Ormancılık Faaliyetlerinde Kullanılacak Damga veya Damga yerine Geçecek İşaretlere Ait Yönetmelik

ORMANCILIK FAALİYETLERİNDE KULLANILACAK DAMGA VEYA
DAMGA

YERİNE GEÇECEK İŞARETLERE
AİT YÖNETMELİK

 

BİRİNCİ BÖLÜM

Başlangıç Hükümleri

 

Amaç

MADDE 1- (1)
Bu Yönetmeliğin amacı; Devlet ormanlarından, Devletten başkasına ait ormanlardan
ve orman sayılmayan yerlerden kesilecek veya herhangi bir sebeple
devrilmiş, kırılmış veya kesilmiş ağaçlar için kullanılacak damgalar veya
damga yerine geçecek işaretler ile damgalama usul ve esaslarını
belirlemektir.

Kapsam

MADDE 2- (1)
Bu Yönetmelik; Devlet ormanlarından, Devletten başkasına ait ormanlardan ve
orman sayılmayan yerlerden kesilecek ağaçlar, kırık ve devrik ağaçlar ve bu
ağaçlardan elde edilen metreküplü emval ile usulsüz kesilen ağaçlar ve
mamullerine uygulanacak damga çeşitleri ile damga veya damga yerine geçecek
işaretlerin kullanımına ilişkin hususları kapsar.

Dayanak

MADDE 3- (1)
Bu Yönetmelik, 31/8/1956 tarihli ve 6831 sayılı
Orman Kanununun 27 nci, 41 inci, 42 nci, 89 uncu ve 116 ncı maddelerine
dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 4- (1)
Bu Yönetmelikte geçen;

a) Ağaç:
Ormanlarda tabii olarak yetişen veya emekle yetiştirilen, en az 8 metre boy
yapabilen, yaşı ve çapı ne olursa olsun kökü, gövdesi ve tepesi olan yerli
veya egzotik orijinli odunsu bitkileri,

b) Ağaççık:
Ormanlarda tabii olarak yetişen veya emekle yetiştirilen, boyu 8 metreyi
bulmayan, yaşı ve çapı ne olursa olsun yerli veya egzotik orijinli odunsu
bitkileri,

c) Ağaç kesim
damgası: Dikili, devrik veya kırık haldeki ağaçların işaretlenmesinde
kullanılan damgayı,

ç) Ayna yüzeyi:
Kesilecek ağaçların toprağa en yakın yerine kesici aletle açılan damga veya
ORKOD’un uygulanacağı yüzeyi,

d) Bölge
Müdürlüğü: Orman Bölge Müdürlüğünü,

e) Bölme:
Uygulanacak silvikültürel işlemler, envanter,
kayıt, hesap ve kontrol işlerine temel oluşturmak üzere, orman
fonksiyonuna, arazinin topoğrafik yapısına, dere, sırt, boyun ve tepe gibi
doğal hatlar ile yol, yangın emniyet şeridi ve benzeri yapay hatlara
dayanılarak ayrılan sabit sınırlı alanları,

f) Bölmecik: Aynı
bölme veya işlem ünitesi içerisinde farklı fonksiyon, yetişme ortamı ya da
meşcere tipi alanlarının bulunması halinde, bölmelerin ayrıldığı alt
birimleri,

g) Damga:
Üzerinde kazılı bulunan işareti, yazıyı veya nişanı bir şeyin üzerine
aktaran aleti ve izini,

ğ) Damgalama:
Kesilecek veya kesilmiş ağaç dipleri ile bu ağaçlardan elde edilen
ürünlerin istenilen yüzeyine damga vurmak suretiyle yapılan işlemi,

h) Endüstriyel
odun: Ormanlardan veya orman sayılmayan yerlerden elde edilen tomruk,
direk, sanayi odunu, kağıtlık odun, sırık, çubuk,
lif yonga ve benzeri odunları,

ı) Gayrı mamul
emval: İşlenmemiş orman emvalini,

i) Genel
Müdürlük: Orman Genel Müdürlüğünü,

j) Göğüs hizası:
Ağacın toprak seviyesinden 1,30 metre yüksekliğini,

k) İşaretleme: Kesilecek,
kesilmiş veya devrilmiş ağaç dipleri ile bu ağaçlardan elde edilen ürünlere
ORKOD kullanılarak yapılan işlemi,

l) Kesim yüzeyi:
Kesilen ağaçların toprakta kalan dip kısmının yatay yüzeyini,

m) Mamul damga:
Metreküple ölçülen emval ile 6831 sayılı Kanunun 31 inci, 32 nci ve 33 üncü
maddelerine göre zati ve müşterek ihtiyaçlar ile felaketzede ve göçmen
ihtiyaçları için verilen orman emvaline uygulanan damgayı,

n) Mamul emval:
Üretimi tamamlanarak imal edilmiş ve satışa hazır olan orman emvalini,

o) Meşcere: Yaş,
ağaç türü kombinasyonu, büyüme ya da kuruluş şekli
bakımından, bunların hepsi veya bir kısmı ile çevresinden ayrılan orman
parçasını,

ö) ORBİS: Orman
Bilgi Sistemini,

p) Orman emvali:
Ormanlardan veya orman sayılmayan yerlerden elde edilen endüstriyel odun ve
yakacak odunu,

r) Orman idaresi:
Orman Bölge Müdürlüğünü, orman işletme müdürlüğünü, orman işletme
şefliğini,

s) ORKOD: Damga
yerine geçen, ebat ve şekli Genel Müdürlükçe belirlenen, ORBİS’te kayıtlı
ve karşılığı bulunan, elektronik aletlerin okuyabileceği, üzerinde çubuk,
çizgi veya motif halinde kodlar ile seri numarası bulunan plastik, metal ve
benzeri etiketler ile mikroçip veya elektronik etiket şeklindeki işareti,

ş) Tıraşlama
kesimi: Belirli bir alandaki tüm ağaçların kesilmesi suretiyle yapılan
kesim şeklini,

t) Satış istif
yeri: Üretilen orman emvalinin cins ve sınıfları itibarıyla istiflenerek ve
depolanarak piyasa icaplarına göre satışa sunulduğu son depo ve rampa gibi
yerleri,

u) Usulsüz kesim:
Yasadışı yollarla kesilmiş ağaçları,

ü) Usulsüz ve
nizamsız kesimler ile ürünlerine ait damga: Devlet ormanlarından, Devletten
başkasına ait ormanlardan kanuni olmayan şekilde kesilmiş ağaçlar ile bu
şekilde elde edilmiş ürünlerinin işaretlenmesinde kullanılan damgayı,

v) Yakacak odun:
Endüstriyel odun dışında kalan uç, dal ve gövde odunları,

y) Yapacak odun:
Metreküp ölçü birimi ile üretilen tomruk, tel direği, maden direği, sanayi
odunu, kâğıtlık odun gibi her türlü işlenmemiş odunları,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Damga Çeşitleri, ORKOD, Damgalama,
ORKOD ile İşaretleme

Damga
çeşitleri

MADDE 5- (1)
Bu Yönetmelikte yer alan damgaların ORBİS sistemine kayıt edilmesi esastır.

(2) Damga
çeşitleri şunlardır:

a) Ağaç kesim
damgası; Ek-1’in 1/a’sında düzenlenmiş olup ovale yakın bir şekilde
kenarları çift çerçevelidir. Çerçeve içinde Türkiye Cumhuriyeti “T.C.”,
Orman Genel Müdürlüğü “OGM” rumuzları ve damga numarası bulunur. Kullanılan
boya rengi siyahtır.

b) Usulsüz ve
nizamsız kesimler ile ürünlerine ait damga; Ek-1’in 1/b’sinde
düzenlenmiştir. Altı köşeli, kenarları bir çerçevelidir. Çerçeve içinde
Türkiye Cumhuriyeti “T.C.”, Orman Genel Müdürlüğü “OGM” rumuzları ve damga
numarası bulunur. Kullanılan boya rengi kırmızıdır.

c) Mamul damga;
Ek-1’in 1/c’sinde düzenlenmiştir. Daire şeklinde, kenarları bir
çerçevelidir. Çerçeve içinde Türkiye Cumhuriyeti “T.C.”, Orman Genel
Müdürlüğü “OGM” rumuzları ve damga numarası bulunur. Damgalamada kullanılan
boyanın rengi siyahtır. Ancak 6831 sayılı Kanunun 31 inci, 32 nci ve 33
üncü maddelerine göre zati ve müşterek ihtiyaçlar ile felaketzede ve göçmen
ihtiyaçlarına uygulanan boya rengi kırmızı, ithal ürünlere uygulanan boya
rengi mavidir.

ORKOD

MADDE 6- (1)
Bu Yönetmelikte yer alan ORKOD’un ORBİS sistemine kayıt edilmesi esastır.

(2) ORKOD; Ek-1’in
1/ç’sinde düzenlenmiştir. Kesilecek veya usulsüz olarak kesilmiş ağaçların
belirlenmesi ile bunlardan elde edilen orman emvalinin işaretlenmesinde
kullanılır. Sekiz köşelidir. Renkli zemin üzerinde beyaz yazılar ve “OGM”
rumuzu bulunur.

(3) Genel Müdürlükçe
belirlenen esaslara uygun olarak üretimi yapılan ORKOD, Genel Müdürlük
tarafından dağıtılır.

Damgalama

MADDE 7- (1)
Ağaç kesim damgası ile damgalama aşağıda belirtilen şekilde uygulanır:

a) Ağaç kesim
damgası ile damgalama; göğüs hizasındaki çapı 20 cm ve üzerindeki ağaçlarda
toprak seviyesine en yakın yerinde açılacak ayna yüzeyine, 8-19 cm
çapındaki ağaçlarda ise ayna yüzeyine veya kesim yüzeyine uygulanır.

b) Kesimde ve
kontrolde kolaylık sağlamak için ağaç kesim damgası, mümkün olduğunca bütün
ağaçlarda aynı yöne dönük olarak uygulanır. Meyilli arazide bu yön meylin
aşağı tarafıdır.

c) Baltalıklarda
ağaç kesim damgası uygulanmaz. Ancak göğüs hizasındaki çapı 20 cm ve
üzerindeki ağaçlarda birinci ve ikinci fıkra hükümleri uygulanır.

ç) Orman işletme
şefliği sınırları içinde birden çok ağaç kesim damgasının kullanılmasının
gerektiği hallerde damgalar ayrı ayrı bölmelerde kullanılır.

d) Kesilecek
ağaçların belirlenmesi maksadıyla işaretleme işleminde, ağaç kesim damgası
veya ORKOD’dan sadece birisi kullanılır. ORKOD ile işaretlenmiş ağaçlarda
ağaç kesim damgası aranmaz.

e) Büyük
yangınlar ya da afetler sonucunda oluşan blok sahalarda; ormancılık
tekniklerinin gerektirdiği acil nedenlerden dolayı Genel Müdürlük
tarafından özel damgalama usul ve esasları belirlenebilir.

(2) Usulsüz ve
nizamsız kesimler ile ürünlerine ait damga ile damgalama aşağıda belirtilen
şekilde uygulanır:

a) Usulsüz
kesilen ağaçların köküne, kesim yüzeyine veya toprak yüzeyine yakın bir
yerde açılacak ayna yüzeyine uygulanır.

b) Usulsüz
kesimler sonucu elde edilen mamul veya gayrı mamul orman emvaline
uygulanır.

(3) Mamul damga
ile damgalama aşağıda belirtilen şekilde uygulanır:

a) Ağaç kesim
damgasıyla damgalanan ağaçlardan elde edilen orta çapı 15 cm ve boyu 50 cm
üzeri olan orman emvaline, ölçü tespit aşamasında her bir parçasında
kalacak şekilde, tek tarafına istif yerlerine taşınmadan önce dip kütük ile
bağlantı sağlanarak uygulanır.

b) Satış
yerlerinden çıkmadan önce bu fıkranın (a) bendinde belirtilen ürünlerin her
parçasında kalacak şekilde her iki başına çapraz olarak uygulanır. Vurulmuş
mamul damga izlerinin başlangıçtaki halinin imalat aşamasına kadar
muhafazası zorunludur.

c) Orman emvali
satın alanlar tarafından vurulan firma damgalarının, mamul damgaya
benzemesi halinde orman idaresi bu özel işaretlerin değiştirilmesini
ilgililerden ister.

ç) Orman emvaline
tatbik olunan damgalar, ürünün alıcılarına teslimi sırasında kontrol
edilir. Herhangi bir sebeple damgaları silinmiş veya belirsiz hale gelmiş
olan emvalin damgaları, yapılacak incelemeden sonra herhangi bir usulsüzlük
olmadığı anlaşıldığında yenilenir.

d) 6831 sayılı
Kanunun 31 inci, 32 nci ve 33 üncü maddelerine göre zati ve müşterek
ihtiyaçlar ile felaketzede ve göçmen ihtiyaçları olarak verilen yapacak
emvalin, her iki başına çapraz bir şekilde uygulanır.

e) İthal olarak
ülkemize getirilen, ülkemizde yetişen cins ve türlerden olan ürünlerin yek
tarafına uygulanır.

ORKOD ile
işaretleme

MADDE 8- (1)
ORKOD ile işaretleme, göğüs hizasındaki çapı 20 cm ve üzerindeki ağaçların
toprak seviyesine en yakın yerinde açılacak ayna yüzeyine uygulanır. 8-19
cm çapındaki ağaçlarda ise ayna yüzeyine veya kesim yüzeyine uygulanır.
Uygulanan ORKOD’un kesilen ağacın dip kütüğünde kalması esastır. Ancak genç
meşcereler, yoğun gençlik bulunan meşcereler ile devrik ve kırık meydana
gelen bölmelerde, damga veya ORKOD’un hangisinin nasıl kullanılacağı Orman
Bölge Müdürlüğünün talebi üzerine Genel Müdürlükçe belirlenir.

(2) Kesimde ve
kontrolde kolaylık sağlamak için ORKOD ile işaretleme, mümkün olduğunca
bütün ağaçlarda aynı yöne dönük olarak uygulanır. Meyilli arazide bu yön
meyilin aşağı tarafıdır.

(3) Baltalıklarda
ORKOD ile işaretleme yapılmaz. Ancak göğüs hizasındaki çapı 20 cm ve
üzerindeki ağaçlarda birinci ve ikinci fıkra hükümleri uygulanır.

(4) ORKOD ile
işaretlenmiş ağaçlardan kesilmek suretiyle elde edilen orta çapı 15 cm ve
boyu 50 cm üzeri olan orman emvaline, ölçü tespit aşamasında her bir
parçasında kalacak şekilde dip kütük ile bağlantı sağlanarak çap boy
ölçülerini içeren ORKOD uygulanır. ORKOD ile işaretlenmiş orman emvalinin
baş kısımlarına vurulan ORKOD’ların başlangıçtaki halinin imalat aşamasına
kadar muhafazası zorunludur.

(5) Satış istif
yerlerinde, ORKOD ile yapılan işaretlemenin yanında 7 nci maddenin üçüncü
fıkrasında belirtilen şekilde mamul damga ile çapraz damga da yapılır.

(6) Orman emvali
ticareti yapanların, satın aldıkları emvali elektronik ortamda takip edecek
şekilde gerekli sistemleri kurmaları esastır. Talep olması durumunda satın alınan
emvale ait ORBİS kayıtları servis olarak verilebilir.

(7) Kesilen
ağaçların dip kütük ile gövde ilişkisini sağlamak üzere göğüs çapı
hizasına, dip kütük ORKOD’u ile ORBİS sisteminde eşleştirilmiş şekilde
ikinci bir ORKOD uygulanabilir.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Kayıt İşlemleri, Yetki ve
Yetki Devri

Kayıt
işlemleri

MADDE 9- (1) Kesilmek üzere belirlenmesinde damga
veya ORKOD kullanılan ağaçlardan elde edilen emvalin; üretim, stok, satış
ve son kullanıcıya kadar olan süreçlerinin sağlıklı takip edilmesi
maksadıyla işletmesi, şefliği, bölme numarası, meşcere tipi, dikili damga
numarası, damga tarihi, kütük numarası, ağaç türü, göğüs hizası çapı,
çatal, kırık, kovuk, dikili kuru ve benzeri bilgiler ile damgaya
katılanlara ait bilgiler, damgalanan ağaçtan üretilen emvalin dikili kök
numarasıyla ilişkilendirilmek üzere ORBİS’e girilir.

(2)
Belirlemesinde damga kullanılan ağaçların kesimini takiben mesaha işlemi de
dahil olmak üzere devam eden üretim safhalarında,
Genel Müdürlükçe belirlenen esaslar kapsamında ORBİS’e kayıtlı ORKOD
kullanılır.

(3) Damgalama
işlemlerinin geçerli ve kabul edilebilir olması için ORBİS kayıtları ile
uyumlu olması şarttır.

(4) ORBİS
kayıtları ile uyumlu olmayan veya damgalanmamış orman emvali kaçak sayılır.

(5) ORKOD’un
geçerli ve kabul edilebilir olması için ORBİS kayıtları ile uyumlu olması
esastır. ORBİS kayıtları ile uyumlu olmayan ORKOD ile işaretlenmiş veya
ORKOD bulunmayan orman emvali kaçak sayılır.

Yetki ve yetki
devri

MADDE
10- (1) Damgaların ve ORKOD’un kullanılmasında görevli ve yetkili,
orman işletme şefidir. Damga veya ORKOD’un yetkililer dışında kullanılması
yasaktır.

(2) İhtiyaç
halinde işletme müdürü tarafından ağaç kesim damgası veya ORKOD kullanım
görev ve yetkisi; şefliği, bölme numarası, mahiyeti ve süresi belirtilen
yazı ile kurum personeli orman yüksek mühendisine veya orman mühendisine de
verilebilir.

(3) Özel teknik
müdahale gerektiren ormanlardaki ağaçların damgalanması ve ORKOD’un
kullanımında ilgili birimlerden orman yüksek mühendisi veya orman mühendisi
de talep edilebilir. Damgalamada veya ORKOD’un kullanımında görev unvanı en
yüksek olan kişi ekip başkanıdır.

(4) İhtiyaç
halinde;

a) Yanık orman
alanları ile devrik ağaçların işaretlenmesinde ağaç kesim damgası veya
ORKOD kullanma görev ve yetkisi, orman işletme şefinin sorumluluğu altında
işletme müdürünün yazılı emri ile orman muhafaza memurlarına da
verilebilir.

b) Usulsüz ve
nizamsız kesimler ile ürünlerine ait damga veya ORKOD kullanma görev ve
yetkisi, orman işletme şefinin sorumluluğu altında işletme müdürünün onayı
ile orman muhafaza memurlarına da verilebilir.

c) Kesilen
ağaçlardan elde edilen emvalin işaretlenmesinde kullanılan mamul damga veya
ORKOD kullanma görev ve yetkisi orman işletme şefinin sorumluluğu altında
işletme müdürünün onayı ile orman muhafaza memurlarına da verilebilir.

(5) Depo şefliği
kuruluşu bulunan yerlerde, mamul damga ve ORKOD kullanılmasının görevlisi
ve yetkilisi depo şefidir. Mamul damga veya ORKOD kullanma görev ve yetkisi
depo şefinin sorumluluğu altında işletme müdürünün onayı ile depoda görevli
memurlara da verilebilir.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Damga veya
ORKOD’a tabi olan veya olmayan orman emvali veya odun dışı ürünler

MADDE
11- (1) Devlet ormanlarından, Devletten başkasına ait ormanlardan
veya orman sayılmayan yerlerden elde edilen ve ölçü birimi metreküp olan
gayri mamul orman emvali, damga veya ORKOD’a tabidir.

(2) Sterle
ölçülen ürünler damgaya tabi değildir ancak ORKOD’a tabidir. Ster ölçülü
orman emvali için istif bazında ORKOD kullanılır. Ağırlık ölçülü orman emvali
veya odun dışı ürünler, damga ve ORKOD’a tabi değildir.

(3) Devletten
başkasına ait ormanlardan veya orman sayılmayan yerlerden elde edilen,
sahiplerinin kendi ihtiyacında kullanacakları, ölçü birimi metreküp olan
gayrı mamul orman emvali ile sterle ölçülen ürünler, damga veya ORKOD’a
tabi değildir.

(4) Kaynağı
itibarıyla yasal yollarla sağlanmış olmak kaydıyla ormanlık alan dışında
yetişen 6831 sayılı Kanunun 116 ncı maddesinin birinci fıkrasının (A) bendi
ile muaf tutulan ağaç türleri ve bunlara ait orman emvali, damga veya
ORKOD’a tabi değildir.

İthal olunan
orman ürünleri

MADDE
12- (1) Türkiye ormanlarında yetişmeyen cins ve türlerden olup
ithal olunan orman emvali veya odun dışı ürünler, damga veya ORKOD’a tabi
değildir.

(2) Türkiye ormanlarında
yetişen cins ve türlerden olup ithal olunan orman emvali veya odun dışı
ürünlerde 11 inci madde hükümleri uygulanır.

ORKOD ve
damgaların muhafazası ve sorumluluğu

MADDE
13- (1) Kendilerine teslim edilen ORKOD ve damgaların
muhafazasından orman işletme şefi/depo şefi sorumludur.

(2) ORKOD veya
damgaların kaybolması halinde, durum Orman Bölge Müdürlüğünce tetkik ve
tahkik ettirilir. Tahkikat sonucu Genel Müdürlüğe bildirilir. Genel
Müdürlükçe ORBİS kayıtları üzerine “Kayıp Damga” veya “Kayıp ORKOD” bilgisi
girilir.

(3) Sahtesine
rastlanmış veya numarası silinmiş damga Orman Bölge Müdürlüğünce tetkik ve
tahkik ettirilir. Tahkikat sonucu, Genel Müdürlüğe bildirilir ve ORBİS
kayıtları üzerine “Sahtesine Rastlanmış Damga” veya “Numarası Silinmiş
Damga” bilgisi girilir.

(4) Kullanımdan
kalktığı tarihten itibaren damganın yazılı yüzü, mühür mumu ile kapatılıp
mühürlenerek; muhafaza edilmek üzere emniyetli bir şekilde Genel Müdürlük
merkezinde belirlenecek ambara teslim edilir. Ambardaki damgalar, Orman Zararlılarıyla
Mücadele Dairesi Başkanlığınca oluşturulacak bir komisyon marifeti ile
Makine Kimya Endüstrisi Anonim Şirketi veya belirlenecek bir dökümhanede
imha edilir.

(5) Sahte damga
veya ORKOD’ları imal edenler, taklit edenler veya taklit fiiline iştirak
etmeksizin kullananlar, damgaya veya ORKOD’a tabi olup damgasız veya ORKOD
ile işaretlenmemiş ağaç ve ağaççıkları kesenler ile bu orman emvalini
nakledenler hakkında 6831 sayılı Kanunun 97 nci, 100 üncü ve 109 uncu
maddeleri hükümleri uygulanır.

Damgaların
veya işaretlerin temini ve dağıtımı

MADDE
14- (1) Damga ve ORKOD, teknik şartnamesine uygun olarak Genel
Müdürlükçe temin edilir.

(2) Temin edilen
damga ve ORKOD’un; ORBİS’e kayıt edildikten sonra, dağıtımı Orman
Zararlılarıyla Mücadele Dairesi Başkanlığınca ORBİS üzerinden yapılır.

Yürürlükten
kaldırılan yönetmelik

MADDE
15- (1) 10/4/2004 tarihli ve 25429 sayılı
Resmî Gazete’de yayımlanan Damga Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıştır.

Geçiş hükmü

GEÇİCİ MADDE
1- (1) Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden önce imal edilen
dikili ağaç damgası, usulsüz ve nizamsız kesimler ile ürünlerine ait damga
ve mamul damga kullanımdan kaldırılana kadar kullanılmaya devam edilir.

Yürürlük

MADDE
16- (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE
17- (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Orman Genel Müdürü yürütür.

 

Eki için tıklayınız