Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği (sıra No: 47)

SERBEST MUHASEBECİ MALİ
MÜŞAVİRLİK VE


YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK KANUNU


GENEL TEBLİĞİ


(SIRA NO: 47)


 


Amaç ve kapsam


MADDE 1- (1) Bu Tebliğin amacı ülkemizde meydana gelen
depremler nedeniyle mücbir sebep ilan edilen yerlerde bulunan mükelleflere
ilişkin yeminli mali müşavirlerce düzenlenecek tasdik raporlarında karşıt
inceleme tutanağının aranıp aranmayacağına ilişkin usul ve esasların
belirlenmesidir.


Yasal düzenlemeler


MADDE 2- (1) 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul
Kanununun mükerrer 227 nci maddesinde;


“Maliye
Bakanlığı:


…


2.
Vergi kanunlarında yer alan muafiyet, istisna, yeniden değerleme, zarar mahsubu
ve benzeri hükümlerden yararlanılmasını Maliye Bakanlığınca belirlenen şartlara
uygun olarak yeminli mali müşavirlerce düzenlenmiş tasdik raporu ibraz edilmesi
şartına bağlamaya,


3.
Vergi kanunları kapsamındaki yeminli mali müşavirlik tasdik işlemlerini
elektronik ortamda gerçekleştirmeye ve tasdike konu işlemleri mükellef
grupları, faaliyet ve tasdik konuları itibarıyla ayrı ayrı belirlemeye ve
uygulatmaya,


Bu
uygulamalara ilişkin usul ve esasları belirlemeye yetkilidir.”


hükmü
ile,


1/6/1989
tarihli ve 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali
Müşavirlik Kanununun 12 nci maddesinin ikinci fıkrasında;


“Yeminli
malî müşavirlerin tasdik edecekleri belgeler, tasdik konuları ile tasdike
ilişkin usul ve esaslar; gerçek ve tüzelkişilerin mükellefiyet şekilleri, iş
kolları ve ciroları, döviz kazandırıcı işlemleri, ithalat ve ihracatları,
yatırımın miktarları ve nevileri ile belgelerin ibraz edileceği merciler esas
alınmak suretiyle Maliye Bakanlığınca çıkarılacak yönetmeliklerle belirlenir.”


hükmü
yer almakta olup bu hükmün verdiği yetkiye dayanılarak hazırlanan 2/1/1990
tarihli ve 20390 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yeminli Mali Müşavirlerin
Tasdik Edecekleri Belgeler, Tasdik Konuları, Tasdike İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkındaki Yönetmeliğin 7 nci maddesinin son fıkrasında;


“Tasdik
işlemi yapılırken aranacak asgari bilgi, şekil şartları ile tasdike ilişkin
diğer usul ve esaslar Bakanlıkça çıkartılacak tebliğlerle belirlenir. Yukarıda
belirtilen konuların ve belgelerin tasdikine ilişkin olarak Bakanlıkça tebliğ
çıkartılmadıkça, yeminli mali müşavirler bu konu ve belgelerle ilgili olarak
tasdik işlemi yapamazlar.”


düzenlemesine
yer verilmiştir.


Yeminli mali müşavirler tarafından düzenlenen tasdik raporlarında
mücbir sebep ilan edilen deprem bölgesindeki mükellefler bakımından karşıt
inceleme tutanağına ilişkin esaslar


MADDE 3- (1) Yeminli mali müşavirlerce düzenlenecek
tasdik raporlarında, mücbir sebep ilan edilen yerlerdeki mükellefler nezdinde
yapılacak karşıt incelemelerde, söz konusu mükelleflerin defter ve belgelerinin
zayi olduğuna ilişkin zayi belgesinin bulunması halinde, zayi olan defter ve
belgelerin ait olduğu dönemlere ilişkin karşıt inceleme tutanağı aranmayacaktır.


Örnek-1: Ankara'da faaliyette bulunan (A) şirketinin,
3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun (11/1-a) maddesi kapsamında ihracat
teslimlerine ilişkin 2022/Temmuz dönemine ait 500.000-TL KDV iadesi talebi
bulunmaktadır. Bu şirketin KDV iade talebine ilişkin karşıt incelemeye konu
olan belgeleri;


1-Adana
ilinde bulunan ve zayi belgesi olmayan mükellef,


2-Şanlıurfa
ilinde bulunan ve zayi belgesi bulunan mükellef,


3-Mücbir
sebep ilan edilen yerler arasında yer almayan Aksaray ilinde bulunan mükellefe
aittir.


Buna
göre, bu iade talebine ilişkin düzenlenecek YMM Tasdik Raporunda, Adana ve
Aksaray illerinde bulunan mükelleflerden alınan mal teslimlerine ilişkin karşıt
inceleme tutanağı aranırken, Şanlıurfa ilinde bulunan mükelleften yapılan
alımlar için karşıt inceleme tutanağı aranmayacaktır.


(2)
Katma Değer Vergisi iadelerinde yapılacak karşıt incelemelerde, Serbest
Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel
Tebliğlerinde yer alan esaslar çerçevesinde %80 oranının hesaplanmasında
öncelikle mücbir sebep ilan edilen yerler dışında faaliyet gösteren mükellefler
ile mücbir sebep ilan edilen yerlerde bulunan ve kanuni defter ve belgeleri
zayi olmayan mükelleflerden alınan mal ve hizmetlere ilişkin karşıt
incelemelerin dikkate alınması gerekmektedir.


(3)
Mücbir sebep ilan edilen yerler dışında faaliyet gösteren mükellefler ile
mücbir sebep ilan edilen yerlerde bulunan ve kanuni defter ve belgeleri zayi
olmayan mükelleflerden alınan mal ve hizmetlere ilişkin belgeler kapsamında %80
oranına ulaşılamadığı takdirde,  mücbir sebep ilan edilen yerlerde
yer alan ve kanuni defter ve belgeleri zayi olan mükelleflere ait defter ve
belgelerde belirtilen tutarlar da karşıt inceleme tutanağı bulunmaksızın bu
oranın hesabında dikkate alınabilecektir.


Örnek-2: İstanbul'da faaliyette bulunan (B)
şirketinin, 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun (11/1-a) maddesi
kapsamında ihracat teslimlerine ilişkin 2022/Ağustos dönemine ait 2.000.000-TL
KDV iadesi talebi bulunmaktadır. Bu şirketin KDV iade talebine ilişkin karşıt
incelemeye konu olan belgelerde yer alan KDV tutarları;


1-Antalya:1.000.000-TL,
(Mücbir sebep ilan edilen yerler arasında bulunmamaktadır.)


2-Gaziantep:
400.000-TL, (Mükellefin zayi belgesi yoktur.)


3-Kahramanmaraş:
600.000-TL’dir. (Mükellefin zayi belgesi vardır.)


Buna
göre, bu iade talebine ilişkin düzenlenecek YMM Tasdik Raporunda, Serbest
Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel
Tebliğlerinde yer alan esaslar çerçevesinde %80 oranının hesaplanmasında
öncelikle mücbir sebep ilan edilmeyen yerler ile mücbir sebep ilan edilen
yerlerde bulunan ve kanuni defter ve belgeleri zayi olmayan mükellefler dikkate
alınacağından, öncelikle Antalya ve Gaziantep illerindeki mükellefleri
olacaktır. Bu illerde yer alan ve karşıt incelemeye konu olan belgelerde yer
alan tutarlar toplam 1.400.000-TL olup bu tutarlar için karşıt inceleme
yapılacaktır. Söz konusu tutara ilişkin oran %70 olması nedeniyle %80 oranını
karşılamadığından geriye kalan %10’luk kısım Kahramanmaraş ilinde bulunan mükelleften
alınan mal teslimlerine ilişkin belgelerde belirtilen 600.000-TL’lik tutardan
karşılanacak ve ilgili vergi dairesince 26/4/2014 tarihli ve 28983 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliğinde belirtilen
esaslar çerçevesinde işlem tesis edilecektir.


Örnek-3: İzmir’de faaliyette bulunan (C) şirketinin,
3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun (11/1-a) maddesi kapsamında ihracat
teslimlerine ilişkin 2022/Eylül dönemine ait 1.750.000-TL KDV iadesi talebi
bulunmaktadır. Bu şirketin KDV iade talebine ilişkin karşıt incelemeye konu
olan belgelerde yer alan KDV tutarları;


1-Diyarbakır:
550.000-TL, (Mükellefin zayi belgesi yoktur.)


2-Adıyaman:
400.000-TL, (Mükellefin zayi belgesi vardır.)


3-Ankara:
800.000-TL’dir. (Mücbir sebep ilan edilen yerler arasında bulunmamaktadır.)


Söz
konusu tutarların 1.000.000-TL’lik kısmı Diyarbakır ve Ankara illerinde bulunan
farklı mükelleflerden alınan ve karşıt inceleme zorunluluğu kapsamı dışında
bırakılan (KDV hariç tutarı 65.000 TL’nin altında olan) mal teslimlerinden
kaynaklanmaktadır.


İade
talebine ilişkin düzenlenecek YMM Tasdik Raporunda, Serbest Muhasebeci Mali
Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliğlerinde yer alan
hükümler çerçevesinde indirilecek KDV'nin üçte biri veya daha fazlasının karşıt
inceleme zorunluluğu kapsamı dışında bırakılan mal veya hizmet alımlarından
kaynaklandığı hallerde karşıt inceleme zorunluluğu kapsamı dışında bırakılan
mal ve hizmet alımları ile ilgili indirilecek KDV'nin yarısına tekabül eden mal
ve hizmet alımları ile ilgili karşıt inceleme yapılması yeterli olacaktır.


Buna
göre, indirilecek KDV'nin üçte birinden fazlası karşıt inceleme zorunluluğu
sınırı altında (KDV hariç 65.000-TL) olan alımlardan kaynaklandığından, sınırın
altında kalan 1.000.000-TL’lik KDV’ye ilişkin alımların yarısı olan
500.000-TL’lik KDV’ye yönelik alımlara karşıt inceleme yapılmalıdır. Diyarbakır
ve Ankara için karşıt inceleme yapılması gerekli geriye kalan KDV tutarı
350.000-TL’de eklendiğinde karşıt inceleme yapılacak toplam tutar 850.000-TL,
oran olarak %48 olacak ve %80’in altında kalacaktır. Bu tutara, kanuni defter
ve belgeleri zayi olan Adıyaman mükellefine ait 400.000-TL’lik KDV’ye ilişkin
belgeler eklendiğinde ise toplam tutar 1.250.000-TL, oran %71 olacak ve bu
oranda %80’in altında kalacaktır. Bu durumda söz konusu oranın sağlanıp
sağlanmadığı dikkate alınmayacak ve ilgili vergi dairesince Katma Değer Vergisi
Genel Uygulama Tebliğinde belirtilen esaslar çerçevesinde işlem tesis
edilecektir.


Vergi dairelerince yapılacak işlemler


MADDE 4- (1) Yeminli mali müşavirlerce düzenlenen
tasdik raporu ilgili vergi dairesine ibraz edildiğinde, vergi daireleri
tarafından mücbir sebep ilan edilen yerlerde bulunan ve defter ve belgelerinin
zayi olmasından dolayı karşıt inceleme tutanağı aranmayan mükelleflere ait
belgelerde yer alan tutarlara ilişkin tetkik ve değerlendirmeler özenle
yapılacak ve bu tetkik ve değerlendirmeler sonucunda, söz konusu iade işlemi
ile ilgili olarak Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliğinde belirtilen
esaslar çerçevesinde işlem tesis edilecektir.


Diğer hususlar


MADDE 5- (1) Yeminli mali müşavirler tarafından
düzenlenecek tasdik raporlarında, mücbir sebep ilan edilen yerlerde bulunan ve
defter ve belgesi zayi olan mükellefler nezdinde yapılamayan ancak karşıt
inceleme hesabında dikkate alınan belgelerin doğruluğuna ilişkin açıklamalara
ve diğer kanıtlayıcı belgelere (nakliye, ödeme, irsaliye ve benzeri) yer
verilecektir.


Yürürlük


MADDE 6- (1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe
girer.


Yürütme


MADDE 7- (1) Bu Tebliğ hükümlerini Hazine ve Maliye Bakanı
yürütür.