Serbest Avukatlardan Hizmet Satın Alınmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik

Amaç ve kapsamMADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı; genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri ve özel bütçeli idareler tarafından ulusal ve uluslararası yargı mercileri ile tahkim davalarında, hizmet satın alınması, hizmet satın alınacak serbest avukatların nitelikleri, görevleri, sorumlulukları, mali hakları ile takip ve denetimine ilişkin usul ve esasları belirlemektir.

Bu Yönetmelik, 26/9/2011 tarihli ve 659 sayılı Genel Bütçe Kapsamındaki Kamu İdareleri ve Özel Bütçeli İdarelerde Hukuk Hizmetlerinin Yürütülmesine İlişkin Kanun Hükmünde Kararnamenin 5 inci ve 16 ncı maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.

Bu Yönetmeliğin uygulanmasında;a) Bakan: İdarelerin bağlı, ilgili veya ilişkili olduğu bakanı, Yükseköğretim Kurulu ile Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı, üniversiteler ve yüksek teknoloji enstitüleri için Milli Eğitim Bakanını,b) Birim: İdarelerin merkez birimlerini,c) Birim amiri: İlgili idarenin birim amirini,ç) Hukuk birimi: İdarelerde hukuk hizmetlerini yürüten birimi,d) Hukuk birim amiri: İdarelerin merkez teşkilatındaki hukuk biriminin amirini,e) Koordinasyon görevi: İdarelerce birden fazla yer ve bölgede avukatlık hizmeti satın alınması durumunda, hizmet satın alınacak serbest avukatlarla idare arasındaki koordinasyonu sağlamak üzere hukuk birimlerinde görevli avukat veya hukuk müşavirlerine verilecek görevi,f) Serbest avukat: Bu Yönetmelik kapsamında kendisinden hizmet satın alınan ve 19/3/1969 tarihli ve 1136 sayılı Avukatlık Kanununa göre serbest meslek kapsamında faaliyet yürüten avukat veya avukatlık ortaklıkları ile yabancı avukat ve avukatlık ortaklıklarını,g) Sözleşme bedeli: Yapılacak işin niteliğine ve kapsamına göre sözleşmede belirlenecek ücreti,ğ) Üst yönetici: Milli Savunma Bakanlığında Bakanı, diğer bakanlıklarda müsteşarı ve kamu idarelerinde en üst yöneticiyi,h) Vekalet ücreti: Mahkemeler, hakemler veya icra daireleri tarafından idare lehine Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen ücreti,ifade eder.

İdareler, muhakemat hizmetlerini kendi hukuk birimlerinden, bakanlıklarından veya bağlı kuruluşlarından ve Maliye Bakanlığından temin edemediği ya da hizmetin özel uzmanlık gerektirdiği ilgili bakan onayı ile belirlendiği hallerde, serbest avukatlardan hizmet satın alabilir.(2) Hizmet alımının konusu bir veya birden fazla dava ve icra işinin takip ve sonuçlandırılması olabileceği gibi belirli bir yerdeki dava ve icra takiplerinin belirli bir süreyle sınırlı olarak görülmesi şeklinde de olabilir.

Muhakemat hizmetlerini yürütmek üzere hizmet alımları 4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 22 nci maddesinin birinci fıkrasının (g) ve (h) bentlerine göre doğrudan temin usulüyle yapılır.

Türk ve yabancı uyruklu serbest avukatlarda aşağıdaki şartlar aranır:a) Staj süresi hariç en az beş yıl fiilen avukatlık yapmış olmak.b) Baroya kayıtlı olmak.c) Baro disiplin kurulunca son üç yılda verilmiş uyarma cezası dışında ceza almamış olmak.ç) Serbest avukatın kendisi, eşi, alt veya üst soyu tarafından, hizmet satın alacak idare aleyhine hizmet alımının konusu ile ilgili olarak son iki yılda dava alınmamış olmak veya hizmet satın alacak idare aleyhine derdest davası bulunmamak.d) İdarece belirlenecek özel şartları taşımak.

Serbest avukatlardan başvuru esnasında aşağıda belirtilen belgeler istenir:a) Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarasını da içeren yazılı dilekçe.b) Avukatlık ruhsatnamesinin tasdikli örneği.c) Avukatlık ortaklığı adına yapılacak müracaatlarda baro avukatlık ortaklığı sicil belgesi.ç) Vergi levhası örneği.d) Barodan son üç yılda uyarma dışında disiplin cezası almadığına dair belge.e) İki adet vesikalık fotoğraf.f) Yabancı avukatların, barolarından aldıkları avukat olduklarını ve avukatlık süresini tevsik eden belgenin noter onaylı tercümesi.

Hizmet satın alma komisyonu, üst yöneticinin onayı ile biri başkan olmak üzere ilgili idareden üç, hukuk biriminden iki kişi olacak şekilde en az beş kişiden teşekkül eder. Üst yönetici, söz konusu onayda aynı zamanda harcama yetkilisini de belirler.(2) Üst yönetici, bu yetkisini yazılı olmak ve sınırlarını açıkça belirtmek kaydıyla alt kademelere devredebilir.(3) Komisyon, hizmet satın alınacak en az üç serbest avukata hizmet satın alınacak işin mahiyetini belirten bir davetiye göndererek tekliflerin bildirilmesi için onbeş gün süre verir.(4) Komisyon tekliflerin değerlendirilmesi için eksiksiz olarak toplanır ve kararlarını çoğunlukla alır. Kararlarda çekimser kalınamaz. Karşı oy kullanan komisyon üyeleri, karşı oy gerekçelerini karara yazmak ve imzalamak zorundadır. Komisyonca alınan kararlar ve düzenlenen tutanaklar; komisyon başkan ve üyelerinin adları, soyadları ve görev unvanları belirtilerek imzalanır. Komisyon, tekliflerin incelenmesi sonucunda aranılan nitelikleri taşıdığı tespit edilen serbest avukatlar arasından yapacağı değerlendirme sonucunda hizmet satın alınacak serbest avukatı belirler ve bu konudaki kararını harcama yetkilisinin onayına sunar.

Harcama yetkilisinin onayı üzerine hizmet satın alınmasına karar verilen serbest avukat idarece belirlenecek süre içinde sözleşme yapmak üzere davet edilir. Belirlenen süre içerisinde sözleşme imzalamayanlar, sözleşme yapma hakkını kaybeder.(2) Hizmet satın alımına ilişkin sözleşme idare tarafından hazırlanır ve idare adına ilgili harcama yetkilisi ile hizmet satın alınan serbest avukat tarafından imzalanır.

Avukatlara kendilerine verilen dava ve icra işlemlerinin takibiyle ilgili olarak idareyi temsil etmek üzere temsil belgesi verilir.(1)(1) Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 15/12/2014 tarihli ve YD İtiraz No: 2014/887 sayılı kararıyla bu maddenin yürütmesinin durdurulmasına karar verilmiş olup, daha sonra Danıştay Onuncu Dairesinin 25/5/2016 tarihli ve E.: 2013/6804, K.: 2016/2900 sayılı Kararı ile söz konusu madde iptal edilmiştir.

Serbest avukatlar hakkında ilgili hukuk birimi tarafından performans değerlendirmesine esas olmak üzere sözleşmeye istinaden yapılan işlerle ilgili olarak dosya tutulur.

Serbest avukatların görevleri şunlardır:a) Kendisine verilen işleri bizzat takip etmek.b) Sözleşmenin kapsamı ve süresi içinde kendisine tevdi edilen dosya ile ilgili olarak her türlü hukuki tedbiri almak ve işi geciktirmeden yasal işlemlere başlamak, tahkim dahil her türlü davaları açmak, açılan davalara cevap vermek, icra takiplerini başlatmak, dava ve icra işlerini takip etmek, duruşmalara katılmak, aleyhe kararlar hakkında her türlü kanun yollarına başvurmak, tahkim davalarında iptal davası açmak ve takip etmek, kararların infazını sağlamak.c) Sözleşmenin imzalanmasını müteakip en geç bir hafta içinde dosyaları veya dava ve icra takibine konu belgeleri zimmet karşılığı teslim almak ve hukuki süreci tamamlanan dosyaları zimmet karşılığında ilgili birime teslim etmek.ç) Talep halinde takip ettikleri işlerin mevcut durumları hakkında ilgili birime rapor vermek.d) Mevzuat ile sözleşmelerinde belirtilen esaslara uymak.(2) Serbest avukatın göreve başlama tarihi sözleşmede aksi öngörülmemiş ise sözleşmenin imza tarihidir.(3) İdare aleyhine verilen kararlar için kanun yoluna başvuruda idare yararının bulunmadığının düşünülmesi halinde; dosya, vazgeçme gerekçeleri ile kararın tebliğ veya tefhim tarihi de belirtilmek ve yapılacak inceleme için geçecek süre de dikkate alınmak suretiyle, serbest avukat tarafından idarenin merkez hukuk birimine gönderilir.(4) Serbest avukatlar tarafından takip edilen davalarda, davanın özelliği nedeniyle hukuk birimlerince gerek görüldüğü takdirde keşif, duruşma ve Yargıtay murafaalarına hukuk birim amirinin görevlendireceği hukuk müşaviri ve kadrolu avukatlar veya talep halinde Maliye Bakanlığı tarafından görevlendirilecek Hazine avukatları da katılabilir.

Serbest avukatların sorumlulukları şunlardır:a) Teslim edilen işleri, idarenin tabi olduğu mevzuat ve sözleşme hükümlerine, Avukatlık Kanununa, meslek kurallarına ve diğer mevzuat hükümlerine uygun olarak takip etmek.b) İdarenin hak ve menfaatlerini öncelikle gözetmek.c) Takip ettikleri işleri, dava ve icra esas defterine kaydedilmek üzere ilgili birime derhal bildirmek, dava ve icra takipleri ile ilgili dilekçelerin, duruşma ve keşif zabıtlarının, bilirkişi raporlarının, mahkeme ilamlarının, temyiz dilekçelerinin, yüksek yargı kararlarının ve ilgili diğer belgelerin birer örneğini en kısa sürede ilgili birime veya hukuk birimine vermek.ç) Dava ve icra takibi ile ilgili işlemleri gecikmeye yer vermeden, süresinde yerine getirmek.d) Sözleşmenin sona ermesi halinde; takip ettikleri dava ve icra dosyalarının kendilerine teslim edilmiş tüm evrak ve belge asılları ile birlikte varsa gerekli hukuki işlemleri de tekemmül ettirmek suretiyle işin sona erme tarihinden itibaren on gün içinde ilgili birime zimmet karşılığı teslim etmek ve aldığı avansı teslim tarihinden önce idareye iade etmek.e) Dava ve icra dosyalarını düzenli olarak tutmak, gelen ve giden evrakı kayıt ve muhafaza etmek.f) Dosyalar ve diğer işler geri alınıncaya kadar ellerindeki işleri takip etmek.(2) Serbest avukatlar, idareleri vekil sıfatıyla temsile yetkili olan görevlilerle aynı yetki ve sorumlulukları haizdir. Kusurları nedeniyle doğacak her türlü sorumluluk kendilerine ait olup mevzuattan ve sözleşmeden kaynaklanan yükümlülüklerini hiç veya gereği gibi yerine getirmedikleri takdirde genel hükümler uyarınca idareye karşı sorumludur.(3) Davanın idare avukatları ile birlikte takibi, hizmet satın alınan serbest avukatların yükümlülüğünü ve sorumluluğunu azaltmaz ve ortadan kaldırmaz.

Serbest avukatlara ilişkin yasaklar şunlardır:a) İdarece takip edilmekte olan dava ve icra takipleri ile idarenin taraf olduğu konularda meydana gelecek uyuşmazlıklarda karşı tarafın avukatlığını ve danışmanlığını yapmak, görüş bildirmek ve her ne nam altında olursa olsun karşı tarafı temsil etmek.b) Doğrudan ya da dolaylı olarak sözleşme konusu hizmetler ile çıkar çatışması yaratabilecek herhangi bir ticari veya mesleki faaliyette bulunmak.c) Sözleşme konusu işin ifası sırasında ve sonrasında; bu iş nedeniyle edinmiş olduğu idareye ait bilgilerden 9/10/2003 tarihli ve 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanununun Dördüncü Bölümünde düzenlenen nitelikteki bilgiler ile Avukatlık Kanununun 36 ncı maddesinde düzenlenen nitelikteki bilgileri açıklamak.ç) 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 5 inci maddesi ile 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 107 nci maddesinde yer alan yasaklara uymamak.d) Sözleşme konusu iş ile ilgili olarak idare adına tahsilat yapmak.(2) İdare lehine sonuçlanan davalarda karşı tarafça icra dairesi dışında ödeme yapılmak istenilmesi halinde, hizmet alınan serbest avukat idarenin belirleyeceği vezne veya banka hesabına ödeme yapılmasını sağlamak ve ödemeye ilişkin makbuz örneğini ivedilikle idareye göndermek zorundadır.(3) Bu madde hükümleri serbest avukatla aynı avukatlık bürosunda çalışan diğer avukatlar hakkında da uygulanır.

Sözleşme süresi, sözleşmede aksi belirtilmediği sürece yapılan işle sınırlıdır. Taraflar işin niteliğine göre sözleşmeyi süreli olarak da yapabilirler.(2) Yönetmelik ekinde yer alan Serbest Avukata İlişkin Performans Değerlendirme Tablosu (Ek-1), işin bitim tarihinden itibaren onbeş gün içinde ilgili birim amiri ve koordinasyonla görevli avukat veya hukuk müşaviri tarafından ayrı ayrıdoldurularak hukuk birim amirine gönderilir.(3) Serbest avukatla yeni bir sözleşme yapılıp yapılmayacağına dair teklif, Serbest Avukata İlişkin Performans Değerlendirme Tablosuna göre tespit edilen başarı durumu ile birim amiri ve koordinasyonla görevli avukat veya hukuk müşavirinin görüşü de alınmak suretiyle hukuk birim amiri tarafından hizmet satın alma komisyonuna sunulur.

Serbest avukatlar tarafından takip edilen işler, ilgili idarenin hukuk birimi tarafından her zaman denetlenebilir.(2) Serbest avukatlar denetim esnasında kendisinden istenilen bilgi ve belgeleri denetimle görevli kişilere vermek zorundadır.(3) Hukuk birimi tarafından yapılan denetim sonuçları ilgili idarenin birim amirine rapor halinde sunulur.(4) Yapılan denetim sonucunda yasaklara aykırı davranışı tespit edilen avukatlar hakkında 17 nci madde ve genel hükümler uyarınca işlem yapılır.

Serbest avukatların sözleşmeleri;a) Hizmet satın alınan serbest avukatların, aranılan nitelikleri taşımadıklarının sonradan anlaşılması veya bu şartlardan herhangi birini sonradan kaybetmeleri,b) Sözleşmenin uygulanması sırasında, 5/1/2002 tarihli ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun 25 inci maddesinde belirtilen yasak fiil ve davranışlarda bulunulduğunun tespit edilmesi,c) Mazeretsiz olarak duruşmalara katılınmaması nedeniyle davanın idare aleyhine sonuçlanmasına veya davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi suretiyle hak kaybına neden olunması,ç) Kanuni sürelere uymayarak davanın veya alacağın zamanaşımına uğratılması, dava ve icra dosyalarında kanun yollarına başvuru sürelerine uyulmaması, idare aleyhine sonuç doğuracak önemli hataların tespiti ve idare adına haricen tahsilat yapılması,d) Hizmet sözleşmesinde belirtilen yükümlülüklerin yerine getirilmemesi,e) Bu Yönetmelikte belirtilen yasaklara uyulmaması,f) İdarenin hak ve menfaatlerinin korunması hususunda ihmal ve kusurlarının bulunması,hallerinde idare tarafından doğrudan veya ilgili birimin talebi üzerine hiçbir ihtar ve süreye tabi olmaksızın tek taraflı olarak feshedilir ve idarenin uğradığı zarar tazmin ettirilir.(2) Taraflar, bir ay önceden yazılı bildirimde bulunmak şartıyla sözleşmeyi her zaman feshedebilirler.(3) Birinci fıkrada belirtilen nedenlerle sözleşmesi feshedilen serbest avukatların kimlik bilgileri idare tarafından diğer kamu kurum ve kuruluşlarınca yapılacak araştırmaya esas olmak üzere, Başbakanlık Hukuk Hizmetleri Başkanlığına bildirilir.

Sözleşme bedeli ve vekalet ücretiMADDE 18 – (1) Sözleşme bedelinin dava aşamaları esas alınmak suretiyle kademeli olarak ödenmesi esastır. Sözleşme bedeli; yapılacak işin niteliği, kapsamı ve süresi dikkate alınarak belirlenir ve ödenecek ücret, ödenme zamanı ve şekline sözleşmede yer verilir.(2) Sözleşme konusu iş ile ilgili asıl alacak, faiz ve yargılama gideri gibi idare alacakları tamamen tahsil edildikten sonra taraflarca ayrıca sözleşmede kararlaştırılması halinde, hakemler, mahkemeler veya icra dairelerince idare lehine hükmedilip tahsil edilen vekaletücreti serbest avukata, mevzuat gereğince yapılması gereken kesintiler düşüldükten sonra ödenir.(3) Serbest avukatlara, avukatlık ortaklığı avukatlarına ve bunların yanında hizmet akdi ile çalışan avukatlara ayrı ayrı ödeme yapılamaz. Hizmet sözleşmesine istinaden idare tarafından tek ödeme yapılır.(4) Serbest avukat tarafından takip edilen dava veya icra takibinin, hizmet satın alınan idarede istihdam edilen avukatlar veya Maliye Bakanlığından hizmet talebi suretiyle Hazine avukatı ile birlikte yürütülmesi halinde, vekalet ücreti dağıtım oranı avukatların sarf ettiği emek ve takip süresi dikkate alınarak idarenin hukuk birimince belirlenir.

Ön ödemeMADDE 19 – (1) Serbest avukatların talep etmesi halinde, 10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun 35 inci maddesine uygun olarak dava ve icra işlerinin gerektirdiği mahkeme gider ve harçlarını karşılamak üzere, idare veya ilgili birim tarafından 30/12/2005 tarihli ve 2005/9913 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Ön Ödeme Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olarak ön ödeme yapılır ve mahsup edilir.

Taraflar hizmet satın alma sözleşmesinde bildirdikleri işyeri, yerleşim yeri ve elektronik posta adresleri ile telefon ve faks numaralarındaki değişiklikleri üç gün içinde karşı tarafa bildirmek zorundadır. Adres değişikliğinin bildirilmemesi halinde sözleşmedeki adresler geçerli kabul edilir.(2) İdare tarafından yapılacak tebligatlar avukatların idareye bildirdiği işyeri adreslerine, idareye yapılacak tebligatlar ise ilgili birim adreslerine yapılır.

Bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde genel hükümlere göre işlem yapılır.

Sayıştayın görüşü alınarak hazırlanan bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Bu Yönetmelik hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.