209 sayılı Sağlık Bakanlığına Bağlı Sağlık Kurumları ile Esenlendirme (rehabilitasyon) Tesislerine Verilecek Döner Sermaye Hakkında Kanun

3445








SAĞLIK BAKANLIĞINA BAĞLI SAĞLIK KURUMLARI


İLE
ESENLENDİRME (REHABİLİTASYON) TESİSLERİNE


VERİLECEK
DÖNER SERMAYE


HAKKINDA
KANUN[1]


 


Kanun Numarası                              :
209


Kabul Tarihi                                     :
4/1/1961


Yayımlandığı Resmî Gazete            :
Tarih: 9/1/1961   Sayı: 10702


Yayımlandığı Düstur                       :
Tertip: 4   Cilt: 1   Sayfa: 1001


 


 


Madde 1 – (Değişik:15/11/2018-7151/12
md.)


Sağlık Bakanlığı merkez
ve taşra teşkilatında döner sermaye işletmesi kurulabilir. Bakanlık merkez ve
taşra teşkilatı için tahsis edilen döner sermaye miktarı on milyar Türk
lirasıdır. Bu miktar her bütçe yılı içinde Cumhurbaşkanı tarafından ihtiyaca
göre artırılabilir.


 


Madde 2 – Döner sermaye, kurumların karları ile
bağışlardan ve Devlet yardımlarından teşekkül eder.


Çeşitli kaynaklardan elde
edilen miktarlarla bütçe yılı sonlarında bilançolarla tesbit edilecek safi
karlar, döner sermaye birinci maddedeki miktara baliğ oluncaya kadar sermayeye
eklenir ve fazlası Hazinece irat kaydedilir.


 


Madde 3 – (Değişik :
21/4/2005 – 5335/5  md.)


Bakanlık, birinci basamak
sağlık hizmeti sunan kuruluşlar da dahil olmak üzere Sağlık Bakanlığı kurum ve
kuruluşları ile bağlı kuruluşlarındaki (Hudut ve Sahiller Sağlık Genel
Müdürlüğü hariç);


a) Muayene, teşhis,
tedavi, laboratuvar, tetkik ve tahlil işlerini,


b) Aşı, ilaç, serum,
insan kanı ve kan ürünleri imâli ile istihsal veya imâl edilecek diğer
maddeleri,


c) Bastırılan veya
yaptırılan her nevi belgeleri,


d) (Değişik:11/10/2011-KHK-663/58
md.) Yabancı
hastalara verilen sağlık hizmetlerini,


e) Sağlık alanında
verilecek kurs, eğitim, araştırma, yayın ve danışmanlık hizmetlerini,


f) Diğer kamu ve özel
sektör kuruluşlarının sağlık alanında sunduğu hizmetlere kredi notu verilmesini
ve akredite edilmesini,


g) Atölye, tamirhane ve
depolarda gerçekleştirilen sağlık hizmetleriyle ilgili montaj, demontaj ve
proje işlerini,


h) Sağlık kurum ve
kuruluşlarında üçüncü şahıslarca yapılacak sağlık alanı dışındaki tanıtım
hizmetlerini,


ı) (Ek:
6/4/2011-6225/2 md.) Bakanlık sağlık kurum ve kuruluşlarının 31/12/1960
tarihli ve 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 70 inci maddesinde belirtilen mal
ve hakların kiralanması, uzmanlık belgesi, sertifikasyon ve sınav hizmetlerini,


i) (Ek:
6/4/2011-6225/2 md.;Değişik:11/10/2011-KHK-663/58 md.)  Gecikme zamları ve faiz gelirleri,


j) (Ek:11/10/2011-KHK-663/58
md.) Diğer gelirler,


Maliye Bakanlığınca
yayımlanan yılları Bütçe Uygulama Talimatlarında yer alanlar hariç, 3359 sayılı
Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu uyarınca belirlenen tarife üzerinden
fiyatlandırmaya ve yukarıda belirtilen mal ve hizmetlerden elde edilecek
gelirler ile sağlık kurum ve kuruluşlarına üçüncü şahıslarca yapılacak her
türlü bağış ve yardımları döner sermayeye gelir kaydettirmeye yetkilidir.


Bakanlık, bu suretle elde
edilecek döner sermaye gelirlerinden karşılanmak üzere döner sermaye
işletmelerine;


a) Her nevi tüketim
maddeleri, tıbbî, cerrahî alet, malzeme, cihazlar, mefruşat ve demirbaş eşya
satın alınması,


b) Tamirat, tadilat,
inşaat, tıbbî ve fennî tesisat ile kamulaştırma yaptırılması,


c) İhtiyaç halinde hizmet
satın alınması,


d) Taşınır ve taşınmaz satın
alınması, ihtiyaç duyulan taşınmazlar üzerinde sınırlı ayni hak tesis edilmesi,
kiralanması ve bunlara ilişkin her türlü giderin yapılması,


e) Tamir, imâl atölyeleri
açılması ve bunlara sermaye tahsis edilmesi,


f) Ambulans, cenaze
arabası ve hizmet aracı satın alınması ile kiralanması veya hizmet satın
alınması yoluyla temini ve bunlara ilişkin giderlerin yapılması,


g) Fiyatlandırılan
mamûllerin serbest piyasaya veya sair müesseselere intikal ettirilmesi ve buna
ilişkin giderlerin yapılması,


h) Deneysel amaçlı ve
hizmet gereği canlı hayvan beslenmesi ve bunların ürünlerinden faydalanılması
ile ziraî mahsullerden ihtiyaç görülenlerin yetiştirilmesi, bakımı ve satışına
ilişkin giderlerin yapılması,


ı) (Mülga:
2/1/2014-6514/37 md.)


i) (Ek:11/10/2011-KHK-663/58
md.) Yurt içi, yurt dışı eğitim giderleri,


j) (Ek:11/10/2011-KHK-663/58
md.) Araştırma-geliştirme, danışmanlık ve bilirkişilik giderleri,


k) (Ek:11/10/2011-KHK-663/58
md.) Bakanlık Merkez Döner Sermaye hesabına aktarılan tutarlar,


l) (Ek:11/10/2011-KHK-663/58
md.) Diğer giderler,


Hususlarında yetki
vermeye mezundur.


(Değişik
fıkra:11/10/2011-KHK-663/58 md.) Bu Kanuna tâbi döner sermayeli işletmeler, gerekli gördükleri
hallerde ihtiyaç duydukları mal ve hizmetleri belirleyecekleri fiyat üzerinden,
birbirlerinden temin edebilirler.


Döner sermaye
gelirlerinden, sağlık kurum ve kuruluşlarının hizmetlerini aksatmamak ve yılı
yatırım programı ile ilişkilendirilmek kaydıyla Sağlık Bakanlığınca belirlenen
miktar; genel bütçe ödeneği ile devam etmekte olan kurum ve kuruluşun bina
projelerinin tamamlanmasına yönelik inşaat işleri için harcanmak üzere ilgili
saymanlığa aktarılır.


Döner sermayeli
işletmelerin tıbbî cihaz, tıbbî sarf malzemesi, ilaç ve büro malzemeleri gibi
merkezî olarak satın alınmasında fayda görülen mal alımları ile hizmet
alımları, bedelleri her döner sermaye işletmesinin kendi bütçesinden
karşılanmak kaydıyla toplu olarak yapılabilir. Bu durumda ita amirliği Sağlık
Bakanlığınca belirlenir.


Döner sermayeli
işletmeler, kullanmadıkları veya ihtiyaç fazlası olan mal ve demirbaşları
bedelsiz veya tespit edilecek bedel üzerinden birbirlerine devredebilirler.
Aynı il sınırları içerisindeki döner sermayeli işletmeler ariyet sözleşmesi ile
birbirlerine mal verebilirler.


Döner sermayeli
işletmeler, süreklilik arz eden hizmet alımları ile maliyeti yüksek ve ileri
teknoloji ürünü olan tıbbî cihazların hizmet alımı yoluyla temini veya
kiralanması için döner sermaye kaynaklarından, gelecek yıllara yaygın
yüklenmelere girişebilir.


(Ek fıkra:
2/1/2014-6514/37 md.) Eğitim ve araştırma hastaneleri ve 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel
Kanununun ek 9 uncu maddesi kapsamında üniversitelerle birlikte kullanımdaki
hastanelerde çalışan tabip, diş tabibi ve tıpta uzmanlık mevzuatına göre uzman
olanlardan profesör ve doçent unvanını haiz bulunanlar ile eğitim
görevlilerinin, her bir branş itibarıyla sayılarının yüzde 50’sini geçmemek,
bir yıla kadar kurumsal sözleşme yapılmak ve geliri döner sermaye hesabına
kaydedilmek şartıyla ve ilgilinin muvafakati ile mesai dışında özel hastaneler
veya vakıf üniversitesi hastanelerinde çalıştırılabilmelerine karar vermeye
Bakanlar Kurulu yetkilidir. Bu şekilde çalıştırılabileceklerin hesabında
küsurat dikkate alınmaz ve çalıştırılacak kişiler, Bakanlıkça belirlenecek
yüzde 50’si uygulama, yüzde 50’si de akademik faaliyetlerinden oluşacak önceki
yılın performans kriterlerine göre tespit edilir. Bu çalışma karşılığı elde
edilen gelirler döner sermaye işletmesinin ayrı bir hesabında toplanır ve elde
edilen gelirin yüzde 50’si, herhangi bir limite bağlı olmaksızın çalıştırılan
kişilere ödenir. Bu şekilde çalıştırılacaklar;


a) Aynı anda birden fazla
sözleşme ile çalıştırılamaz.


b) Mesai dışı ek ödeme
alamaz.


c) Aylık sözleşme
ücretleri, kadroları için belirlenen mesai dışı toplam tavan ek ödeme brüt
tutarından az olamaz.


ç) İdari görevlerde
bulunamaz.


d) İlgili mevzuata ve
sözleşme hükümlerine aykırı davranmaları hâlinde, idari ve disiplin
sorumlulukları saklı kalmak kaydıyla bir yıl, üç yıl içinde tekerrüründe beş
yıl süreyle bu kapsamda çalıştırılamaz.


(Ek fıkra:
2/1/2014-6514/37 md.) Özel hastaneler ve vakıf üniversitesi hastaneleri, tabip ve diş tabibi
kadro sayıları için ayrı ayrı hesaplanmak şartıyla ve bu sayıların yüzde
20’sini geçmemek üzere yedinci fıkra kapsamında üniversite ile sözleşme
yapabilir. Vakıf üniversiteleri ile iş birliği yapan özel hastanelerde yüzde 20
oranının hesabında, üniversite kadrolarındaki tabip ve diş tabibi dikkate
alınmaz. Bunlardan ilgili mevzuata ve sözleşme hükümlerine aykırı
davrananların, bu kapsamdaki ilgili sözleşmesi sona erdirilir ve bunlar bir yıl
süreyle yeni sözleşme yapamaz. Aykırı davranışın üç yıl içinde tekerrüründe ise
beş yıl süreyle yeni sözleşme yapma yasağı uygulanır.


 


Madde
4 –
(Değişik:11/10/2011-KHK-663/58 md.)


Bakanlık ve bağlı kuruluşların merkezinde, muhasebe iş ve
işlemleri yürütmek ve malî yılın sonundan itibaren 4 ay içerisinde işletmelerin
umumi bilançolarını konsolide ederek Sayıştaya ve Maliye Bakanlığına göndermek
üzere merkez döner sermaye saymanlıkları kurulur.


 


Madde
5 – (Değişik:11/10/2011-KHK-663/58 md.)[2]


(…)2 döner sermaye gelirlerinden, döner
sermayeli sağlık kurum ve kuruluşlarında görev yapan memurlar ve sözleşmeli
personel ile açıktan vekil olarak atananlara mesai içi veya mesai dışı ayrımı
yapılmaksızın ek ödeme yapılabilir. (Ek cümle: 16/6/2022-7411/3 md.) Her
bir sağlık tesisinde ek ödemeye esas işlemleri denetlemek üzere inceleme
heyetleri oluşturulur. (Yeniden Düzenlenen cümle:21/2/2024-7496/15 md.)[3]
Sağlık kurum ve kuruluşlarında tahakkuk, verimlilik, hasta ve çalışan
memnuniyeti, hizmeti elde etme maliyeti gibi faktörlere göre sağlık tesisinin
dağıtabileceği miktar üzerinden bu maddede düzenlenmiş olan esaslar
çerçevesinde; personelin unvanı, yürüttüğü görevin türü, özellik arz eden
riskli bölümlerde çalışma ve süresi, yapılan tıbbî işlemlerin nitelik ve
sayısı, araştırma faaliyetlerine, uzmanlık eğitimine ve hizmet içi eğitime
katılımı, mesai içinde ve dışında yapılan çalışmalar ve süresi, muayene,
ameliyat, anestezi ve girişimsel işlemlerin niteliği, sayısı ve güçlüğüne
ilişkin teknik konular, hizmete katkı ve performans gibi değişkenlik arz eden
hususlar ile personelin ödüllendirilerek motivasyonunun artırılması
amacıyla yapılacak ek ödeme, görevlendirme hâlinde ek ödemenin yapılacağı
sağlık kurum veya kuruluşu, inceleme heyetlerinin oluşumu, çalışma usul ve
esasları ile konuyla ilgili diğer hususlar Hazine ve Maliye Bakanlığının uygun
görüşü üzerine Sağlık Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.


(Değişik ikinci fıkra:
16/6/2022-7411/3 md.)
Bakanlık merkez teşkilatında (laboratuvarlar hariç) görev yapanlar
dışındaki personele, döner sermaye gelirlerinden, Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz
Kurumunun tabip ve eczacı unvanlı kadrolarında çalışanlar ile sağlık ve yardımcı
sağlık hizmetleri ile teknik hizmetler sınıfı kadrolarına atanmış olup Kurumun
analiz ve kontrol laboratuvarlarında fiilen görev yapan personele
döner sermaye gelirlerinden dördüncü fıkra uyarınca Bakanlık döner sermaye
hesabına aktarılan tutardan birinci fıkrada belirtilen esaslar çerçevesinde bir
ayda yapılacak ek ödemenin tutarı, ilgili personelin bir ayda alacağı aylık (ek
gösterge dâhil), yan ödeme ve her türlü tazminat (makam, temsil ve görev
tazminatı ile yabancı dil tazminatı hariç) toplamının; eğitim görevlisi ile
uzman tabip kadrosuna atanan profesör ve doçentlerde yüzde 950’sini, uzman
tabip ve tıpta uzmanlık mevzuatında belirtilen dallarda bu mevzuat hükümlerine
göre uzman olanlar ile uzman diş tabiplerinde yüzde 850’sini, pratisyen tabip
ve diş tabipleri ile uzman eczacılarda yüzde 650’sini, Türkiye İlaç ve Tıbbi
Cihaz Kurumunda görev yapan eczacılara yüzde 350’sini, hastane müdürü ve
eczacılarda yüzde 305’ini, diğer personelde ise yüzde 225’ini geçemez. (Ek
cümle:21/2/2024-7496/15 md.) Bu cümlede yer alan yüzde 850 ve yüzde 950
oranları, tıpta uzmanlık mevzuatına göre yan dal uzmanlığı bulunanlar için
yüzde 1050 ve yüzde 1150 şeklinde uygulanır. Sağlık Bakanlığı tarafından,
Hazine ve Maliye Bakanlığının onayı ile belirlenen özellikli tıbbi işlemler
karşılığı yapılacak ek ödemelerde, yüzde 950 ve yüzde 850 oranları beş kat
artırılarak uygulanır. İşin ve hizmetin özelliği dikkate alınarak yoğun bakım,
doğumhane, yenidoğan, süt çocuğu, yanık, diyaliz,
ameliyathane, enfeksiyon, özel bakım gerektiren ruh sağlığı, organ ve doku
nakli, acil servis ve benzeri sağlık hizmetlerinde çalışan personel için yüzde
225 oranı, yüzde 260 olarak uygulanır. Nöbet hizmetleri hariç olmak üzere
mesai saatleri dışında gelir getirici çalışmalarından doğan katkılarına karşılık
olarak profesör, doçent ve eğitim görevlilerine bu fıkradaki oranların yüzde
50’sini, tabip, diş tabibi ve tıpta uzmanlık mevzuatına göre uzman olanlara bu
fıkradaki oranların yüzde 30’unu, diğer personele yüzde 20’sini geçmeyecek
şekilde ayrıca ek ödeme yapılır. Sözleşmeli olarak istihdam edilen
personele yapılacak ek ödemenin tutarı ise, aynı birimde aynı unvanlı kadroda
çalışan ve hizmet yılı aynı olan emsali personel esas alınarak belirlenir ve
bunlara yapılacak ek ödeme hiçbir şekilde emsaline yapılabilecek ek ödeme üst
sınırını geçemez. Bu fıkra uyarınca personele her ay yapılacak ek ödeme
net tutarı, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 9 uncu maddesi uyarınca
kadro ve görev unvanı veya pozisyon unvanı itibarıyla belirlenmiş olan ek ödeme
net tutarından az olamaz ve bu kapsamda söz konusu ek 9 uncu maddeye göre
belirlenen ek ödeme tutarı bu fıkra uyarınca döner sermaye gelirlerinden
yapılacak ek ödemeden mahsup edilmek üzere merkezî yönetim bütçesinden
karşılanır. Bu madde uyarınca yapılacak ödeme sigorta prim kesintisine
tabi tutulmaz.


(Değişik üçüncü fıkra:
16/6/2022-7411/3 md.) Bakanlık bağış, faiz ve kira gelirleri dışındaki döner sermaye gelirleri,
Sosyal Güvenlik Kurumundan elde edilen tüm kaynaklar ile diğer nakit
kaynaklarını personele ek ödeme dağıtımında kullanabilir. Bu maddenin ikinci
fıkrasının altıncı cümlesi ile ek 3 üncü madde kapsamında yapılacak ödemeler
dışında dağıtılacak ek ödemenin yıllık toplamı, dağıtımda kullanılabilecek
toplam tutarın yüzde 50’sini aşamaz.


(Değişik dördüncü
fıkra: 16/6/2022-7411/3 md.) Bakanlık döner sermaye işletmeleri; sağlık hizmetlerinin
iyileştirilmesi, kaliteli ve verimli hizmet sunumunun teşvik edilmesi, sağlık
kurum ve kuruluşlarının kendi imkânlarıyla karşılayamadıkları ihtiyaçların
giderilmesi, eğitim, araştırma ve geliştirme faaliyetlerinin desteklenmesi,
Bakanlık taşra teşkilatının desteklenmesi amacıyla yapılacak giderlere iştirak
etmek için aylık gayrisafi hasılattan aylık tahsil edilen tutarın
yüzde 6’sını geçmemek üzere Bakanlıkça belirlenecek oranı Bakanlık Döner
Sermaye Merkez Saymanlığı hesabına aktarır.


(Değişik beşinci
fıkra: 16/6/2022-7411/3 md.) Bu hesaplarda toplanacak tutarların dağılım ve harcanmasına
ilişkin kriterler Hazine ve Maliye Bakanlığının uygun görüşü üzerine
Sağlık Bakanlığınca belirlenir.


(Değişik altıncı
fıkra: 11/10/2011-KHK-666/5 md.) (Mülga: 16/6/2022-7411/3 md.)


4/11/1981 tarihli ve 2547
sayılı Yükseköğretim Kanununun 38 inci maddesine göre Sağlık Bakanlığı merkez
teşkilatı ve bağlı sağlık kurum ve kuruluşlarında görevlendirilenler, aynı
maddede belirtilen ilave ödemelerden yararlanmamak kaydıyla, Bakanlık merkez
veya bağlı sağlık kurum ve kuruluşlarında görev yaptıkları unvan için
belirlenen ek ödemeden faydalandırılır. Sağlık kurum ve kuruluşlarında ihtiyaç duyulması
halinde, ilgilinin isteği ve kurumlarının muvafakatiyle diğer kamu kurum ve
kuruluşlarında görevli sağlık personeli haftanın belirli gün veya saatlerinde
veyahut belirli vakalar ve işler için görevlendirilebilirler. Yıl veya ay
itibarıyla belirli bir süre için görevlendirme halinde bu kişilere, sadece
görevlendirildikleri sağlık kuruluşundaki döner sermaye işletmesinden ödeme
yapılır. Belirli bir vaka ve iş için görevlendirilenlere ise, kadrosunun
bulunduğu kurumdaki döner sermaye işletmesinden yapılan ödemenin yanı sıra, katkı
sağladıkları vaka ve iş dolayısıyla görevlendirildiği sağlık kuruluşundaki
döner sermaye işletmesinden, birinci ve ikinci fıkra esasları çerçevesinde ve
toplamda tavan oranları geçmemek üzere döner sermayeden ek ödeme yapılır. Bu
görevlendirmeye ilişkin usûl ve esaslar Sağlık Bakanlığınca belirlenir.


Döner sermayeli
işletmelerin malî imkânı elverişli olanlarından, malî durumu yetersiz olanlara
karşılıksız veya borç olarak kaynak aktarmaya Sağlık Bakanı yetkilidir.


Bakanlık ve bağlı
kuruluşları ile kamu kurum ve kuruluşları haricindeki kuruluş veya kişilerce,
sağlık hizmetleri dışında, kurum içinde veya hizmetin gerektirdiği yerde,
kurumdan istenecek bilimsel görüş, proje, araştırma ve benzeri hizmetler
Kurumca kabul edilecek esaslara bağlı olmak üzere yapılabilir. Bu hususta
alınacak ücretler döner sermayeye gelir kaydedilir. Bu şekilde elde edilen
gelirin safi tutarının %85’ine kadar tutar herhangi bir vergi veya kesinti
yapılmaksızın Bakanlıkça belirlenecek esaslar çerçevesinde projeyi yürüten
personele ödenir. Bu ödemenin yapılmasında ikinci fıkrada öngörülen tavan
sınırlamaları dikkate alınmaz.[4]


(Ek fıkra:
26/7/2018-7146/5 md.)
   Uluslararası sağlık hizmetleri kapsamında elde edilen gelirin yüzde 50’sine
kadar olan kısmı bu hizmetlerde görev alan personele ek ödeme olarak
dağıtılabilir. Bu ödemede, profesör ve doçentler ile uzman tabip ve tıpta
uzmanlık mevzuatına göre uzman olanlar ve uzman diş tabipleri için, ikinci
fıkranın birinci cümlesinde belirtilen yüzde 800 ve yüzde 700 tavan oranları;
uluslararası sağlık hizmetleri kapsamında olmayan çalışmalarından hak ettikleri
ek ödemenin bu oranların yüzde 60’ını geçmesi halinde bir kat, yüzde 80’ini
geçmesi halinde iki kat olarak uygulanır. Yüzde 100’ü olması halinde üst limit
olmaksızın ek ödeme yapılır. Dağıtılacak tutarın; yüzde 80’i birinci cümlede
belirtilen personele tavan oranlarını geçmeyecek şekilde, yüzde 20’si ile varsa
birinci cümlede sayılan personele dağıtılan tutarın fazlası, uluslararası
sağlık hizmetlerinde görev yapan ve birinci cümlede belirtilenlerin dışındaki
diğer personele, ikinci fıkranın birinci cümlesinde belirlenen tavan
oranlarının bir katını geçmeyecek şekilde ek ödeme olarak dağıtılabilir.
Uluslararası sağlık hizmetleri kapsamında elde edilen gelirler ve ilgili
personele yapılacak ek ödemeler ayrı bir hesapta izlenir.


(Ek fıkra :21/2/2024 -
7496/15 md.) Personele
ödüllendirilerek motivasyonunun artırılması amacıyla kadro veya
pozisyon unvanı, hizmet sınıfı, eğitim durumu ve fiilen çalışılan gün sayısı
gibi kriterler esas alınarak ek ödeme yapılır. Bu ödemenin yapılabilmesi için
disiplin cezası almamış veya sözleşmede belirtilen yükümlülüklerin haklı bir
nedene dayanmaksızın ihlali nedeniyle ikaz edilmemiş olmak gerekir.
Ödüllendirilerek motivasyonunun artırılması amacıyla yapılan ek
ödeme; uyarma cezası alanlara bir ek ödeme dönemi, kınama cezası alanlara iki
ek ödeme dönemi, aylıktan kesme ya da kademe ilerlemesinin durdurulması cezası
alanlara üç ek ödeme dönemi süresince yapılmaz. Bu hüküm, 3359 sayılı
Kanunun ek 9 uncu maddesi kapsamındaki öğretim elemanları ve diğer personel
için sözleşmedeki yükümlülüklerini yerine getirilmemesi nedeniyle, savunması alınmak
kaydıyla, bir sözleşme döneminde yazılı olarak; hastane koordinasyon kurulu
tarafından bir kez ikaz edilenlere bir ek ödeme dönemi, iki kez ikaz edilenlere
iki ek ödeme dönemi, üç kez ikaz edilenlere üç ek ödeme dönemi ödeme
yapılmaması şeklinde uygulanır.


           


Madde 6 – Tıp meslekleri mensubini ile, eczacı,
kimyager ve veterinerlerin tayini, müessese amirinin usul ve mevzuata uygun
olarak yapılacak teklifi ve vilayetin inhası üzerine veya resen Bakanlıkça;
muhasiplerin tayini sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığının teklifi üzerine Maliye
Bakanlığınca ve bunların dışında kalan diğer bütün personelin tayini ise
müessese amirinin teklifi ve vilayet sağlık müdürünün inhası üzerine vilayetçe
yapılır.


Ayrıca müessese amirleri,
işin icabına göre, mahallin en büyük sıhhi amirinin müsaadesi alınmak şartiyle,
işçi ve amele istihdam edebilirler.


           


Madde 7 – (Mülga:
11/10/2011-KHK-663/58 md.)


           


Madde 8 – (Mülga:
11/10/2011-KHK-663/58 md.)


           


Madde 9 – (Mülga:
11/10/2011-KHK-663/58 md.)


           


Madde 10 – Döner sermaye işlerinde çalışan memur
ve hizmetlilerden vazife icabı yemek zamanlarını müesseselerde geçirmekte
olanların iaşeleriyle yine vazife icabı müessesede kalmak zaruretinde
bulunanların ibateleri müesseselerce temin olunur.


           


Madde 11 – (Mülga:
11/10/2011-KHK-663/58 md.)


           


Madde 12 – Döner sermayeye ait bütün mallar
Devlet malı hükmündedir. Bunlar aleyhine işlenen suçlar aynen Devlet malları
aleyhine işlenmiş suç olarak kabul edilir ve sanıklar bu husustaki kanunlar
hükümlerine göre takip olunarak cezalandırılır.


(Mülga ikinci fıkra:
11/10/2011-KHK-663/58 md.)


           


Madde 13 – Döner sermayenin işletilmesine
mütaallik her türlü mali ve idari muamelelerin yürütülme şekline ve muhasebe
usullerine ait esaslar Maliye ve Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlıklarınca
müştereken tanzim olunacak bir yönetmelik ile tesbit olunur.


           


Madde 14 – 6561 sayılı kanun yürürlükten
kaldırılmıştır.


 


Ek
Madde 1 – (27/9/1983 – 2907 sayılı Kanunun 3.maddesi ile gelen numarasız ek
madde olup teselsül için numaralandırılmıştır.)


15
Şubat 1954 tarihli ve 6266 sayılı Kan Bankası ve Kan Nakil Merkezlerinin Döner
Sermaye ile İdaresine Dair Kanunla tesis edilen döner sermaye işlemlerinden
doğan her türlü hak ve borçlar, 209 sayılı Kanunla kurulan döner sermayeye
intikal eder.


 


Ek
Madde 2 – (Ek: 11/1/2001 – 4618/2 md.) (Değişik:15/11/2018-7151/13 md.)


Sağlık
Bakanlığına bağlı döner sermaye işletmelerinin muhasebe hizmetleri Bakanlıkça
yürütülür. Ancak, Bakanlık tarafından teklif edilen ve Hazine ve Maliye
Bakanlığınca uygun görülen döner sermaye işletmelerinin muhasebe hizmetleri
Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yürütülebilir.


 


Ek Madde 3 – (Ek:
21/1/2010-5947/2 md.; Değişik:11/10/2011-KHK-663/58 md.)


Bakanlık ve bağlı
kuruluşlarının kadro ve pozisyonlarına (döner sermaye dâhil) atanan ve 5 inci
madde gereğince döner sermaye gelirlerinden ek ödeme alan eğitim görevlilerine
en yüksek Devlet memuru aylığının (ek gösterge dâhil) % 410’u, uzman
tabip, tıpta uzmanlık mevzuatına göre uzman olanlar ile uzman diş tabiplerine %
335’i ve pratisyen tabip ve diş tabiplerine ise % 265’i oranında, her ay
herhangi bir katkıya bağlı olmaksızın merkezî yönetim bütçesinden ek ödeme
yapılır. İl sağlık müdürlüğünün ve hastanelerin sözleşmeli pozisyonlarında
istihdam edilen tabipler ile Bakanlık veya bağlı kuruluşlarının kadrosunda tıpta
ve diş hekimliğinde uzmanlık mevzuatına göre diğer kamu kurum ve kuruluşlarında
uzmanlık eğitimi veya yan dal uzmanlık eğitimi yaptırılanlar için de bu hüküm
uygulanır. Bu ödemeye hak kazanılmasında ve ödenmesinde aylıklara ilişkin
hükümler uygulanır.[5][6]


Bu madde kapsamında
yapılan aylık ek ödeme tutarı, 5 inci madde ile 11/10/2011 tarihli ve 663
sayılı Sağlık Alanında Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin
42 nci maddesi uyarınca aynı aya ilişkin olarak yapılacak ek ödeme tutarından
mahsup edilir. Bu maddeye göre yapılan ek ödemenin 5 inci madde ile 11/10/2011
tarihli ve 663 sayılı Sağlık Alanında Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun Hükmünde
Kararnamenin 42 nci maddesi uyarınca aynı aya ilişin olarak yapılacak ek
ödemeden fazla olması halinde aradaki fark geri alınmaz. Bu madde kapsamında
ödeme yapılanlara 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 9 uncu maddesi
hükümlerine göre ek ödeme yapılmaz. [7][8]


 


Ek Madde 4 – (Ek:
6/4/2011-6225/3 md.; Mülga: 11/10/2011-KHK-663/58 md.)


 


Ek Madde 5 – (Ek:18/7/2021-7333/7
md.)


Sağlık Bakanlığı ve bağlı
kuruluşları, götürü bedel üzerinden sağlık hizmeti sunmak üzere kamu kurum ve
kuruluşları ile protokol yapmaya, kamu kurum ve kuruluşları da söz konusu
protokoller doğrultusunda götürü bedel üzerinden sağlık hizmeti bedeli ödemeye
yetkilidir. Bu şekilde hizmet verilmesine ve götürü bedelin tespit edilmesine
ilişkin usul ve esaslar Hazine ve Maliye Bakanlığının görüşü alınarak yapılacak
protokollerde belirlenir. Götürü bedel üzerinden sunulan hizmetler için ilgili
kurumlara ayrıca fatura ve dayanağı belge gönderilmez. 


 


Ek Madde 6- (Ek:21/7/2025-7557/12 md.)


Sağlık Bakanlığına bağlı
sağlık kurum ve kuruluşları ile Sağlık Bakanlığının bağlı kuruluşlarında ek
ödeme almakta olan personelden Türkiye Sağlık Enstitüleri Başkanlığına
görevlendirilenler bu Kanun kapsamında ek ödemeden faydalandırılır.


 


Geçici Madde 1 – (209
sayılı Kanunun numarasız geçici maddesi olup teselsül için
numaralandırılmıştır.)


6561 sayılı kanunla
verilen döner sermaye işlemlerinden doğan bilcümle hak ve borçlar,bu kanunla
kurulan döner sermayeye intikal eder.


 


Geçici Madde 2 – (Ek:
11/1/2001 – 4618/3 md.) Sağlık Bakanlığına bağlı il düzeyindeki mevcut döner sermayeli
işletmelerden 1999 yılı gayri safi gelirleri bir trilyon liranın altında
olanlar Sağlık Bakanlığının görüşü alınarak birleştirilir ve birinci basamak
sağlık hizmeti sunan kurum ve kuruluşlardaki ana çocuk sağlığı, sağlık ocağı ve
halk sağlığı laboratuvarları gibi koruyucu sağlık hizmetleri dışında kalan
tedavi hizmetlerini de kapsamak üzere her ilde bir adet döner sermayeli işletme
kurulur. Büyük illerde Sağlık Bakanlığının teklifi ve Maliye Bakanlığının uygun
görüşü üzerine birden fazla döner sermaye işletmesi kurulabilir.


Döner Sermaye
işletmelerinin birleştirme ve kuruluş işlemleri 31/12/2002 tarihine kadar
gerçekleştirilir.


           


Geçici Madde 3 – (Ek:
11/1/2001 – 4618/3 md.)


Ekli (1)sayılı listede
yer alan kadrolar ihdas edilerek, 190 Kanun Hükmünde Kararnameye ekli (1)
sayılı cetvelin Sağlık Bakanlığına ait bölümüne eklenmiştir.[9]


           


Geçici Madde 4 – (Ek: 25/6/2009 –
5917/14 md.)


Üniversite hastanelerince
(vakıf üniversiteleri hariç) ve Sağlık Bakanlığına bağlı sağlık kurum ve
kuruluşlarınca; sağlık hizmeti verildiği dönemde herhangi bir nedenle ilgili
mevzuatı kapsamında sosyal güvenlik sağlık yardımından yararlanamayan gerçek
kişilere sunulan tedavi hizmeti karşılığı olarak 1/1/2009 tarihinden önce
düzenlenmiş olan fatura bedellerinden, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten
önce tahsil edilememiş alacak tutarlarının % 50’sinin altı ay içinde
ilgililerce defaten veya taksitle ödenmesi halinde, geri kalan kısmı
fer’ileriyle birlikte terkin edilir. Tahsil edilemeyen fatura bedeli 100 Türk
Lirasından az ise doğrudan terkin edilir. Bu maddenin uygulanmasına ilişkin
usul ve esaslar Maliye Bakanlığı tarafından belirlenir.


 


Geçici Madde 5 – (Ek:  6/4/2011-6225/4 md.)


Bu maddenin yürürlüğe
girdiği tarihten önce Hazine avukatları tarafından takip edilen dava ve icra
dosyaları Sağlık Bakanlığı ve Maliye Bakanlığı tarafından belirlenecek usul ve
esaslar çerçevesinde bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl
içerisinde döner sermayeli işletmelere devredilir.


Dosya devirleri
gerçekleştirilinceye kadar bu işlere ilişkin olarak Hazine avukatları
tarafından yapılan işlemler döner sermayeli işletmeler adına yapılmış sayılır.


           


Geçici Madde 6 – (Ek:  6/4/2011-6225/5 md.)


Vakıf üniversiteleri
hariç olmak üzere üniversiteler ile Sağlık Bakanlığı ve diğer kamu idarelerine
bağlı sağlık kurum ve kuruluşlarında vefat eden ve tedavi giderleri Sosyal
Güvenlik Kurumunca karşılanmayanlardan, hizmet bedelini ödemekle yükümlü olduğu
halde ödeme gücü bulunmadığı tespit edilenlerin, bu maddenin yürürlüğe girdiği
tarihten önce tahsil edilmemiş hizmet bedelleri, fer’ileri ile birlikte terkin
edilir.


Sağlık Bakanlığına bağlı
sağlık kurum ve kuruluşlarınca; sağlık hizmeti verildiği dönemde herhangi bir
nedenle ilgili mevzuatı kapsamında sosyal güvenlik sağlık yardımından
yararlanamayan gerçek kişilere sunulan sağlık hizmet bedellerinden 31/12/2010
tarihine kadar tahsil edilememiş alacak tutarlarının % 50’sinin bu Kanunun
yayımı tarihinden itibaren bir yıl içinde ilgililerce defaten veya taksitle
ödenmesi halinde, geri kalan kısmı fer’ileriyle birlikte terkin edilir. Şu
kadar ki, alacak tutarı 250 Türk Lirası ve altında ise resen terkin edilir;
alacak tutarının yarısının 250 Türk Lirasının altında olması halinde 250 Türk
Lirası terkin edilerek bakiye kısım tahsil edilir.


Kuzey Kıbrıs Türk
Cumhuriyeti tarafından tedavi edilmek üzere Sağlık Bakanlığına bağlı
hastanelere gönderilen hastaların tedavi bedellerinden 31/12/2010 tarihine
kadar ödenmemiş olanlar terkin edilir.


Bu maddenin uygulanmasına
ilişkin esas ve usuller Maliye Bakanlığınca belirlenir.


           


Geçici Madde 7- (Ek: 21/2/2013-6428/17 md.)


Bu maddenin yürürlüğe
girdiği tarihten önce 5 inci madde kapsamında ilaç ve tıbbi sarf malzemesi ile
kira gelirleri dâhil edilmek suretiyle personele yapılan ek ödemeler için borç
çıkarılmaz, çıkarılmış olan borç tutarlarının tahsilinden vazgeçilerek borç
takibi işlemine son verilir.


           


Geçici Madde 8- (Ek: 27/3/2015-6639/2 md.)


Sağlık Bakanlığı ve bağlı
kuruluşlarınca; sağlık hizmeti verildiği dönemde herhangi bir nedenle ilgili
mevzuatı kapsamında sosyal güvenlik sağlık yardımından yararlanamayan gerçek
kişilere sunulan sağlık hizmet bedellerinden 31/12/2014 tarihine kadar tahsil
edilememiş alacak tutarlarının %50’sinin bu maddenin yayımı tarihinden itibaren
bir yıl içinde ilgililerce defaten veya taksitle ödenmesi hâlinde, geri kalan
kısmı ferîleriyle birlikte terkin edilir. Şu kadar ki, alacak tutarı 1.000 Türk
lirası ve altında ise resen terkin edilir; alacak tutarının yarısının 1.000
Türk lirasının altında olması hâlinde 1.000 Türk lirası terkin edilerek bakiye
kısım tahsil edilir.


Bu maddenin yürürlüğe
girdiği tarihten itibaren beş yıl süreyle Sağlık Bakanlığı ve bağlı
kuruluşları; götürü bedel üzerinden sağlık hizmeti sunmak üzere kamu kurum ve
kuruluşları ile protokol yapmaya, kamu kurum ve kuruluşları da söz konusu
protokoller doğrultusunda götürü bedel üzerinden sağlık hizmeti bedeli ödemeye
yetkilidir. Bu şekilde hizmet verilmesine ve götürü bedelin tespit edilmesine
ilişkin usul ve esaslar Maliye Bakanlığının görüşü alınarak protokollerde
belirlenir. Götürü bedel üzerinden sunulan hizmetler için ilgili kurumlara
ayrıca fatura ve dayanağı belge gönderilmez.


 


Geçici Madde 9- (Ek: 16/6/2022-7411/5 md.)


Sağlık Bakanlığına bağlı
sağlık tesislerince; sağlık hizmeti verildiği dönemde herhangi bir sebeple
ilgili mevzuatı kapsamında sağlık sigortasından yararlanamayan gerçek kişilere
sunulan sağlık hizmet bedellerinden 31/12/2021 tarihine kadar tahsil
edilememiş alacak tutarlarının %50’sinin bu maddenin yayımı tarihinden itibaren
bir yıl içerisinde ilgililerce defaten veya taksitle ödenmesi hâlinde, geri
kalan kısmı ferîleriyle birlikte terkin edilir. Şu kadar ki, alacak tutarı
10.000 Türk lirası ve altında ise tamamı resen terkin edilir; alacak tutarının
yarısının 10.000 Türk lirasının altında olması hâlinde 10.000 Türk lirası
terkin edilerek bakiye kısım tahsil edilir.


Bu alacakların tahsili için
açılmış davalar ile yürütülen icra takiplerinde;


a) Derdest davalar
bakımından, defaten ödeme ve terkin hâlinde karar verilmesine yer olmadığına,
icra takipleri bakımından takibin iptaline,


b) Taksitle ödeme
hâlinde, taksit ödeme süresince davanın durdurulmasına, icra takiplerinde
takibin geri bırakılmasına; taksitlerin ödenmemesi hâlinde davanın ve takibin
devamına; ödeme tamam olduğunda davalarda karar verilmesine yer olmadığına,
takiplerde takibin iptaline,


karar verilir.


Karar verilmesine yer
olmadığına veya takibin iptaline karar verilen hâllerde yapılan masraflar
taraflar üzerinde bırakılır ve vekâlet ücretine hükmolunmaz.


Davanın durdurulması veya
takibin geri bırakılması hâllerinde zamanaşımı süreleri durur.


           


Madde 15 – Bu kanun yayımı tarihinde yürürlüğe
girer.


           


Madde 16 – Bu kanunun hükümlerini icraya Maliye
ve Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanları memurdur.


 


 


209 SAYILI
KANUNA EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN


MEVZUATIN
VEYA ANAYASA MAHKEMESİ TARAFINDAN İPTAL


EDİLEN
HÜKÜMLERİN YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHİNİ


GÖSTERİR
LİSTE


 







Değiştiren
Kanunun/KHK’nin Numarası



 

209
Sayılı Kanunun Değişen Veya Yürürlükten Kaldırılan Maddeleri



 

Yürürlüğe
Giriş Tarihi






641



—



6/7/1965






1975



—



1/4/1976






2907



—



29/9/1983






KHK/375



2, 3, 5,
6, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 18, 19, 21, 23, 25, 26, 29, 30 ve 31

28



 

15/7/1989

Tazminat
nisbetlerinin tespit edildiği tarihi  izleyen aybaşında






Diğer
maddeleri



1/7/1989






4618



—



23/1/2001






5335



1,3



27/4/2005






5471



5



1/4/2006






5528



5



4/7/2006






5917



Geçici
Madde 4



10/7/2009






5947



5

5, Ek
Madde 3



30/1/2010

30/7/2010






6111



5



25/2/2011






6225



3, Ek
Madde 4, Geçici Madde 5 ve 6



26/4/2011






KHK/663



1, 3, 4,
5, 7, 8, 9, 11, 12, Ek Madde 3, 4



2/11/2011






KHK/666



5, Ek
Madde 3



15/1/2012






6354



5



12/7/2012






6428



5,
Geçici Madde 7



9/3/2013






6514



3, 5



18/1/2014






6566



5



14/11/2014






6569



5



26/11/2014






6639



Geçici
Madde 8



15/4/2015






7146



5



3/8/2018






7151



1, Ek
Madde 2, Ek Madde 3



Ek Madde
2 ile ilgili  yapılan değişiklik 1/4/2019 tarihinde diğer maddeler 5/12/2018

tarihinde
yürürlüğe girer.






7333



5, Ek
Madde 5



28/7/2021






7411



 

Geçici Madde
9

 



23/6/2022






5 inci
maddenin ikinci fıkrasının altıncı cümlesi, Ek Madde 3,



yayımını
takip eden ayın on beşinde

(15/7/2022)






5 inci
maddenin diğer hükümleri



yayımını
takip eden ayın birinde

(1/7/2022)






7496



5



1/3/2024






7557



Ek Madde
6



24/7/2025












 











[1]
24/1/1989 tarihli ve 356 sayılı KHK ile "Sağlık ve Sosyal Yardım
Bakanlığı" ibaresi, "Sağlık Bakanlığı" olarak değiştirilmiş
olduğundan bu hükme istinaden Kanunun ismi metne işlendiği şekilde
düzenlenmiştir.







[2]
21/2/2013 tarihli ve 6428 sayılı Kanunun 16 ncı maddesiyle, bu maddenin birinci
fıkrasındaki “Personelin katkısıyla elde edilen” ibaresi ibaresi metinden
çıkarılmıştır.







[3]
Anayasa Mahkemesinin 13/9/2023 tarihli ve E.:2022/102; K.:2023/154 sayılı
Kararı ile bu cümle iptal edilmiştir. Kararın Resmî Gazete’de yayımlanmasından
başlayarak dokuz ay sonra (27/7/2024) yürürlüğe gireceği hüküm altına alınmış,
daha sonra 21/2/2024 tarihli ve 7496 sayılı Kanunun 15 inci maddesi ile yeniden
düzenlenmiştir.







[4]
21/2/2024 tarihli ve 7496 sayılı Kanunun 15 inci maddesiyle bu fıkrada yer alan
“% 65’ine kadar tutar” ibaresi “%85’ine kadar tutar herhangi bir vergi veya
kesinti yapılmaksızın” şeklinde değiştirilmiştir.







[5]
15/11/2018 tarihli ve 7151 sayılı Kanunun 14 üncü maddesiyle bu fıkrada yer
alan “Kamu hastane birliklerinde” ibaresi “İl sağlık müdürlüğünün” şeklinde
değiştirilmiştir.







[6]
16/6/2022 tarihli ve 7411 sayılı Kanunun 4 üncü maddesiyle bu maddenin birinci
fıkrasının birinci cümlesinde yer alan “(altıncı fıkrası hariç)” ibaresi madde
metninden çıkarılmış, cümlede yer alan “% 180’i” ibaresi “% 265’i” şeklinde,
“döner sermaye gelirlerinden ek ödeme yapılır” ibaresi “merkezî yönetim
bütçesinden ek ödeme yapılır” şeklinde değiştirilmiş ve ikinci cümlesinde yer
alan “istihdam edilen tabipler” ibaresinden sonra gelmek üzere “ile Bakanlık
veya bağlı kuruluşlarının kadrosunda tıpta ve diş hekimliğinde uzmanlık
mevzuatına göre diğer kamu kurum ve kuruluşlarında uzmanlık eğitimi veya yan
dal uzmanlık eğitimi yaptırılanlar” ibaresi eklenmiştir.







[7]
11/10/2011 tarihli ve 666 sayılı KHK’nin 5 inci maddesiyle, bu fıkrada yer alan
“ek 3 üncü” ibaresi “ek 9 uncu” şeklinde değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.







[8]
15/11/2018 tarihli ve 7151 sayılı Kanunun 14 üncü maddesiyle bu fıkrada yer
alan “Sağlık Bakanlığı ve Bağlı Kuruluşların Teşkilat ve Görevleri Hakkında
Kanun Hükmünde Kararnamenin 33 üncü” ibareleri “11/10/2011 tarihli ve 663
sayılı Sağlık Alanında Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin
42 nci” şeklinde değiştirilmiştir.







[9]
Bu maddede sözü edilen kadrolar 23/1/2001 tarihli 24296 sayılı R.G.’de
yayımlanmıştır.