Sebze ve Meyvelerin Toptan ve Perakende Ticaretinde uyulması Gereken Standartlar Hakkında Tebliğ

SEBZE VE MEYVELERİN TOPTAN VE PERAKENDE TİCARETİNDE


UYULMASI GEREKEN STANDARTLAR HAKKINDA TEBLİĞ


Amaç


MADDE 1 – (1) Bu Tebliğin amacı, 11/3/2010
tarihli ve 5957 sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği
Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun uyarınca
malların toptan ve perakende ticaretinde uyulması gereken standartlara ilişkin
usul ve esasların belirlenmesidir.


Kapsam


MADDE 2 – (1) Bu Tebliğ; malların
ambalajlanmasında, taşınmasında, depolanmasında ve perakende satışa
sunulmasında uyulması gereken standartlara ilişkin usul ve esasları kapsar.


Dayanak


MADDE 3 – (1) Bu Tebliğ, 5957 sayılı Kanunun 6
ncı maddesinin beşinci fıkrası ile 15 inci maddesinin birinci fıkrasının (e)
bendi hükümlerine dayanılarak hazırlanmıştır.


Tanımlar


MADDE 4 – (1) Bu Tebliğde geçen;


a)
Ambalaj: İçerisinde yer alan malı, üreticiden tüketiciye geçiş aşamasında bir
arada tutan, malın yapısına ve şekline göre en iyi şekilde koruyan,
yüklenip-boşaltılmasını, taşınmasını ve depolanmasını kolaylaştıran kağıt,
plastik, ahşap, metal veya bu malzemelerin kombinasyonundan oluşan malzemeden
imal edilmiş taşıma kaplarını,


b)
ATP: Bozulabilir Gıda Maddelerinin Uluslararası Taşımacılığı ve Bu Taşımacılık
Faaliyetinde Kullanılacak Özel Ekipmana İlişkin Anlaşmayı,


c)
Bakanlık: Ticaret Bakanlığını,


ç)
Büyük mağaza: Hangi ad altında olursa olsun, tüketim mallarının kısmen veya
tamamen perakende satışının yapıldığı, en az dört yüz metrekare satış alanına
sahip işletmeyi,


d)
Frigorifik araç: Malların nakliye sırasında dış ortam şartlarından
etkilenmemeleri için, dış ortam sıcaklığına bağlı olarak soğutucu ve/veya
ısıtıcı mekanik cihazlar takılmak suretiyle belirli sıcaklık ve nem koşullarını
sağlayan yalıtımlı ekipmana sahip vasıtaları,


e)
Mal: 28/10/2016 tarihli ve 29871 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Toptancı
Halinde veya Hale Bildirilerek İşlem Görecek Mallar Hakkında Tebliğ ekindeki
listede yer alan sebze ve meyveleri,


f)
Perakendeci: Malları toptan temin ederek doğrudan tüketicilere perakende olarak
satan kişileri,


g)
Soğuk zincir: Ek-1’de yer alan malların üretim yerinden itibaren soğutularak
muhafaza sıcaklığına ulaştırılması ve bu sıcaklığın nihai tüketiciye ulaşana
kadar geçen tüm aşamalarda muhafaza edilmesini,


ğ)
Soğuk hava deposu: Malların normal şartlarda saklanabilir sürelerinden daha
uzun süre saklanabilmesi için ihtiyaca uygun şartlarda soğutulan ve nem durumu
kontrol edilen, dış atmosferden ısı ve nem kazancına karşı yalıtılmış alanları,


h)
Tek kullanımlık ambalaj: 5/4/2018 tarihli ve 30382 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Gıda ile Temas Eden Madde ve Malzemelere Dair
Yönetmelik ile söz konusu Yönetmelik uyarınca yürürlüğe konulan düzenlemelere
uygun şekilde tek bir kullanım için üretilen ve bir kez kullanılan ambalajları,


ı)
Tekrar kullanılabilir ambalaj: Türk Gıda Kodeksi Gıda ile Temas Eden Madde ve
Malzemelere Dair Yönetmelik ile söz konusu Yönetmelik uyarınca yürürlüğe
konulan düzenlemelere uygun şekilde üretilen ve birden çok kez kullanılan
ambalajları,


i)
Toptancı hali: 5957 sayılı Kanunda yer alan asgarî koşulları taşıyan projeler
çerçevesinde belediyeler ile gerçek veya tüzel kişiler tarafından kurulan,
malların ayrı ayrı yahut birlikte toptan alım ve satımı ile kaydının yapıldığı
yerleri,


j)
Zincir mağaza: Benzer çeşitlilikteki tüketim mallarının hangi ad altında olursa
olsun kısmen veya tamamen perakende satışının yapıldığı, aynı gerçek veya tüzel
kişi sahipliğinde bir merkeze bağlı olarak faaliyet gösteren; içlerinden en az
biri büyük mağaza niteliğini taşıyan en az beş şubeye sahip işletmeyi veya her
biri dört yüz metrekarenin altında satış alanına sahip en az on şubesi bulunan işletmeyi,


ifade
eder.


Ambalajlama standartları


MADDE 5 – (1) Malların ambalajlanmasında tek
kullanımlık veya tekrar kullanılabilir ambalajlar kullanılır.


(2)
Mallar uygun şartlarda korunması ve taşınması sağlanacak şekilde ambalajlanır.
Ambalajlar bütün yabancı maddelerden arındırılır.


(3)
Tek kullanımlık ambalajlar (80x120, 100x120 veya 60x80) cm boyutlarındaki
paletlere tam yerleştirilebilecek uygun ebatlarda olur.


(4)
Tekrar kullanılabilir ambalajlar (80x120 veya 60x80) cm boyutlarındaki
paletlere tam yerleştirilebilecek şekilde (60x40) cm, (40x30) cm, (40x40) cm ve
(30x20) cm taban ebatlarında olur.


(5)
Tekrar kullanılabilir ambalajlar her kullanımda gıda güvenilirliğine uygun
olarak dezenfekte edilir.


(6)
Dolu ambalajlar en fazla 30 kg ağırlığında olur.


(7)
Balkabağı, beyaz lahana, karpuz, kavun, patates, kuru soğan ve tatlı
patateslerin ambalajlanmasında bu maddenin üçüncü, dördüncü, beşinci ve altıncı
fıkra hükümleri uygulanmayabilir. Bu halde;


a)
Balkabağı, beyaz lahana, karpuz ve kavunlara yönelik ambalajlar; kasa, kutu
veya sepet şeklinde olup, (80x120, 100x120 veya 60x80 ) cm boyutlarındaki
paletlere uygun ölçülerde olur.


b)
Patates, kuru soğan ve tatlı patateslere yönelik ambalajlar; file, jüt çuval,
torba, kasa veya kutu şeklinde olup en fazla 50 kg ağırlığında olur.


(8)
Üreticilerin, ürettikleri malları perakende olarak doğrudan tüketicilere
satması durumunda, satılan bu mallar hakkında bu maddenin ikinci, üçüncü,
dördüncü, beşinci ve altıncı fıkra hükümleri uygulanmaz.


(9)
Ek-1’de yer alan malların taşınmasında kullanılacak ambalajlar soğuk zincire
uygun olur.


(10)
Malların ambalajlanmasına dair bu Tebliğde düzenlenmeyen hususlarda Türk
Standartları Enstitüsünün ilgili standartları/kriterleri uygulanır.


Taşıma standartları


MADDE 6 – (1) Ek-1’de yer alan mallar soğuk
zincirde taşınır.


(2)
Ek-1’de yer alan mallar, soğutulduktan sonra palet kullanımına uygun frigorifik
araçlarla taşınır. Bu malların üretim yerindeki toptancı haline veya
tasnifleme, ambalajlama ya da ön soğutma tesisine taşınmasında kapalı ya da
tenteli taşıma araçları kullanılır.


(3)
İkinci fıkra dışında kalan malların taşınmasında kapalı ya da tenteli taşıma
araçları kullanılır.


(4)
Farklı malların aynı araçlarda taşınması esnasında malların birbirlerine zarar
vermelerini engelleyecek önlemlerin alınması gereklidir.


(5)
Esnaf ve sanatkârlar odalarına kayıtlı perakendecilerce perakende satılmak
üzere üreticilerden veya toptancı hallerinden satın alınan mallar ile
üreticilerce perakende olarak doğrudan tüketicilere satılan malların
taşınmasında birinci ve ikinci fıkra hükümleri uygulanmaz.


(6)
Frigorifik araçlarla yapılacak taşımada kullanılan araç ve ekipmanlar aşağıda
belirtilen şartları sağlar:


a)
Yalıtımlı ekipmanın iç ve dış yüzeyinde herhangi bir yıpranma, delinme veya
çatlak bulunmaz. Kapıları kapatıldığı zaman yalıtımlı ekipman içine herhangi
bir ışık sızıntısı olmaz.


b)
Yalıtımlı ekipmanın iç sıcaklığını 0 - 15 oC arasında
tutabilecek mekanik cihazlar bulunur. Sıcaklık değerlerinde +2 oC tolerans
uygulanır. 


c)
Yalıtımlı ekipmanda sıcaklık takip cihazı bulunur.


ç)
Frigorifik araçların bu Tebliğde belirtilen şartlara uygunluğu Türk
Standartları Enstitüsü tarafından 3 yıllık periyotlarda muayene ve test
edilerek belgelendirilir.


(7)
ATP uygunluk belgesine sahip mekanik soğutmalı araçların; soğutma/ısıtma
ekipmanı ile sıcaklık takip cihazının bulunması koşuluyla, bu maddedeki
şartları sağladığı kabul edilir.


(8)
Malların taşınmasına dair bu Tebliğde düzenlenmeyen hususlarda Türk
Standartları Enstitüsünün ilgili standartları/kriterleri uygulanır.


(9)
Malların ambalajlanması, depolanması, taşınması ve perakende satışında
11/6/2010 tarihli ve 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve
Yem Kanununa ve söz konusu Kanuna dayanılarak hazırlanmış yönetmeliklerce
belirlenen hususlara uygun olup olmadığına ilişkin resmi kontrollerde Tarım ve
Orman Bakanlığının yetkileri saklıdır.


Depolama standartları


MADDE 7 – (1) Ek-1’de yer alan mallar soğuk hava
depolarında depolanır. Diğer mallar ise bozulma veya kalite kaybına sebep
olmayacak uygun sıcaklık ve bağıl nem ortamlarına sahip alanlarda muhafaza
edilir. 


(2)
Ek-1’de yer alan malların depolanacağı soğuk hava depolarının ve diğer malların
bozulmasına veya kalite kaybına sebep olmayacak uygun sıcaklık ve bağıl nem
ortamlarına sahip alanların nitelikleri ile buralarda yapılacak depolama
faaliyetine ilişkin iş ve işlemlere yönelik olarak mal bazında depolamalarda
Türk Standartları Enstitüsünce belirlenmiş olan standartlar/kriterler uygulanır.


(3)
Malların depolanacağı soğuk hava depolarının Türk Standartları Enstitüsünce TS
9048 standardına göre Hizmet Yeri Yeterlilik Belgesinin (TSE-HYB) bulunması
gereklidir.


(4)
Malların depolanacağı soğuk hava depolarının 5996 sayılı Kanuna uygun olarak
Tarım ve Orman Bakanlığından “İşletme Kayıt Belgesi” almış olması gerekir.


Perakende satış noktaları standartları


MADDE 8 – (1) Ek-1’de yer alan mallar büyük
mağaza ve zincir mağazalarda soğutuculu reyonlarda satışa sunulur.


(2)
Mallar, büyük mağaza ve zincir mağazalarda kapalı alanların dışında satılamaz.
Ancak, Ek-2’de yer alan mallar, belirtilen aylarda olumsuz hava koşullarından
etkilenmeyecek şekilde gerekli tedbirlerin alınması kaydıyla kapalı alanların
dışında da satılabilir.


Yürürlükten kaldırılan tebliğ


MADDE 9 – (1) 3/10/2017 tarihli ve 30199 sayılı
Resmî Gazete’de yayımlanan Sebze ve Meyvelerin Toptan ve Perakende Ticaretinde
Uyulması Gereken Standart Uygulamalara İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ
yürürlükten kaldırılmıştır.


Yürürlük


MADDE 10 – (1) Bu Tebliğin;


a)
9 uncu, 10 uncu ve 11 inci maddeleri yayımı tarihinde,


b)
Diğer maddeleri ise 1/7/2022 tarihinde,


yürürlüğe
girer.


Yürütme


MADDE 11 – (1) Bu Tebliğ hükümlerini Ticaret
Bakanı yürütür.


 


Ekleri için tıklayınız