4541 sayılı Şehir ve Kasabalarda Mahalle Muhtar ve İhtiyar Heyetleri Teşkiline Dair Kanun

1351








 


ŞEHiR
VE KASABALARDA MAHALLE MUHTAR VE İHTİYAR


HEYETLERİ
TEŞKİLİNE DAİR KANUN[1]


 


 


Kanun
Numarası                         : 4541


Kabul
Tarihi                                : 10/4/1944


Yayımlandığı
Resmî Gazete       : Tarih: 15/4/1944 Sayı: 5682


Yayımlandığı
Düstur                  : Tertip: 3    Cilt: 25 Sayfa: 227


 


 





Madde
1 – Şehir
ve kasabalarda kurulu bulunan ve Belediye Kanununun 8 inci maddesine göre
kurulacak olan mahallelerde bir muhtar ve muhtarın başkanlığında bir ihtiyar
heyeti bulunur.


Yapılacak
işler bakımından bir kaç mahallenin bir muhtar ve ihtiyar heyetine bağlanması
veya bir mahallede birden fazla muhtar ve ihtiyar heyeti bulunması belediye
meclisinin kararına ve o mahallin en büyük mülkiye memurunun tasdikına
bağlıdır.


 


Madde
2 –
Mahalle muhtar ve ihtiyar heyeti, bir muhtar ile dört azadan teşekkül eder.
Heyetin dört yedek azası vardır.


 


Madde
3 –
Mahalle muhtar ve ihtiyar heyetinin göreceği işler şunlardır:


1
- Nüfus Kanunu hükümlerine göre:


A)
Kendilerini nüfus sicillerine kaydettirmemiş olanlara,


B)
Hüviyet cüzdanlarını kaybedenlere,


C)
Doğum vakalarını nüfus idarelerine bildirmekle mükellef olanlara,


D)
Ölüm vakaları için nüfus dairelerine,


E)
Yer değiştirmelerinin kütüklere kaydı için alakadarlara,


F)
Sanat, sıfat, mezhep ve eşkal gibi hususların nüfus sicillerine kaydı için
talep edenlere,


ilmuhaber
vermek;


2
- 1111 numaralı Askerlik Kanunu hükümlerine tevfikan :


A)
Askerlik yoklama memurları tarafından istenilen malümatı vermek,


B)
Askerlik şubelerine davet pusulalarını imza mukabilinde alarak sahiplerine
tebliğ etmek ve davetlilerle beraber muayyen günde askerlik meclisine gitmek ve
davete icabet etmemiş olanlar hakkında malümat vermek,


C) Alakadarlara
bildirilmek üzere gönderilen askere sevk cetvellerini, hazır olan sahiplerine
tebliğ ederek kendilerini ve hazır bulunmıyanlar hakkında icabeden meşruhatı
kaydederek, cetveli o mahallin zabıta amirine teslim etmekle beraber kendisi de
toplama yerinde hazır bulunarak istenilecek malümatı vermek,


D)
Askere sevk tarihinden itibaren akibeti meçhul kalanlar hakkında şahadetname vermek,


E)
Askerlik çağında olanlardan 15 günden fazla bir müddetle şubesinin bulunduğu mevkiden
harice çıkmak istiyenlerin verecekleri haberi kaydetmek ve şubelerine
bildirmek;


3
- 1525 numaralı Şose ve Köprüler Kanunu hükümlerine göre:


A)
Yol vergisi ile mükellef olanlar için hususi muhasebelerden verilecek
cetvelleri doldurmak,


B)
Mükellefiyetlerini bedenen ifa edecek olanların vesikalarını muayene ile bu
mükellefiyeti ifadan kaçınmış olanların cetvellerini hususi muhasebeye vermek;


4
- 1086 numaralı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu hükümlerine göre:


A)
Sulh hakimleri nezdinde görülecek davalara ait vekaletname imzalarını tasdik
etmek,


B)
İmza vazına muktedir olmıyan veya yazı bilmiyen şahsın kullanacağı mührü veya
el ile yapacağı işareti tasdik etmek,


C)
Adli müzaheret talebinde bulunanların mahkemeye ibraz edecekleri
şahadetnameleri tanzim etmek;


5
- 1412 numaralı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu hükümlerine göre:


A)
Bir davayı temyiz talebinde bulunacakların yatırmak mecburiyetinde oldukları
depo şartından müstesna tutulabilmesi için fakir olduklarına dair ilmühaber
vermek,


B)
Zabıtaca yapılacak bina aramalarında hazır bulunmak;


6
- Hayvan sirkatinin men'i hakkındaki kanun hükümlerine göre:


A)
Hayvanını satmak istiyenlere ilmühaber vermek,


B)
Tazmin ettirilmesi lazımgelen çalınmış hayvan bedelini, mahalle halkına taksim
etmek,


C)
Hayvan hırsızları ve yatakları hakkında zabıt tanzim etmek;


7
- 797 numaralı Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu hükümlerine göre: mahallede
her geçen ay içindeki ölüm vakalarını ertesi ayın on beşine kadar varidat
dairelerine yazı ile bildirmek;


8
- Tahsili Emval Kanunu mucibince yapılacak hacizlerde hazır bulunmak ve
borçlarını tediyede temerrüt edenlerin mali iktidarları olup olmadığına dair
ilmühaber vermek;


9
- 393 numaralı muzur hayvanların itlafı hakkındaki kanun hükmüne göre:
Hayvanların öldürülmesi için kullanılacak silah ve saireyi mücadele mevsiminde
mücadele heyetinden makbuz mukabilinde alarak tevzi etmek ve mevsim hitamında
silahları ve kullanılmamış maddeleri toplıyarak heyete teslim etmek;


10
- 1580 numaralı Belediye Kanunu hükümlerine göre: İntihap encümeni teşkili
için, belediyeler tarafından istenilecek kimseleri seçmek;


11
- Tedrisatı iptidaiye kararnamesi hükümlerine
göre: Her yıl okul açılmadan on beş gün evvel semtin bağlı bulunduğu ilk okulun
baş öğretmeni ile birlikte mahalle hududu içinde oturan ve mecburi Öğrenim
yaşında olan  çocukların  bir  cetvelini  tanzim  ederek  mühürlemek   ve  
bu   cetvelde   adları   yazılı   çocuklardan  okula devama mecbur
olanları bu müddet içinde velilerine bildirmek ve devamsızlıkla ilgili her
türlü tebliğ ve takiplere tavassut etmek;


12
- 2613 numaralı Kadastro ve Tapu Tahriri Kanunu ile 2644 numaralı Tapu Kanunu hükümlerine
göre: Ferağ ve intikal ve kayıt işlerine ait ilmühaber ve vesikalar vermek ve
meskenlere girerken hazır bulunmak;


13
- Mahalleye girdiğini haber aldığı hüviyeti meçhul ve şüpheli şahıslar hakkında
zabıtaya haber vermek;


14
- İnsan ve hayvanlara arız olan salgın ve bulaşıcı hastalıkların ve nebatata
hasar veren haşerelerin zuhurunu haber aldığı gün Hükümete bildirmek;


15
- Yardıma muhtaç olanlara fakirlik ihtiyaç ilmühaberleri vermek;


16
- Mahallede sakin olanlar hakkında resmi müesseselerce istenilen hüsnühal
varakalarını tanzim ve ikametgah senedi tasdik etmek;


17
- Cumhurbaşkanınca, halkın ihtiyaçlarını karşılamak ve amme hizmetlerini kolaylaştırmak
üzere karar altına, alınacak işlerden o mahalleye taallük eden kısımları tatbik
etmek.[2]


 


Madde
4 – I)
Yukarıki maddede yazılı vazifelerden muhtarın yalnız olarak göreceği kısımlar
şunlardır.


1
numaralı bendin B, E, F ve 2 nci bendin E harfiyle 7 ve 13 ve 14 üncü bentlerde
yazılı işler.


II)
Bu vazifelerden ihtiyar heyetinin çoğunluğu ile görülecek kısımlar şunlardır:


1
numaralı bendin A ve 2 nci bendin A, B, C, D harflerinde ve 3 üncü bentte ve 4
üncü bendin A, B, C harflerinde ve 5 inci bendin A harfinde ve 6, 8, 9, 10, 11,
12, 15 ve 16 ncı bentlerde yazılı işler.


III)
Bu vazifelerden muhtarların iki şahit huzuru ile göreceği kısımlar şunlardır:


1
numaralı bendin C, D harflerinde yazılı işler,


IV)
Bu vazifelerden yalnız iki azanın göreceği kısım şudur:


5
numaralı bendin B harfinde yazılı iş.


 


Madde
5 – (Mülga: 18/1/1984-2972/37 md.)


 


Madde
6 – (Mülga: 7/7/1950-5671/2 md.)


 


Madde
7 – (Mülga: 18/7/1963-287/3 md.)


 


Madde
8 – (Mülga: 18/1/1984-2972/37 md.)


 


Madde
9 – (Mülga: 18/7/1963-287/3 md.)


 


Madde
10 – Ana, baba, büyük ana, büyük baba, evlat, kardeş ve bu
derecedeki sıhri hısımlar mahalle muhtar ve ihtiyar heyetinde birleşemezler.


 


Madde
11 – 16 – (Mülga: 7/7/1950-5671/2 md.)


 


Madde
17 – (Mülga: 17/5/1947-5046/12 md.)


 


Madde
18 –
Mahalle muhtar ve ihtiyar heyetleri vazifelerini ifada ihmal ve terahi gösterdikleri
takdirde vali veya kaymakamlar kendilerine yazılı ihtarda bulunurlar. Bu ihtara
rağmen temerrüt edenlerin işten eli çektirilir ve idare heyeti karariyle
vazifelerine nihayet verilir.


 


Madde
19 – (Mülga: 18/1/1984-2972/37 md.)


 


Madde
20 – Mahalle muhtarları ve ihtiyar heyetleri tarafından
görülecek hizmetlere karşılık olarak iş sahiplerinden harç alınır ve alınan
harç miktarı, evrak ve vesikalar üzerinde gösterilir.


Hangi
işlerden ne miktar harç alınacağı her mali sene iptidasında vilayet idare
heyetlerince kararlaştırılır.


(Değişik:
29/8/1977-2108/8 md.) Yoksullukları mahalle muhtarı tarafından kabul edilenlerden
ve üçüncü maddenin ikinci bendinde yazılı işlerden harç alınmaz.


 


Madde
21 – Harçlar münhasıran muhtarlara aittir.


Muhtarlık
işlerinin tedviri için lüzumlu kira, ısıtma, aydınlatma, hademe ücreti gibi masraflar
bu harçlardan ödenir.


 


Madde
22 –
Mahalle muhtar ve ihtiyar heyetlerine, vazifelerini ifa hususunda, mahalle
bekçileri yardım etmekle mükelleftirler.


 


Madde
23 – Bu kanunun tatbik şekilleri hakkında bir yönetmelik
Cumhurbaşkanınca yapılır.[3]


 


Madde
24 –
Şehir ve kasabalarda muhtarlığın ilgasına dair 2295 numaralı kanun ve Memurin
Kanununun 47 nci maddesine bir fıkra eklenmesine dair 960 numaralı kanun ile
1111 numaralı Askerlik ve 2613 numaralı Kadastro ve Tapu Tahriri ve 2644
numaralı Tapu Kanunlarının bu kanunda yazılı muhtarlığa ait vazifeler
hakkındaki hükümleri kaldırılmıştır.


 


Geçici
Madde 1 – (4541 sayılı Kanunun numarasız Muvakkat maddesi olup teselsül için
numaralandırılmıştır.)


İlk
muhtar ve ihtiyar heyeti seçimlerine bu kanunun neşrini mütaakıp bir ay içinde
başlanılır.


 


Madde
25 –
Bu kanun neşri tarihinden itibaren mer'idir.


 


Madde
26 –
Bu kanunun hükümlerini icraya, İcra Vekilleri Heyeti memurdur.


 


 


4541
SAYILI KANUNA EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN MEVZUATIN


YÜRÜRLÜĞE
GİRİŞ TARİHLERİNİ GÖSTERİR TABLO


 







Değiştiren
Kanunun / KHK’nin Numarası



4541
sayılı Kanunun değişen veya iptal edilen maddeleri



Yürürlüğe
Giriş Tarihi






5046



–



14/5/1947






5671



–



12/7/1950






6010



–



19/1/1953






6170



–



24/7/1953






6834



–



10/9/1956






7164



–



15/11/1958






7365



–



29/7/1959






287



–



26/7/1963






1252



–



22/4/1970






2108



–



10/9/1977






2972



–



18/1/1984






KHK/698



3, 23



24/6/2018 tarihinde
birlikte yapılan Türkiye Büyük Millet Meclisi ve Cumhurbaşkanlığı seçimleri
sonucunda Cumhurbaşkanının andiçerek göreve başladığı tarihte









 











[1]
Bu Kanunun, 29/8/1977 tarihli ve 2108 sayılı Muhtar Ödenek ve Sosyal Güvenlik
Kanununa aykırı hükümleri mezkür Kanunun 7 nci maddesi ile yürürlükten
kaldırılmıştır.







[2]
2/7/2018 tarihli ve 698 sayılı KHK’nin 19 uncu maddesiyle, bu bentte yer alan “İcra Vekilleri Heyetince” ibaresi “Cumhurbaşkanınca” şeklinde
değiştirilmiştir.







[3]
2/7/2018 tarihli ve 698 sayılı KHK’nin 19 uncu maddesiyle, bu maddede yer alan “nizamname” ibaresi “yönetmelik Cumhurbaşkanınca” şeklinde
değiştirilmiştir.