4083 sayılı Seferberlik ve Savaş Haline İlişkin Harp Sanayii Faaliyetinin Yürütülmesi Hakkında Kanun

 


SEFERBERLİK VE SAVAŞ HALİNE İLİŞKİN
HARP


SANAYİİ FAALİYETİNİN YÜRÜTÜLMESİ


HAKKINDA KANUN


 


Kanun
Numarası                    : 4083


Kabul
Tarihi                           : 28/2/1995


Yayımlandığı
Resmî Gazete  : Tarih: 8/3/1995            Sayı: 22221


Yayımlandığı
Düstur              : Tertip: 5                       Cilt: 34


 


 


Amaç


Madde
1 – Bu
Kanunun amacı; Türk Silahlı Kuvvetlerinin seferberlik ve savaş halinde ihtiyaç
duyacağı her türlü harb sanayii ürünü olan silah, mühimmat, araç, gereç,
teçhizat, malzeme ve yedek parçalar ile bunların kullanılmasına ait hizmetlerin
milli sanayiin kaynak ve üretimleriyle karşılanması için gerekli hazırlıkların
barıştan itibaren yapılmasına ilişkin esas ve usulleri düzenlemektir.


 


Kapsam


Madde
2 – Bu
Kanun, harp sanayii faaliyetinin yürütülmesi için barış döneminden itibaren
yapılacak hazırlık, planlama ve teşkilatlanmayı, Silahlı Kuvvetlerin ihtiyacı
olan her türlü harb sanayii ürününü üretebileceği tespit edilen kamu ve özel
kurum ve kuruluşlar ile gerçek ve tüzelkişilere ait görev ve sorumlulukları
kapsar.


 


Tanımlar


Madde
3 – Bu
Kanunda geçen;


a) Seferberlik : Devletin tüm güç ve kaynaklarının başta
askeri güç olmak üzere, savaşın ihtiyaçlarını karşılayacak şekilde
hazırlanması, toplanması, tertiplenmesi ve kullanılmasına ilişkin bütün
faaliyetlerin uygulandığı hak ve hürriyetlerin kanunlarla kısmen veya tamamen
sınırlandırıldığı hali,


b) Seferberlik Hali : Seferberlik faaliyetinin başlatıldığı
gün ve saatten, kaldırıldığı güne kadar devam eden durumu,


c)
Savaş : Devletin bekasını temin etmek, milli menfaatleri sağlamak ve milli
hedefleri elde etmek amacıyla, başta askeri güç olmak üzere Devletin maddi ve
manevi tüm güç ve kaynaklarının hiçbir sınırlamaya tabi tutulmadan
kullanılmasını gerektiren silahlı mücadeleyi,


d) Savaş Hali : Savaş ilanına karar verilmesinden, bu
halin kaldırıldığının ilan edilmesine kadar devam eden süre içinde, hak ve
hürriyetlerin kanunlarla kısmen veya tamamen sınırlandırıldığı durumu,


e)
Harp Sanayii : Yurt içinden sağlanan harp silah, mühimmat, araç, gereç,
teçhizat, malzeme, yedek parçalar ve bunların kullanılmasına ait her türlü
hizmet ile Silahlı Kuvvetlerin yurt dışından sağlanan ihtiyaçlarının milli
sanayii imkanlarıyla karşılanması amacıyla, milli sanayiin seferberlik ve savaş
hali şartlarına göre düzenlenmesi ve üretimin planlanması faaliyetini,


f)
Prototip İmali : Üretime esas teşkil edecek numune üretimini,


ifade
eder.


 


İlkeler


Madde
4 – Harp
sanayii faaliyetinin panlanmasında ve yürütülmesinde aşağıdaki ilkeler esas
alınır.


a)
Harp sanayii faaliyetinin ana gayesi; Türk Silahlı Kuvvetlerinin seferberlik ve
savaş halinde ihtiyaç duyacağı her türlü harp sanayii ürününün ve hizmetlerinin
milli sanayiinin kaynak ve üretimleri ile azami ölçüde yurt içinden
karşılanması için, barıştan itibaren başlanarak mevcut sanayiinin kapasitesinin
ayrıntılı olarak değerlendirilmesidir.


b)
Harp sanayiinin tanziminde ana unsurları oluşturan istihdam, kaynak, üretim,
stoklar ve ihtiyaçlar istatistiki tahminlerle sağlıklı olarak düzenlenir.


c)
Seferberlik ve savaş haline ait ihtiyaçlar azami ölçüde eksizsiz tespit
edilerek, kaynak israfına sebep olacak uygulamalardan kaçınılır.


d)
İhtiyaçların yurt dışından tedarik yolu ile karşılanması gerektiğinde, harp
sanayii ürünlerinin teknoloji transferi suretiyle yurt içinde imali ve bu
şekilde kaynak tasarrufunun sağlanması ve üretim potansiyelinin artırılması
hedef alınır. Bununla birlikte, yurt içinde üretilemeyen mallar için yurt dışı kaynakların
planlanması esastır.


e)
Silahlı Kuvvetlerin ihtiyaçlarının öncelikle kamu kurum ve kuruluşlarınca, bu
mümkün olmadığı takdirde özel sektörden karşılanması esastır. Ancak, özel
sektörü teşvik etmek amacıyla, kamuya tanınan özel imkanların bu sektöre de
sağlanması dikkate alınır.


f)
Yeni yatırımlarda, Türk Silahlı Kuvvetlerinin ihtiyaçları dikkate alınarak
yapılacak tesinin üretim planlaması için özendirici teşviklere yer verilmesi
sağlanır.


 


Genelkurmay Başkanlığının Görevleri


Madde
5 – Genelkurmay
Başkanlığının bu Kanun kapsamındaki görevleri şunlardır:


a)
Türk Silahlı Kuvvetlerinin harp sanayii kapsamındaki ihtiyaçlarını tespit
etmek, önceliklerini belirlemek ve bu konuda Milli Savunma Bakanlığına öneride
bulunmak.


b)
İhtiyaçların üretim planlamalarının hazırlanması için, Milli Savunma
Bakanlığına, teknik düzeyde yardım sağlamak.


c)
Üretim faliyetlerine ilişkin olarak talep edildiğinde, uygun test ve deney
teçhizatı bulunan her türlü tesis ve alanı tahsis etmek.


 


Milli Savunma Bakanlığının Görevleri


Madde
6 – Milli
Savunma Bakanlığının bu Kanun kapsamındaki görevleri şunlardır:


a) Türk Silahlı Kuvvetlerinin harp sanayii kapsamında
değerlendirilen ihtiyaçlarının incelenmesi ve hazırlayıcı programların
uygulanması için, Genelkurmay Başkanlığı ile koordine edilmek suretiyle gerekli
birimi oluşturmak.


b)
Harp sanayii ürünlerinin tedarik faaliyetleri için gerekli mali desteği
sağlamak.


c)
Harp sanayii ürünlerinden uygun bulunanların üretimi için gerekli çalışmaları
yapmak ve üretim bilgilerinin muhafazasını sağlamak.


d)
Bu Kanun kapsamındaki kamu ve özel kurum ve kuruluşlar ile gerçek ve tüzel
kişilere ait kuruluşların personel ve araç erteleme işlemlerini yürütmek.


e)
Harp sanayii faliyetinin yürütülmesi sırasında ilgili bakanlık, kurum ve
kuruluşlar arasında koordinatörlük yapmak.


 


Sanayi ve Ticaret Bakanlığının
Görevleri


Madde
7 – Sanayi ve Ticaret Bakanlığının bu Kanun kapsamındaki görevleri
şunlardır:


a)
Türk Silahlı Kuvvetlerinin harp sanayii kapsamında değerlendirilen ve
belirlenen ihtiyaçlarının üretimi için, kamu ve özel kurum ve kuruluşlar ile
gerçek ve tüzelkişilere ait işyerlerini kategorilerine göre tespit ederek Milli
Savunma Bakanlığına bildirmek.


b)
Milli Savunma Bakanlığı ile koordine etmek suretiyle, ilgili kurum ve
kuruluşları seferberlik ve savaş hali planlamasına dahil etmek.


c)
Yapımı öngörülen harp sanayii ürünleri için üretime esas olacak planlamayı
yapmak veya yaptırmak.


d)
Harp sanayii ürünlerinden uygun bulunanların üretimi için, Milli Savunma
Bakanlığı ile protokol yapmak.


 


Diğer Bakanlıkların Görevleri


Madde
8 – Milli
Savunma Bakanlığı ile Sanayi ve Ticaret Bakanlığı hariç olmak üzere diğer
bakanlıklar; kuruluşlarında ve denetimlerinde bulunan fabrika ve işyerlerinden
hangilerinin harp sanayiine dönüştürülerek Türk Silahlı Kuvvetlerinin harp
sanayii kapsamında değerlendirilen ihtiyaçlarını nasıl ve ne miktarda
karşılayacaklarını Milli Savunma Bakanlığı ile koordine etmek suretiyle barış
döneminden itibaren planlarlar ve seferberlik ve savaş hali planlamasına dahil
ederler.


 


Kamu ve Özel Kurum ve Kuruluşlar ile
Gerçek ve Tüzelkişilerin Görev ve Sorumlulukları


Madde 9 – Harp
sanayiinde üretim yapmak üzere Milli Savunma Bakanlığınca seçilen ve bu
Bakanlık ile aralarında mali ve idari hususlarda varılmış mutabakatı içeren
protokol yapılmış bulunan kuruluş; prototipi yapmak, denemelerinde hazır
bulunmak, talep edildiğinde üretim hazırlıklarını tamamlamak ve imalata ait
bütün bilgi ve verileri projenin tamamlanmasını müteakip Milli Savunma
Bakanlığına teslim etmekle yükümlüdür. Milli Savunma Bakanlığı, bu bilgi ve
verileri kullanarak ihtiyacını istediği kuruluştan karşılamak hakkına sahiptir.


Kamu
ve Özel kurum ve kuruluşlar ile gerçek ve tüzelkişiler; bu Kanun gereğince
kendilerine verilen görev ve yükümlülükleri yerine getirmek zorundadır.


 


Mali Hükümler


Madde
10 – Bu Kanunda belirtilen harp sanayii üretiminin
gerçekleştirilebilmesi amacıyla Milli Savunma Bakanlığınca seçilen kuruluşta
yapılması gereken değişikliklerin gerektirdiği ödenek, bu Bakanlıkça belirlenen
esaslara göre kendi bütçesinden karşılanır. Seçilen Özel kurum ve kuruluşun
özendirilmesi için Milli Savunma Bakanlığınca gerekli mali destek sağlanır ve
teşvik tedbirleri alınır.


Harp
sanayii ihtiyacı için Kamu ve Özel Sektörce üretilen ürünler Milli Savunma
Bakanlığınca tedarik edilir ve bedeli kendi bütçesinden karşılanır.


 


Ceza Hükümleri


Madde
11 – Bu Kanunun 9 uncu maddesindeki görev ve yükümlülükleri
yerine getirmeyen kişiler ve kuruluşların sorumluları; fiilleri daha ağır bir
cezayı gerektirmediği takdirde, altı aydan iki yıla kadar hapis ve kırk milyon
liradan aşağı olmamak üzere ağır para cezası ile cezalandırılırlar.


Verilecek
ceza, fiil seferberlik halinde işlenmiş ise bir misli, savaş halinde işlenmiş
ise iki misli artırılarak hükmolunur.


 


Yönetmelik


Madde
12 – Bu Kanunun uygulanmasına ilişkin esas ve usuller,
Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmelikte belirtilir.[1]


 


Yürürlük


Madde
13 – Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.


 


Yürütme


Madde
14 – Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.





4083
SAYILI KANUNA EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN MEVZUATIN VEYA


ANAYASA
MAHKEMESİ KARARLARININ YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ


TARİHLERİNİ
GÖSTERİR TABLO


 







Değiştiren
Kanunun/ KHK’nin veya İptal Eden Anayasa Mahkemesi Kararının Numarası



4083
Sayılı Kanunun Değişen veya İptal Edilen Maddeleri



Yürürlüğe
Giriş Tarihi






KHK/700



12



24/6/2018 tarihinde birlikte yapılan Türkiye Büyük
Millet Meclisi ve Cumhurbaşkanlığı seçimleri sonucunda Cumhurbaşkanının
andiçerek göreve başladığı tarihte (9/7/2018)









 











[1] 2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 120 nci
maddesiyle, bu fıkrada yer alan “Kanunun yayımı tarihinden itibaren altı ay
içerisinde Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulacak” ibaresi
“Cumhurbaşkanınca çıkarılan” şeklinde değiştirilmiştir.