Pan-avrupa-akdeniz Tercihli Menşe Kurallarına Dair Bölgesel Konvansiyon Ortak Komitesinin 1/2023 Sayılı Kararı Kapsamı Tercihli Menşe Kuralları Hakkında Yönetmelik

Kurum yönetmeliğiNo: 42786Resmî Gazete: 20.12.2025 / 33113

Bu mevzuatla ilgili sorunuz mu var? AvAi yapay zekâ asistanı madde madde açıklar, ilgili içtihatları bulur.

Ücretsiz deneyin

Tam metin

PAN-AVRUPA-AKDENİZ TERCİHLİ MENŞE KURALLARINA DAİR BÖLGESEL


KONVANSİYON ORTAK KOMİTESİNİN 1/2023 SAYILI KARARI KAPSAMI


TERCİHLİ MENŞE KURALLARI HAKKINDA YÖNETMELİK


BİRİNCİ BÖLÜM


Başlangıç Hükümleri


Amaç


MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin amacı, Pan-Avrupa-Akdeniz
Tercihli Menşe Kurallarına Dair Bölgesel Konvansiyon Ortak Komitesinin 1/2023
Sayılı Kararı ile tadil edilen Pan-Avrupa-Akdeniz Tercihli Menşe Kurallarına
Dair Bölgesel Konvansiyon kapsamı tercihli menşe kurallarının uygulanmasına
dair usul ve esasları düzenlemektir.


Kapsam


MADDE 2- (1) Bu Yönetmelik, Pan-Avrupa-Akdeniz
Tercihli Menşe Kurallarına Dair Bölgesel Konvansiyonun tadil edilmesine ilişkin
olarak 7/12/2023 tarihinde Brüksel’de kabul edilen, 21/7/2025 tarihli ve 7556
sayılı Kanunla onaylanması uygun bulunan ve 18/12/2025 tarihli ve 10694 sayılı
Cumhurbaşkanı Kararı ile onaylanan Pan-Avrupa-Akdeniz Tercihli Menşe
Kurallarına Dair Bölgesel Konvansiyon Ortak Komitesinin 1/2023 Sayılı Kararı
kapsamında tadil edilen Pan-Avrupa-Akdeniz Tercihli Menşe Kurallarına Dair
Bölgesel Konvansiyonun Türkiye için uygulanmasında;


a) Türkiye Cumhuriyeti ile Faroe Adaları ile ilgili olarak
Danimarka Krallığı arasında imzalanan ve 29/5/2017 tarihli ve 2017/10411 sayılı
Bakanlar Kurulu Kararı ile onaylanan Türkiye Cumhuriyeti ile Faroe Adaları ile
İlgili Olarak Danimarka Krallığı Arasında Serbest Ticaret Anlaşmasının II.10
uncu maddesinde yer alan Menşe Kuralları ve İdari İşbirliği hükmünün,


b) Türkiye Cumhuriyeti ile EFTA Devletleri arasında imzalanan ve
25/5/2021 tarihli ve 4020 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile onaylanan Türkiye
Cumhuriyeti ile EFTA Devletleri Arasında Serbest Ticaret Anlaşmasının Ek I’inde
yer alan Menşe Kuralları ve İdari İşbirliği Metodlarının,


c) Türkiye-Avrupa Birliği Ortaklık Konseyinin 1/2025 sayılı Kararı
ile tadil edilen tarım ürünleri için ticaret rejimine ilişkin Türkiye-Avrupa
Topluluğu Ortaklık Konseyinin 1/98 sayılı Kararına ek Menşeli Ürünler
Kavramının Tanımı ve İdari İşbirliği Yöntemlerine İlişkin Protokol 3’ün,


ç) Türkiye Cumhuriyeti ile Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu
arasında Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğunu kuran Anlaşmanın yetki alanına giren
ürünlerin ticareti ile ilgili Anlaşma çerçevesinde kurulan Ortak Komitenin
1/2025 sayılı Kararı ile tadil edilen Menşeli Ürünler Kavramının Tanımı ve
İdari İşbirliği Yöntemlerine İlişkin Protokol 1’in,


uygulanmasına dair usul ve esasları kapsar.


Dayanak


MADDE 3- (1) Bu Yönetmelik, 1 numaralı
Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 448 inci
maddesi ile 21/7/2025 tarihli ve 7556 sayılı Kanunla onaylanması uygun bulunan
Pan-Avrupa-Akdeniz Tercihli Menşe Kurallarına Dair Bölgesel Konvansiyon Ortak
Komitesinin 1/2023 Sayılı Kararına dayanılarak hazırlanmıştır.


Tanımlar


MADDE 4- (1) Bu Yönetmelikte yer alan;


a) 2012 kuralları: 2/9/2013 tarihli ve 2013/5414 sayılı Bakanlar
Kurulu Kararı ile onaylanan Pan-Avrupa-Akdeniz Tercihli Menşe Kurallarına Dair
Bölgesel Konvansiyonun Lahika I’inde yer alan menşe kurallarını ve model
protokoller kapsamı menşe kurallarını,


b) 2012 kurallarına ilişkin mevzuat: 19/7/2009 tarihli ve 27293
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Batı Balkan Menşe Kümülasyon Sistemi Kapsamı
Ticarette Eşyanın Tercihli Menşeinin Tespiti Hakkında Yönetmeliği, 26/11/2009
tarihli ve 27418 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Pan Avrupa Akdeniz
Menşe Kümülasyon Sistemi Kapsamı Ticarette Eşyanın Tercihli Menşeinin Tespiti
Hakkında Yönetmeliği ve 20/10/2017 tarihli ve 30216 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan Pan Avrupa Akdeniz Tercihli Menşe Kurallarına Dair Bölgesel
Konvansiyon Kapsamı Ticarette Eşyanın Tercihli Menşeinin Tespiti Hakkında
Yönetmeliği,


c) 2023 kuralları: Pan-Avrupa-Akdeniz Tercihli Menşe Kurallarına
Dair Bölgesel Konvansiyon Ortak Komitesinin 1/2023 Sayılı Kararı ile tadil
edilmiş olan Pan-Avrupa-Akdeniz Tercihli Menşe Kurallarına Dair Bölgesel
Konvansiyonun Lahika I’inde yer alan menşe kurallarını,


ç) Anlaşma: Türkiye Cumhuriyeti (Türkiye) ile 2 nci maddede yer
alan Taraf ülke arasındaki Anlaşmayı,


d) Avrupa Birliği: Almanya, Avusturya, Belçika, Bulgaristan, Çek
Cumhuriyeti, Danimarka, Estonya, Finlandiya, Fransa, Hırvatistan, Hollanda,
İrlanda, İspanya, İsveç, İtalya, Güney Kıbrıs Rum Yönetimi, Letonya, Litvanya,
Lüksemburg, Macaristan, Malta, Polonya, Portekiz, Romanya, Slovakya, Slovenya
ve Yunanistan’dan oluşan ülkeler birliğini,


e) Avrupa Birliğinin İstikrar ve Ortaklık Sürecine katılım
sağlayan ülkeler: Arnavutluk, Bosna Hersek, Kuzey Makedonya, Karadağ, Sırbistan
ve Kosova’yı,


f) Aynı ve birbirleri yerine geçebilen girdi veya ürün: Aynı tür
ve ticari kalitede, aynı teknik ve fiziksel özelliklere sahip ve birbirinden
ayırt edilemeyen girdiyi veya ürünü,


g) Bakanlık: Ticaret Bakanlığını,


ğ) Barselona sürecine katılım sağlayan ülkeler: Cezayir, Mısır,
İsrail, Ürdün, Fas, Filistin, Suriye, Tunus ve Türkiye’yi,


h) Bölgesel Konvansiyon: Ülkemiz tarafından 4/11/2011 tarihinde
Brüksel’de imzalanan Pan-Avrupa-Akdeniz Tercihli Menşe Kurallarına Dair
Bölgesel Konvansiyonu,


ı) Bölgesel Konvansiyona Taraf ülkeler: Türkiye, Avrupa Birliği,
Avrupa Birliğinin İstikrar ve Ortaklık Sürecine katılım sağlayan ülkeler,
Türkiye dışında Barselona sürecine katılım sağlayan ülkeler, EFTA ülkeleri,
Faroe Adaları ile ilgili olarak Danimarka Krallığı, Gürcistan, Moldova ve
Ukrayna’yı,


i) EFTA ülkeleri: İzlanda, İsviçre, Lihtenştayn ve Norveç’i,


j) Elektronik sistem: EUR.1 dolaşım belgesinin düzenlenmesine
yönelik başvurunun yapılması, belgelerin düzenlenmesi, kontrol edilmesi,
onaylanması ve vize işlemlerinin gerçekleştirilmesini sağlamak üzere Bakanlık
ya da Bakanlıkça uygun görülen kişi ve kuruluşlarca elektronik ortamda verilen
hizmet ve bu hizmete dair altyapıyı,


k) Eşya: Hem girdi hem de ürünü,


l) Fabrika çıkış fiyatı;


1) Ürün için Taraf ülkelerden birinde nihai işçilik veya işlemin
gerçekleştirilmesini üstlenen imalatçıya yahut son işçilik veya işlemin bir
imalatçıya alt sözleşme ile devredilmesi halinde alt yükleniciye işi veren
işletmeye fabrika çıkışı itibarıyla ödenen, kullanılan bütün girdilerin
kıymetlerinin ve imalata ilişkin diğer tüm masrafların dahil edilmiş olduğu,
elde edilmiş ürünün ihracında geri ödenen veya ödenmesi mümkün olan iç
vergilerin tenziliyle bulunan fiyatı,


2) Ödenen gerçek fiyatın ürünün imalatına ilişkin olarak bir Taraf
ülkede ortaya çıkan tüm masrafları yansıtmaması halinde tüm bu masrafların
toplamından, elde edilen ürünün ihraç edilmesi halinde geri ödenen veya
ödenmesi mümkün olan iç vergilerin çıkarılması sonucunda bulunan fiyatı,


m) Fasıllar, pozisyonlar ve alt pozisyonlar: Gümrük İşbirliği
Konseyinin 26/6/2004 tarihli Tavsiye Kararı uyarınca getirilen değişiklikler
dahil Armonize Mal Tanımı ve Kodlama Sistemini (Armonize Sistem) oluşturan
nomanklatürde kullanılan fasıllar, pozisyonlar ve alt pozisyonları (dörtlü veya
altılı kodlar),


n) Girdi: Ürünün imalatında kullanılan herhangi bir madde,
hammadde, parça veya aksamlar ve benzerini,


o) Girdilerin kıymeti: Kullanılan menşeli olmayan girdilerin
ithalatı esnasındaki gümrük kıymeti veya bunun bilinmemesi ve tespit
edilememesi halinde ihracatı gerçekleştiren Taraf ülkede bu girdiler için
ödendiği tespit edilebilen ilk fiyatı,


ö) Gümrük idareleri: Türkiye için Ticaret Bakanlığını, diğer Taraf
ülkeler için anılan ülkelerde yetkilendirilmiş idareleri,


p) Gümrük kıymeti: Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşmasının
VII nci Maddesinin Uygulanmasına Dair Gümrük Kıymetine İlişkin 1994 Dünya
Ticaret Örgütü Anlaşmasına göre tespit edilen kıymeti,


r) İmalat: Montaj dahil her türlü işçilik veya işlemi,


s) Katma değer: Ürünün fabrika çıkış fiyatından, bünyesine dahil
edilen Ek V’te yer alan kümülasyonun mümkün olduğu diğer Taraf ülkeler menşeli
her bir girdinin gümrük kıymetlerinin veyahut söz konusu girdilerin gümrük
kıymetlerinin bilinmemesi veya tespit edilememesi halinde, ihracatın
gerçekleştirildiği Taraf ülkede bu girdiler için ödendiği tespit edilebilen ilk
fiyatın tenziliyle bulunan değeri,


ş) Menşe ispat belgesi: EUR.1 dolaşım belgesi ve menşe beyanını,


t) Menşeli girdi kıymeti: (o) bendindeki tanıma uygun olarak, bu
tür girdinin gümrük kıymetini,


u) Menşeli olmayan girdilerin azami oranı: İmalatın bu Yönetmeliğe
göre ürüne menşe statüsü kazandıran yeterli bir işçilik veya işlem
sayılabilmesi amacıyla ürünün fabrika çıkış fiyatının yüzdeliği ya da belirli
bir fasıl, pozisyon veya alt pozisyonda yer alan kullanılan menşeli olmayan
girdilerin net ağırlıklarının yüzdeliği olarak da ifade edilebilen menşeli
olmayan girdiler için izin verilen azami oranı,


ü) Model protokoller: Pan-Avrupa-Akdeniz Tercihli Menşe
Kurallarına Dair Bölgesel Konvansiyonun 15/6/2011 tarihinde imzaya açılmasından
önce yürürlüğe konulmuş olup Bölgesel Konvansiyona Taraf ülkeler arasındaki
ikili tercihli ticaret düzenlemelerinin ekinde bulunan menşe kurallarına
ilişkin hükümlerin yer aldığı protokolleri,


v) Sevkiyat: Bir ihracatçıdan bir alıcıya birlikte gönderilen ya
da ihracatçıdan alıcıya sevkinde tek bir sevk evrakı kapsamında yer alan veya
böyle bir evrakın olmaması halinde tek bir fatura kapsamına giren ürünleri,


y) Sınıflandırma: Ürün veya girdilerin belirli bir pozisyon veya
alt pozisyon altında sınıflandırılmasını,


z) Taraf ülkeler: Türkiye ile 2 nci maddede yer alan ülkeleri,


aa) Ülke: Bir Taraf ülkenin topraklarını, karasularını ve iç
sularını,


bb) Ürün: Bilahare başka bir imalatta da kullanılması söz konusu
olsa bile, imal edilmiş ürünü,


ifade eder.


İKİNCİ BÖLÜM


Menşeli Ürün Kavramının Tanımı ve Şartları


Menşe kuralı


MADDE 5- (1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında aşağıda
belirtilen ürünler, Taraf ülkelerden biri menşeli kabul edilir:


a) 6 ncı maddede belirtilen şekilde, bir Taraf ülkede tamamen elde
edilmiş ürünler.


b) 7 nci maddede belirtilen şekilde, bir Taraf ülkede yeterli
işçilik veya işleme tabi tutulmuş olmaları kaydıyla, tamamen elde edilmemiş
girdiler ihtiva ederek anılan Taraf ülkede elde edilmiş ürünler.


Tamamen elde edilmiş ürünler


MADDE 6- (1) Aşağıda belirtilen ürünlerin Taraf
ülkelerden birinde tamamen elde edilmiş oldukları kabul edilir:


a) Kendi topraklarından veya kendi deniz yataklarından çıkarılan
mineral ürünler ve doğal su.


b) Taraf ülkede yetiştirilmiş veya hasat edilmiş, suda yetişen
bitkiler dahil, bitkiler ve bitkisel ürünler.


c) Taraf ülkede doğmuş ve yetiştirilmiş canlı hayvanlar.


ç) Taraf ülkede yetiştirilmiş canlı hayvanlardan elde edilen
ürünler.


d) Taraf ülkede doğmuş ve yetiştirilmiş canlı hayvanların
kesilmesiyle elde edilen ürünler.


e) Taraf ülkede avcılık veya balıkçılıkla elde edilen ürünler.


f) Taraf ülkede balıkların, kabukluların, yumuşakçaların ve suda
yaşayan diğer omurgasızların doğduğu veya yumurta, larva, yeni doğan ya da
yavru halden itibaren yetiştirildiği kültür balıkçılığı ürünleri.


g) Herhangi bir ülkenin karasularının dışında o ülkenin kendi
gemileriyle çıkarılan deniz balıkçılığı ürünleri ve denizden çıkarılan diğer
ürünler.


ğ) Münhasıran (g) bendinde belirtilen ürünlerden, o ülkenin kendi
fabrika gemilerinin güvertesinde elde edilen ürünler.


h) Yalnızca hammaddelerin geri kazanımına uygun olup Taraf ülkede
toplanan kullanılmış maddeler.


ı) Taraf ülkede gerçekleştirilen imalat işlemleri sonucunda ortaya
çıkan atık ve hurdalar.


i) Münhasır işleme haklarına sahip olması kaydıyla, Taraf ülkenin
kendi karasularının dışında bulunan deniz yatağından veya deniz yatağının
altından çıkarılan ürünler.


j) Münhasıran (a) ila (i) bentlerindeki ürünlerden üretilmiş eşya.


(2) Birinci fıkranın (g) ve (ğ) bentlerinde geçen kendi gemileri ve
kendi fabrika gemileri ifadeleri sadece;


a) İhracatı veya ithalatı gerçekleştiren Taraf ülkede kayıtlı,


b) İhracatı veya ithalatı gerçekleştiren Taraf ülke bayrağı
altında seyreden,


c) En az %50’sine ihracatı veya ithalatı gerçekleştiren Taraf ülke
vatandaşları tarafından sahip olunan veya sahipliklerinin şirketlerde bulunması
halinde, şirket merkezi ve ana işyeri ihracatçı ya da ithalatçı Taraf ülkede
bulunan ve en az %50’si ihracatçı ya da ithalatçı Taraf ülkeye veya bu Taraf
ülkelerin kamu tüzel kişilerine veyahut vatandaşlarına ait olan,


gemiler ve fabrika gemileri için kullanılır.


(3) İkinci fıkranın uygulanmasında, ihracatı veya ithalatı
gerçekleştiren Taraf ülkenin Avrupa Birliği olması halinde, bundan Avrupa
Birliği üyesi devletler anlaşılır.


(4) İkinci fıkranın uygulanmasında, EFTA ülkeleri tek bir Taraf
ülke kabul edilir.


Yeterli işçilik veya işlem görmüş ürünler


MADDE 7- (1) Bu maddenin üçüncü fıkrasına ve 9 uncu
maddeye halel gelmeksizin, bir Taraf ülkede tamamen elde edilmemiş olan
ürünler, Ek II’de belirtilen şartları sağlamaları halinde yeterli işçilik veya
işlemden geçmiş kabul edilirler.  


(2) Birinci fıkra hükümlerine uygun olarak, bir Taraf ülkede menşe
statüsü kazanmış olan bir ürünün başka bir ürünün imalatında girdi olarak
kullanılması halinde, söz konusu ürünün imalatında kullanılmış olabilecek
menşeli olmayan girdiler hesaba katılmaz.


(3) Birinci fıkrada belirtilen şartların karşılanıp
karşılanmadığına ilişkin tespit her bir ürün için yapılır. Bununla birlikte, Ek
II’de yer verilen kuralda menşeli olmayan girdilerin azami oranının esas
alındığı hallerde, masraflardaki ve döviz kurlarındaki dalgalanmaların hesaba
katılması amacıyla, ürünün fabrika çıkış fiyatının ve menşeli olmayan
girdilerin kıymetinin dördüncü fıkrada belirtildiği şekilde ortalama olarak
hesaplanması hususunda Bakanlık ihracatçıları yetkilendirebilir.


(4) Üçüncü fıkranın uygulanmasında, ürünün ortalama fabrika çıkış
fiyatı ile kullanılan menşeli olmayan girdilerin ortalama kıymeti, sırasıyla;
aynı ürünün ihracatı gerçekleştiren Taraf ülkede geçerli olan bir önceki mali
yıldaki satışları için belirlenen fabrika çıkış fiyatlarının toplamı ile aynı
ürünün ihracatı gerçekleştiren Taraf ülkede geçerli olan bir önceki mali yılda
imalatında kullanılan menşeli olmayan tüm girdilerin kıymetinin toplamı esas
alınarak hesaplanır. Tam bir mali yıla ilişkin rakamların elde mevcut olmadığı
hallerde, üç aydan kısa olmamak üzere daha kısa bir dönem belirlenebilir.


(5) Ortalama esasına göre hesaplamayı tercih eden ve bu hususta
yetkilendirilen ihracatçılar, referans alınan mali yılı takip eden yıl boyunca
veya uygun olması halinde, referans alınan daha kısa dönemi takip eden dönem
boyunca bu yöntemi sürekli olarak uygularlar. Bu yöntemin kullanılmasının
gerekçesini oluşturmuş olan masraflardaki ya da döviz kurlarındaki
dalgalanmaların ilgili mali yıl boyunca veya üç aydan kısa olmamakla beraber
bir mali yıldan daha kısa olan gösterge dönem esnasında sona erdiğini
kaydetmeleri halinde, ihracatçılar bu yöntemi uygulamayı bırakabilirler.


(6) Menşeli olmayan girdilerin azami oranı esasına uyulduğunun
kanıtlanması amacıyla, dördüncü fıkrada belirtilen ortalamalar, sırasıyla;
fabrika çıkış fiyatı ve menşeli olmayan girdilerin kıymeti olarak alınır. 


(7) Üçüncü ila altıncı fıkra hükümlerinde yer verilen yöntemin
kullanılmasına dair usul ve esaslar Bakanlık resmî internet sitesinden
duyurulur.


Tolerans kuralı


MADDE 8- (1) 7 nci maddede belirtilen duruma rağmen,
Ek II’de yer alan listede belirtilen şartlar uyarınca bir ürünün imalatında
kullanılmaması gereken menşeli olmayan girdiler, ancak;


a) Armonize Sistemin 16 ncı faslında yer alan işlenmiş balıkçılık
ürünleri hariç 4 ila 24 üncü fasıllarında yer alan ürünler ile 2 nci faslında
yer alan ürünlerin net ağırlıklarının %15’ini,


b) (a) bendinde belirtilen ürünler haricindeki diğer tüm ürünler
için ürünün fabrika çıkış fiyatının %15’ini,


geçmemesi koşuyla kullanılabilirler.


(2) Birinci fıkra hükümleri, Armonize Sistemin 50 ila 63 üncü
fasıllarında sınıflandırılan ürünlere uygulanmaz. Bu ürünler için Ek I’de yer
alan Not 6’da ve Not 7’de belirtilen tolerans hadleri uygulanır.


(3) Birinci ve ikinci fıkra hükümleri, menşeli olmayan girdilerin
azami oranına ilişkin olarak Ek II’de yer alan listede belirtilen kurallarda
açıkça belirlenmiş olan oranlardan herhangi birisinin aşılmasına imkan
tanımaz. 


(4) Bu madde hükümleri, 6 ncı madde kapsamında bir Taraf ülkede
tamamen elde edilen ürünlere uygulanmaz. Bununla birlikte, 9 uncu maddeye ve 12
nci maddenin birinci fıkrasına halel gelmeksizin, birinci, ikinci ve üçüncü
fıkralarda belirtilen tolerans, Ek II’de o ürün için belirtilen kuralın söz
konusu ürünün imalatında kullanılan girdilerin tamamen elde edilmiş olmasını
gerektirdiği hallerde o ürüne uygulanabilir.


Yetersiz işçilik veya işlem


MADDE 9- (1) 7 nci maddede belirtilen koşulların
sağlanıp sağlanmadığına bakılmaksızın, ikinci fıkra hükümleri saklı kalmak
kaydıyla, aşağıdaki işlemler, menşeli ürün statüsü kazanılması için yetersiz
işçilik veya işlemler olarak kabul edilir:


a) Nakliyat ve depolama süresince ürünlerin iyi şartlarda
muhafazasını sağlamaya yönelik koruyucu işlemler.


b) Ambalaj ayırma ve birleştirme.


c) Yıkama, temizleme, toz, oksit, yağ, boya veya diğer
tabakalardan arındırma.


ç) Dokumaya elverişli ürünleri ütüleme veya presleme.


d) Basit boyama ve cilalama işlemleri.


e) Pirinci kabuklarından ayırma ve kısmi veya tam öğütme; tahıl ve
pirinci parlatma ve perdahlama.


f) Şeker renklendirme veya tatlandırma veya şeker topaklarını
biçimlendirme işlemleri, kristal şekeri kısmi veya tam öğütme.


g) Meyvelerin, kuruyemişlerin ve sebzelerin zarlarını soyma,
çekirdeklerini ayıklama ve kabuklarını çıkarma.


ğ) Keskinleştirme, basit bileme veya basit kesme.


h) Maddelerden setler oluşturma dahil, elekten geçirme, kalburdan
geçirme, sıraya dizme, tasnifleme, kalitesine göre ayırma, eşleştirme.


ı) Şişelere, teneke kutulara veya mataralara basit doldurma;
torbalara, sandıklara, kutulara basit yerleştirme; karton veya tahta üzerine
koyma ve tüm diğer basit paketleme işlemleri.


i) Ürün veya ambalaj üzerine marka, etiket, logo ve diğer benzeri
ayırt edici işaretleri yapıştırma veya basma işlemleri.


j) Farklı türde olmalarına bakılmaksızın ürünlerin basit
karıştırılması.


k) Şekerin herhangi bir girdiyle karıştırılması.


l) Ürünlerin basit şekilde sulandırılması, seyreltilmesi, suyunun
alınması veya denşirilmesi.


m) Tamamlanmış bir eşya oluşturmak üzere eşya parçalarının basit
montajı veya ürünlerin parçalarına ayrılması.


n) Hayvan kesimi.


o) (a) ila (n) bentlerinde belirtilen işlemlerden iki veya daha
fazlasının bir arada yapılması.


(2) Belirli bir ürüne uygulanan işçilik veya işlemin birinci fıkra
hükümleri çerçevesinde yetersiz kabul edilip edilmeyeceğine karar verilirken,
ihracatı gerçekleştiren Taraf ülkede gerçekleştirilen işlemlerin tümü bir arada
değerlendirilir.


Menşe kümülasyonu


MADDE 10- (1) 5 inci madde hükümlerine
halel gelmeksizin, bir Taraf ülke menşeli girdiler dahil edilmek suretiyle
başka bir Taraf ülkede elde edilen ürünler, o girdilerin ihracatını
gerçekleştiren Taraf ülkede 9 uncu maddede belirtilen işlemlerin ötesinde bir
işçilik veya işlemden geçmiş olmaları şartıyla, bir başka Taraf ülkeye ihraç
edildiklerinde ihracatı gerçekleştiren Taraf ülke menşeli kabul edilirler. Söz
konusu girdilerin yeterli işçilik veya işlemden geçmiş olmaları gerekmez.


(2) İhracatı gerçekleştiren Taraf ülkede gerçekleştirilen işçilik
veya işlem 9 uncu maddede belirtilenlerin ötesine geçmez ise, diğer Taraf ülke
menşeli girdiler dahil edilmek suretiyle elde edilen bir ürün, yalnızca
ihracatı gerçekleştiren Taraf ülkede eklenen katma değerin kullanılan diğer
birden çok Taraf ülke menşeli girdilerin kıymetinden daha fazla olması halinde,
ihracatı gerçekleştiren Taraf ülke menşeli kabul edilir. Eğer bu gerçekleşmez
ise, elde edilen ürün, ihracatı gerçekleştiren Taraf ülkedeki imalatta
kullanılan en yüksek kıymete sahip girdiyi sağlayan Taraf ülke menşeli olarak
kabul edilir.


(3) 5 inci madde hükümlerine halel gelmeksizin ve Armonize
Sistemin 50 ila 63 üncü fasıllarında sınıflandırılan ürünler hariç olmak üzere,
ihracatı gerçekleştiren Taraf ülke dışındaki bir Taraf ülkede gerçekleştirilmiş
olan işçilik veya işlem, elde edilen ürünlerin söz konusu ihracatı
gerçekleştiren Taraf ülkede müteakip bir işçilik veya işleme tabi tutulması
halinde ihracatı gerçekleştiren Taraf ülkede gerçekleştirilmiş
sayılır.  


(4) 5 inci madde hükümlerine halel gelmeksizin, Armonize Sistemin
50 ila 63 üncü fasıllarında sınıflandırılan ürünler açısından ve yalnızca iki
Taraf ülke arasındaki ikili ticarette uygulanmak üzere, ithalatçı Taraf ülkede
gerçekleştirilmiş olan işçilik veya işlem, ürünlerin ihracatçı Taraf ülkede
müteakip bir işçilik veya işleme tabi tutulması halinde, o ihracatı
gerçekleştiren Taraf ülkede gerçekleştirilmiş sayılır. Bu fıkranın
uygulanmasında, Avrupa Birliğinin İstikrar ve Ortaklık Süreci’ne katılım
sağlayan ülkeler ile Moldova Cumhuriyeti tek bir Taraf ülke kabul edilir. 


(5) Taraf ülkeler, üçüncü fıkranın uygulanma alanının Armonize
Sistemin 50 ila 63 üncü fasıllarında yer alan ürünlerin ithalatını kapsayacak
şekilde genişletilmesine tek taraflı olarak karar verebilir. Türkiye’den bir
Taraf ülkeye ihraç edilen bu uygulama kapsamı eşyayı menşeli kabul edecek Taraf
ülkeler ve Türkiye’ye ithalatta bu uygulamadan yararlanılmasına izin verilen
Taraf ülkeler Bakanlık resmî internet sitesinden duyurulur.


(6) Üç ila beşinci fıkrada belirtilen kümülasyonun uygulanması
bakımından, menşeli ürünler yalnızca ihracatı gerçekleştiren Taraf ülkede
gerçekleştirilen işçilik veya işlemin 9 uncu maddede belirtilen işlemlerin
ötesine geçmesi halinde ihracatı gerçekleştiren Taraf ülke menşeli kabul
edilirler.  


(7) Bu maddede belirtilen kümülasyonun uygulanması bakımından
Taraf ülkelerden biri menşeli olup ihracatı gerçekleştiren Taraf ülkede hiçbir
işçilik veya işleme uğramamış ürünler, bu ülkelerden birine ihraç edilmeleri
halinde menşeli ürün statülerini korurlar.


(8) Bu maddede belirtilen kümülasyon sadece;


a) Menşe statüsünün elde edilmesi sürecine dâhil olan Taraf
ülkeler ile varış ülkesi olan Taraf arasında bir tercihli ticaret anlaşmasının
mevcut olması,


b) Eşyanın, bu Yönetmelikte belirtilen kurallarla aynı menşe
kurallarının uygulanması suretiyle menşe statüsü elde etmiş olması,


halinde uygulanabilir.


(9) 58 inci maddede belirtilen geçirgenlik hükümlerinin
uygulanması halinde, sekizinci fıkranın (b) bendinde yer alan koşul
aranmaksızın 58 inci maddede sayılan şartlara tabi olarak kümülasyon uygulanır.


(10) Ürünlerin ihracatı gerçekleştiren Taraf ülke menşe statüsünü
bu maddede belirtilen kümülasyonun uygulanması suretiyle elde etmiş olması
halinde, bu Yönetmeliğin altıncı bölümünde yer alan usullere uygun biçimde
düzenlenen veya hazırlanan menşe ispat belgesine İngilizce olarak “CUMULATION
APPLIED WITH (Taraf ülke/ülkelerin İngilizce dilindeki isim/isimleri)” ibaresi
yazılır. Menşe ispat belgesi olarak EUR.1 dolaşım belgesinin kullanıldığı
hallerde, bu ibare 7 numaralı kutuya yazılır. 


(11) Taraf ülkeler, ihracatı gerçekleştiren Taraf ülke menşe
statüsünü bu maddede belirtilen kümülasyonun uygulanması suretiyle elde etmiş
ürünlerin ithalatında onuncu fıkrada belirtilen ibarenin menşe ispat belgesinin
üzerine yazılması hususundan feragat edebilir. Bu tercihte bulunan Taraf
ülkeler Bakanlık resmî internet sitesinden duyurulur.


(12) On birinci fıkranın uygulanması bakımından, onuncu fıkrada
belirtilen ibarenin yazılması zorunluluğundan feragat hakkından istifade eden
ve bir Taraf ülkede yerleşik olup 19 uncu madde hükümleri kapsamında bir menşe
ispat belgesi hazırlayan veya düzenlenmesi için başvuruda bulunan ihracatçı,
kümülasyon uygulanmasına ilişkin koşulların yerine getirildiğini temin eden tüm
gerekli tedbirleri alır ve gümrük idaresine tüm ilgili belgeleri ibraz etmeye
hazırlıklı olur. 


(13) Kümülasyon hükümlerinin uygulanmasında Ek V’teki tablolar
esas alınır.


Muhasebesel ayrım


MADDE 11- (1) Bir ürünün tabi olduğu
işçilik veya işlemde, aynı ve birbirleri yerine geçebilen menşeli ve menşeli
olmayan girdiler kullanılıyorsa, muhasebesel ayrım yöntemi işletilerek bir
ürünün imalatında kullanılan bu girdilerin fiziksel olarak ayrı stoklarda
tutulmaksızın depolanmasına Bakanlıkça izin verilebilir.


(2) Taraf ülkeler, muhasebesel ayrım yönteminin uygulanmasının
gümrük idarelerinin ön iznine tabi olmasını gerekli kılabilir. Gümrük idareleri
izni, uygun göreceği her türlü koşula bağlı olarak verebilir ve iznin
kullanımını izler. Gümrük idaresi, yararlananın izni uygunsuz kullandığı veya
bu Yönetmelikte belirlenen bir koşulu yerine getiremediği her durumda vermiş
olduğu izni geri alabilir.


(3) Muhasebesel ayrım yönteminden yararlanmasına Bakanlıkça izin
verilen kişiler, birinci ve altıncı fıkra hükümlerinin uygulanmasıyla ihracatın
gerçekleştiği Taraf ülke menşeli olduğu kabul edilen ürünlere ilişkin olarak
yerine göre menşe ispat belgesi hazırlayabilir, düzenleyebilir veya
düzenlenmesi için başvuruda bulunabilir. Söz konusu menşe ispat belgelerinde
kayıtlı ürün miktarı, muhasebesel ayrım yönteminin uygulanmasıyla menşeli
olduğu kabul edilen ürün miktarını aşamaz. Gümrük idarelerinin talebi üzerine
miktarların nasıl yönetildiğine dair her türlü bilgi ve belge gümrük
idarelerine sunulur.


(4) Muhasebesel ayrım yöntemi, ürünlerin imal edildiği ülkede
uygulanan genel muhasebe ilkelerine göre uygulanır ve kaydı tutulur.


(5) Muhasebesel ayrım yönteminin kullanılmasıyla, ihracatın
gerçekleştirildiği Taraf ülke menşeli kabul edilebilecek ürün miktarının,
stokların fiziksel ayrıma tabi tutulmuş olması halinde ihracatın
gerçekleştirildiği Taraf ülke menşeli kabul edilebilecek ürün miktarını hiçbir
zaman için geçmemesi temin edilir.


(6) Armonize Sistemin 1701 pozisyonunda sınıflandırılan aynı ve
birbirleri yerine geçebilen menşeli ve menşeli olmayan ürünlerin, başka bir
ürünün imalatında girdi olarak kullanılmasa dahi muhasebesel ayrım yöntemi
işletilerek fiziksel olarak ayrı stoklarda tutulmaksızın depolanmasına
Bakanlıkça izin verilebilir.


(7) Muhasebesel ayrım yönteminin kullanılması ile bu yöntemin
kullanılmasına ilişkin iznin verilmesi, geri alınması ve iznin kullanımının
izlenmesine dair usul ve esaslar Bakanlık resmî internet sitesinden duyurulur.


ÜÇÜNCÜ BÖLÜM


Nitelendirme Birimi, Setler ve Etkisiz Unsurlar


Nitelendirme birimi


MADDE 12- (1) Bu Yönetmelik hükümlerinin
uygulanmasında nitelendirme birimi, Armonize Sistem nomanklatürünü kullanmak
suretiyle sınıflandırma yapılırken temel birim olarak kabul edilen belirli bir
üründür. Buna göre;


a) Muhtelif maddelerin montajı veya gruplandırılmasından oluşan
bir ürün, Armonize Sistemde tek bir pozisyonda sınıflandırıldığında, bu ürün
bir bütün olarak nitelendirme birimidir.


b) Bir sevkiyat, Armonize Sistemde aynı pozisyon içinde
sınıflandırılan, belli sayıda aynı üründen oluşuyorsa her bir ürün bu
Yönetmelik hükümlerinin uygulanışı sırasında münferiden değerlendirilir.


(2) Armonize Sistemin 5 sayılı Genel Kuralı çerçevesinde ambalaj,
sınıflandırma açısından ürüne dâhil ediliyorsa menşeinin tespiti açısından da
dâhil edilir.


(3) Bir teçhizat, makine, aygıt veya araç parçası beraberinde
teslim edilen, normal olarak bir cihazın bölümü durumundaki ve fabrika çıkış
fiyatına dâhil edilmiş bulunan aksesuarlar, yedek parçalar ve aletler; söz
konusu teçhizat, makine, aygıt veya araç içinde mütalaa edilir.


Setler


MADDE 13- (1) Armonize Sistemin 3 sayılı
Genel Kuralında tanımlanan setler, kendisini meydana getiren tüm ürünler
menşeli ürün ise o ülke menşeli olarak addedilir. Ancak, bir set menşeli ve
menşeli olmayan ürünlerden oluşuyorsa, menşeli olmayan ürünlerin kıymetinin
setin fabrika çıkış fiyatının %15'ini aşmaması koşuluyla, set bir bütün olarak
o ülke menşeli kabul edilir.


Etkisiz unsurlar


MADDE 14- (1) Bir ürünün menşeli olup
olmadığını belirlemek için imalatında kullanılabilecek;


a) Enerji ve yakıtın,


b) Tesis ve teçhizatın,


c) Makine ve aletlerin,


ç) Ürünün nihai bileşimine girmeyen ve girmesi amaçlanmayan
eşyanın,


menşeini belirlemek
gerekmez.             


DÖRDÜNCÜ BÖLÜM


Ülkesel Gereklilikler


Ülkesellik ilkesi


MADDE 15- (1) İkinci ve üçüncü bölümde yer
alan eşyaya menşe statüsü kazandırılmasına ilişkin koşullar, ilgili Taraf
ülkede kesintisiz olarak yerine getirilir.


(2) İhracatı gerçekleştiren Taraf ülkeden başka bir ülkeye ihraç
edilmiş olan menşeli eşyanın geri gelmesi halinde, geri gelen eşyanın, ihraç
edilmiş eşya ile aynı olduğu, söz konusu ülkede bulunma veya ihraç edilme
süresi içerisinde, iyi koşullarda muhafaza edilmeleri için gerekli olanların
ötesinde herhangi bir işleme tabi tutulmadığı hususları gümrük idarelerini
tatmin edecek şekilde ispat edilmediği takdirde, eşyanın menşeli olmadığı kabul
edilir.


(3) İkinci ve üçüncü bölümde yer alan şartların karşılanmasıyla
kazanılmış olan menşe statüsü, ihraç edildikten sonra ihracatı gerçekleştiren
Taraf ülkeye yeniden ithal edilen girdiler üzerinde ihracatı gerçekleştiren
Taraf ülke dışında yapılan işçilik veya işlemden aşağıdaki koşulların
sağlanması durumunda etkilenmez:


a) Söz konusu girdilerin ihracatı gerçekleştiren Taraf ülkede
tamamen elde edilmiş olması veya ihraç edilmelerinden önce 9 uncu maddede
belirtilen işlemlerin ötesinde bir işçilik veya işlemden geçmiş olmaları.


b) Yeniden ithal edilen eşyanın, ihraç edilen girdilerin işçilik
veya işlemden geçirilmesi ile elde edildiği ve bu madde hükümleri uyarınca
ihracatı gerçekleştiren Taraf ülke dışında edinilen toplam katma değerin, menşe
statüsü talebine konu nihai ürünün fabrika çıkış fiyatının %10’unu aşmadığının gümrük
idarelerini tatmin edecek şekilde kanıtlanabilmesi.


(4) Üçüncü fıkranın amaçları bakımından, ikinci ve üçüncü bölümde
düzenlenen menşe statüsünün kazanılması için gerekli koşullar, ihracatı
gerçekleştiren Taraf ülke dışında yapılan işçilik ve işlemlere uygulanamaz.
Bununla birlikte, nihai ürünün menşe statüsünün belirlenmesinde, ürüne dahil
edilen menşeli olmayan tüm girdiler için Ek II’deki listede belirtilen bir
azami kıymet koşulu bulunduğu durumda, anılan Taraf ülkede ürüne dahil edilen
menşeli olmayan girdilerin toplam kıymeti ile bu madde hükümlerinin
uygulanmasıyla, Taraf ülke dışında kazanılmış toplam katma değer birlikte
dikkate alındığında, o ürünün menşe statüsü kazanması için belirlenen azami
kıymet yüzdesini aşamaz.


(5) Üçüncü ve dördüncü fıkra hükümlerinin uygulanması amacıyla,
toplam katma değer, orada imalata dahil edilen girdilerin kıymetlerini de
içerecek şekilde, ihracatı gerçekleştiren Taraf ülke dışında oluşan tüm
maliyetleri ifade eder.


(6) Üçüncü ve dördüncü fıkra hükümleri, Ek II’deki listede
belirtilen koşulları yerine getirmeyen veya 8 inci maddede yer alan tolerans
kuralının uygulanması ile yeterli işçilik veya işlemden geçmiş olduğu kabul
edilen ürünler için uygulanmaz.


(7) Bu maddede düzenlenen ve ihracatı gerçekleştiren Taraf ülke
dışında yapılan herhangi bir işçilik veya işlem, hariçte işleme veya ilgili
diğer gümrük rejimleri vasıtasıyla yürütülür.


Değişmezlik


MADDE 16- (1) Anlaşma hükümlerinde sağlanan
tercihli muamele, yalnızca bu Yönetmeliğin gerekliliklerini yerine getirerek
bir Taraf ülkede ithalat amacıyla beyan edilen ürünlerin, ihracatın
gerçekleştiği Taraf ülkeden ihraç edilen ürünlerle aynı ürünler olması kaydıyla
uygulanır. Dahilde kullanım için beyan edilmeden önce bu ürünlerin, ithalatın
gerçekleştiği Taraf ülkenin özel iç düzenlemelerine uyum sağlanması amacıyla
transit üçüncü ülke veya ülkelerde ya da sevkiyatın bölündüğü üçüncü ülke veya
ülkelerde gümrük gözetimi altında gerçekleştirilmesi kaydıyla; işaret, etiket,
mühür veyahut herhangi bir belge eklenmesi veya yapıştırılması haricinde yahut
iyi koşullarda muhafaza edilmelerine yönelik işlemlere tabi tutulmaları dışında
herhangi bir şekilde değiştirilmemiş veya dönüştürülmemiş olmaları gerekir.


(2) Ürünler veya sevkiyatlar, transit üçüncü ülkelerde gümrük gözetimi
altında olmaları koşuluyla depolanabilir.


(3) Altıncı bölümde yer alan hükümlere halel gelmeksizin,
sevkiyatlar, söz konusu üçüncü ülke veya ülkelerde gümrük gözetimi altında
yapılması şartıyla bölünebilir.


(4) İthalatı gerçekleştiren Taraf ülkenin şüphe duyması halinde,
ithalatçıdan veya onun kanuni temsilcisinden bu madde hükümlerine uyulduğunun
kanıtlanması istenebilir. Birinci, ikinci ve üçüncü fıkralarda yer alan
hükümlerin yerine getirildiğinin ithalatı gerçekleştiren Taraf ülkenin gümrük
yetkililerine ispatı, aşağıdaki belgelerden birinin ibrazı yoluyla yapılır:


a) Konşimento gibi sözleşmeye bağlanmış taşımacılık belgeleri.


b) Ambalajların işaret ya da numaralarına dayanan kesin veya somut
kanıtlar.


c) Transit ülke veya ülkelerin ya da sevkiyatın bölündüğü ülke
veya ülkelerin gümrük makamları tarafından verilen manipüle edilmemiş eşya
belgesi yahut eşyanın transit ülke veya ülkelerde ya da sevkiyatın bölündüğü
ülke veya ülkelerde gümrük gözetiminde kaldığını gösteren diğer herhangi bir
belge.


ç) Eşyanın kendisine ilişkin herhangi bir kanıt şeklinde
verilebilecek tüm uygun belgeler.


Sergiler


MADDE 17- (1) Taraf ülkelerin birinden 10
uncu maddede belirtilen kümülasyonun uygulanabilir olduğu Taraf ülkeler dışında
başka bir ülkeye sergilenmek üzere gönderilen ve sergi sonrasında diğer bir
Taraf ülkeye ithal edilmek üzere satılan menşeli ürünler gümrük idarelerinin;


a) İhracatçının bu ürünleri Taraf ülkelerin birinden serginin
düzenlendiği ülkeye naklettiği ve burada sergilediği,


b) Ürünlerin aynı ihracatçı tarafından diğer Taraf ülkedeki bir
kimseye satıldığı veya bu kimsenin tasarrufuna verildiği,


c) Ürünlerin sergi süresi içinde veya sergiden hemen sonra,
sergilenmek üzere gönderildiği durumunu koruyarak sevk edildiği,


ç) Ürünlerin sergilenmek üzere gönderildikleri andan itibaren, bu
sergide teşhir edilmek dışında başka bir amaçla kullanılmadığı,


hususlarında tatmin edilmesi kaydıyla, ithallerinde Anlaşma
hükümlerinden yararlanır.


(2) Bu Yönetmelik hükümlerine uygun olarak düzenlenen veya
hazırlanan menşe ispat belgesi, normal usullere uygun olarak ithalatı
gerçekleştiren Taraf ülkenin gümrük yetkililerine ibraz edilir. Bu belge
üzerinde serginin adı ve adresi belirtilir. Gümrük idareleri tarafından,
gerektiği takdirde ürünlerin durumu ve sergilenmelerine ilişkin koşullar
hakkında ek kanıtlayıcı belgeler istenebilir.


(3) Birinci fıkra, yabancı ürün satmak üzere kurulmuş işyeri veya
mağazalarda özel amaçla düzenlenmemiş olan, açık olduğu süre içinde ürünün
gümrük denetimi altında kaldığı her türlü ticaret, sanayi, tarım ve el
sanatları sergi, fuar veya benzeri umumi gösteri veya teşhirlerine uygulanır.


BEŞİNCİ BÖLÜM


Geri Ödeme veya Muafiyet


Gümrük vergilerinde geri ödemenin veya muafiyetin yasaklanması


MADDE 18- (1) Bu Yönetmelik hükümlerine
uygun olarak menşe ispat belgesi düzenlenen veya hazırlanan bir Taraf ülke
menşeli ve Armonize Sistemin 50 ila 63 üncü fasıllarında yer alan ürünlerin
imalatında kullanılan menşeli olmayan girdiler, ihracatı gerçekleştiren Taraf
ülkede her ne türde olursa olsun gümrük vergilerinin geri ödenmesine veya
bunlardan muafiyete tabi değildir.


(2) Birinci fıkrada belirtilen yasak;


a) İhracatı gerçekleştiren Taraf ülkede imalatta kullanılan
girdilere uygulanan gümrük vergisi veya eş etkili vergilerin kısmen veya
tamamen iadesi veya muaf tutulması veya ödenmemesi yönündeki her türlü
düzenlemeye,


b) Ürünlerin söz konusu girdilerden elde edilip ihraç edildiği ve
dâhilde kullanım için alıkonmadığı hallerde,


c) Birinci fıkrada ve (a) bendinde belirtilen iade, muafiyet veya
geri ödemelerin açıkça veya aynı etkiyi doğuracak şekilde geçerli olduğu
durumlarda,


uygulanır.


(3) Bir menşe ispat belgesi kapsamındaki ürünlerin ihracatçısı,
menşeli olmayan girdiler kullanılarak üretilen ilgili ürünlere geri ödeme
sağlanmadığını ve bu girdilere uygulanabilen tüm gümrük vergileri ile eş etkili
vergilerin fiilen ödendiğini ispat eden tüm geçerli belgeleri gümrük
yetkililerinin talebi üzerine herhangi bir zamanda ibraz etmeye hazır olmak
zorundadır.


(4) Birinci fıkrada belirtilen yasak, 10 uncu maddenin dördüncü
veya beşinci fıkrası kapsamında belirtilen kümülasyonunun uygulanmasıyla menşe
statüsü kazanan ürünlerin ilgili Taraf ülkeler arasındaki ticaretinde
uygulanmaz.


(5) Ürünler, diğer Taraf ülkelerden herhangi biri menşeli
girdilerle kümülasyon uygulanmaksızın, ihracatı veya ithalatı gerçekleştiren
Taraf ülke menşeli olarak kabul ediliyorlarsa; birinci fıkradaki yasak, bir
yanda Türkiye, İsviçre (Lihtenştayn dahil), İzlanda, Norveç ya da Avrupa
Birliği ile diğer yanda Türkiye ve İsrail hariç Barselona Sürecine katılım
sağlayan herhangi bir ülke arasındaki ikili ticarette uygulanmaz.


ALTINCI BÖLÜM


Eşyanın Menşeinin İspatı


Menşe ispat belgelerine ilişkin genel koşullar


MADDE 19- (1) Taraf ülkelerden biri menşeli
ürünler, diğer bir Taraf ülkeye ithal edilmeleri sırasında, aşağıdaki
belgelerden birinin ibrazı üzerine ilgili Anlaşmadan yararlanır:


a) Bir örneği Ek III’te yer alan bir menşe beyanı.


b) Bir örneği Ek IV’te yer alan bir EUR.1 dolaşım belgesi.


(2) Birinci fıkra hükümlerine rağmen, bu Yönetmelik çerçevesinde
menşeli ürünler, 38 inci maddede belirtilen durumlarda, birinci fıkrada
belirtilen menşe ispat belgelerinden herhangi birinin ibraz edilmesine gerek
bulunmaksızın Anlaşmadan yararlanır.


(3) 2 nci maddede belirtilen Anlaşmalar kapsamında, bu ülkelerde
düzenlenmiş EUR.1 dolaşım belgesi veya menşe beyanı eşliğinde, Türkiye ile AB
arasındaki Gümrük Birliği kapsamında olan AB menşeli eşyanın Türkiye'ye
ithalinde, 12/9/1963 tarihli Ankara Anlaşması ve 23/11/1970 tarihli Katma
Protokol çerçevesinde yapılan düzenlemeler ile öngörülen tercihli tarife
uygulanır.


(4) Ek V’te yer alan kümülasyonun mümkün olduğu Taraf ülkelerden
biri menşeli eşyanın, Ek V’te yer alan bir başka Taraf ülkeden EUR.1 dolaşım
belgesi veya menşe beyanı eşliğinde Türkiye’ye ithalinde, Türkiye ile eşyanın
menşeli olduğu ülke arasında mevcut düzenlemeler ile öngörülen tercihli tarife
uygulanır.


(5) 58 inci madde hükümleri saklı kalmak kaydıyla, üçüncü ve
dördüncü fıkranın uygulanabilmesi için ihracatın gerçekleştirildiği Taraf
ülkede düzenlenen veya hazırlanan menşe ispat belgesi kapsamı eşyanın menşeinin
belirlenmesine dayanak teşkil edebilecek 2012 kuralları ve/veya 2023
kurallarının Ek V’te yer alan tablolarda gösterilen menşe ülke ve kümülasyon
uygulanmasıyla ticaret akışına dahil olan Taraf ülkeler ile Türkiye arasında
geçerli olması gereklidir.


(6) Birinci fıkranın amaçları doğrultusunda, iki veya daha fazla
Taraf ülke, birinci fıkrada belirtilen menşe ispat belgelerinin elektronik
olarak düzenlenmesine ve/veya elektronik olarak sunulmasına olanak tanıyan bir
sistem kurabilir.


(7) Altıncı fıkrada belirtilen sistem kurulana kadar, Taraf
ülkeler, ithalat sırasında kendilerine ibraz edilen elektronik olarak
düzenlenmiş dolaşım belgelerini aşağıda yer alan koşullar sağlandığı takdirde
kabul eder:


a) Elektronik olarak düzenlenen dolaşım belgelerinin Ek IV’te yer
alan örneğe uygun olması.


b) İhracatı gerçekleştiren Taraf ülkenin gümrük idarelerinin, elektronik
olarak düzenlenen dolaşım belgelerinin gerçekliğinin doğrulanması için güvenli
çevrimiçi internet tabanlı bir sistem sağlaması.


c) Elektronik olarak düzenlenen dolaşım belgelerinin benzersiz bir
seri numarası ve varsa belgelerin tanımlanabileceği güvenlik özelliklerine
sahip olması.


(8) Ek V’te yer alan kümülasyonun mümkün olduğu Taraf ülkelerden
birinin elektronik dolaşım belgesi düzenlemeye başladığı tarih Bakanlık resmî
internet sitesinden duyurulur.


(9) Taraf ülkelerden biri tarafından yedinci fıkrada listelenen
koşulların yerine getirilmemesi durumunda elektronik olarak düzenlenen dolaşım
belgelerinin kabulü durdurulabilir. İlgili Taraf ülkenin düzenlediği dolaşım
belgelerinin hangi tarihten itibaren kabul edilmemesi gerektiği, sekizinci fıkrada
belirtilen duyurunun güncellenmesi suretiyle Bakanlık resmî internet sitesinden
duyurulur.


(10) Birinci fıkra hükümlerine halel gelmeksizin, iki veya daha
fazla Taraf ülke, bu Taraf ülkeler arasındaki tercihli ticarette, birinci
fıkrada belirtilen menşe ispat belgelerinin yerine, söz konusu Taraf ülkelerin
kendi mevzuatına uygun olarak elektronik bir veri tabanına kayıtlı ihracatçılar
tarafından hazırlanan menşe beyanlarının ibraz edilmesine karar verebilir. İki
veya daha fazla Taraf ülkenin uzlaşmasıyla elektronik bir veri tabanına kayıtlı
ihracatçılar tarafından hazırlanan menşe beyanlarının kullanılması, diğer Taraf
ülkeler ile çapraz kümülasyonun kullanılmasına engel teşkil etmez.


(11) Altıncı ve onuncu fıkralarda yer verilen yöntemlerin menşe
tevsikinde kullanılmasına dair usuller ve bu hükümlerin hangi tarihler
itibarıyla uygulanacağı Bakanlık resmî internet sitesinden duyurulur.


Menşe beyanında bulunma koşulları


MADDE 20- (1) Menşe beyanı 40 ıncı madde
çerçevesinde bir onaylanmış ihracatçı tarafından veya toplam kıymeti 6.000
Avroyu geçmeyen menşeli ürünler içeren bir ya da daha fazla kaptan oluşan bir
sevkiyat için herhangi bir ihracatçı tarafından hazırlanabilir.


(2) Menşe beyanı, söz konusu ürünlerin Türkiye veya Ek V’te yer
alan kümülasyonun mümkün olduğu Taraf ülkelerden biri menşeli olduğunun kabulü
ve bu Yönetmeliğin diğer hükümlerinin yerine getirilmesi halinde
hazırlanabilir.


(3) Menşe beyanında bulunan ihracatçı, söz konusu ürünün menşe
statüsü ile bu Yönetmeliğin diğer hükümlerinin yerine getirilmiş olduğunu
kanıtlayan ilgili tüm belgeleri, gümrük idarelerinin talebi üzerine herhangi
bir anda ibraz etmeye hazırlıklı olur.


(4) Bir örneği Ek III’te yer alan menşe beyanı, Anlaşma ve
ihracatçı ülkenin mevzuatıyla uyumlu olarak ihracatçı tarafından Türkçe veya 2
nci maddede yer alan Anlaşmalarda belirtilen dillerden birinde fatura, teslimat
notu veya başka bir ticari belge üzerine daktilo edilmesi, damgalanması ya da
basılması suretiyle hazırlanır. Eğer beyan el yazısı ile yapılırsa, matbaa harfleriyle
ve mürekkeple yazılır.


(5) Menşe beyanı, ihracatçının kendi el yazısı ile atacağı
orijinal imzasını ihtiva eder. Ancak, 40 ıncı madde çerçevesinde onaylanmış
ihracatçıdan, kendi adıyla hazırlanmış herhangi bir menşe beyanının kendi el
yazısıyla imzalanmış addedilerek tüm sorumluluğu üzerine aldığına dair yazılı
bir taahhütnameyi ihracatçı ülkenin gümrük idarelerine vermiş olması koşuluyla,
böyle bir beyanı imzalama şartı aranmaz.


(6) Menşe beyanı, ihracatçı tarafından, kapsadığı ürünlerin
ihracatı esnasında veya ithalatından itibaren iki yıl içinde ithalatın
yapıldığı Taraf ülkeye ibrazı koşuluyla, ihracattan sonra geriye dönük olarak
hazırlanabilir.


(7) 16 ncı maddenin üçüncü fıkrası çerçevesinde bir sevkiyatın
bölünmesi halinde ve altıncı fıkradaki iki yıllık süre sınırına uyulmuş olması
koşuluyla, ihracatı gerçekleştiren Taraf ülkede yerleşik onaylanmış ihracatçı
tarafından geriye dönük menşe beyanı hazırlanabilir.


(8) Menşe beyanı kapsamı eşyanın Ek V’te belirtilen ülke veya
ülkeler menşeli girdilerle 10 uncu madde hükümleri kapsamında kümülasyon
uygulanmak suretiyle menşe kazanmış olması durumunda, beyana İngilizce dilinde
“CUMULATION APPLIED WITH (Ülkenin/Ülkelerin ismi)” yazılır.


Tedarikçi beyanları


MADDE 21- (1) Menşeli ürünler için bir
Taraf ülkede EUR.1 dolaşım belgesi düzenlendiğinde veya bir menşe beyanı
hazırlandığında, bu ürünlerin imalatında Ek V’te belirtilen bir Taraf ülkeden
gelen ve 10 uncu maddenin üçüncü ya da dördüncü fıkralarına uygun olarak ilgili
Taraf ülkelerde tercihli menşe statüsü kazanılmaksızın işçilik veya işleme tabi
tutulmuş olan eşyanın kullanılmış olması halinde, bu eşyaya ilişkin olarak
verilen tedarikçi beyanında kayıtlı bilgiler dikkate alınır.


(2) Birinci fıkrada belirtilen tedarikçi beyanı, beyan metninde
bilgileri kayıtlı eşya kullanılarak imal edilen ürünlerin ihracatın
gerçekleştiği Taraf ülke menşeli sayılması ve bu Yönetmeliğin diğer
gerekliliklerinin karşılanması bakımından beyan kapsamı eşyanın bir Taraf
ülkede tabi tutulduğu işçilik veya işlemlere dair tevsik edici belge olarak
kabul görür.


(3) Tedarikçi beyanı, kapsadığı eşyanın teşhis edilebilmesini
sağlayacak derecede eşyayı ayrıntılı bir şekilde tanımlayan fatura, teslimat
notu veya diğer herhangi bir ticari belgeye ek yapılmak suretiyle Ek VI’da
belirtilen forma uygun olarak ayrı bir kağıt sayfasında eşyanın tedarikçisi
tarafından hazırlanır. Dördüncü fıkrada yer alan durumlar haricinde, eşyanın
her bir sevkiyatı için ayrı bir tedarikçi beyanı düzenlenir.


(4) Bir Taraf ülkede tabi tutulduğu işçilik veya işlemin bir zaman
dilimi boyunca değişmemesi öngörülen eşyayı belirli bir müşteriye tedarik eden
bir tedarikçi, bu müşteriye söz konusu eşyanın sonraki sevkiyatlarını da
kapsayan ve “uzun dönem tedarikçi beyanı” olarak adlandırılan tek bir tedarikçi
beyanı verebilir.


(5) Türkiye’de düzenlenen uzun dönem tedarikçi beyanları, beyanın
düzenlendiği tarihten itibaren azami iki yıllık bir süre zarfında geçerli olur.
Beyanın düzenlendiği Taraf ülkenin gümrük idareleri, uygun göreceği koşullar
dahilinde daha uzun sürelerin kullanılabilmesine izin verebilir.


(6) Uzun dönem tedarikçi beyanı, ilgili eşyayı bu eşyanın teşhis
edilmesini mümkün kılacak ölçüde yeterli ayrıntıda tanımlar ve Ek VII’de yer
alan örneğe uygun olarak tedarikçi tarafından düzenlenir.


(7) Tedarikçi, uzun dönem tedarikçi beyanını beyan kapsamı eşyanın
ilk sevkiyatından önce yahut bu eşyanın ilk sevkiyatının beraberinde
müşterisine verir.


(8) Uzun dönem tedarikçi beyanı kapsamı eşyaya ilgili Taraf ülkede
tatbik edilen işçilik veya işlemin değişmesi yahut başka bir sebepten ötürü,
geçerlilik süresi içerisinde olmakla beraber, söz konusu beyanın bu maddenin
uygulanması bakımından tevsik edici belge olarak kullanılamayacağının
anlaşılması halinde, ilgili tedarikçi, müşterisini derhal bilgilendirir.


(9) Tedarikçi beyanı Ek VI’da ve uzun dönem tedarikçi beyanı Ek
VII’de gösterildiği şekilde, düzenlendiği Taraf ülkenin ulusal mevzuatına uygun
olarak tedarikçi tarafından 2 nci maddede sayılan Anlaşmalarda öngörülen
dillerden birinde daktilo edilir veya bir klavye yardımıyla yazılır ve kendi
ıslak imzası tatbik edilerek hazırlanır.


(10) Dokuzuncu fıkra hükmüne rağmen, Ek VI ve Ek VII’de gösterilen
tedarikçi beyanlarının el yazısı ile hazırlanması mümkündür. El yazısı ile
hazırlanan tedarikçi beyanları, mürekkepli kalem ve matbaa harfleri
kullanılarak okunaklı bir biçimde doldurulur.


(11) Bu madde hükümlerine göre beyanda bulunan bir tedarikçi,
beyanda kayıtlı bilgilerin doğruluğunu kanıtlayan tüm vesaiki, beyanın
düzenlendiği Taraf ülkenin gümrük idarelerinin talebi üzerine her an ibraz
etmeye hazırlıklı olmak zorundadır.


EUR.1 dolaşım belgesinin düzenlenme koşulları


MADDE 22- (1) EUR.1 dolaşım belgesi,
ihracatçının veya ihracatçının sorumluluğunda yetkili temsilcisinin yazılı
başvurusu üzerine, ihracatı gerçekleştiren Taraf ülkenin gümrük idaresi
tarafından düzenlenir.


(2) 19 uncu maddenin yedinci fıkrası uyarınca elektronik olarak
düzenlenen EUR.1 dolaşım belgesi, Ek IV’te yer alan örneğe dayanır. Bu türden
belgeler, seri numarasının yanı sıra çevrimiçi doğrulamaya imkan tanıyan
internet tabanlı bir güvenlik özelliğine de sahip olur.


(3) EUR.1 dolaşım belgesi, söz konusu ürünlerin Türkiye veya Ek
V’te yer alan kümülasyonun mümkün olduğu Taraf ülkelerden biri menşeli
olduğunun kabul edilmesi ve bu Yönetmeliğin diğer hükümlerinin yerine
getirilmesi halinde ihracatın gerçekleştirildiği Taraf ülkenin gümrük idaresi
tarafından düzenlenebilir.


(4) EUR.1 dolaşım belgesi düzenlenmesi için başvuruda bulunan
ihracatçı, söz konusu ürünün menşe statüsü ile bu Yönetmeliğin diğer
hükümlerinin yerine getirilmiş olduğunu kanıtlayan ilgili tüm belgeleri, gümrük
idarelerinin talebi üzerine herhangi bir anda ibraz etmeye hazırlıklı olur.


(5) EUR.1 dolaşım belgelerini düzenleyen gümrük idareleri,
ürünlerin menşe statüsünün ve bu Yönetmeliğin diğer koşullarının yerine
getirilmiş olduğunun doğrulanması için gereken her türlü tedbiri alır. Bu
maksatla, tevsik edici belgeler sunulmasını talep etme ve ihracatçının
hesaplarını denetleme veya uygun görülen başka herhangi bir kontrolü yapma hakkına
sahiptirler. Aynı zamanda, EUR.1 dolaşım belgelerinin usulüne uygun olarak
doldurulmasını temin ederler. Bilhassa, ürünlerin tanımı için ayrılmış olan
bölümün gerçeğe aykırı ilaveler yapılmasına hiçbir olasılık bırakmayacak
şekilde doldurulmuş olduğunu kontrol ederler.   


(6) EUR.1 dolaşım belgesinin vize edildiği tarih, belgenin (11)
numaralı kutusunda belirtilir.


(7) EUR.1 dolaşım belgesinin gümrük vizesine ayrılmış (11)
numaralı kutusunun doğru olarak ve noksansız doldurulması şarttır. Yanlış veya noksan
yapılan vize işlemi belgeyi geçersiz kılar.


(8) EUR.1 dolaşım belgesi Anlaşma ile sağlanan tercihli ticarette
yazılı delil olarak ancak gümrük idaresinin vizesi ile hüküm ifade edeceğinden,
düzenlenme işlemi vize ile tamamlanmış olur.


(9) Gümrük idareleri tarafından düzenlenen EUR.1 dolaşım belgesi,
fiili ihraç gerçekleştiği veya kesinleştiği anda ihracatçıya verilir.


EUR.1 dolaşım belgesinin şekli, basımı ve dağıtılması


MADDE 23- (1) EUR.1 dolaşım belgesi, Ek
IV’te belirlenen form ve niteliklere uygun olarak ve seri numaraları verilerek
Bakanlık veya Bakanlıkça yetkilendirilen kuruluşlarca bastırılır ve ihtiyaca
göre dağıtılır.


Türkiye’den gerçekleştirilecek ihracatlar için EUR.1 dolaşım
belgesinin doldurulması


MADDE 24- (1) EUR.1 dolaşım belgesi, Bakanlıkça
belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde elektronik sistem üzerinden düzenlenir.
Elektronik sistemdeki veriler 2 nci maddenin birinci fıkrasında sayılan
Anlaşmalara taraf ülkeler, Bakanlık birimleri ve Bakanlıkça uygun görülen kişi
ve kuruluşlarla paylaşılabilir ve veri değişimine konu yapılabilir.


(2) EUR.1 dolaşım belgesi düzenlenmesine ilişkin başvuru ihracatçı
veya onun sorumluluğu altında gümrük beyannamesini imzalamaya yetkili kanuni
temsilcisi tarafından yapılabilir. Yetkili olmayan kişiler tarafından yapılan
başvurular gümrük idaresi ya da Bakanlıkça yetki verilen kişi ve kuruluşlarca
kabul edilmez.


(3) İhracatçılar veya onun sorumluluğu altında gümrük
beyannamesini imzalamaya yetkili kanuni temsilcileri EUR.1 dolaşım belgesinin
düzenlenmesi için, bu belgenin arka sayfasında yazılı kurallara ve ilgili
Anlaşma hükümlerine uygun olarak, elektronik sistem üzerinden aşağıda
belirtilen hususlar çerçevesinde başvuruda ve beyanda bulunur:


a) EUR.1 dolaşım belgesi Türkçe veya ilgili Anlaşmada belirtilen
dillerden birinde, gümrük mevzuatı hükümleri gereğince hazırlanır.


b) EUR.1 dolaşım belgesinde bulunması zorunlu bilgilerin
elektronik sistem üzerinden beyan edilmesi zorunludur. Bu alanlar ihracatçılar
veya onun sorumluluğu altında gümrük beyannamesini imzalamaya yetkili kanuni
temsilcileri tarafından eksiksiz doldurulur. Beyan edilen ve EUR.1 dolaşım
belgesinde kayıtlı olacak eşyanın, tanınmalarına olanak verecek yeterli
kesinlikte ve ticari deyimleri ile hiçbir tereddüde yer vermeyecek açıklıkta
cins, nevi, nitelik ve miktar olarak ayrıntılı bir biçimde beyan edilmesi
zorunludur.


c) Elektronik sistem üzerinde EUR.1 dolaşım belgesi düzenlenmesi
için, beyanda bulunulan eşyanın menşeinin tespitini teminen, eşyanın imalatında
kullanılan menşeli olmayan girdilere uygulanan işlem ve işçiliğin, Ek II'de yer
alan listede belirtilen şartları sağladığını ispatlayan ve eşyanın imalatında
kullanılan Türkiye ve Ek V’te yer alan kümülasyonun mümkün olduğu Taraf ülkeler
menşeli girdiler ve bu girdiler üzerinde gerçekleştirilen işlem ve işçilikleri
gösteren tüm bilgi ve belgeler ile birlikte, ihracata ait diğer belgeler,
gümrük idaresi tarafından ya da Bakanlıkça yetki verilen kişi ve kuruluşlarca
kontrol edilmesi için elektronik sisteme yüklenir. İlgili mevzuat uyarınca
elektronik olarak düzenlenen ya da beyanda kullanılmak amacıyla elektronik
ortama aktarılmış bu belgelerin ve talep edilmesi halinde asıllarının, Bakanlık
veya Bakanlıkça yetkilendirilen kişi ve kuruluşların doğrudan erişimine hazır
halde tutulması zorunludur. Bu türde belge ve bilgiler Gümrük Kanununda
öngörülen belge saklama sürelerine tabidir.


ç) Bakanlık tarafından ya da Bakanlıkça yetki verilen kişi ve
kuruluşlarca EUR.1 dolaşım belgesinin düzenlenmesine dair başvurunun kabul
edilmesi, beyan edilen belge ve bilgilerin kontrolü, başvurunun onaylanması ve
vize işlemleri elektronik sistem üzerinden tamamlanır.


d) İhracatçılar veya onun sorumluluğu altında gümrük beyannamesini
imzalamaya yetkili kanuni temsilcilerince, vize işleminin tamamlanmasından sonra
elektronik sistem üzerinde yer alan bilgilerin, 23 üncü maddede belirtilen
şekil şartlarını taşıyan ve aynı maddede belirtilen şekilde temin edilen yeşil
meneviş zeminli matbu EUR.1 dolaşım belgesi üzerine yazıcı vasıtasıyla dökümü
alınır. Dökümü alınan belgenin (12) numaralı “İhracatçının Beyanı” kutusu
ihracatçı veya onun sorumluluğu altında gümrük beyannamesini imzalamaya yetkili
kanuni temsilcisi tarafından imzalanır. İmzalanan belgenin bir kopyası
ihracatçı tarafından mer’i mevzuatta öngörülen belge saklama süreleri saklı
kalmak kaydıyla en az beş yıl süresince saklanır.


e) EUR.1 dolaşım belgesinin üzerinde, belgenin (12) numaralı
“İhracatçının Beyanı” alanına ihracatçı veya onun sorumluluğu altında gümrük
beyannamesini imzalamaya yetkili kanuni temsilcisince atılacak imza haricinde
elektronik sistemde oluşturulmamış hiçbir kayıt yer alamaz. Döküm üzerinde
ekleme, düzeltme veya silinti yapılamaz.


İhracatçının ibraz yükümlülüğü


MADDE 25- (1) EUR.1 dolaşım belgesi
düzenlenmesi için başvuruda bulunan ihracatçı, bu belgeleri düzenleyecek gümrük
idarelerinin veya Bakanlıkça yetkilendirilen kişi veya kuruluşların talep
edebileceği, söz konusu ürünün menşe statüsü ile bu Yönetmeliğin diğer
hükümlerinin yerine getirilmiş olduğunu tevsik eden tüm ilgili bilgi ve
belgeleri vermekle yükümlüdür.


EUR.1 dolaşım belgelerine ilişkin Bakanlıkça yetkilendirilen kişi
ve kuruluşlarca yapılacak işlemler


MADDE 26- (1) 24 üncü madde uyarınca
elektronik sistem kullanılarak EUR.1 dolaşım belgesi düzenlenmesi amacıyla
başvuruda bulunulması durumunda gümrük idaresi ya da Bakanlıkça yetki verilen
kişi ve kuruluşlar, bu başvuruları ve 24 üncü maddenin üçüncü fıkrasının (c)
bendi uyarınca başvuruda ibraz edilen bilgi ve belgelerle birlikte, ihracata
ait diğer belgeleri de inceleyerek gerekli işlemleri tamamlar.


(2) Beyana ve belgelere ilişkin kontroller tamamlandıktan sonra,
uygun görülen başvurular elektronik sistem üzerinden onaylanır.


(3) İhraç belgeleri ve dolaşım belgelerinden üçüncü ülkelere
gönderileceği anlaşılan eşya için EUR.1 dolaşım belgesi onaylanamaz ve vize
edilemez.


Türkiye’den gerçekleştirilecek ihracatlar kapsamı EUR.1 dolaşım
belgelerinin gümrük idarelerince incelenmesi ve vize edilmesi


MADDE 27- (1) Elektronik sistem üzerinden
usulüne uygun olarak doldurularak gümrük idaresine gönderilen EUR.1 dolaşım
belgelerinin kontrolü elektronik sistem üzerinden yapılarak uygun olması
durumunda vize edilir. Elektronik olarak vize edilen EUR.1 dolaşım belgesi
kapsamı eşyaya ilişkin kontroller gümrük idaresince gerçekleştirilir.


(2) Gümrük idareleri birinci fıkrada belirtilen kontrolleri
yaparken;


a) EUR.1 dolaşım belgesinin bu Yönetmelik hükümlerine uygun olup
olmadığını incelemek,


b) İhraç konusu eşyanın cins, tür, nitelik ve miktar itibarıyla
EUR.1 dolaşım belgesindeki kayıtlara uygun olup olmadığını tespit etmek,


c) İhraç konusu eşyanın menşeli olup olmadığını belirlemek,


ç) Eşyaya ait ihraç belgeleri yanında gümrük mevzuatı uyarınca
nakliyeciler tarafından verilen belgeleri incelemek,


d) İhraç konusu eşyayı 7/10/2009 tarihli ve 27369 mükerrer sayılı
Resmî Gazete’de yayımlanan Gümrük Yönetmeliğindeki esaslara göre muayene etmek,


suretiyle işlem ifa eder.


(3) 24 üncü maddenin üçüncü fıkrasının (d) bendinde belirtildiği
şekilde alınan dökümde, belgenin (11) numaralı “Gümrük Vizesi” alanında
elektronik sistem tarafından basılan ve beyanı değerlendirerek belgeyi vize
eden gümrük idaresinin adı, vize tarihi, gümrük mührü veya kaşesi yer alır.


(4) 22 nci maddede belirtilen EUR.1 dolaşım belgelerine ilişkin
genel koşullar, bu madde hükümlerine göre düzenlenen EUR.1 dolaşım belgeleri
için de geçerlidir.


YEDİNCİ BÖLÜM


EUR.1 Dolaşım Belgesinin Sonradan Verilmesi ve İkinci Nüshasının
Düzenlenmesi


EUR.1 dolaşım belgesinin ihracattan sonra verilmesi


MADDE 28- (1) 22 nci maddenin dokuzuncu
fıkrasında belirtilen duruma istisna olarak, EUR.1 dolaşım belgesi;


a) Hata, istenmeyerek yapılan ihmal veya özel durumlar nedeniyle
ihraç anında düzenlenmemiş olması,


b) EUR.1 dolaşım belgesinin düzenlenmiş olmakla birlikte, teknik nedenlerle
ithalatta kabul edilmemiş olduğunun gümrük idarelerine veya Bakanlıkça
yetkilendirilen kişi veya kuruluşlara tatmin edici bir şekilde ispat edilmesi,


c) Söz konusu ürünlerin nihai varış yerinin ihracat anında
bilinmemesi ve bu yerin ürünlerin nakliyatı ya da depolanması sırasında veya 16
ncı maddenin üçüncü fıkrası uyarınca sevkiyatların bölünmesinin ardından
kesinleştirilmesi,


ç) EUR.1 dolaşım belgesinin 10 uncu maddenin on birinci fıkrasında
belirtilen duyuruya dayanılarak kümülasyon bilgisi yazılmaksızın düzenlenmiş
olması, bununla beraber, kümülasyon uygulanmasıyla ticaret akışına dahil olan
başka bir Taraf ülkenin ithalatta 10 uncu maddenin onuncu fıkrasında belirtilen
yöntemi gerekli görmesi,


halinde ait olduğu ürünün ihracından sonra düzenlenebilir.


EUR.1 dolaşım belgesinin sonradan verilmesi işlemleri


MADDE 29- (1) EUR.1 dolaşım belgesinin
ihracattan sonra verilmesi amacıyla, ihracatçı veya onun sorumluluğu altında
gümrük beyannamesini imzalamaya yetkili kanuni temsilcisi;


a) Eşyanın cinsi, türü, niteliği ve miktarını, ambalaj şeklini,
marka ve numaralarını, işaretlerini, ihracat işleminin yapıldığı gümrük
idaresinin adını, gümrük beyannamesinin tarih ve sayısını belirterek ve gümrük
beyannamesinin bir örneğini eklemek suretiyle elektronik sistem üzerinden
başvuruda bulunur.


b) Söz konusu eşya için ihraç sırasında EUR.1 dolaşım belgesi
verilmediğini veya 28 inci maddede belirtilen diğer durumlardan birinin ortaya
çıktığını sebepleri ile birlikte elektronik sistem üzerinden beyan eder.


(2) Birinci fıkrada belirtilen şartları yerine getiren
ihracatçının veya onun sorumluluğu altında gümrük beyannamesini imzalamaya
yetkili kanuni temsilcisinin talebi, gümrük idaresi veya Bakanlıkça
yetkilendirilen kişi ve kuruluşlar tarafından incelenir. Söz konusu ihraç
eşyasına ait gümrük beyannamesi ve ekleri diğer evrak ile varsa bu işleme dair
dosyaların incelenmesi ve kontrolü sonucunda, yapılan beyanın tamamen uygun
olduğu anlaşıldığı takdirde başvurular elektronik sistem üzerinden onaylanır ve
vize edilir.


(3) İhracattan sonra verilen EUR.1 dolaşım belgesinin (7) numaralı
“Gözlemler” kutusuna İngilizce olarak “ISSUED RETROSPECTIVELY” ibaresi
elektronik sistem üzerinden kaydedilir.


(4) Gümrük idareleri, ancak ihracatçının başvurusunda sunulan
bilgilerin mütekabil dosyadaki bilgilerle örtüştüğünü teyit ettikten sonra ve
ihracat tarihinden itibaren iki yıl içerisinde sonradan EUR.1 dolaşım belgesi
düzenleyebilir. 


Teknik nedenlerle EUR.1 dolaşım belgesinin reddi


MADDE 30- (1) EUR.1 dolaşım belgesi, bu
Yönetmelikte öngörülen şekilde düzenlenmemiş ise teknik nedenlerle
reddedilebilir. Aşağıda belirtilen;


a) EUR.1 dolaşım belgesinin, ebat veya renk olarak Ek IV’te yer
alan örnekten önemli derecede farklı olması, seri numarası bulunmaması,
Anlaşmada öngörülen dillerden birinde basılmaması gibi öngörülen form dışında
bir form kullanılarak düzenlenmesi,


b) EUR.1 dolaşım belgesinde (4) numaralı kutu gibi doldurulması
zorunlu kutulardan birinin doldurulmaması,


c) EUR.1 dolaşım belgesinin yetkili olmayan bir makam tarafından
onaylanması,


ç) EUR.1 dolaşım belgesi vize edilirken kullanılan mührün veya
kaşenin 42 nci madde hükümleri uyarınca örneği gönderilmeyen yeni bir mühür
veya kaşe olması,


d) EUR.1 dolaşım belgesinin (2) veya (5) numaralı kutusuna Ek V’te
belirtilen kümülasyonun mümkün olduğu Taraf ülkeler dışında başka bir ülke
yazılması,


e) EUR.1 dolaşım belgesinin (8) numaralı kutusunda kayıtlı
bilgilerin tercihli tarife talebiyle gümrük idaresine sunulmuş olan eşyaya ait
olmadığının anlaşılması,


gibi teknik nedenlerle kabul edilmeyen EUR.1 dolaşım belgesi 29
uncu maddeye uygun olarak sonradan düzenlenebilir.


(2) Teknik nedenlerle reddedilen EUR.1 dolaşım belgesi, üzerine
İngilizce dilinde “DOCUMENT NOT ACCEPTED” ibaresi yazılarak ve hangi nedenlerle
kabul edilmediği belirtilerek sonradan düzenlenen yeni bir EUR.1 dolaşım
belgesi edinmesi için ithalatçıya iade edilir. Ancak, gümrük idareleri gümrük
işlemlerinin tamamlanmasından sonra kontrol amacıyla veya hile yapıldığından
şüphe edilmesi halinde reddedilen EUR.1 dolaşım belgesinin bir kopyasını
saklayabilir.


(3) Türkiye’ye yönelik ithalatlarda ibraz edilen menşe ispat
belgelerinin teknik nedenlerle reddedilmesi durumunda, eşyaya ilgili Anlaşma
kapsamında tercihli rejim uygulanmaz ve kanuni vergi nispetleri üzerinden tahakkuk
yapılarak vergiler tahsil edilir. Bu durumda, 27/10/1999 tarihli ve 4458 sayılı
Gümrük Kanununun 234 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uygulanmaz.


EUR.1 dolaşım belgesinin ikinci nüshasının düzenlenmesi


MADDE 31- (1) EUR.1 dolaşım belgesinin
çalınması, kaybedilmesi veya hasar görmesi hallerinde ihracatçı veya onun
sorumluluğu altında gümrük beyannamesini imzalamaya yetkili kanuni temsilcisi,
gümrük idaresi veya Bakanlıkça yetkilendirilen kişi ve kuruluşlara başvurarak
belgenin ikinci bir nüshasının düzenlenmesi için elektronik sistem üzerinden
başvuruda bulunabilir. Başvuru sahipleri, ikinci nüsha belge düzenlenme
talebinin nedenini elektronik sistemde beyan eder.


(2) EUR.1 dolaşım belgesinin ikinci nüsha düzenlenmesi amacıyla,
ihracatçı veya onun sorumluluğu altında gümrük beyannamesini imzalamaya yetkili
kanuni temsilcisi tarafından elektronik sistem üzerinden gerçekleştirilen
başvuru gümrük idaresi veya Bakanlıkça yetkilendirilen kişi ve kuruluşlar
tarafından incelenir.


(3) Gümrük idaresi veya Bakanlıkça yetkilendirilen kişi ve
kuruluşlar, ihraç işlemi yapılmış olan eşyaya ait asıl EUR.1 dolaşım belgesine
ilişkin bilgilerle birinci fıkrada belirtilen beyanı karşılaştırıp, ikinci
nüshaya ilişkin yapılan beyanların doğruluğunu saptadıktan sonra, başvuru
onaylanır ve gümrük idaresince vize işlemi gerçekleştirilir.


(4) Bu şekilde düzenlenen ikinci nüsha EUR.1 dolaşım belgesinin
(7) numaralı “Gözlemler” kutusuna İngilizce “DUPLICATE” ibaresi ile ilk dolaşım
belgesinin vize tarihi ve seri numarası, elektronik sistem üzerinden
kaydedilir.


(5) Elektronik sistem tarafından asıl EUR.1 dolaşım belgesi, bu
belgeye dayanılarak düzenlenen ikinci nüsha EUR.1 dolaşım belgesiyle
ilişkilendirilir.


(6) İkinci nüsha EUR.1 dolaşım belgesi, asıl EUR.1 dolaşım belgesinin
vize tarihini taşır ve bu tarihten itibaren geçerli sayılır.


SEKİZİNCİ BÖLÜM


İbraz


Menşe ispat belgelerinin geçerliliği


MADDE 32- (1) EUR.1 dolaşım belgesi,
ihracatı gerçekleştiren Taraf ülkedeki vize tarihinden itibaren on ay geçerli
olur ve bu süre zarfında ithalatı gerçekleştiren Taraf ülkenin gümrük
idarelerine ibraz edilmesi gerekir.


(2) Menşe beyanı, ihracatçı tarafından hazırlanış tarihinden
itibaren on ay geçerli olur ve bu süre zarfında ithalatı gerçekleştiren Taraf
ülkenin gümrük idarelerine ibraz edilmesi gerekir.


(3) İthalatı gerçekleştiren Taraf ülkenin gümrük idarelerine ibraz
edilecek menşe ispat belgeleri, mücbir sebep veya beklenmeyen hâl mevcudiyeti
nedeniyle birinci ve ikinci fıkralarda belirtilen sürelerden sonra da uygulanan
tercihli muamele çerçevesinde kabul edilebilir.


(4) Eşyanın serbest bölge veya antrepoya konulması veyahut bir
şartlı muafiyet düzenlemesi ya da bir ekonomik etkili gümrük rejimine tabi
tutulması hallerinde, ithalatı gerçekleştiren Taraf ülkenin gümrük idaresi,
eşyanın belirtilen geçerlilik süresi içerisinde gümrüğe sunulmuş olması
kaydıyla menşe ispat belgelerini kabul edebilir.


(5) Menşe ispat belgelerinin ibraz süresinden sonra tercihli
muameleden yararlanması için bu sürenin bitiminden önce eşyanın gümrüğe gelmiş
ve yine bu süreden önce ithalatçı veya gümrük beyannamesini imzalamaya yetkili
kanuni temsilcisi tarafından yazılı olarak ilgili gümrük müdürlüğüne
başvurulmuş olması gerekir.


(6) Üçüncü ve dördüncü fıkra hükümleri kapsamında geçerlilik
süresinden sonra ibraz edilen belgelerin serbest dolaşıma giriş rejimi
çerçevesinde kabul edilmesi, ancak bu belgelerin düzenlendiği veya hazırlandığı
tarihten itibaren 2 yıl içerisinde gümrük idaresine ibraz edilmesi halinde
mümkündür.


(7) Üçüncü fıkranın uygulanmasına, ithalatın gerçekleştirildiği
gümrük müdürlüğünün bağlı bulunduğu gümrük ve dış ticaret bölge müdürlüğünün
uygun görüşü çerçevesinde izin verilir.


Menşe ispat belgelerinin ibrazı


MADDE 33- (1) EUR.1 dolaşım belgesi ve
menşe beyanı, gümrük mevzuatı ve ilgili mevzuat gereğince ithalatı
gerçekleştiren Taraf ülkenin gümrük idarelerine ibraz edilir. Gümrük idaresi,
beyannameye ek olarak ithalatçıdan eşyanın Anlaşma koşullarına uygunluğunu
gösteren yazılı bilgi ve belgeleri talep edebilir.


(2) Eşyanın tercihli rejiminden yararlanmasını teminen ibrazı
gereken menşe ispat belgelerinin, bu belgeyle ilgili eşyanın fiili ithalinden
evvel veya fiili ithali sırasında ibraz edilememesi ve ilgili ithalatı
gerçekleştiren tarafından eşyanın bekletilmeden ithalinin istenilmesi
durumunda, tercihli rejim uygulanmaz ve indirimsiz vergi nispetleri üzerinden
tahakkuk yapılarak vergiler kesin olarak tahsil edilir. Ancak bu kabil eşyanın
fiili ithalini müteakip süreleri içerisinde, usulüne uygun menşe ispat
belgeleri işlemi yapan gümrük idaresine ibraz olunduğu takdirde; ibraz olunan
menşe ispat belgesinin ithal edilen eşyaya ait olduğunun gümrük beyannamesi ve
ekleri belgelerle karşılaştırılarak anlaşılması ve belgenin geçerlilik
süresinin geçirilmemiş olduğunun tespiti kaydıyla, tercihli vergi oranına göre
hesaplanan vergi tutarları ile tercihsiz vergi oranına göre hesaplanan vergi
tutarları arasındaki fark mükelleflerine iade edilir.


Parçalar halinde ithalat


MADDE 34- (1) İthalatçının talebi üzerine
Armonize Sistemin 2(a) Genel Kuralı anlamındaki birleştirilmemiş veya monte
edilmemiş halde olan ve Armonize Sistemin XVI ncı ve XVII nci Bölümlerinde ya
da 7308 ve 9406 pozisyonlarında yer alan ürünlerin, parçalar halinde ithal
edilmesi halinde, bu tür ürünler için tek bir menşe ispat belgesi, ilk parçanın
ithalatı esnasında gümrük idaresine verilebilir.


(2) Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Bakanlık
resmî internet sitesinden duyurulur.


Tevsik edici belgeler


MADDE 35- (1) Aşağıda sayılan belgeler, bir
EUR.1 dolaşım belgesi veya menşe beyanı kapsamındaki ürünlerin Türkiye veya Ek
V’te yer alan kümülasyonun mümkün olduğu Taraf ülkelerden biri menşeli olduğu
ve bu Yönetmeliğin diğer koşullarını yerine getirdiği hususlarını desteklemek
amacıyla; 10 uncu maddenin on ikinci, 20 nci maddenin üçüncü, 21 inci maddenin
on birinci ve 22 nci maddenin dördüncü fıkralarında belirtilen belgeler
arasındadır:


a) İhracatçı veya tedarikçi tarafından, söz konusu eşyanın elde
edilmesi için gerçekleştirilen işlemleri belgeleyici nitelikte; örneğin
hesaplarında veya iç muhasebesinde yer alan doğrudan deliller.


b) Taraf ülkelerden birinde düzenlenmiş veya hazırlanmış, imalatta
kullanılan girdilerin menşe statüsünü tevsik eden, iç mevzuat uyarınca
kullanılan belgeler.


c) Taraf ülkelerden birinde düzenlenmiş veya hazırlanmış, girdiler
üzerinde bu ülkelerde yapılan işçilik veya işlemi tevsik eden, iç mevzuat
uyarınca kullanılan belgeler.


ç) Kullanılan girdilerin menşe statüsünü tevsik etmek üzere,
Türkiye veya Ek V’te yer alan kümülasyonun mümkün olduğu Taraf ülkelerden biri
tarafından bu Yönetmelik hükümleri uyarınca düzenlenmiş veya hazırlanmış EUR.1
dolaşım belgeleri veya menşe beyanları.


d) 15 inci ve 16 ncı maddelerde öngörülen şartların karşılandığını
ispat eden, Türkiye veya ilgili Taraf ülke dışında gerçekleştirilen işçilik
veya işlemlere ilişkin uygun nitelikte kanıtlar.


(2) Kullanılan girdiler üzerinde bir Taraf ülkede gerçekleştirilen
işçilik veya işlemi tevsik eden o Taraf ülkede düzenlenmiş olan tedarikçi
beyanları, bir EUR.1 dolaşım belgesi ya da menşe beyanında kayıtlı ürünlerin o
Taraf ülke menşeli sayılması ve bu Yönetmeliğin diğer gerekliliklerinin
karşılanması bakımından 20 nci maddenin üçüncü, 21 inci maddenin on birinci ve
22 nci maddenin dördüncü fıkralarında belirtilen belgeler arasında kabul
edilirler.


Menşe ispat belgeleri ve tevsik edici belgelerin muhafazası


MADDE 36- (1) İlgili kanunlarda öngörülen
süreler saklı kalmak üzere;


a) EUR.1 dolaşım belgesi düzenlemek için başvuruda bulunan
ihracatçı, eşyanın menşe statüsünü destekleyen tüm belgeleri ve bu EUR.1
dolaşım belgesinin elektronik veya fiziki nüshalarını düzenlendiği tarihten
itibaren,


b) Menşe beyanında bulunan ihracatçı bu beyanın bir nüshasını ve
20 nci maddede belirtilen belgeleri hazırlandığı tarihten itibaren,


c) EUR.1 dolaşım belgesini düzenleyen gümrük idaresi veya
Bakanlıkça yetkilendirilen kişi veya kuruluşlar, başvuru sırasında firma
tarafından kendilerine sunulan tüm vesaiki,


ç) İthalatı gerçekleştiren ülkenin gümrük idareleri, kendilerine
ibraz edilen menşe ispat belgelerini,


d) Tedarikçi beyanını düzenleyen tedarikçi, beyanın ve beyanın eklendiği
tüm faturaların, teslimat notlarının veya diğer ticari belgelerin yanı sıra 21
inci maddenin on birinci fıkrasında belirtilen belgelerin kopyalarını,


e) Uzun dönem tedarikçi beyanını düzenleyen tedarikçi, beyanın ve
ilgili müşteriye gönderilen beyan kapsamı eşyaya ilişkin tüm faturaların,
teslimat notlarının veya diğer ticari belgelerin yanı sıra 21 inci maddenin on
birinci fıkrasında belirtilen belgelerin nüshalarını beyanının geçerliliğinin
sona erdiği tarihten itibaren,


en az üç yıl muhafaza eder.


Farklılıklar ve şekli hatalar


MADDE 37- (1) Menşe ispat belgelerindeki
ifadeler ile ürünlerin ithalat işlemlerini yerine getirmek amacıyla gümrük
idarelerine ibraz edilen belgelerdeki ifadeler arasında küçük farklılıkların
bulunması, belgenin gümrüğe sunulan ürünlere tekabül ettiğinin kesin olarak
ortaya konması kaydıyla, söz konusu menşe ispat belgelerinin geçerliliğini
kendiliğinden ortadan kaldırmaz.


(2) Menşe ispat belgeleri üzerindeki ifadelerin doğruluğu üzerinde
şüphe yaratması söz konusu olmayan, daktilo hatası gibi bariz maddi hatalar, bu
belgelerin reddedilmesini gerektirmez.


DOKUZUNCU BÖLÜM


Menşe İspatından Muafiyet


Ticari mahiyette olmayan eşya


MADDE 38- (1) Küçük paketler halinde gerçek
kişilerden gerçek kişilere gönderilen veya yolcuların zati ya da hediyelik
eşyasının bir bölümünü oluşturan eşya; ticarete konu olmamaları, bu Yönetmelik
gereklerini yerine getirdiklerinin beyan edilmesi ve bu beyanın doğruluğu
hakkında şüphe bulunmaması halinde menşe ispat belgesi istenmeksizin menşeli
ürünler olarak kabul edilir.


(2) Alıcıların, yolcuların veya ailelerinin şahsi kullanımına
mahsus ürünler içeren arızi ithalat, eşyanın tabiatı ve miktarı itibarıyla
ticari bir amaç gözetilmediği bariz ise, ticari ithalat olarak kabul edilmez.


(3) Birinci ve ikinci fıkralarda belirtilen ürünlerin toplam
kıymetinin, küçük paketler halindeki eşyada 500 Avroyu, yolcu zati ve hediyelik
eşyasında 1.200 Avroyu geçmemesi gerekir.


ONUNCU BÖLÜM


Avro ile İfade Edilen Tutarlar


Avro karşılıklarının tespiti


MADDE 39- (1) 20 nci maddenin birinci
fıkrası ile 38 inci maddenin üçüncü fıkrası hükümlerinin uygulanmasında,
eşyanın Avro dışında bir para birimi üzerinden faturalandırıldığı durumlarda,
Taraf ülkelerin ulusal para birimleri cinsinden ifade edilen Avro tutarına eşit
tutarlar, Taraf ülkelerin her biri tarafından yıllık olarak sabitlenir.


(2) Bir sevkiyat, ilgili ülkede sabitlenen tutara göre, faturanın
düzenlendiği para birimine atıf yapılmak suretiyle, 20 nci maddenin birinci
fıkrası ile 38 inci maddenin üçüncü fıkrası hükümlerinden yararlanır.


ON BİRİNCİ BÖLÜM


Basitleştirilmiş İşlemler


Onaylanmış ihracatçı yetkisinin verilmesi


MADDE 40- (1) Taraf ülkeler arasındaki
ticarette aşağıdaki hükümler çerçevesinde basitleştirilmiş işlem uygulanması
mümkündür:


a) Bakanlık;


1) Sık sık EUR.1 dolaşım belgesi düzenlenmesini gerektiren
sevkiyat yapan,


2) Eşyanın menşe statüsünün ve bu Yönetmelik hükümlerinin yerine
getirildiğinin saptanması için gerekli her türlü teminatı gümrük idarelerine
veren,


3) Vergi ve gümrük mevzuatı ile ilgili ciddi ve mükerrer suç
işlememiş olan,


4) Gümrük makamlarının faaliyetlerini denetlemesine imkan verecek
kayıtlara sahip olan,


gerçek ve tüzel kişilere, eşyanın kıymetine bakılmaksızın örneği
Ek III’te yer alan menşe beyanını hazırlayabilmesi konusunda onaylanmış
ihracatçı yetkisi verebilir.


(2) Bakanlık, basitleştirilmiş işlem uygulamasını teminen yetki
belgesi verilmesi ve yetkinin onaylanmış ihracatçı tarafından kullanımının
izlenmesine ilişkin usulleri belirler.


Onaylanmış ihracatçı yetkisinin iptali


MADDE 41- (1) Onaylanmış ihracatçıların bu
Yönetmelikte yer alan hükümlere aykırı hareket etmeleri ya da verilen yetkide
öngörülen koşullara uymamaları veya bu koşulların ortadan kalkması halinde,
cezai hükümler saklı kalmak üzere verilen yetki Bakanlıkça geçici olarak geri
alınabilir veya iptal edilebilir.


ON İKİNCİ BÖLÜM


Gümrük İdareleri Arasında İdari İşbirliği


Mühür, kaşe ve adreslerin iletilmesi


MADDE 42- (1) Taraf ülkelerin gümrük
idareleri, kendi gümrük idarelerinde EUR.1 dolaşım belgesi vize ederken kullandıkları
mühürlerin veya kaşelerin örnek baskılarını, onaylanmış ihracatçılara verilen
yetki numaralarının şablonlarını ve menşe ispat belgelerinin kontrolünden
sorumlu gümrük idarelerinin adreslerini birbirlerine iletir.


İdari işbirliği


MADDE 43- (1) Taraf ülkeler, yetkili gümrük
idareleri vasıtasıyla birbirlerine EUR.1 dolaşım belgeleri, menşe beyanları ve
tedarikçi beyanlarının geçerliliklerinin ve bu belgelerde yer alan bilgilerin
doğruluğunun kontrolünde yardımcı olurlar.


Sonradan kontrol talebi


MADDE 44- (1) İthalatı gerçekleştiren Taraf
ülkenin gümrük idareleri altıncı bölümde belirtilen menşe ispat belgelerinin
sonradan kontrolünü talep edebilirler.


(2) İthalatı gerçekleştiren Taraf ülke gümrük idaresi, ihracatı
gerçekleştiren Taraf ülkede düzenlenen veya hazırlanan menşe ispat belgelerinin
gerçekliği, eşyanın gerçek menşeine ilişkin bilgilerin doğruluğu ya da bu
Yönetmeliğin diğer gerekliliklerinin yerine getirildiği konusunda makul bir
şüphesi olduğunda veya sondaj usulü ile yapacağı kontrol sonucunda anılan
belgeleri, eğer ibraz edilmişse faturayı yahut bu belgelerin birer kopyalarını,
gerektiğinde araştırmanın gerekçelerini de belirterek sonradan kontrol talebi
ile birlikte ihracatı gerçekleştiren Taraf ülke gümrük idaresine geri gönderir.
Menşe ispat belgesinde yer alan bilgilerin doğru olmadığı kanaatini uyandıran
elde edilmiş tüm belge ve bilgi, kontrol talebini desteklemek üzere gönderilir.


(3) İkinci fıkra hükümlerine tabi olarak EUR.1 dolaşım
belgelerinin sonradan kontrol talebi, belgenin (13) numaralı bölümünün
ithalatın gerçekleştiği Taraf ülkenin gümrük idaresi tarafından aşağıdaki
şekilde doldurulması suretiyle gerçekleştirilir:


a) EUR.1 dolaşım belgesini vize eden ve talebin muhatabı olan
ihracatçı Taraf ülke gümrük idaresinin adı ve adresi yazılır.


b) Talepte bulunan Taraf ülke gümrük idaresinin adresi ile talebin
oluşturulduğu tarih yazılır.


c) Talepte bulunan Taraf ülke gümrük idaresinin mührü veya kaşesi
ile işlemi gerçekleştiren görevlinin imzası tatbik edilir.


Tedarikçi beyanlarının sonradan kontrolü


MADDE 45- (1) Tedarikçi beyanlarının veya
uzun dönem tedarikçi beyanlarının sonradan kontrolü, söz konusu beyanların bir
EUR.1 dolaşım belgesi düzenlemek veya bir menşe beyanı hazırlamak üzere
kullanıldığı Taraf ülkenin gümrük idarelerinin, bu belgenin gerçekliğine veya
bu belgede yer alan bilgilerin doğruluğuna ilişkin makul şüphesi olduğunda ya
da sondaj usulü ile yapılabilir.


(2) Birinci fıkranın uygulanması amacıyla, birinci fıkrada atıfta
bulunulan Taraf ülkenin gümrük idareleri, tedarikçi beyanını veya uzun dönem
tedarikçi beyanını ve beyan kapsamı eşyaya ilişkin faturaları, teslimat
notlarını veya diğer ticari belgeleri beyanın hazırlandığı Taraf ülkenin gümrük
idarelerine, gerektiğinde kontrol talebinin esasına veya biçimine dair gerekçeleri
de belirterek gönderir.


(3) Birinci fıkrada atıfta bulunulan Taraf ülkenin gümrük
idareleri, sonradan kontrol talebini desteklemek amacıyla, tedarikçi beyanında
veya uzun dönem tedarikçi beyanında yer alan bilgilerin doğru olmadığını
düşündüren tüm belge ve bilgileri gönderir.


(4) Kontrol, tedarikçi beyanının veya uzun dönem tedarikçi
beyanının hazırlandığı Taraf ülkenin gümrük idaresi tarafından
gerçekleştirilir. Bu amaçla, ilgili gümrük idaresi, her türlü delil talep etme
ve tedarikçinin hesaplarını denetleme veya gerekli gördüğü diğer kontrolleri
yapabilme yetkisine sahiptir.


(5) Kontrol talebinde bulunan gümrük idaresi, kontrolün
sonuçlarından en geç 120 gün içerisinde haberdar edilir. Bu bildirimde,
tedarikçi beyanında veya uzun dönem tedarikçi beyanında yer alan bilgilerin
doğru olup olmadığı ve beyanın ilgili Taraf ülke tarafından EUR.1 dolaşım
belgesi düzenlenebilmesi veya menşe beyanı hazırlanabilmesi için dikkate alınıp
alınamayacağı ve hangi kapsamda dikkate alınabileceği hakkında karar vermesini
mümkün kılacak hususlar açıkça belirtilir.


(6) Beşinci fıkrada belirtilen 120 günlük süre içerisinde sonradan
kontrol talebine yanıt alınamaması yahut alınan yanıtın ilgili tedarikçi
beyanında kayıtlı bilgilerin doğruluğunun teyit edilmesi bakımından yetersiz
olması halinde, söz konusu tedarikçi beyanı bu Yönetmelik hükümlerinin
uygulanması bakımından eşyanın menşeini ya da menşe statüsü kazanımını tevsik
edici belge olarak kabul edilmez.


(7) Tedarikçi beyanının veya uzun dönem tedarikçi beyanının hazırlandığı
Taraf ülkenin gümrük idaresi tarafından sonradan kontrole konu edilen tedarikçi
beyanının ya da uzun dönem tedarikçi beyanının sahte olduğunun ve/veya içerdiği
bilgilerin doğru olmadığının bildirilmesi halinde, bu belgelere dayanılarak
EUR.1 dolaşım belgesi düzenlenmesine ilişkin talepler karşılanmaz. Söz konusu
beyanlara dayanılarak düzenlenmiş olan EUR.1 dolaşım belgeleri ve menşe
beyanları iptal edilir ve konuya ilişkin olarak ithalatın gerçekleştirildiği
Taraf ülkeler Bakanlıkça derhal bilgilendirilir.


Makul şüphe


MADDE 46- (1) Gümrük idaresine sunulan
menşe ispat belgeleriyle ilgili makul şüphe oluşması halinde, bu belgelere
ilişkin olarak sonradan kontrol talebinde bulunulabilir. Aşağıda belirtilen;


a) EUR.1 dolaşım belgesinin (11) numaralı bölümünde tarih
bilgisinin bulunmaması,


b) Menşe beyanının, Ek III’te yer verilen örnekten önemli derecede
farklı olması,


c) Menşe ispat belgesinde kayıtlı eşyanın veya bu eşyanın
ambalajının üzerindeki işaretlerin yahut gümrük beyannamesine eklenen diğer
belgelerin, söz konusu eşyanın menşeinin beyan edilenden farklı olabileceği
izlenimini uyandırması,


ç) Menşe kümülasyonu uygulanarak menşe statüsü elde ettiği beyan
edilen eşyaya ilişkin ibraz edilen menşe ispat belgelerinde veya gümrük
beyannamesine eklenen diğer belgelerde yer alan bilgilerin, ihracatın
gerçekleştiği Taraf ülkede yapılan işçilik veya işlemin 9 uncu maddede
belirtilenlerin ötesine geçmediğini göstermesi,


gibi makul şüphe oluşmasına yol açan durumlarda bu Bölüm
hükümlerine göre gerçekleştirilecek sonradan kontrol taleplerinde mutlaka
talebin gerekçesi belirtilir.


Sonradan kontrol talebinin incelenmesi


MADDE 47- (1) Kontrol, ihracatı
gerçekleştiren Taraf ülke gümrük idaresi tarafından yapılır. Bu amaçla,
ihracatı gerçekleştiren Taraf ülke gümrük idaresi, her türlü delil talep etme
ve ihracatçının hesaplarını denetleme veya gerekli gördüğü diğer kontrolleri
yapabilme yetkisine sahiptir.


(2) İhracatı gerçekleştiren Taraf ülke gümrük idareleri, sonradan
kontrolü talep edilen menşe ispat belgesinin EUR.1 dolaşım belgesi olması
halinde kontrol sonucunu belgenin (14) numaralı bölümünü aşağıdaki şekilde
doldurmak suretiyle belirtir:


a) Birinci veya ikinci maddelerden uygun olanın önüne (x) işareti
konur.


b) Kontrolü yapan gümrük idaresinin adı ve kontrol tarihi yazılır.


c) Gümrük idaresinin mühür veya kaşesi ile işlemi gerçekleştiren
görevliye ait imza tatbik edilmek suretiyle onaylanır.


Sonradan kontrol sonuçları


MADDE 48- (1) Sonradan kontrol talebinde
bulunan ithalatın gerçekleştirildiği Taraf ülke gümrük idaresi, kontrol
sonucundan en kısa zamanda haberdar edilir.


(2) Kontrol sonuçlarında, belgelerin gerçek olup olmadığı, söz
konusu ürünlerin Taraf ülkelerden biri menşeli olarak kabul edilip
edilemeyeceği ve bu Yönetmeliğin diğer hükümlerine uygun olup olmadığı
hususları açıkça belirtilir.


(3) İthalatın gerçekleştirildiği Taraf ülke gümrük idaresine ibraz
edilen EUR.1 dolaşım belgesinin veya menşe beyanının sonradan kontrol işlemine
tabi tutulması halinde, söz konusu belge kapsamı eşyanın tercihli vergi oranına
göre hesaplanan vergi tutarları ile tercihsiz vergi oranına göre hesaplanan
vergi tutarları arasındaki fark kadar teminat alınarak eşyanın gümrük işlemleri
tamamlanabilir. Sonradan kontrol amacıyla gönderilen menşe ispat belgelerinin,
ihracatçı ülke gümrük idaresince doğruluğunun teyidi yapılarak geri
gönderilmesinden sonra teminata bağlanan vergiler iade edilir.


(4) Türkiye’ye yönelik ithalat işlemlerinde üçüncü fıkranın
uygulanması amacıyla yükümlülerce yazılı olarak talepte bulunulması halinde;
eşyanın tercihli vergi oranına göre hesaplanan vergi tutarları ile tercihsiz
vergi oranına göre hesaplanan vergi tutarları arasındaki farka isabet eden
tutar, gümrük mevzuatında öngörülen usuller dâhilinde teminata bağlanmak
suretiyle eşya sonradan kontrol sonucu beklenmeden teslim edilir.


(5) Makul şüphe durumlarında, on ay içinde cevap alınamaması veya
cevapta söz konusu belgelerin doğruluğunun ya da ürünlerin gerçek menşeinin
tespitine imkan verecek ölçüde yeterli bilginin bulunmaması halinde, talepte
bulunan ithalatçı ülke gümrük idareleri tarafından istisnai durumlar hariç
olmak üzere söz konusu eşyaya Anlaşma hükümlerinin uygulanması reddedilir, ceza
tatbik edilmez. Mücbir sebep veya beklenmeyen hâl mevcudiyeti nedeniyle Anlaşma
hükümlerinin uygulanmasına karar vermeye, ithalatın gerçekleştirildiği gümrük
müdürlüğünün bağlı bulunduğu gümrük ve dış ticaret bölge müdürlüğü yetkilidir.


ON ÜÇÜNCÜ BÖLÜM


Serbest Bölgeler


Serbest bölgeler


MADDE 49- (1) Taraf ülke gümrük idareleri,
nakliyeleri esnasında kendi ülkesi içinde bulunan bir serbest bölgeyi kullanan
ve bir menşe ispat belgesi kapsamında ticarete konu olan eşyanın başka eşyayla
değiştirilmemesinin veya bozulmasını önleyici normal işlemler dışındaki
herhangi bir işleme tabi tutulmamasının temini konusundaki her türlü tedbiri
alır.


(2) Birinci fıkra hükümlerine istisna olarak, Taraf ülkelerden
biri menşeli ürün, bir menşe ispat belgesi kapsamında bir serbest bölgeye ithal
edilir ve bir işçilik veya işlemden geçirilirse, tatbik edilmiş olan işçilik veya
işlemin bu Yönetmelik hükümlerine uygun olması koşuluyla, ihracatçının talebi
üzerine yeni bir EUR.1 dolaşım belgesi, ilgili gümrük idaresi veya Bakanlıkça
yetkilendirilen kişi veya kuruluşlar tarafından düzenlenebilir yahut bu
Yönetmelikteki şartların sağlanması halinde ihracatçı tarafından menşe beyanı
hazırlanabilir.


ON DÖRDÜNCÜ BÖLÜM


Cezalar


Cezalar


MADDE 50- (1) Bu Yönetmelik hükümlerine
aykırı fiiller hakkında, Gümrük Kanunu, 21/3/2007 tarihli ve 5607 sayılı
Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu ve ilgili diğer mevzuat hükümleri uygulanır.


ON BEŞİNCİ BÖLÜM


Çeşitli ve Son Hükümler


Septe ve Melilya


MADDE 51- (1) “AB” terimi, Septe ve
Melilya’yı kapsamaz. Ancak, 52 nci madde hükümleri dikkate alınmak kaydıyla,
Türkiye menşeli ürünler, Septe ve Melilya’ya ithal edildiğinde, AB gümrük
bölgesi menşeli ürünlere uygulanan aynı gümrük rejimi; bu Yönetmelik kapsamı
bir Anlaşma çerçevesinde Septe ve Melilya menşeli ürünlerin Türkiye’ye
ithalatında, AB’den ithal edilen AB menşeli ürünlerin tabi olduğu aynı gümrük
rejimi uygulanır.


Septe ve Melilya menşeli ürünlere ilişkin özel şartlar


MADDE 52- (1) Bu Yönetmelik hükümlerinin
Türkiye’den Septe ve Melilya’ya ihracatta uygulanmasında, 16 ncı madde
hükümleri uyarınca değişmezlik kuralının karşılanması koşuluyla;


a) Türkiye'de tamamen elde edilmiş ürünler,


b) (a) bendinde belirtilenlerin haricindeki ürünlerin 7 nci madde
çerçevesinde yeterli işçilik veya işleme tabi tutulmuş olması yahut bu
ürünlerin Avrupa Birliği veya Septe ve Melilya menşeli olması halinde 9 uncu
maddede belirtilen yetersiz işçilik veya işlemin ötesinde bir işçilik veya
işleme tabi tutulmuş olması kaydıyla Türkiye’de elde edilmiş ürünler,


Türkiye menşeli kabul edilirler.


(2) Bu Yönetmelik hükümlerinin Septe ve Melilya’dan Türkiye’ye
ithalatta uygulanmasında, 16 ncı madde hükümleri uyarınca değişmezlik kuralının
karşılanması koşuluyla;


a) Septe ve Melilya'da tamamen elde edilmiş ürünler,


b) (a) bendinde belirtilenlerin haricindeki ürünlerin 7 nci madde
çerçevesinde yeterli işçilik veya işleme tabi tutulmuş olması yahut bu
ürünlerin Türkiye veya Avrupa Birliği menşeli olması halinde 9 uncu maddede
belirtilen yetersiz işçilik veya işlemin ötesinde bir işçilik veya işleme tabi
tutulmuş olması kaydıyla Septe ve Melilya’da elde edilmiş ürünler,


Septe ve Melilya menşeli kabul edilirler.


(3) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında, Septe ve Melilya tek bir ülke
olarak kabul edilir.


(4) İhracatçı veya yetkili kanuni temsilcisi, EUR.1 dolaşım
belgesinin 2 numaralı kutusuna veya menşe beyanına “Türkiye” ve “Septe ve
Melilya” ibarelerini yazar. Ayrıca ürünlerin Septe ve Melilya menşeli olmaları
halinde ise, bu husus EUR.1 dolaşım belgesinin (4) numaralı kutusunda veya
menşe beyanında belirtilir.


(5) Bölgesel Konvansiyonun Septe ve Melilya’da uygulanmasından
İspanyol gümrük idareleri sorumludur.


San Marino Cumhuriyeti ve Andorra Prensliği


MADDE 53- (1) San Marino Cumhuriyeti
menşeli ürünler ile Armonize Sistemin 25 ila 97 nci fasıllarında yer alan
Andorra Prensliği menşeli ürünler, bu Yönetmelik kapsamında AB menşeli ürünler
olarak kabul edilir.


(2) San Marino Cumhuriyeti ve Andorra Prensliği menşeli ürünlerin
menşe statüsü, gerekli uyarlamalar yapılarak bu Yönetmelik hükümlerinin
uygulanması suretiyle belirlenir.


Avrupa Ekonomik Alanı


MADDE 54- (1) Avrupa Ekonomik Alanı
Anlaşmasının Protokol 4’ü kapsamında Avrupa Ekonomik Alanı (AEA) menşeli eşya,
sırasıyla Avrupa Birliği, İzlanda, Lihtenştayn veya Norveç’ten (AEA Tarafları),
AEA Tarafları haricindeki bir başka Taraf ülkeye ihraç edildiğinde, ithalatı
gerçekleştiren Taraf ülke ile AEA Tarafları arasında serbest ticaret
anlaşmalarının varlığı şartıyla, Avrupa Birliği, İzlanda, Lihtenştayn veya
Norveç menşeli kabul edilirler.


Lihtenştayn


MADDE 55- (1) Lihtenştayn menşeli ürünler,
bu Yönetmelik kapsamında İsviçre menşeli olarak kabul edilir.


(2) Lihtenştayn menşeli ürünlerin menşe statüsü, gerekli
uyarlamalar yapılarak bu Yönetmelik hükümlerinin uygulanması suretiyle
belirlenir.


Bu Yönetmeliğin kapsamına alınacak Anlaşmalara ilişkin hükümler


MADDE 56- (1) Daha önce 2012 kurallarına
ilişkin mevzuat kapsamında olup bu Yönetmeliğin kapsamına alınan Anlaşmalardan,
önceden tabi oldukları mevzuat hükümlerine uygun olarak bu Yönetmeliğin kapsamına
alındıkları tarihin yürürlük tarihinden önce düzenlenen veya hazırlanan menşe
ispat belgeleri, dört aylık geçerlilik süresi dahilinde olmaları ve bu belgeler
muhteviyatı eşyanın ilgili Anlaşmanın bu Yönetmeliğin kapsamına alındığı
tarihin yürürlük tarihi itibarıyla transit halinde olması ya da Türkiye veya
ilgili Taraf ülkelerde antrepolarda veya serbest bölgelerde geçici depolanması
kaydıyla, Anlaşmanın bu Yönetmeliğin kapsamına alındığı tarihin yürürlük
tarihinden sonra da kabul edilir ve söz konusu menşe ispat belgeleri kapsamı
eşya için ilgili Anlaşmada öngörülen tercihli tarife uygulanır.


(2) Hem 2012 kurallarına ilişkin mevzuatın hem de bu Yönetmeliğin
kapsamında olan Anlaşmalar çerçevesinde; 2012 kurallarına ilişkin mevzuata
uygun olarak 1/1/2026 tarihinden önce düzenlenen veya hazırlanan menşe ispat
belgelerinin düzenlendiği/hazırlandığı tarihten itibaren dört ay içinde
ithalatta ibraz edilmesi, bu belgeler muhteviyatı eşyanın 1/1/2026 tarihinde
transit halinde olması ya da Türkiye veya ilgili Taraf ülkelerde antrepolarda
veya serbest bölgelerde geçici depolanması kaydıyla, söz konusu menşe ispat
belgeleri 1/1/2026 tarihinden sonra da kabul edilir ve bu belgeler kapsamı eşya
için ilgili Anlaşmada öngörülen tercihli tarife uygulanır.


(3) Birinci ve ikinci fıkralarda atıfta bulunulan menşe ispat
belgelerinin 2012 kurallarına ilişkin mevzuatta yer alan dört aylık geçerlilik
süresinin bitiminden sonra ibraz edilmesi halinde, 32 nci maddenin üçüncü ve
dördüncü fıkraları çerçevesinde işlem yapılır.


Transit haldeki veya antrepodaki eşyaya ilişkin hükümler


MADDE 57- (1) Bu Yönetmelik hükümlerine
uygun olan ve Anlaşmanın yürürlüğe girdiği tarihte transit halinde olan ya da
Türkiye veya ilgili Taraf ülkede antrepolarda veya serbest bölgelerde geçici
depolanan eşyaya, ithalatçı ülkenin gümrük idaresine söz konusu tarihten
itibaren on ay içinde, eşyanın 16 ncı madde hükümleri çerçevesinde değişmemiş
olduğunu gösteren belgelerle beraber ihracatçı ülkenin gümrük idaresince
sonradan verilmiş bir EUR.1 dolaşım belgesinin ya da ihracatçı tarafından
geriye dönük hazırlanan bir menşe beyanının sunulması kaydıyla, Anlaşma
hükümleri tatbik edilebilir.


Geçirgenlik


MADDE 58- (1) 2012 kurallarına göre Ek V’te
yer alan kümülasyonun mümkün olduğu Taraf ülkelerden biri menşeli kabul edilen
ve Armonize Sistemin 1 inci, 3 üncü, 16 ncı (işlenmiş balıkçılık ürünleri
bakımından) ve 25 ilâ 97 nci Fasıllarında yer alan eşya, 10 uncu madde
kapsamında menşe kümülasyonuna tabi tutulabilir.


(2) Birinci fıkrada belirtilen menşe kümülasyonunun
uygulanabilmesi için eşyanın, 2012 kurallarına ilişkin mevzuat hükümlerine
uygun olarak düzenlenmiş veya hazırlanmış bir menşe ispat belgesi eşliğinde
ithal edilmiş olması ve 10 uncu maddenin uygulanmasıyla elde edilen ürünlerin
ihracat tarihinde 36 ncı maddede belirtilen belge saklama süresinin sona
ermemiş olması gerekir.


Hüküm bulunmayan haller


MADDE 59- (1) Bu Yönetmelikte hüküm
bulunmayan hallerde 4458 sayılı Kanun ile Gümrük Yönetmeliğinin ilgili
hükümleri uygulanır.


Menşe ispat belgelerine ibare eklenmesi


GEÇİCİ MADDE 1- (1) 31/12/2025 tarihine kadar;


a) Bu Yönetmeliğe uygun olarak düzenlenen EUR.1 dolaşım
belgelerinin (7) numaralı “Gözlemler” kutusuna İngilizce “REVISED RULES”
ibaresi kaydedilir.


b) Bu Yönetmeliğe uygun olarak hazırlanan menşe beyanlarına,
metnin sonuna yazılmak üzere İngilizce “REVISED RULES” ibaresi eklenir.


2012 kurallarına ilişkin mevzuata göre düzenlenmiş olan menşe
ispat belgelerinin sonradan kontrol işlemleri


GEÇİCİ MADDE 2- (1) 31/12/2029 tarihine kadar;


a) 56 ncı madde hükümlerinin uygulanmasıyla kabul edilen ve 2012
kurallarına ilişkin mevzuata göre düzenlenmiş olan menşe ispat belgelerine
ilişkin olarak on ikinci bölüm hükümleri çerçevesinde sonradan kontrol
işlemleri gerçekleştirilebilir.


b) 2012 kurallarına ilişkin mevzuata uygun olarak 56 ncı maddede
belirtilen tarihlerden önce Türkiye’de düzenlenen ve tercihli tarife talebiyle
Taraf ülke gümrük idarelerine ibraz edilen menşe ispat belgelerine ilişkin
olarak ithalatın gerçekleştirildiği Taraf ülkeden alınan sonradan kontrol
talepleri on ikinci bölüm hükümlerine göre karşılanır.


Yürürlük


MADDE 60- (1) Bu Yönetmelik 1/1/2025
tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girer.


Yürütme


MADDE 61- (1) Bu Yönetmelik hükümlerini
Ticaret Bakanı yürütür.


 


Ekleri için
tıklayınız.


 

AvAi

Hukuki AI Asistanı
Merhaba! Ben AvAi, Avarsis Hukuki AI Asistanınız. Size nasıl yardımcı olabilirim?