Patates Siğil Hastalığı Etmeninin Eradikasyonu ve Yayılmasının Önlenmesi İçin Alınacak Tedbirler Hakkında Yönetmelik

PATATES SİĞİL HASTALIĞI
ETMENİNİN ERADİKASYONU VE YAYILMASININ

ÖNLENMESİ İÇİN ALINACAK
TEDBİRLER HAKKINDA YÖNETMELİK

 

BİRİNCİ BÖLÜM

Başlangıç Hükümleri

Amaç ve kapsam

MADDE 1- (1)
Bu Yönetmelik, patates siğili etmeni olan Synchytrium endobioticum (Schilbersky)
Percival’in yeri ve yayılış alanlarının tespiti, mücadelesi ve yayılmasını
engellemeye ilişkin usul ve esasları düzenlemektedir.

(2) Bu
Yönetmelik, patates üretimini engelleyen Patates siğil hastalığı etmeni
Synchytrium endobioticum’un teşhis ve tanısı, sürveyi, patotiplerinin
belirlenmesi, eradikasyonu ve mücadele tedbirlerine ilişkin esas ve
usulleri kapsar.

Dayanak

MADDE 2- (1)
Bu Yönetmelik, 11/6/2010 tarihli ve 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki
Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununun 15 inci maddesine dayanılarak
hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 3- (1)
Bu Yönetmelikte geçen;

a) Araştırma
Enstitüsü: Bakanlığa bağlı zirai mücadele araştırma faaliyetlerini yürüten
enstitülerini,

b) Bakanlık:
Tarım ve Orman Bakanlığını,

c) Dayanıklı
patates çeşidi: Synchytrium endobioticum’un belirli bir
patotipine/patotiplerine kontaminasyonuna maruz kaldığında, hiçbir dinlenme
sporu üretmeyecek şekilde tepki veren patates çeşidini,

ç) Genel
Müdürlük: Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğünü,

d) KASK sistemi:
İl ve ilçe tarım ve orman müdürlükleri tarafından karantinaya tabi zararlı
organizmalarda yürütülen sürvey çalışmalarının ve bulaşık alan bilgilerinin
kayıt altına alındığı Tarım Bilgi Sisteminde yer alan karantinaya tabi
zararlı organizma sürveyi kayıt sistemini,

e) Konukçu bitki:
Tohumları dışındaki Solanum tuberosum L. bitkilerini,

f) Laboratuvar:
Bakanlığa bağlı zirai mücadele araştırma faaliyetlerini yürüten enstitü ve
zirai karantina müdürlüklerinin laboratuvarları ile bakanlıkça
yetkilendirilmiş laboratuvarları,

g) Müdürlük: İl
ve ilçe tarım ve orman müdürlüklerini,

ğ) Sürvey: Bir
alanda hangi türlerin var olduğunu ya da zararlı organizma popülasyonunun
özelliklerini belirlemek için belirli bir süre boyunca yürütülen resmî
prosedürü,

h) Zararlı
organizma: Patates siğili hastalığına neden olan Synchytrium endobioticum
(Schilbersky) Percival’ı,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Bulaşık Alanların Tespiti
ve Alınacak Tedbirler

Sürveyler ve
laboratuvar testleri

MADDE 4- (1)
Müdürlük, patates bitkilerinin yetiştirildiği veya depolandığı alanlarda
konukçu bitkinin yumru, kökboğazı ve stolonlarında, görsel muayene yoluyla
yıllık risk esaslı sürveyler yapar.

(2) Müdürlükler,
patates bitkilerinin zararlı organizma ile bulaşık olduğundan
şüphelenilmesi durumunda, zararlı organizmanın belirlenmesi için örnekler
alır ve ilgili laboratuvar tarafından EK-1’de belirtilen yöntemler
kullanılarak örnekler test edilir.

(3) Müdürlükler,
bir önceki yılda gerçekleştirilen yıllık sürveylerin sonuçlarını her yıl 31
Aralık tarihine kadar EK-2’de yer alan formata uygun olarak Genel Müdürlüğe
bildirir ve KASK sistemine veri girişlerini yapar.

Bulaşık üretim
yerleri ve bulaşık patates bitkilerinin belirlenmesi

MADDE 5- (1)
Müdürlük, testler ile zararlı organizmanın varlığının resmî olarak
doğrulandığı üretim yerlerini, zararlı organizma ile bulaşık olarak
belirler.

(2) Zararlı
organizmayla bulaşık olduğu belirlenen üretim yerinde yetiştirilen veya
zararlı organizmanın bulunduğu toprakla teması olan patates bitkileri,
resmî olarak bulaşık kabul edilir.

Sınırlandırılmış
alanların oluşturulması

MADDE 6- (1)
Zararlı organizmanın varlığının resmî olarak doğrulanması durumunda,
müdürlük gecikmeden ikinci fıkraya göre sınırlandırılmış alanı belirler.
Laboratuvarlar, EK-1’in 5 inci maddesinde belirtilen yöntemleri kullanarak
patotipi belirler.

(2)
Sınırlandırılmış alan aşağıdakilerden oluşur:

a) Bulaşık alan,
en azından zararlı organizmayla bulaşık olduğu belirlenmiş üretim yerini
kapsar.

b) Güvenlik
kuşağı, bulaşık alanı çevreleyen tampon bölgeyi kapsar. Güvenlik kuşağının
sınırlandırılması, zararlı organizmanın dinlenme sporlarının yayılma
riskinin yanı sıra zararlının biyolojisine, bulaşıklık düzeyine, alanda
patates bitkilerinin ekim sıklığı ve dağılımına, ilgili çevresel ve coğrafi
koşulları da kapsayan Bakanlık talimatı doğrultusunda yapılır.

(3) İlgili
müdürlük, bulaşıklığın kaynağını belirlemek için gerekli araştırmaları
yapar. Sınırlandırılmış alanın oluşturulmasından önce taşınmış olanlar
dahil, bu alanla bağlantılı patates bitkilerini izler.

Eradikasyon
tedbirleri

MADDE 7- (1)
Müdürlük, bulaşık alandan gelen patates yumru, bitki ve bitki artıklarını,
zararlının daha fazla yayılmasını önlemek için güvenli koşullar altında
imha eder veya işlenmesini sağlar. Hastalık bulaşmış patateslerin çıkış
yerinin belirlenmesi mümkün değilse, hastalıklı yumruların bulunduğu tüm
parti, zararlının daha fazla yayılmasını önleyen koşullar altında imha
edilir veya işlenir. İşleme, zararlı organizmanın yayılması için tanımlanabilir
risk teşkil etmediği belirlenmiş olan, resmî olarak onaylanmış atık
tesisleri bulunan ve çıkış yapan araçların temizlenmesi ile dezenfeksiyonu
için bir sistemi olan endüstriyel işleme tesislerinde ivedilikle doğrudan
yapılır.

(2) Müdürlük,
bulaşık alanda aşağıdaki tedbirlerin tümünü alır:

a) Patates
ekilmez, yetiştirilmez veya depolanmaz.

b) Bulaşık olarak
belirlenen alanda, üretim materyali olarak kullanılmak üzere hiçbir bitki
(fide, fidan ve benzeri gibi her çeşit üretim materyali) üretilemez veya
depolanamaz.

c) (a) ve (b)
bentlerinde belirtilenler dışındaki (bulaşık alanda yetiştirilen ancak
konukçu olmayan) bitkiler, üzerlerinde bulunan bulaşık toprak aracılığı ile
Synchytrium endobioticum’u yayma konusunda tanımlanabilir bir risk
oluşturacağından, bulaşık alandan güvenlik kuşağına taşınmadan veya
sınırlandırılmış alan dışına çıkarılmadan önce veya hemen sonrasında, uygun
yöntemlerle bu topraktan temizlenir.

ç) Makineler ve
ekipmanlar, bulaşık alandan çıkarılmadan önce veya çıkarıldıktan hemen sonra
ve güvenlik kuşağının içinde veya sınırlandırılmış alanın dışında bulunan
herhangi bir üretim sahasına taşınmadan önce toprak ve bitki
kalıntılarından temizlenir.

d) Bulaşık bir
alan kaynaklı herhangi bir toprak veya artık, yalnızca zararlının tanımlanabilir
bir yayılma riskinin bulunmadığını garanti eden koşullar altında o bölgenin
dışına taşınabilir ve kullanılabilir veya biriktirilebilir.

(3) İkinci
fıkranın (a) ve (b) bentlerinde belirtilenler dışında, topraktan
arındırılmamış bitkiler, ancak aşağıdaki iki koşulun yerine getirilmesi
halinde, sınırlandırılmış alan dışına çıkarılabilir:

a) Zararlı
organizmayı yayma konusunda tanımlanabilir bir risk olmamasını sağlamak
amacıyla uygun yöntemlerle bu bitkilerden toprağı arındırmak için taşınır.

b) Toprağın nakli
ve taşınması resmî gözetim altında gerçekleşir ve zararlı organizmanın
yayılmasını etkili bir şekilde önlemek için uygun tedbirler alınır.

(4) Müdürlük
güvenlik kuşağında aşağıdakileri tedbirleri alır:

a) Güvenlik
kuşağında, sınırlandırılmış alanın dışında yeniden dikilmesi amaçlanan
hiçbir bitki yetiştirilmez.

b) Güvenlik
kuşağında, patates yetiştirilecekse bulaşık alanda bulunan zararlı
organizmanın belirlenen patotip(ler)ine veya 8 inci maddede belirtilen ve
ülkede varlığı bilinen tüm patotiplere dayanıklı olan bir çeşit
yetiştirilir.

c) Güvenlik
kuşağı menşeli herhangi bir toprak veya bitki artığı, yalnızca zararlıyı
yaymak için tanımlanabilir bir riskin olmadığının ortaya konulduğu koşullar
altında; sınırlandırılmış bölgenin dışına taşınabilir ve bu bölge dışında
kullanılabilir veya depolanabilir.

Zararlı
organizmanın patotiplerine dayanıklı patates çeşitleri

MADDE 8- (1)
Bir patates çeşidi, zararlı organizmanın belirli bir patotipi ile kontaminasyona
maruz kaldığında, hiçbir dinlenme sporu üretmeyecek şekilde tepki
verdiğinde o patotipe dayanıklı olduğu belirlenir.

(2) Dayanıklılık
belirleme testi, EK-3’te belirtilen protokole uygun olarak yapılır. Patates
çeşitlerinin dayanıklılık derecesi, EK-3’teki tabloda belirtilen standart
dayanıklılık skala değerlerine göre belirlenir.

(3) Araştırma
Enstitüleri, her yıl 31 Ocak'a kadar, önceki yıl boyunca tescillenen
çeşitlerin ve ikinci fıkrada atıfta bulunulan resmî testlerle zararlı
organizmaya karşı dayanıklı olduğu belirlenen tüm yeni patates çeşitlerinin
listesini Genel Müdürlüğe bildirir. Patates çeşitleri ile birlikte,
çeşitlerin dayanıklı oldukları zararlı organizmanın türlerini,
patotiplerini, virülans gruplarını veya popülasyonları ile nispi
duyarlılıklarını belirtirler.

Dayanıklı
patates çeşidinde zararlı organizma bulaşıklığının doğrulandığına dair
bildirim

MADDE 9- (1)
Müdürlük, zararlının herhangi bir patotipinde veya yeni bir patotipinde
şüphelenilen bir değişiklikle ilişkili olarak, dayanıklı bir patates
çeşidinin etkinliğindeki bozulma veya değişiklikten kaynaklanan zararlının
herhangi bir bulgusu belirlendiğinde ilgili Araştırma Enstitüsüne bildirir.

(2) Birinci fıkra
uyarınca bildirilen tüm durumlarda, ilgili Araştırma Enstitüsü EK-1 ile
EK-3’te belirtilen yöntemleri kullanarak ilgili patotipi araştırır ve
bildirilen durumun zararlının söz konusu patotipindeki bir değişiklikten ya
da yeni bir patotipten kaynaklı olup olmadığını belirler.

(3) Araştırma
Enstitüleri, birinci ve ikinci fıkralar uyarınca elde edilen bilgileri
derhal kaydeder ve Genel Müdürlüğe bildirir.

Tedbirlerin
iptali

MADDE 10- (1)
İlgili müdürlük, sınırlandırılmış bir alanla ilgili olarak, EK-4’te
belirtilen koşullara uygun şekilde, zararlı organizmadan arınmış hale geldiğinde,
7 nci madde uyarınca kabul edilen tedbirleri iptal edebilir.

(2) Birinci fıkra
uyarınca tedbirlerin kaldırılmasının ardından, ilgili müdürlük, zararlı
organizmanın bulaşık alanda bulunan patotipine hassas olan patates
çeşidinin dikilmesini sağlar ve hasatta ilk ürünü denetler. İlgili
müdürlüğün kontrolü tamamlanmadan ilk ürünün sınırlandırılmış alan dışına
nakline izin verilmez.

(3) Birinci
fıkradan istisna olarak, bulaşık alanın belirli bölümlerinde zararlının son
tespitinin üzerinden en az 10 yıl geçtikten sonra, ilgili müdürlük, EK-4’ün
2 nci maddesi uyarınca, sınırlandırılmış alanların ilgili bölümlerinde
geçerli olan tedbirleri kısmen iptal edebilir.

(4) 7 nci
maddenin ikinci fıkrasının (a) bendinden istisna olarak, 7 nci maddede
öngörülen tedbirlerin kısmi iptaline ilişkin koşulların yerine getirilmesi
halinde, dikim amaçlı olmayan patatesler, zararlının bulaşık üretim yerinde
bulunan patotiplerine veya ülkede varlığı bilinen tüm patotiplere dayanıklı
bir çeşit olması koşuluyla yetiştirilebilir.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

İdari
yaptırımlar

MADDE 11- (1)
Bu Yönetmelik hükümlerine aykırı davrananlar hakkında 5996 sayılı Kanunun
38 inci maddesinin ilgili hükümlerine göre idari yaptırım uygulanır.

Avrupa Birliği
mevzuatına uyum

MADDE 12- (1)
Bu Yönetmelik, Synchytrium endobioticum’un (Schilbersky) Percival
Eradikasyonu ve Yayılmasının Önlenmesi İçin Alınacak Tedbirlere ilişkin
Avrupa Birliğinin 11/7/2022 tarihli ve 2022/1195 sayılı Komisyon Uygulama
Tüzüğü dikkate alınarak Avrupa Birliği mevzuatına uyum çerçevesinde
hazırlanmıştır.

Yürürlük

MADDE 13- (1)
Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 14- (1)
Bu Yönetmelik hükümlerini Tarım ve Orman Bakanı yürütür.

 

Ekleri
için tıklayınız.