4785 sayılı Orman Kanununa Bazı Hükümler Eklenmesine ve Bu Kanunun Birinci Maddesinde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun

1351








 


ORMAN
KANUNUNA BAZI HÜKÜMLER EKLENMESİNE


VE
BU KANUNUN BİRİNCİ MADDESİNDE DEĞİŞİKLİK


YAPILMASINA
DAİR KANUN[1]


 


 


Kanun
Numarası                         : 4785


Kabul
Tarihi                                : 9/7/1945


Yayımlandığı
Resmî Gazete       : Tarih: 13/7/1945 Sayı : 6056


Yayımlandığı
Düstur                  : Tertip: 3   Cilt: 26 Sayfa : 1314


 





Madde
1 – Bu
kanunun yürürlüğe girdiği tarihte varolan gerçek veya tüzel özel kişilere,
vakıflara ve köy, belediye, özel idare kamu tüzel kişiliklerine ilişkin bütün
ormanlar bu kanun gereğince devletleştirilmiştir. Bu ormanlar hiç bir işlem ve
bildirime lüzum olmaksızın Devlete geçer.


 


Madde
2 –
Aşağıda yazılı ormanlar birinci madde hükmü dışındadır.


A)
Devlet ormanlarının veya bu kanunla devletleştirilen ormanların içinde veya
bitişiğinde bulunmamak şartiyle 3116 sayılı Orman Kanunundaki ödevlere ve
izinlere dayanılarak ekim veya dikim yoluyla emek harcanıp yetiştirilmiş
ormanlar;


B)
Sahipli fıstık çamı, palamut meşesi ve aşısız kestane ormanları;


C)
Devlet ormanları ve bu kanunla devletleştirilen ormanların içinde olmıyan topraklarda
ekim ve dikim yoluyla özel emekle yetiştirilmiş kavak, söğüt, kızılağaç,
akasya, okaliptüs ve servi ormanları;


D)
Devlet ormanlarına veya bu kanunla devletleştirilen ormanlara bitişik olmadığı
ve çevresinin güzelliğini sağladığı Tarım Bakanlığınca belli edilecek olan köy,
belediye, özel idare kamu tüzel kişiliklerine ilişkin ormanlar (layıkiyle
korunup bakılmak şartiyle).


Devletleştirilme
dışında bırakılan köy, belediye, özel idare kamu tüzel kişiliklerine ilişkin
ormanların alanını her hangi bir suretle daraltmak, bunlar üzerinde her hangi
bir temliki tasarrufta bulunmak ve bunları ayni haklarla takyit etmek veya arsa
haline sokmak ve Tarım Bakanlığının izni olmadan içlerinde tesisler meydana
getirmek ve her çeşit faydalanmalarda bulunmak yasaktır. Bu ormanlardan izinsiz
olarak kesilen ağaçlar ve bunlardan imal edilen mallar ve çıkarılan her türlü
ürünler, suçluları kim olursa olsun, doğrudan doğruya orman idaresince zorla
alınır. Suçlular hakkında ayrıca 3116 sayılı Orman Kanunu hükümlerine göre
kovuşturma yapılır. Kesimler sonucunda bu ormanlarda açılan boşlukları
ilgilileri yeni ağaçlamalarla doldurmak zorundadırlar. Aksi halde bu ormanlar
da devletleştirilir.


 


Madde
3 – (İptal: Anayasa Mahkemesinin 23/6/1963 tarihli ve E.: 1963/141, K.: 1964/50
sayılı kararı ile)


 


Madde
4 –
Bu kanunun yürürlüğe girmesi tarihinden başlıyarak altı ay içinde ormanların
bağlı bulundukları Devlet Orman İşletmesi Müdürlüklerinden yazı ile sahipleri
istedikleri takdirde devletleştirilen ormanlardaki yapı ve tesislerini orman
idaresi satın almak zorundadır. Bu yapı ve tesislerin satın alma karşılığına
esas 1936 bütçe yılı bina vergisine matrah olan safi iratlarının on katıdır.
Yapı ve tesislerin 1936 bütçe yılı bina vergisine matrah olan safi iradı
bulunmadığı takdirde belirtilecek miktar beklenilmeksizin yapı ve tesislere
orman idaresince elkonmakla beraber bu irat 1837 sayılı Bina Vergisi Kanununun
yetkilendirdiği komisyonlar tarafından çevresi içerisindeki en yakın benzeri
yapı ve tesisler gözönünde tutularak belli edilir. Belli edilen irat usulen
kesinleştikten sonra on katı satın alma karşılığı olur. Komisyon kararlarına
karşı Hazine ve mülk sahibinin 3692 sayılı kanun hükümleri dairesinde itiraz
hakları saklıdır.[2]


 


Madde
5 – Devletleştirilen
ormanların sahipleri bu kanunun yürürlüğe girmesinden başlıyarak en geç bir yıl
içinde ihticaca salih mülk edinme belgeleri ve vergi kayıtlariyle birlikte ve
iş ilgililer arasında ihtilaflı bir durumda ise mahkemede incelenmekte olduğuna
dair alacakları belgeleriyle ormanların bağlı bulundukları Devlet Orman
İşletmesi Müdürlüğüne veya o yerin mülkiye üstüne başvurmak zorundadırlar.


Bir
yıl içinde bu ödevi yerine getirmiyenler devletleştirilen ormanın karşılığını
almak hakkını kaybederler.


 


Madde
6 – Beşinci
maddede yazılı süre içinde yapılan başvurmalar üzerine Devlet Orman İşletmesi
Müdürlüğü mülk edinme belgesiyle vergi kaydının ihticaca salih olup olmadığını
ve devletleştirilen ormanın yerine uyup uymadığını ve kimin olduğunu
belirttikten sonra işlemli kağıtları kesin olarak belli edilmiş karşılığı
gösteren belge ile birlikte Tarım Bakanlığına yollar.


Tarım
Bakanlığı gelen belgeleri inceliyerek onadıktan sonra mülk sahiplerine ödenmek
üzere ödeme emriyle ödeneklerini ilgili işletme müdürlüğüne gönderir.


Başvurmaların
sonucu, başvuranlara, dilekçelerinde yazılı adrese tebliğ edilir.


Bu
işlemler ilgilinin başvurma tarihinden başlıyarak en geç bir yıl içinde
bitirilir.


 


Madde
7 – Devletleştirilen
ormanların karşılıkları, Tarım Bakanlığınca altıncı madde hükümlerine göre
onandığı tarihten başlamak üzere altı yılda ve altı eşit taksitte ödenir.


 


Madde
8 – Tahakkuk
etmiş olan parasını almak üzere bu kanunun yürürlüğe girmesinden başlıyarak beş
yıl içinde mahalli mülkiye üstüne veya orman işletmesi müdürlüğüne başvurmıyanlar,
haklarından vazgeçmiş sayılırlar. Böylece hakları düşenler yetkili yargı ve
idare mercilerine giderek bir güna hak isteğinde bulunamazlar.


 


Madde
9 – Bu kanun hükümlerine göre devletleştirilen ormanlar üzerindeki irtifak,
intifa hakları ve gayrimenkul mükellefiyetleri ve ipotekler kendiliğinden
düşer.


Hak sahipleriyle mülk sahipleri
arasında uyuşmazlık başgösterdiğinde mülk sahiplerine bu kanun hükümlerine göre
ödenecek para, kime verileceği belli olunca hak sahibine ödenmek üzere Ziraat
Bankasına yatırılır.


 


Madde 10 – Devletleştirilen ormanların ve dördüncü madde gereğince
alınan yapı ve tesislerin Hazine adına tapuya kayıt ve tescili için yapılacak
her türlü işlemler ve verilecek tapu senetleri her türlü vergi, resim ve
harçlardan ayrıklıdır.


 


Madde 11 – Devletleştirilen ormanların ve dördüncü madde gereğince
alınan yapı ve tesislerin bu kanun hükümleri dairesinde ödenecek olan karşılığı
için her yıl Orman Genel Müdürlüğü bütçesine gerekli ödenek konulur.


 


Madde 12 – (Mülga: 24/3/1950-5653/3
md.)


 


Madde 13 – 3116 sayılı Orman Kanununun elli dördüncü maddesiyle aynı
kanunun otuz altıncı maddesine 3444 sayılı kanunun ikinci maddesiyle eklenen
fıkranın üçüncü bendi kaldırılmıştır.


 


Ek Madde 1 – (3/6/1946 tarihli ve
4914 sayılı Kanunun 1. maddesi hükmü olup ek maddeye çevrilerek teselsül için
numaralandırılmıştır.)[3]


Devlet
Orman İşletmeleri tarafından işletilecek ormanlarla bu işletmelerin döner
sermayesine ilişkin işler Genel Muhasabe, Artırma, Eksiltme ve İhale
Kanunlarına bağlı olmayıp Cumhurbaşkanınca konacak esaslara ve ticari isterlere
göre yürütülür.[4]


Bu
işletmelere ilişkin hesap dönemi, takvim yılıdır.


İşletmelerin
merkezce yapılacak genel bilançosu ile her işletmeye ilişkin bilanço, kesin
hesaplarla birlikte, yıl sonundan başlıyarak 7 ay içinde Sayıştaya verilir.
Sayıştay incelemelerini bu işletmelerin mevzuatına ve hususiyetlerine ve ticari
isterlere göre yapar.


 


Ek
Madde 2 – (24/3/1950 tarihli ve 5658 sayılı ek Kanunun 1 inci maddesi hükmü
olup ek madde olarak numarası teselsül ettirilmiştir.)


9/7/1945
tarihli ve 4785 sayılı Kanunla Devletleştirilmiş ormanlardan; Devlet ormanları
içinde olmıyan ve etrafı tarla, bağ, bahçe gibi kültür arazisi, özel orman,
şehir, kasaba, köy merası ve Orman Kanunun birinci maddesine göre orman
sayılmıyan yerlerle çevrili olmak şartiyle Devlet ormanlarından tamamen ayrılmış
bulunan köy, belediye tüzelkişiliklerine ve gerçek kişilere ait ormanlar;
sahipleri veya mirasçıları istedikleri takdirde geri verilir.


İade
edilecek ormanlardan, Devletleştirme karşılığı ödenmemiş bulunanlar bir işleme
tabi tutulmaksızın sahiplerine intikal eder ve müracaatları üzerine keyfiyet
Orman İdaresince kendilerine yazılı olarak bildirilir.


Devletleştirme
bedeli kısmen veya tamamen ödenmiş bulunan ormanların, bu bedel aynı miktar ve
taksitlerle ödenmek üzere, yazı ile müracaatları halinde sahipleri adına tapuya
tescili yapılır. Taksitler zamanında ödenmediği takdirde ormanın işletilmesine
izin verilmez. Ormanın geri verilmesine mütaallik tescil muameleleri her türlü
harç ve resimden muaftır.


Geri
verilen ormanların hududu içindeki orman işletmeleri tarafından istihsal
edilmiş ve henüz satılmamış orman mahsulleri, ormanın tescili sırasında
sahiplerinin yazılı müracaatları üzerine bulundukları mevki ile miktar ve
vasıfları tesbit edilerek hususi orman tarife bedeli ve hakiki istihsal masrafları
peşin ödenmek şartiyle orman sahiplerine teslim edilir.


Geri
verilen ormanlarda Devletleştirmeden doğan muamelelerle geri vermeden dolayı,
orman sahipleriyle Devlet birbirleri aleyhine dava açamazlar.


 


Madde
14 – Bu kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.


 


Madde
15 – Bu kanunu Bakanlar Kurulu yürütür.


 


 


 


4785
SAYILI KANUNA EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN MEVZUATIN VEYA


ANAYASA
MAHKEMESİ KARARLARININ


YÜRÜRLÜĞE
GİRİŞ TARİHLERİNİ GÖSTERİR TABLO


 







Değiştiren Kanunun
/ KHK’nin veya İptal Eden Anayasa Mahkemesi Kararının Numarası



4785 Sayılı Kanunun
Değişen veya İptal Edilen Maddeleri



Yürürlüğe Giriş
Tarihi






4914



–



8/6/1946






5653



12




3/4/1950






5658



–



31/3/1950






KHK/698



Ek
Madde 1



24/6/2018
tarihinde birlikte yapılan Türkiye Büyük Millet Meclisi ve Cumhurbaşkanlığı
seçimleri sonucunda Cumhurbaşkanının andiçerek göreve başladığı tarihte









 











[1]
8/7/1937 tarih ve 3116 sayılı Orman Kanunu ile bununla ilgili 24/3/1950 tarih
ve 5653 sayılı Kanun, 31/8/1956 tarih ve 6831 sayılı Orman Kanununun 117.
maddesi ile yürürlükten kaldırılmış; mezkür 3116 sayılı Kanunla ilgili
olmalarına rağmen bu Kanun ile 24/3/1950 tarih ve 5658 sayılı kanun yürürlükten
kaldırılmamış olduklarından külliyata alınmışlardır.







[2]
Bu maddenin 2 nci cümlesinden başlayan ve yapı ve tesislerin karşılığını, 1936
bütçe yılı bina vergisine matrah olan safi iratları esas alarak düzenleyen
hükümleri Anayasa Mahkemesinin 23/6/1963 tarih ve E. 1963/141 K.1964/50 sayılı
kararıyla iptal edilmiştir.







[3]
Bu maddenin uygulanması ile ilgili olarak 10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı
Kanunun 81 inci maddesine bakınız.







[4]
2/7/2018 tarihli ve 698 sayılı KHK’nin 20 nci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “Bakanlar Kurulunca” ibaresi “Cumhurbaşkanınca” şeklinde
değiştirilmiştir.