5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun

ÖZEL
GÜVENLİK HİZMETLERİNE


DAİR
KANUN


 


Kanun
Numarası                    : 5188


Kabul
Tarihi                           : 10/6/2004


Yayımlandığı
Resmî Gazete  : Tarih: 26/6/2004          Sayı: 25504


Yayımlandığı Düstur              : Tertip: 5                       Cilt:
43


 


BİRİNCİ
BÖLÜM


Genel
Hükümler


Amaç


Madde 1- Bu Kanunun amacı, kamu güvenliğini tamamlayıcı mahiyetteki
özel güvenlik hizmetlerinin yerine getirilmesine ilişkin esas ve usulleri belirlemektir.


 


Kapsam


Madde 2- Bu Kanun, özel güvenlik izninin verilmesine, bu hizmeti yerine
getirecek kişi ve kuruluşların ruhsatlandırılmasına ve denetlenmesine ilişkin hususları
kapsar.


 


Özel güvenlik izni


Madde 3- Kişilerin silahlı personel tarafından korunması, kurum ve
kuruluşlar bünyesinde özel güvenlik birimi kurulması veya güvenlik hizmetinin şirketlere
gördürülmesi özel güvenlik komisyonunun kararı üzerine valinin iznine bağlıdır.
Toplantı, konser, sahne gösterileri ve benzeri etkinliklerde; para veya değerli
eşya nakli gibi geçici veya acil hallerde, komisyon kararı aranmaksızın, valilik
tarafından özel güvenlik izni verilebilir.[1]


Kişi ve kuruluşların talebi üzerine, koruma ve güvenlik ihtiyacı dikkate alınarak,
güvenlik hizmetinin istihdam edilecek personel eliyle sağlanmasına, kurum ve kuruluşlar
bünyesinde özel güvenlik birimi kurulmasına ya da bu hizmetin güvenlik şirketlerine
gördürülmesine izin verilir. Bir kuruluş bünyesinde özel güvenlik birimi kurulmuş
olması, ihtiyaç duyulduğunda ayrıca güvenlik şirketlerine hizmet gördürülmesine
mani değildir.


Komisyon, koruma ve güvenlik hizmetini
yerine getirecek personelin, bulundurulabilecek veya taşınabilecek silah ve
teçhizatın azamî miktarını ve niteliğini, gerekli hallerde diğer fizikî ve
aletli güvenlik tedbirlerini belirlemeye yetkilidir. Havalimanı ve liman gibi
yerlerde alınacak güvenlik tedbirlerine ilişkin uluslararası yükümlülükler saklıdır.


Geçici haller dışındaki özel güvenlik uygulaması, en az bir ay önce başvurulması
şartıyla komisyonun kararı ve valinin onayı ile sona erdirilebilir.


 


Özel güvenlik komisyonu


Madde 4- Özel güvenlik komisyonu, bu Kanunda belirtilen özel güvenlikle
ilgili kararları almak üzere valinin görevlendireceği bir vali yardımcısının başkanlığında,
il emniyet müdürlüğü, il jandarma komutanlığı, ticaret odası başkanlığı, sanayi
odası başkanlığı temsilcisinden oluşur. Sanayi odasının bulunmadığı illerde komisyona
ticaret ve sanayi odası başkanlığının temsilcisi katılır. Özel güvenlik izni verilmesi
ya da bu uygulamanın kaldırılması için başvuran kişi ya da kuruluşun temsilcisi
ilgili komisyon toplantısına üye olarak katılır. Komisyon, kararlarını oy çokluğu
ile alır; oyların eşitliği halinde başkanın bulunduğu taraf çoğunluk sayılır; çekimser
oy kullanılamaz.


 


Faaliyet izni[2]


Madde 5- Şirketlerin özel güvenlik alanında faaliyette bulunması İçişleri
Bakanlığının iznine tâbidir. Faaliyet izni verilebilmesi için şirket hisselerinin
nama yazılı olması ve faaliyet alanının münhasıran koruma ve güvenlik hizmeti olması
zorunludur. Özel güvenlik şirketleri, şubelerini bir ay içinde Bakanlığa ve ilgili
valiliğe yazılı olarak; hisse devirlerini bir ay içinde Bakanlığa bildirirler.


Yabancı kişilerin özel güvenlik şirketi kurabilmesi ve yabancı şirketlerin
Türkiye'de özel güvenlik hizmeti verebilmesi mütekabiliyet esasına tâbidir.


(Değişik fıkra: 2/1/2017 - KHK-680/66 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7072/64
md.) Kurucu, yönetici, eğitici ile şirket tüzel kişi ortağının yetkilendirdiği
temsilcilerde de 10 uncu maddenin birinci fıkrasının (a), (d), ve (h) bentlerinde
belirtilen şartlar aranır. Yöneticilerin ayrıca lisans mezunu olmaları ve 14 üncü
maddede belirtilen özel güvenlik temel eğitimini başarıyla tamamlamış olmaları gerekir.


(Ek fıkra: 2/1/2017 - KHK-680/66 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7072/64 md.)
Yöneticiler sadece bir faaliyet izin belgesinde yönetici unvanı alabilirler.
Özel güvenlik birimleri veya özel güvenlik şirketlerinin şubelerinde veya onbeş
kişi ve üzerinde özel güvenlik görevlisi istihdam edilen yerlerde en az bir güvenlik
sorumlusu belirlenir. Güvenlik sorumlularında 10 uncu maddede belirtilen şartlara
ilave olarak en az önlisans mezunu olma şartı aranır.


Kurucu, temsilci ve yöneticilerde aranan şartların kaybedilmesi halinde iki
ay içinde eksiklik giderilmediği veya bu kurucu, temsilci ve yöneticiler değiştirilmediği
takdirde faaliyet izni iptal edilir.


(Değişik fıkra: 29/3/2011-6215/1 md.) Bu şirketler tarafından üçüncü
kişi, kurum ve kuruluşlara sağlanacak koruma ve güvenlik hizmetleri, hizmetin başladığı
gün mesai saati bitimine kadar ilgili valiliğe yazılı olarak bildirilir. Acil ve
geçici nitelikteki koruma ve güvenlik hizmetlerinde süre kaydı aranmaz.


(Ek fıkra: 21/4/2005 – 5335/23 md.) Özel güvenlik şirketleri üstlendikleri
koruma ve güvenlik hizmetlerinde istihdam edecekleri özel güvenlik görevlilerinin
çalışma izin belgelerinin birer suretini bir ay içinde ilgili kişi, kurum ya da
kuruluşa bildirir.


(Ek fıkra: 21/4/2005 – 5335/23 md.) Alarm izleme merkezi kurma ve işletme
için valilikten yeterlilik belgesi alınması zorunludur.


 


Ek önlemler


Madde 6- (Değişik birinci fıkra: 2/1/2017 - KHK-680/67 md.; Aynen kabul:
1/2/2018-7072/65 md.) Mülki idare amirleri; kamu güvenliğinin
gerektirdiği hallerde özel güvenlik izni verilen yerlerde alınan özel güvenlik tedbirlerini
denetlemeye ve yetersiz bulduğu takdirde ek önlemler aldırmaya yetkilidir.


Kamu güvenliğinin sağlanması yönünden 5442 sayılı İl İdaresi Kanunu ile vali
ve kaymakamlara verilen yetkiler saklıdır. Bu yetkilerin kullanılması durumunda
özel güvenlik birimi ve özel güvenlik personeli mülkî idare amirinin ve genel kolluk
amirinin emirlerini yerine getirmek zorundadır.


 


İKİNCİ
BÖLÜM


Özel
Güvenlik Görevlileri


Özel güvenlik görevlilerinin yetkileri


Madde 7- Özel güvenlik görevlilerinin yetkileri şunlardır:


a) Koruma ve güvenliğini sağladıkları alanlara girmek isteyenleri duyarlı
kapıdan geçirme, bu kişilerin üstlerini dedektörle arama, eşyaları X-ray cihazından
veya benzeri güvenlik sistemlerinden geçirme.


b) Toplantı, konser, spor müsabakası, sahne gösterileri ve benzeri etkinlikler
ile cenaze ve düğün törenlerinde kimlik sorma, duyarlı kapıdan geçirme, bu kişilerin
üstlerini dedektörle arama, eşyaları X-ray cihazından veya benzeri güvenlik sistemlerinden
geçirme.


c) (Değişik: 23/1/2008 – 5728/544 md.) Ceza Muhakemesi Kanununun
90 ıncı maddesine göre yakalama.


d) (Değişik: 23/1/2008 – 5728/544 md.) Görev alanında, haklarında
yakalama emri veya mahkûmiyet kararı bulunan kişileri yakalama ve arama.


e) Yangın, deprem gibi tabiî afet durumlarında ve imdat istenmesi halinde
görev alanındaki işyeri ve konutlara girme.


f) Hava meydanı, liman, gar, istasyon ve terminal gibi toplu ulaşım tesislerinde
kimlik sorma, duyarlı kapıdan geçirme, bu kişilerin üstlerini dedektörle arama,
eşyaları X-ray cihazından veya benzeri güvenlik sistemlerinden geçirme.


g) Genel kolluk kuvvetlerine derhal bildirmek şartıyla, aramalar sırasında
suç teşkil eden veya delil olabilecek ya da suç teşkil etmemekle birlikte tehlike
doğurabilecek eşyayı emanete alma.


h) Terk edilmiş ve bulunmuş eşyayı emanete alma.


ı) Kişinin vücudu veya sağlığı bakımından mevcut bir tehlikeden korunması
amacıyla yakalama.


j) (Değişik: 23/1/2008 – 5728/544 md.) Olay
yerini ve delilleri koruma, bu amaçla Ceza Muhakemesi Kanununun 168 inci maddesine
göre yakalama.


k) (Değişik: 23/1/2008 – 5728/544 md.) Türk
Medeni Kanununun 981 inci maddesine, Borçlar Kanununun 52 nci maddesine, Türk Ceza
Kanununun 24 ve 25 inci maddelerine göre zor kullanma.


 


Silah bulundurma ve taşıma yetkisi


Madde 8- Hangi koruma ve güvenlik hizmeti için ne miktar ve özellikte
ateşli silah bulundurulabileceği komisyon tarafından belirlenir.


Ancak eğitim ve öğretim kurumlarında, sağlık tesislerinde, talih oyunları
işletmelerinde, içkili yerlerde silahlı özel güvenlik görevlisi çalıştırılmasına
izin verilmez. Özel güvenlik görevlileri, özel toplantılarda, spor müsabakalarında,
sahne gösterileri ve benzeri etkinliklerde silahlı olarak görev yapamazlar.


Koruma ve güvenlik hizmetinde kullanılacak silah ve teçhizat, ilgili kişi
veya kuruluş tarafından temin edilir. Özel güvenlik şirketleri ateşli silah
alamaz ve bulunduramazlar. Ancak özel güvenlik şirketlerine, para ve değerli
eşya nakli, geçici süreli koruma ve güvenlik hizmetlerinde kullanılmak üzere,
özel güvenlik eğitimi veren kurumlara, silah eğitiminde kullanılmak üzere,
komisyonun kararı ve valinin onayı ile silah alma, kullanma ve taşıma izni
verilebilir.


 


Görev alanı


Madde 9- (Değişik birinci fıkra: 2/1/2017 - KHK-680/68 md.; Aynen kabul:
1/2/2018-7072/66 md.) Özel güvenlik görevlileri 7
nci maddede sayılan yetkileri sadece görevli oldukları süre içinde ve görev alanlarında
kullanabilirler.


(Değişik ikinci fıkra: 2/1/2017 - KHK-680/68 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7072/66
md.) Özel güvenlik görevlileri silahlarını görev alanı dışına çıkaramazlar.
İşlenmiş bir suçun sanığı veya suç işleyeceğinden kuvvetle şüphe edilen kişinin
takibi, dışarıdan yapılan saldırılara karşı tedbir alınması, para ve değerli eşya
nakli ve cenaze töreni gibi güzergâh ifade eden durumlarda güzergâh boyu görev alanı
sayılır. Görev alanı, zorunlu hallerde Komisyon kararıyla genişletilebilir. Kişi
korumasında çalışan özel güvenlik görevlilerinin görev alanı; koruduğu kişi ile
birlikte olduğunda ülke geneli, koruduğu kişi olmaksızın kişi koruma izni verilen
ilin sınırlarıdır.


Zor kullanma ve yakalama yetkilerinin kullanılmasını gerektiren olaylar en
seri vasıtayla yetkili genel kolluğa bildirilir; yakalanan kişi ve zapt edilen eşya
genel kolluğa teslim edilir.


 


Özel güvenlik görevlilerinde aranacak şartlar


Madde 10- Özel güvenlik görevlilerinde aşağıdaki şartlar aranır:


a) Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak.


b) (Değişik: 21/4/2005 – 5335/23 md.) Silahsız olarak görev yapacaklar
için en az sekiz yıllık ilköğretim veya ortaokul; silahlı olarak görev yapacaklar
için en az lise veya dengi okul mezunu olmak.


c) 18 yaşını doldurmuş olmak.


d) (Değişik: 2/1/2017 - KHK-680/69 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7072/67 md.)
26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen
süreler geçmiş (…)[3]
olsa bile;


1) Kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis
cezasına mahkûm olmamak.


2) Affa uğramış olsa bile Devletin güvenliğine, Anayasal düzene ve bu düzenin
işleyişine, özel hayata ve hayatın gizli alanına ve cinsel dokunulmazlığa karşı
suçlar ile uyuşturucu veya uyarıcı madde suçları, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık,
dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat
karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini
aklama, kaçakçılık ve fuhuş suçlarından mahkûm olmamak veya bu suçlardan
hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilmemiş olmak.


3) Devletin güvenliğine, anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine, özel hayata
ve hayatın gizli alanına, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar ile uyuşturucu veya
uyarıcı madde suçlarından dolayı hakkında devam etmekte olan bir (…)3 kovuşturma bulunmamak.


e) (Mülga: 23/1/2008 – 5728/578 md.)


f) Görevin yapılmasına engel
olabilecek vücut ve akıl hastalığı ile engelli bulunmamak.[4]


g) 14 üncü maddede belirtilen özel
güvenlik temel eğitimini başarıyla tamamlamış olmak.


h) (Ek: 2/1/2017 - KHK-680/69 md.; Aynen kabul:
1/2/2018-7072/67 md.) Güvenlik
soruşturması olumlu olmak.[5]


 


Çalışma izni


Madde 11- (Değişik birinci fıkra: 2/1/2017 - KHK-680/70 md.; Aynen kabul:
1/2/2018-7072/68 md.) Özel güvenlik görevlisi olarak istihdam edilecekler ile
özel güvenlik şirketlerinde, alarm izleme merkezlerinde ve özel güvenlik eğitimi
verecek kurumlarda kurucu ve/veya yönetici olarak çalışacaklar hakkında valilikçe
güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılır. Soruşturma sonucu olumlu olanlara,
bu Kanunun 14 üncü maddesinde belirtilen özel güvenlik temel eğitimini başarıyla
bitirmiş olmak şartıyla, valilikçe çalışma izni verilir. Güvenlik soruşturması ve
arşiv araştırması bir ay içinde tamamlanır. Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması
her kimlik verilmesi veya ihtiyaç duyulması halinde yenilenir. Şirketlerde eğitici
ve temsilci olacaklar ile şirket ortağı tüzel kişi ortaklarında da kurucularda aranan
şartlar aranır ve güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılır.


Göreve başlayan özel güvenlik görevlileri işveren tarafından onbeş gün içinde
valiliğe bildirilir.


(Mülga üçüncü fıkra: 29/3/2011-6215/2 md.)


(Değişik dördüncü fıkra : 2/1/2017 - KHK-680/70 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7072/68
md.) Yönetici veya özel güvenlik görevlisi olabilme şartlarını taşımadığı veya
bu şartlardan herhangi birini sonradan kaybettiği tespit edilenlerin kimliği iptal
edilir.[6]


(Mülga beşinci fıkra: 29/3/2011-6215/2 md.)


(Ek fıkra : 2/1/2017 - KHK-680/70 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7072/68 md.)
Terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı
faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara iltisakı veya irtibatı
olduğu tespit edilen kişiler, özel güvenlik alanında faaliyet yürüten şirket veya
birimlerde çalışamazlar.


 


Kimlik


Madde 12- Özel güvenlik görevlilerine valilikçe kimlik kartı verilir.
Kimlik kartında görevlinin adı ve soyadı ile silahlı ya da silahsız olduğu belirtilir.


Kimlik kartı görev alanı ve süresi
içerisinde herkes tarafından görülebilecek şekilde yakaya takılır. Üzerinde
kimlik kartı olmayan özel güvenlik görevlileri Kanunun 7 nci maddesinde sayılan
yetkileri kullanamazlar.


Herhangi bir sebeple görevinden ayrılan özel güvenlik görevlileri işveren
tarafından onbeş gün içinde valiliğe bildirilir.


 


Kıyafet


Madde 13- Özel güvenlik görevlileri görev alanı içinde ve süresince
üniforma giyerler. Görevin ve işyerinin özelliği nedeniyle gerekli görülen hallerde
sivil kıyafetle görev yapılmasına komisyon izin verebilir.


 


Eğitim


Madde 14- (Değişik birinci fıkra: 29/3/2011-6215/3 md.) Özel güvenlik
temel eğitimi teorik ve pratik eğitim ile silah eğitiminden oluşmak üzere yüz yirmi
ders saatinden; yenileme eğitimi altmış ders saatinden az olmamak üzere düzenlenir.
Yükseköğretim kurumlarının güvenlikle ilgili fakülte ve meslek yüksek okullarından
mezun olanlar ile fakülte veya meslek yüksek okullarının güvenlikle ilgili bölümlerinden
mezun olanlarda silah eğitimi dışında özel güvenlik temel eğitimi şartı aranmaz.
Genel kolluk kuvvetlerinden ve Milli İstihbarat Teşkilatından emekli olanlar ile
en az beş yıl bu görevlerde çalıştıktan sonra kendi istekleriyle görevlerinden ayrılmış
olanlarda, özel güvenlik temel eğitimi şartı ve Kanunun 10 uncu maddesinin birinci
fıkrasının (b) bendinde belirtilen eğitim şartı aranmaz.


(Değişik ikinci fıkra: 29/3/2011-6215/3 md.) Özel güvenlik eğitimi,
ücreti karşılığında İçişleri Bakanlığınca verilebileceği gibi, Bakanlıktan faaliyet
izni alan özel eğitim kurumlarınca da verilebilir. Yeterli bina, araç, gereç ve
personel bulunması şartıyla özel güvenlik yenileme eğitimi, valiliğin izniyle güvenlik
hizmetinin sağlandığı yerde verilebilir. Özel güvenlik eğitimi verecek kurumların
kurucu ve yöneticilerinde 5 inci maddenin üçüncü fıkrasında belirtilen şartlar aranır.


Özel güvenlik eğitiminin niteliği,
müfredatı, eğiticilerde ve eğitim merkezlerinde aranacak şartlar ile eğitim
sonucu yeterliliğin belirlenmesine ve sınavlarda görevlendirileceklere
yapılacak ödemelere ilişkin esas ve usuller yönetmelikle düzenlenir.[7]


 


Tazminat[8]


Madde 15- Bu Kanunda yazılı görevleri yerine getirirken yaralanan,
engelli hâle gelen özel güvenlik görevlilerine veya ölen özel güvenlik görevlisinin
kanunî mirasçılarına, iş sözleşmesinde veya toplu iş sözleşmesinde belirlenen miktar
ve esaslar çerçevesinde tazminat ödenir. Ancak, genel hükümlere göre daha yüksek
miktarda tazminat ödenmesine mahkemelerce hükmedilmesi halinde, iş sözleşmesine
veya toplu iş sözleşmesine dayanılarak ödenen tutarlar mahsup edilir.


Birinci fıkra hükümleri gereğince ödenecek tazminat, 4857 sayılı İş Kanunu
kapsamında ödenmesi gerekecek diğer tazminatlarla ilişkilendirilmez.


Kamu kurum ve kuruluşlarında bu
Kanunda yazılı görevleri yerine getirirken yaralanan, engelli hâle gelen özel
güvenlik görevlilerine veya ölen özel güvenlik görevlilerinin kanunî
mirasçılarına; iş sözleşmesi, toplu iş sözleşmesi veya 2330 sayılı Nakdi
Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanun hükümlerinde belirtilen tazminat
miktarlarından hangisi yüksek ise o miktar ödenir.


 


ÜÇÜNCÜ
BÖLÜM


Yasaklar
ve Ceza Hükümleri


Görev dışında çalıştırma yasağı


Madde 16- Özel güvenlik personeli, Kanunda belirtilen koruma
ve güvenlik hizmetleri dışında başka bir işte çalıştırılamaz.


 


Grev yasağı


Madde 17- Özel güvenlik personeli greve katılamaz.


 


Görevden uzaklaştırma yasağı


Madde 18- Özel güvenlik görevlileri lokavt dolayısıyla işten uzaklaştırılamaz.


 


Suçlar ve cezalar[9]


Madde 19- (Değişik: 23/1/2008 – 5728/546 md.)


Bu Kanunda öngörülen adlî suçlar ve cezalar şunlardır:


a) Bu Kanunun 3 üncü maddesinde belirtilen özel güvenlik iznini almadan
özel güvenlik görevlisi istihdam eden kişiler veya kuruluşların yöneticileri üç
aydan bir yıla kadar hapis veya adlî para cezası ile cezalandırılır.


b) Bu Kanunun 5 inci maddesinde belirtilen faaliyet
iznini almadan özel güvenlik faaliyetinde bulunan şirketlerin kurucu ve yöneticilerine,
bu Kanunun 3 üncü maddesinde belirtilen izni almadan özel güvenlik birimi oluşturan
kurum ve kuruluşların yöneticileri, bu Kanunun 14 üncü maddesinde belirtilen izni
almadan özel güvenlik eğitimi veren kurum ve kuruluşların yöneticileri, üç aydan
bir yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır. Bu
şekilde cezalandırılan kişiler, özel güvenlik şirketlerinde ve özel güvenlik eğitimi
veren kurumlarda kurucu ve yönetici olamazlar.


c) Bu Kanunun 11 inci maddesine göre çalışma izni
verilmeyen kişileri özel güvenlik görevlisi olarak istihdam eden kişi, kurum, kuruluş
veya şirketlerin yetkilileri, üç aydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
Bu kişilerin silâhlı olarak çalıştırılmış olması hâlinde, verilecek ceza bir kat
artırılır. Bu suçun bir tüzel kişinin faaliyeti çerçevesinde işlenmesi hâlinde ayrıca
bunlara özgü güvenlik tedbirlerine hükmolunur.


d) Bu Kanunun 21 inci
maddesinde belirtilen özel güvenlik malî sorumluluk sigortasını yaptırmadan
özel güvenlik görevlisi istihdam eden kişi; kurum, kuruluş veya şirketlerin
yöneticileri istihdam ettikleri her kişi için yüzelli gün adlî para cezası ile
cezalandırılır.


e) Bu Kanunda belirtilen faaliyet iznini almadan
özel güvenlik hizmeti veya özel güvenlik eğitimi verdiğini ilân eden veya reklam
yapan kişi; kurum, kuruluş veya şirketlerin yöneticileri, altı aya kadar hapis ve
elli günden az olmamak üzere adlî para cezası ile cezalandırılır.


 


İdari para
cezası veya yaptırım gerektiren fiiller[10]


Madde 20 - (Değişik: 2/1/2017 –
KHK-680/71 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7072/69 md.)


Bu Kanunda öngörülen idari para cezasını veya yaptırımı gerektiren fiiller
şunlardır:


a) Özel güvenlik kimlik kartını başkasına kullandıran özel güvenlik yöneticisi
ve görevlisine üçbin Türk Lirası idari para cezası verilir ve bu kişilerin özel
güvenlik kimlik kartı valilikçe iptal edilir. Bu kişiler bir daha özel güvenlik
alanında çalışamazlar.


b) Diğer kişi, kurum ve kuruluşlara sağlanacak özel güvenlik hizmetini 5 inci
maddede belirtilen süre içinde ilgili valiliğe bildirmeyen özel güvenlik şirketlerine
her bildirim için üçbin Türk Lirası idari para cezası verilir.


c) 6 ncı madde uyarınca mülki idare amirlerince istenen ilave tedbirleri almayan
kişi, kurum, kuruluş veya şirketlerin yöneticilerine altıbin Türk Lirası idari para
cezası verilir.


d) Mülki idare amirinin veya birlikte görev yapılan yetkili genel kolluk amirinin
verdiği emirleri yerine getirmeyen veya bir suçun işlendiğini göreviyle bağlantılı
olarak öğrenip de bu suç ile ilgili yetkili genel kolluğa bilgi vermeyen özel güvenlik
yöneticisi ve görevlileri ile bu emrin yerine getirilmemesi eylemine sebep olan
özel güvenlik yöneticisi ve görevlisinin bağlı oldukları kişi, kurum, kuruluş veya
şirket yetkilileri bir yıl süreyle özel güvenlik alanında görev alamazlar.


e) Geçerli mazereti olmadan denetim esnasında güvenlik sorumlusunu veya yöneticiyi
bulundurmayan, denetim kapsamındaki bilgi, belge ve kayıtları vermeyen kişi, kurum,
kuruluş ve şirketlere beşbin Türk lirası, denetimlerde tespit edilip giderilmesi
istenen eksiklikleri gidermeyen kişi, kurum, kuruluş veya şirketlerin yöneticilerine
altıbin Türk Lirası idari para cezası verilir.


f) Özel güvenlik görevlisini koruma ve güvenlik hizmetleri dışında başka bir
işte çalıştıran, üniforma giydirmeyen veya izin verilen dışında teçhizat giydirerek
çalıştıran kişi, kurum ve kuruluşlara her tespit için üçbin Türk Lirası idari para
cezası verilir.


g) 11 inci maddenin ikinci fıkrası ile 12 nci maddenin üçüncü fıkrasında belirtilen
bildirimleri süresinde yerine getirmeyenlere üçbin Türk Lirası idari para cezası
verilir.


h) Yetkili genel kolluk kuvvetlerine karşı görevini yapmasını engellemek amacıyla
direnen veya cebir kullanan ya da tehdit eden özel güvenlik yöneticisi ve görevlisi
ile ateşli silâhını bu Kanuna aykırı veya görev alanı dışında kullanan, görevi dışında
üniforması ile toplantı ve gösteri yürüyüşlerine katıldığı tespit edilen özel güvenlik
görevlilerinin özel güvenlik kimlik kartı valilikçe iptal edilir. Bu kişiler bir
daha özel güvenlik alanında çalışamazlar.


ı) Grev yasağına uymayan özel güvenlik görevlileri altı ay süreyle özel güvenlik
alanında görev alamazlar.


Bu maddede öngörülen cezalar mahalli mülki amir tarafından verilir.


 


DÖRDÜNCÜ
BÖLÜM


Çeşitli
Hükümler


Özel güvenlik malî sorumluluk sigortası


Madde 21- (Değişik: 23/1/2008 – 5728/548 md.)


Özel hukuk tüzel kişileri ve özel güvenlik şirketleri, istihdam ettikleri
özel güvenlik görevlilerinin üçüncü kişilere verecekleri zararların tazmini amacıyla
özel güvenlik malî sorumluluk sigortası yaptırmak zorundadır. Özel güvenlik malî
sorumluluk sigortasına ilişkin esas ve usuller Hazine Müsteşarlığınca belirlenir.



Bu maddede öngörülen özel güvenlik malî sorumluluk sigortası, Türkiye’de
ilgili branşta çalışmaya yetkili olan sigorta şirketleri tarafından yapılır. Bu
sigorta şirketleri özel güvenlik malî sorumluluk sigortasını yapmakla yükümlüdürler.
Bu yükümlülüğe uymayan sigorta şirketlerine Hazine Müsteşarlığınca sekizbin Türk
Lirası idarî para cezası verilir.


 


Denetim


Madde 22- İçişleri Bakanlığı ve valilikler özel güvenlik hizmetleri
kapsamında, özel güvenlik birimlerini, özel güvenlik şirketlerini ve özel güvenlik
eğitimi veren kurumları denetlemeye yetkilidir. Denetimin mahiyeti, kapsamı, usul
ve esasları yönetmelikle belirlenir.


Denetim sonucu tespit edilen eksikliklerin ilgili kişi, kurum, kuruluş ve
şirketlerce verilen süre içinde giderilmesi zorunludur.


(Değişik üçüncü fıkra: 2/1/2017 – KHK-680/72 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7072/70
md.) Amacı dışında faaliyet gösterdiği veya suç kaynağına
dönüştüğü ya da terör örgütlerine aidiyeti, irtibatı ya da iltisakı bulunduğu tespit
edilen şirketlerin faaliyet izni iptal edilir. Bu şekilde faaliyet izni iptal edilen
şirketlerin kurucu, temsilci ve yöneticileri özel güvenlik alanında faaliyette bulunamazlar.


 


Ceza uygulaması


Madde 23- (Değişik: 23/1/2008 – 5728/549 md.)


Özel güvenlik görevlileri, görevleriyle bağlantılı olarak işledikleri
suçlardan dolayı kamu görevlisi gibi cezalandırılır.


Özel güvenlik görevlilerine karşı görevleri dolayısıyla suç işleyenler
kamu görevlisine karşı suç işlemiş gibi cezalandırılır.


 


Ruhsat harcı


Madde 24- Özel güvenlik şirketlerine ve özel güvenlik eğitimi verecek
kurumlara faaliyet izni verilmesi için onmilyar lira, özel güvenlik görevlilerine
çalışma izni verilmesi için ikiyüzmilyon lira ruhsat harcı alınır ve bu harç mal
sandığına yatırılır.


 


Yeniden değerleme oranının uygulanması


Madde 25- (Değişik: 23/1/2008 – 5728/550 md.)


Bu Kanunun 24 üncü maddesinde belirtilen ruhsat harçlarına ilişkin
miktarlar her yıl 213 sayılı Vergi Usul Kanununa göre belirlenecek yeniden değerleme
oranına göre artırılır.


 


Yönetmelik


Madde 26- Bu Kanunun uygulanmasına ilişkin yönetmelik, İçişleri Bakanlığınca
bu Kanunun yayımı tarihinden itibaren üç ay içinde çıkarılır.


 


Yürürlükten kaldırılan kanun


Madde 27- 22.7.1981 tarihli ve 2495 sayılı Bazı Kurum ve Kuruluşların
Korunması ve Güvenliklerinin Sağlanması Hakkında Kanun yürürlükten kaldırılmıştır.


 


Geçici Madde 1 - Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte 2495 sayılı Kanuna
göre kurulmuş olan özel güvenlik teşkilâtlarına özel güvenlik izni, özel güvenlik
görevlilerine de beş yıl süreyle çalışma izni verilmiş sayılır.


 


Geçici Madde 2 – (Ek: 21/4/2005 – 5335/23 md.)


22.7.1981 tarihli ve 2495 sayılı Bazı
Kurum ve Kuruluşların Korunması ve Güvenliklerinin Sağlanması Hakkında Kanuna
göre kurulmuş olan özel güvenlik teşkilatlarında bu maddenin yürürlüğe girdiği
tarihte istihdam edilmekte olan özel güvenlik görevlileri için lise mezunu olma
şartı aranmaz.


 


Geçici Madde 3 - (Ek: 21/4/2005 – 5335/23 md.)


Bu Kanunun yayımı tarihinden önce alınmış alarm izleme kurma ve işletme yeterlilik
belgeleri geçerlidir.


 


Yürürlük


Madde 28- (Değişik: 21/4/2005 – 5335/23 md.)


Bu Kanunun 19 ve 20 nci maddeleri 1.1.2006 tarihinde, diğer maddeleri yayımı
tarihinde yürürlüğe girer.


 


Yürütme


Madde 29- Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.


 


 


5188
SAYILI KANUNA EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN MEVZUATIN


YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHLERİNİ GÖSTERİR LİSTE


 







Değiştiren Kanunun/ KHK’nin Numarası



5188 Sayılı Kanunun Değişen veya İptal Edilen Maddeleri



Yürürlüğe Giriş Tarihi






5335



3, 5, 10, 11, 14, 28, Geçici Madde 2, Geçici Madde 3



27/4/2005






5728



7, 10, 19, 20, 21, 23, 25



8/2/2008






6215



5,11,14



12/4/2011






6462



10, 15



3/5/2013






KHK/680



5, 6, 9, 10, 11, 20, 22



6/1/2017






7072



5, 6, 9, 10, 11, 20, 22



8/3/2018






Anayasa Mahkemesi’nin 21/4/2022 tarihli ve E.:2021/42,
K.:2022/45 sayılı Kararı



10



30/6/2022






7533



10



30/11/2024









 











[1] 21/4/2005 tarihli ve 5335 sayılı Kanunun 23 üncü
maddesiyle bu maddenin ikinci cümlesinde yer alan "vali" ibaresi,
"valilik" olarak değiştirilmiştir.







[2] 2/1/2017 tarihli ve 680 sayılı KHK’nin 66 ncı
maddesiyle bu maddenin başlığı “Özel güvenlik şirketleri” iken metne işlendiği
şekilde değiştirilmiş ve mevcut dördüncü fıkrasında yer alan “Kurucu”
ibarelerinden sonra gelmek üzere “, temsilci” ibareleri eklenmiş, daha sonra bu
hüküm 1/2/2018 tarihli ve 7072 sayılı Kanunun 64 üncü maddesiyle aynen kabul
edilerek kanunlaşmıştır.







[3] 21/11/2024 tarihli ve 7533 sayılı Kanunun 28 nci
maddesi ile bu bentte yer alan “veya hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına
karar verilmiş” ibaresi madde metninden çıkarılmış, bendin (2) numaralı alt
bendine “mahkûm olmamak” ibaresinden sonra gelmek üzere “veya bu suçlardan
hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilmemiş olmak”
ibaresi eklenmiş, (3) numaralı alt bendinde yer alan “Anayasal düzene” ibaresi
“Devletin güvenliğine, anayasal düzene” şeklinde değiştirilmiş ve “soruşturma
veya” ibaresi madde metninden çıkarılmıştır.







[4] 25/4/2013 tarihli ve 6462 sayılı Kanunun 1 inci
maddesiyle, bu bentte yer alan “özürlü” ibaresi “engelli” şeklinde
değiştirilmiştir.







[5] Anayasa Mahkemesi’nin 21/4/2022 tarihli ve
E.:2021/42, K.:2022/45 sayılı Kararı ile bu bent “mülga 26/10/1994 tarihli ve
4045 sayılı Kanun uyarınca yapılan güvenlik soruşturması” yönünden iptal
edilmiştir.







[6] Anayasa Mahkemesinin 24/9/2024 Tarihli ve E: 2024/65,
K: 2024/163 Sayılı Kararı ile bu fıkrada yer alan “…bu şartlardan herhangi
birini sonradan kaybettiği…” ibaresi, 10 uncu maddenin birinci fıkrasının d
bendinin 3 numaralı alt bendi yönünden iptal edilmiştir.







[7] Bu fıkrada yer alan "belirlenmesine"
ibaresinden sonra gelmek üzere; 21/4/2005 tarihli ve 5335 sayılı Kanunun 23
üncü maddesiyle, "ve sınavlarda görevlendirileceklere yapılacak
ödemelere" ibaresi eklenmiştir.







[8] 25/4/2013 tarihli ve 6462 sayılı Kanunun 1 inci
maddesiyle, bu maddenin birinci ve üçüncü fıkrasında yer alan “sakatlanan”
ibareleri “engelli hâle gelen” şeklinde değiştirilmiştir.







[9] 23/1/2008 tarihli ve 5728 sayılı Kanunun 546 ncı
maddesiyle bu maddenin “Adlî suçlar ve cezalar” olan başlığı “Suçlar ve
cezalar” olarak değiştirilmiştir.







[10] 23/1/2008 tarihli ve 5728 sayılı Kanunun 547 nci
maddesiyle bu maddenin “İdarî suçlar ve cezalar” olan başlığı “İdarî para
cezasını gerektiren fiiller” olarak değiştirilmiş olup, daha sonra bu başlık
2/1/2017 tarihli ve 680 sayılı KHK’nin 71 inci maddesiyle metne işlendiği
şekilde değiştirilmiş, daha sonra bu hüküm 1/2/2018 tarihli ve 7072 sayılı
Kanunun 69 uncu maddesiyle aynen kabul edilerek kanunlaşmıştır.