü alınarak Milli Savunma Bakanlığının
vereceği talimata uygun şekilde Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasınca Türk
Lirası nakti aranmaksızın bekletilmeden transfer edilir.


Transfer
edilen miktardan kesin harcamaya dönüşen kısmı gider belgelerine dayanılarak
transfer tarihindeki döviz alış kuru üzerinden ilgili bütçeye gelir, ödenek ve
gider kaydolunur. Bu amaçla, Maliye ve Gümrük Bakanlığı ilgili bütçelerde
tertip açmaya yetkilidir.


Sağlanan bu kaynaklardan;
Genelkurmay Başkanlığınca tespit edilen ve Millî Savunma Bakanlığınca
onaylanan ilke, öncelik ve ana programlara göre:[5][6]


1. Milli Savunma
Bakanlığı Bütçesine konan ödeneklerle Bakanlık adına T.C. Merkez Bankasında
açılacak özel döviz hesabına yatırılan ABD Doları, Savunma sanayiinin
geliştirilmesi araştırma ve geliştirme hizmetleri ve Silahlı Kuvvetlerin
ihtiyacı bulunan silah ve malzemenin tedariki için, Milli Savunma Bakanının
vereceği yetkiye dayanılarak Kuvvet Komutanlıklarınca,


2. (Mülga:
2/1/2017-KHK-681/56 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7073/56 md.)


Kullanılır.


 


Gelecek yıllara sari taahhütlere
girişme yetkisi:


Madde 5 – Bu Kanun uyarınca elde edilen
kaynaklara dayanılarak, gelecek yıllara sari taahhütlere girişmeye Milli
Savunma Bakanlığı yetkilidir.[7]


 


Harcamalara katılma:


Madde 6 – (Değişik:
11/2/2014-6519/49 md.)


Dost veya
müttefik devletlerin silahlı kuvvetleri personeline, Türkiye’de veya o ülkede
yaptırılacak askerî eğitimin gerektirdiği malzemenin değeri, sevki ve teslimi
ile ilgili harcamalara ve eğitim personelinin yolluk, aylık ve diğer özlük
haklarının ödenmesi ile ilgili bütün masraflara, tarafların hangi nispette ve
ne şekilde katılacakları bu Kanunun 7 nci maddesinin üçüncü fıkrasında
belirlenen usulle yürürlüğe konulacak andlaşmalarla tespit edilir.


 


Uygulanmaya dair
esaslar:


Madde 7 – (Değişik
birinci fıkra: 2/1/2017-KHK-681/58 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7073/58 md.) Bu Kanun hükümlerinin uygulanmasına
dair her türlü faaliyet ve muamelelerin yapılmasına ilişkin usul ve esaslar,
Cumhurbaşkanı kararı ile tespit edilir.[8]


Bu
Kanuna göre yapılması gereken her türlü faaliyet ve muameleler 1050 sayılı
Muhasebe-i Umumiye Kanunu ve 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu hükümlerine tabi değildir.[9]


(Değişik:
11/2/2014-6519/50 md.) Bu Kanun kapsamında, dost veya müttefik devletlere ve bu devletlerde
bulunan kamu veya özel nitelikteki kurum ve kuruluşlara mal veya hizmetin
hibesi, mübadelesi veya yardım olarak verilmesi işlemleri ile ilgili andlaşmaları
imzalamaya, Cumhurbaşkanı kararıyla belirlenecek kişi ve kuruluşlar yetkilidir.
Bu andlaşmalarda değişiklik yapmaya Milli Savunma Bakanı yetkilidir. Söz konusu
andlaşmalar, andlaşmada aksine bir hüküm bulunmamak kaydıyla, imza tarihi
itibarıyla Cumhurbaşkanı kararıyla yürürlüğe girer.[10][11]


(Ek fıkra:
2/1/2017-KHK-681/58 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7073/58 md.) Parasal limiti ve cinsi her yıl
Cumhurbaşkanı tarafından belirlenen mal veya hizmetlerin, anlaşma akdedilmeksizin
dost veya müttefik devletlere ve bu devletlerde bulunan kamu veya özel
nitelikteki kurum ve kuruluşlara hibesi, mübadelesi veya yardım olarak
verilmesine Milli Savunma Bakanı yetkilidir.[12]


 


Muafiyetler:


Madde 8 – (Değişik :
5/4/2001-4637/3 md.) Bu
Kanun hükümlerine göre sağlanacak ihtiyaçlar ve bunlarla ilgili muameleler
katma değer vergisi ve damga vergisi hariç her türlü vergi, resim, harç ve
resmi kuruluşlara ait ardiye ücretinden muaftır.[13]


 


Yürürlükten kaldırılan
hükümler:


Madde 9 – 8 Mayıs 1969 tarih ve 1176 sayılı
Kanun ve diğer Kanunların bu Kanuna aykırı hükümleri yürürlükten
kaldırılmıştır.


 


Yürürlük:


Madde 10 – Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe
girer.


 


Yürütme:


Madde 11 – Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu
yürütür.


 


 


3212 SAYILI KANUNA EK VE DEĞİŞİKLİK
GETİREN MEVZUATIN VEYA


ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARININ YÜRÜRLÜĞE
GİRİŞ


TARİHLERİNİ GÖSTERİR TABLO


 







Değiştiren
Kanunun/ KHK’nin veya İptal Eden Anayasa Mahkemesi Kararının Numarası



3212
Sayılı Kanunun Değişen veya İptal Edilen Maddeleri



Yürürlüğe
Giriş Tarihi






4637



2, 3, 8



13/4/2001






5837



1, 2



13/2/2009






6519



1, 2, 3,
6, 7



22/2/2014






KHK/681



2, 4, 5,
7, 8



6/1/2017






7073



2, 4, 5,
7, 8



8/3/2018






KHK/700



7



24/6/2018 tarihinde birlikte yapılan Türkiye Büyük Millet Meclisi ve
Cumhurbaşkanlığı seçimleri sonucunda Cumhurbaşkanının andiçerek göreve
başladığı tarihte (9/7/2018)






7281



4



5/3/2021









 











[1] Bu Kanun gereğince yapılacak olan yurt dışı alımları
ile ilgili muamelelerin, ithalde alınan vergi resim ve harçlardan muaf tutulup
tutulmayacağı konusu, 6/5/1986 tarihli ve 3283 sayılı Kanunun hükümleri
incelenerek değerlendirilmelidir.







[2] 5/2/2009 tarihli ve 5837 sayılı Kanunun 32 nci
maddesiyle; bu maddede yer alan “temin edilen ve” ibaresi “temin edilen veya”
şeklinde değiştirilmiş ve “mal ve hizmetlerin” ibaresinden sonra gelmek üzere “satışı,
kiralanması, lisans verilmesi veya teknoloji transferi yolu ile” ibaresi
eklenmiştir.







[3] 2/1/2017 tarihli ve 681 sayılı KHK’nin 55 inci
maddesiyle, bu fıkrada yer alan “ilgisine göre İçişleri Bakanlığı veya” ibaresi
yürürlükten kaldırılmış; daha sonra bu hüküm 1/2/2018 tarihli ve 7073 sayılı
Kanunun 55 inci maddesiyle aynen kabul edilerek kanunlaşmıştır.







[4] 2/1/2017 tarihli ve 681 sayılı KHK’nin 56 ncı
maddesiyle, bu maddenin birinci fıkrasında yer alan “, Jandarma Genel
Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı Bütçelerinin” ibaresi “bütçesinin”
şeklinde değiştirilmiş, ikinci fıkrasında yer alan “, Jandarma Genel
Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı” ibaresi yürürlükten kaldırılmış;
daha sonra bu hüküm 1/2/2018 tarihli ve 7073 sayılı Kanunun 56 ncı maddesiyle
aynen kabul edilerek kanunlaşmıştır.







[5] 2/1/2017 tarihli ve 681 sayılı KHK’nin 56 ncı
maddesiyle, bu fıkrada yer alan “Genelkurmay Başkanlığınca tespit edilen”
ibaresi “Milli Savunma Bakanlığı ve Genelkurmay Başkanlığınca müştereken tespit
edilen” şeklinde değiştirilmiş; daha sonra bu hüküm 1/2/2018 tarihli ve 7073
sayılı Kanunun 56 ncı maddesiyle aynen kabul edilerek kanunlaşmıştır.







[6] 18/2/2021 tarihli ve 7281 sayılı Kanunun 42 nci
maddesiyle, bu fıkranın birinci cümlesinde yer alan “Milli Savunma Bakanlığı ve
Genelkurmay Başkanlığınca müştereken tespit edilen” ibaresi “Genelkurmay
Başkanlığınca tespit edilen ve Millî Savunma Bakanlığınca onaylanan” şeklinde
değiştirilmiştir.







[7] 2/1/2017 tarihli ve 681 sayılı KHK’nin 57 nci
maddesiyle, bu maddede yer alan “ve İçişleri bakanlıkları” ibaresi “Bakanlığı”
şeklinde değiştirilmiş; daha sonra bu hüküm 1/2/2018 tarihli ve 7073 sayılı
Kanunun 57 nci maddesiyle aynen kabul edilerek kanunlaşmıştır.







[8] 2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 98 inci
maddesiyle, bu fıkrada yer alan “Genelkurmay Başkanlığının görüşü alınarak
Milli Savunma Bakanlığının teklifi üzerine Bakanlar Kurulu” ibaresi
“Cumhurbaşkanı” şeklinde değiştirilmiştir.







[9] Bu fıkranın uygulanması ile ilgili olarak 10/12/2003
tarihli ve 5018 sayılı Kanunun 81 inci maddesine bakınız.







[10] 2/1/2017 tarihli ve 681 sayılı KHK’nin 58 inci
maddesiyle, bu fıkrada yer alan “ilgili bakanın” ibaresi “Milli Savunma
Bakanının” şeklinde ve “ilgili bakan” ibaresi “Milli Savunma Bakanı” şeklinde
değiştirilmiş; daha sonra bu hüküm 1/2/2018 tarihli ve 7073 sayılı Kanunun 58
inci maddesiyle aynen kabul edilerek kanunlaşmıştır.







[11] 2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 98 inci
maddesiyle, 7 nci maddenin üçüncü fıkrasında yer alan “Cumhurbaşkanı ve
Başbakanın yetkileri saklı kalmak kaydıyla, Milli Savunma Bakanının teklifi ve
Bakanlar Kurulu” ibaresi “Cumhurbaşkanı” şeklinde, “Bakanlar Kurulu” ibaresi
“Cumhurbaşkanı” şeklinde ve dördüncü fıkrasında yer alan “Bakanlar Kurulu”
ibaresi “Cumhurbaşkanı” şeklinde değiştirilmiştir.







[12] Bu fıkranın uygulanması ile ilgili olarak, 10/1/2026
tarihli ve 33133 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 9/1/2026 tarihli ve 10850
sayılı Cumhurbaşkanı Kararına bakınız.







[13] 2/1/2017 tarihli ve 681 sayılı KHK’nin 59 uncu
maddesiyle, bu maddede yer alan “ücretinin” ibaresi “ücretinden” şeklinde
değiştirilmiş; daha sonra bu hüküm 1/2/2018 tarihli ve 7073 sayılı Kanunun 59
uncu maddesiyle aynen kabul edilerek kanunlaşmıştır.