Patates Kist Nematodları ile Mücadele Hakkında Yönetmelik

PATATES KİST NEMATODLARI
İLE

MÜCADELE HAKKINDA
YÖNETMELİK

 

BİRİNCİ BÖLÜM

Başlangıç Hükümleri

Amaç ve kapsam

MADDE 1- (1)
Bu Yönetmeliğin amacı, patates kist nematodları Globodera pallida (Stone) Behrens
ve Globodera rostochiensis (Wollenweber) Behrens yeri ve yayılış
alanlarının tespiti, mücadelesi ve yayılmasını engellemeye ilişkin usul ve
esasları düzenlemektir.

(2) Bu
Yönetmelik, patates kist nematodları Globodera pallida (Stone) Behrens ve
Globodera rostochiensis (Wollenweber) Behrens sürveyi, tespit edilmesi,
mücadelesi, yayılmasının engellenmesi ve eradike edilmesi hususlarını
kapsar.

Dayanak

MADDE 2- (1)
Bu Yönetmelik 11/6/2010 tarihli ve 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki
Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununun 15 inci maddesi ile 31/10/2006 tarihli ve
5553 sayılı Tohumculuk Kanununun 6 ncı maddesine dayanılarak
hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 3- (1)
Bu Yönetmelikte geçen;

a) Araştırma
Enstitüsü: Bakanlığa bağlı zirai mücadele araştırma faaliyetlerini yürüten
enstitülerini,

b) Dayanıklı
patates çeşidi: Yetiştirildiğinde patates kist nematodlarının üremesini
önemli oranda engelleyen çeşidi,

c) Genel
Müdürlük: Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğünü,

ç) İzleme
sürveyi: Belirli bir alanda, belirli bir zaman diliminde zararlı
organizmaların dağılımını belirlemeye yönelik devam eden sürveyi,

d) KASK sistemi:
İl ve ilçe tarım ve orman müdürlükleri tarafından karantinaya tabi zararlı
organizmalarda yürütülen sürvey çalışmalarının ve bulaşık alan bilgilerinin
kayıt altına alındığı Tarım Bilgi Sisteminde yer alan karantinaya tabi
zararlı organizma sürveyi kayıt sistemini,

e) Konukçu
bitkiler: Tohumları dışındaki Solanum tuberosum L. (patates) bitkilerini
veya EK-1'de listelenen bitkileri,  

f) Laboratuvar:
Bakanlığa bağlı zirai mücadele araştırma faaliyetlerini yürüten enstitü ve
zirai karantina müdürlüklerinin laboratuvarları ile bakanlıkça
yetkilendirilmiş laboratuvarları,

g) Müdürlük: İl
ve ilçe tarım ve orman müdürlüklerini,

ğ) Sürvey: Bir
alanda hangi türlerin var olduğunu ya da zararlı organizma popülasyonunun
özelliklerini belirlemek için belirli bir süre boyunca yürütülen resmî
prosedürü,

h) Tespit
sürveyi: Belirli bir alanda zararlı organizmaların var olup olmadığını
tespit için yapılan sürveyi,

ı) Zararlı organizma:
Patates kist nematodları olarak bilinen Globodera pallida (Stone) Behrens
ve Globodera rostochiensis (Wollenweber) Behrens türlerini,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Resmî Tespit Sürveyleri

Resmî tespit
sürveyleri

MADDE 4- (1)
Müdürlük, EK-1'de listelenen ve yeniden dikilmesi amaçlanan bitkilerin veya
ekim amaçlı patates yumrusu üretimine yönelik patateslerin, bitkinin
kökleri veya diğer kısımları üretim yeri toprağı ile doğrudan temas
halindeyken ekildiği veya depolandığı üretim alanlarında zararlı
organizmanın varlığına yönelik resmî tespit sürveyi yapar.

(2) Resmî tespit
sürveyleri, en son ürünün hasadı ile EK-1'de listelenen ve yeniden
dikilmesi amaçlanan bitkilerin veya patates yumrularının ekimi arasındaki
dönemde yapılır. Birinci fıkraya istisna olarak, resmî tespit sürveyi
aşağıdaki durumlarda da gerçekleştirilebilir:

a) İlgili
müdürlüğün, zararlı organizmaların bulunmadığını ve EK-1’in 1 inci
maddesinde listelenen patates ve diğer konukçu bitkilerin, tespit sürveyi
sırasında mevcut olmadığını ve sürveyin yürütülmesinden bu yana
yetiştirilmediğini teyit eden resmî tespit sürvey sonuçlarına ait kanıtlar
hakkında kayıt tutması halinde daha erken dönemde.

b) Üretim yerinde
yeşil gübre veya ara ürünler gibi hasat edilmeyen ürünlerin yetiştirildiği
bir dönemde.

(3) Aşağıda yer
alan durumlarda resmî tespit sürveyi gerekli değildir:

a) İlgili
müdürlük tarafından tanımlanan bir alanda bulunan ve aynı üretim yerinde
yeniden dikilmesi amaçlanan EK-1'de listelenen bitkilerin dikimi.

b) İlgili
müdürlük tarafından tanımlanan bir alanda bulunan ve aynı üretim yerinde
kullanılmak üzere dikim için patates yumrularının üretimine yönelik patates
ekimi.

c) EK-1’in 2 nci
ve 3 üncü maddelerinde listelenen ve EK-2’nin 1 inci maddesinde atıfta bulunulan
resmî olarak onaylanmış tedbirlere tabi olacak hasat edilen bitkilerin ve
yeniden dikilmesi amaçlanan bitkilerin dikimi.

(4) Müdürlük,
resmî tespit sürvey sonuçlarını kaydeder ve EK-4'te belirtilen şablona
uygun olarak 31 Aralık tarihine kadar Genel Müdürlüğe bildirir ve KASK
sistemine veri girişlerini yapar.

Resmî tespit
sürveyleri için numune alma ve test etme

MADDE 5- (1)
Zararlı organizmaların varlığına yönelik numune alma ve test işlemlerini
içeren resmî tespit sürveyleri, dikim amaçlı patates yumrularının veya
EK-1'in 1 inci maddesinde listelenen dikim amaçlı bitkilerin üretimine
yönelik bitkilerin dikildiği veya depolandığı üretim yerlerinde, EK-3’e
uygun olarak gerçekleştirilir.

(2) EK-1'in 2 nci
ve 3 üncü maddelerinde listelenen bitkilerin ve üretime yönelik dikim için
bitkilerin, dikildiği veya depolandığı üretim yerlerinde zararlı
organizmaların varlığına yönelik numune alma ve test işlemlerini içeren
resmî tespit sürveyleri EK-3’e uygun olarak gerçekleştirilir.

(3) İkinci
fıkraya istisna olarak, üretim yerinde aşağıdakilerden birinin olması
durumunda zararlı organizmalara yönelik numune alma ve test işlemleri
gerekli değildir:

a) Resmî olarak
onaylanmış uygun testlerin sonuçlarına dayalı olarak son 12 yıl içinde
zararlı organizmaların varlığına dair bir geçmişin olmaması halinde.

b) EK-1'in 1 inci
maddesinde listelenen patates veya diğer konukçu bitkiler son 12 yılda
yetiştirilmediyse.

Bulaşık üretim
yerlerinin ve bulaşık konukçu bitkilerin belirlenmesi

MADDE 6- (1)
Resmî tespit sürveyi veya resmî izleme sürveyi sırasında, bir üretim
yerinde zararlı organizmaların varlığı tespit edildiğinde ve bu durum
EK-3’te belirtilen testlerle resmî olarak doğrulandığında ilgili müdürlük
alanı bulaşık olarak belirler.

(2) Birinci
fıkraya göre bulaşık olduğu belirlenen bir üretim yerinde yetiştirilen
konukçu bitkiler veya zararlı organizmalar ile bulaşık olduğu tespit edilen
toprakla temas halinde olan konukçu bitkiler bulaşık olarak belirlenir.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Resmî İzleme Sürveyleri

Resmî izleme
sürveyleri

MADDE 7- (1)
Dikim amaçlı patates yumrularının üretimine yönelik olanlar hariç, patates
üretimi için kullanılan üretim yerlerinde zararlı organizmaların dağılımını
belirlemek için yıllık risk esaslı resmî izleme sürveyleri yapılır.

(2) Müdürlük, bir
önceki yılda gerçekleştirilen ve birinci fıkrada belirtilen izleme
sürveylerinin sonuçlarını her yıl 31 Aralık tarihine kadar EK-4’te yer alan
formata uygun olarak Genel Müdürlüğe bildirir ve KASK sistemine veri
girişini yapar.

Resmî izleme
sürveyleri için numune alma ve test etme

MADDE 8- (1)
Resmî izleme sürveyleri, dikim için patates yumrularının üretimine yönelik
patatesler hariç, ilgili yılda patates üretimi için kullanılan alanın en az
% 0,5'inde yapılır.

(2) Bu resmî izleme
sürveyleri, EK-3'ün 2 nci maddesi uyarınca zararlı organizmaların olası
varlığını tespit etmek için numune alma ve test etme işlemlerini içerir.

(3) Müdürlükler,
EK-3'ün 6 ncı maddesinde yer alan örnek boyutunu kullandığında, bu örnek
boyutunun kullanıldığı alanların ayrıntılarını Genel Müdürlüğe bildirir.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Tedbirler

Eradikasyon
tedbirleri

MADDE 9- (1)
Müdürlük, 6 ncı maddenin birinci fıkrası uyarınca resmî olarak bulaşık
olduğu belirlenmiş bir üretim yerinde, zararlı organizmaların eradikasyonu
amacıyla aşağıdaki tedbirlerin tümünü alır:

a) Patates
üretimine izin verilmez.

b) EK-1’in 1 inci
maddesinde listelenen ve dikim amaçlı bitki üretimine yönelik hiçbir
konukçu bitki dikimine veya depolanmasına izin verilmez. EK-1'in 2 nci veya
3 üncü maddelerinde listelenen bitkiler ise hasatlarından sonra zararlı
organizmaları yayma konusunda tanımlanabilir bir risk oluşturmamaları için
EK-2’nin 1 inci maddesinde atıfta bulunulan resmî olarak onaylanmış
tedbirlere tabi tutulur.

c) Makineler, bu
üretim sahasından çıkarılmadan önce veya çıkarıldıktan hemen sonra ve 6 ncı
maddenin birinci fıkrası uyarınca bulaşık olmayan herhangi bir üretim
yerine girmeden önce toprak ve bitki artıklarından temizlenir.

(2) Müdürlük,
dikim için patates yumrularının üretimine yönelik olanlar dışındaki
patateslerin üretimi için kullanılacak üretim yerlerini, 6 ncı maddenin
birinci fıkrası uyarınca resmî olarak bulaşık olarak belirlemişse, zararlı
organizmaların bu üretim yerlerinin dışına yayılmasını önlemek için resmî bir
kontrol programı uygular ve Genel Müdürlüğe bildirir. Bu resmî kontrol
programı, uygulanabilir olduğunda, aşağıdaki unsurların tümünü kapsar:

a) Zararlı
organizmaların konukçu bitkileri için ülkede bulunan özel üretim ve
pazarlama sistemlerini.

b) Mevcut zararlı
organizmaların popülasyon özelliklerini.

c) Mevcut en
yüksek dayanıklılık seviyelerine sahip dayanıklı patates çeşitlerinin
kullanımını (mevcutsa eğer EK-5'in 1 inci maddesinde belirtildiği üzere
dayanıklılık puanı 8 veya 9 olanlar).

ç) Zirai mücadele
teknik talimatında belirtildiği üzere, zararlı organizmalarla mücadele için
diğer tarımsal seçenekleri.

(3) Patates
çeşitlerinin dayanıklılık derecesi EK-5'in 1 inci maddesinde belirtilen
standart puanlama tablosuna göre ölçülür. Dayanıklılık testi EK-5'in 2 nci
maddesinde belirtilen protokole uygun olarak yapılır.

Bulaşık
bitkiler için alınan tedbirler

MADDE 10- (1)
Müdürlük, zararlı organizmaların eradikasyonu amacıyla 6 ncı madde uyarınca
bulaşık olarak belirlenmiş konukçu bitkiler için aşağıdaki tedbirlerin
tümünü uygular:

a) Patates
yumrularının tohumluk olarak üretimde kullanımına izin verilmez.

b) Endüstriyel
işleme veya sınıflandırma amaçlı patatesler, EK-2'nin 2 nci maddesi
uyarınca resmî olarak onaylanmış tedbirlere tabidir.

c) EK-1'in 2 nci
veya 3 üncü maddelerinde listelenen bitkilere zararlı organizmalardan
arındırılmaları için, EK-2'nin 1 inci maddesinde atıfta bulunulan resmî
olarak onaylanmış tedbirlere tabi tutulmadığı takdirde dikilmez.

(2) Birinci
fıkranın (b) bendi kapsamındaki tedbirler alınırken, zararlı organizmaların
konukçu bitkilerine özel üretim ve pazarlama faaliyetleri ve zararlı
organizmaların popülasyon özellikleri dikkate alınır.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Zararlı Organizmaların ve
Çeşitlerinin Bildirimleri ve Tedbirlerin İptali

Dayanıklı
patates çeşidinde zararlı organizmaların varlığının teyit edildiğine dair
bildirim

MADDE 11- (1)
Nematod türleri, patotipi veya virülans grubu bileşimindeki istisnai bir
değişikliğin ve dayanıklı patates çeşidinin etkinliğinde bir değişiklik
veya bozulmadan kaynaklı olarak zararlı organizmaların neden olduğu
herhangi bir semptomun farkına varan teknik personel ve diğer kişiler bu
durumu Araştırma Enstitülerine bildirir.

(2) Birinci fıkra
uyarınca bildirilen tüm durumlarda ve bu tür durumlardan haberdar olduklarında,
Araştırma Enstitüleri patates kist nematodu türlerini ve uygun durumlarda
patotip veya virülans grubunu araştırır ve bunların varlığını uygun
metotlarla teyit eder.

(3) Araştırma Enstitüleri,
her yılın 31 Ocak tarihine kadar önceki yıl ile ilgili olarak ikinci fıkra
uyarınca yapılan teyitlerin ayrıntılarını Genel Müdürlüğe bildirir.

Zararlı
organizmalara karşı dayanıklı çeşitlerin bildirilmesi

MADDE 12- (1)
Araştırma enstitüleri, her yıl 31 Ocak tarihine kadar, önceki yıl
içerisinde pazarlanabilmesi için tescil edilen çeşitlerden ve EK-5'te
atıfta bulunulan resmî testlerle zararlı organizmalara karşı dayanıklı
oldukları belirlenen tüm yeni patates çeşitlerinin listesini Genel Müdürlüğe
bildirir. Patates çeşitleri ile birlikte, dayanıklı oldukları zararlı
organizmaların türleri, patotipleri, virülans grupları veya popülasyonları
ile nispi duyarlılıkları da belirtilir.

Bulaşık bir
üretim yerinde tedbirleri iptal etmek amacıyla yeniden resmî numune alma ve
test etme

MADDE 13- (1)
Müdürlükler, 6 ncı maddenin birinci fıkrası uyarınca zararlı organizmanın
pozitif teyidinden veya son patates ürününün yetiştirilmesinden itibaren en
az altı yıl sonra, üretim yerinden resmî olarak yeniden numune alabilir ve
EK-3'te belirtilen yöntemlerden birini kullanarak test edilmek üzere
laboratuvara gönderebilir. Etkin ve resmî olarak onaylanmış kontrol
tedbirlerinin uygulanması halinde bu süre üç yıla indirilebilir.

(2) Birinci
fıkrada atıfta bulunulan resmî yeniden numune alma ve testin ardından,
zararlı organizmaların varlığı tespit edilmezse, Müdürlükler 4 üncü
maddenin dördüncü fıkrası ve 6 ncı maddenin birinci fıkrasındaki resmî
kayıtları günceller ve ilgili üretim yerinde uygulanan tüm kısıtlamaları derhal
iptal eder.

ALTINCI BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

İdari
yaptırımlar

MADDE 14- (1)
Bu Yönetmelik hükümlerine aykırı davrananlar hakkında 5996 sayılı Kanunun
38 inci maddesinin ilgili hükümlerine göre idari yaptırım uygulanır.

Avrupa Birliği
mevzuatına uyum

MADDE 15- (1)
Bu Yönetmelik, Patates Kist Nematodlarının Globodera pallida (Taş) Behrens
ve Globodera rostochiensis (Wollenweber) Behrens'in Eradikasyonu ve
Yayılmasının Önlenmesi İçin Alınacak Tedbirleri Ortaya Koyan 11/7/2022
tarihli ve (AB) 2022/1192 sayılı Komisyon Uygulama Tüzüğü dikkate alınarak
Avrupa Birliği mevzuatına uyum çerçevesinde hazırlanmıştır.

Yürürlükten
kaldırılan yönetmelik

MADDE 16- (1)
3/10/2011 tarihli ve 28073 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Patates Kist
Nematodları ile Mücadele Hakkında Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır.

Test
yöntemlerine ilişkin geçici tedbirler

GEÇİCİ MADDE
1- (1) 5 inci maddenin birinci ve ikinci fıkraları ve 8 inci
maddenin ikinci fıkrasına istisna olarak, 15/7/2024 tarihine kadar, zararlı
organizmaların tespiti ve tanımlanması ile ilgili EK-3'ün 1 inci maddesinin
(b) bendinde listelenen yöntemler yerine, nematod kistlerinin artıklarından
izolasyonu ve ardından Beniers vd. (2014) tarafından bildirildiği şekliyle,
gerçek zamanlı PCR yöntemi ile tür tespiti yoluyla test yapılabilir.

Yürürlük

MADDE 17- (1)
Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 18- (1)
Bu Yönetmelik hükümlerini Tarım ve Ormanı Bakanı yürütür.

 

Ekleri
için tıklayınız.