Ordu Hizmet Hayvanlarına Muharebe Şartlarında ve Veteriner Hekim Personel Yokluğunda, Veteriner Hekim Olmayan Personelin Yapmaya Yetkili Oldukları İlk Yardım Müdahaleleri Hakkında Yönetmelik

ORDU HİZMET
HAYVANLARINA MUHAREBE ŞARTLARINDA VE VETERİNER


HEKİM PERSONEL
YOKLUĞUNDA, VETERİNER HEKİM OLMAYAN


PERSONELİN YAPMAYA
YETKİLİ OLDUKLARI İLK YARDIM


MÜDAHALELERİ
HAKKINDA YÖNETMELİK


 


BİRİNCİ BÖLÜM


Başlangıç Hükümleri


Amaç


MADDE 1- (1) Bu
Yönetmeliğin amacı, yurt içi ve yurt dışında icra edilen harekâtlarda ve savaş
durumunda Türk Silahlı Kuvvetlerinin muharip unsurları ile birlikte görev yapan
askerî köpek kullanıcısı/eğiticisi personelin, görev yaptıkları süre ve görevle
sınırlı olmak üzere, veteriner hekim personel yokluğunda, veteriner sağlık
hizmeti ulaşıncaya veya ulaştırılıncaya kadar askerî köpekler üzerinde
yapabilecekleri veteriner ilk yardım müdahalelerinin usul ve esasları ile yetki
ve sorumluluklarını düzenlemektir.


Kapsam


MADDE 2- (1) Bu
Yönetmelik, Bakanlık kadro ve kuruluşunda yer alan kurumlarda, muharebe
şartlarında yer alan ve veteriner hekim personel yokluğunda, görev yaptıkları
süre ve görevle sınırlı olmak üzere askerî köpek cankurtaranı eğitimini
başarıyla tamamlamış askerî köpek kullanıcısı/eğiticisi personel ile bu
personeli yetiştiren kurum ve kuruluşları kapsar.


Dayanak


MADDE 3- (1) Bu
Yönetmelik, 4/1/1961 tarihli ve 211 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet
Kanununun 71 inci maddesi ve 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında
Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 508 inci maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.


Tanımlar


MADDE 4- (1) Bu
Yönetmelikte geçen;


a) Askerî köpek: Askerî amaçlar
için eğitilip kullanılan değişik ırklara ait köpeklerin genel bir ifadesi olup;
eğitildikleri ihtisas dallarına göre arama/kurtarma, devriye, keşif, takip,
mayın arama, bomba arama, narkotik/uyuşturucu madde arama ve benzeri görevlerde
kullanılan köpeği,


b) Askerî köpek cankurtaranı:
Askerî köpek kullanıcısı/eğiticisi olarak görev yapan personelden; 9 uncu
maddede belirtilen eğitimleri başarıyla tamamlamış, 7 nci maddede belirtilen iş
ve işlemleri 10 uncu maddede belirtilen hallerde yapmaya yetkili personeli,


c) Askerî köpek eğitici personel:
Köpek üretim ve eğitim merkezlerinde görev yapan ve eğittiği askerî köpeklerin
branşında eğitim yeterlik testini geçen personeli,


ç) Askerî köpek kullanıcı
personel: Köpek üretim ve eğitim merkezlerince verilen askerî köpek kullanıcısı
kursunu başarıyla tamamlayan ve askerî köpek kullanıcı sertifikası alan personeli,


d) Bakanlık: Millî Savunma
Bakanlığını,


e) Bakanlık kadro ve kuruluşunda
yer alan kurumlar: Bakanlık merkez, taşra ve yurt dışı teşkilatı, Genelkurmay
Başkanlığı, Kara Kuvvetleri Komutanlığı, Deniz Kuvvetleri Komutanlığı, Hava
Kuvvetleri Komutanlığı, Millî Savunma Üniversitesi ile Harita Genel Müdürlüğünü,


f) Çevresel/iklimsel
yaralanmalar: Aşırı sıcak ya da soğuk havaya maruz kalınmasına bağlı durumları,
böcek ısırığı ve sokmalarını, yılan ısırığını, suda boğulmaları, elektrik ve
şimşek çarpmalarını, alerjik reaksiyonları ve benzeri durumları,


g) Eğitim Kurumu: Askerî
Veteriner Okulu ve Eğitim Merkez
Komutanlığını,      


ğ) Hayvan ambulansı: Hasta/yaralı
hayvanların taşınması ve ilk müdahalenin yapılabilmesi amacıyla kullanılan
mobil aracı,


h) İlk yardım: Tıbbî araç ve
gereç desteği ile olay yerinde verilen veteriner sağlık hizmetlerini,


ı) İlk yardım çantası: Askerî
köpek cankurtaranı eğitimini başarı ile tamamlayan personele eğitim sonrasında
verilen, veteriner hekim personel yokluğunda veteriner sağlık hizmetine
ulaşıncaya veya ulaştırılıncaya kadar yetkili oldukları acil ilk yardım müdahaleleri
yapmalarına yardımcı olan malzemelerin bulunduğu çantayı,


i) İlk yardım eğitici personeli:
Eğitim kurumlarında/merkezlerinde görev yapan veteriner hekimleri,


j) Sağlığı koruyucu önlemler:
Temiz su ve gıda teminini, sağlığı etkileyen çevresel/iklimsel faktörlerin
tanınmasını ve bunlara yönelik önlemlerin alınmasını,


k) Simülasyon eğitimi: Yüksek
teknoloji içeren gerçekçi, aslına uygunluğu yüksek, girişimsel ve interaktif
vaka simülatörleri aracılığıyla gerçekte var olan görevlerin, ilişkilerin, olguların,
ekipmanların, davranışların ya da bazı bilişsel aktivitelerin taklit edilmesi
yöntemiyle yapılan uygulama eğitimlerini,


l) Yaşam bulguları: Hayvanın
bilinç düzeyi, vücut sıcaklığı, nabız sayısı, solunum sayısı ve kan basıncını,


ifade eder.


İKİNCİ BÖLÜM


İlk Yardıma İlişkin
Esaslar


İlk yardımın temel prensipleri


MADDE 5- (1) Askerî
köpek cankurtaranı; yalnızca muharebe şartlarında, askerî köpeğin yaşamını,
uzuvlarını ve görme yetilerini tehdit eden sorunları eğitimleriyle sınırlı
olarak yönetir ve hayvanı veteriner hekim müdahalesi için tahliyeye hazırlar.
Bu süreçte;


a) Durumun kötüye gitmesi
önlenmelidir.


b) Büyük kanamalar durdurulmalı,
gerekliyse kardiyopulmoner resüsitasyon uygulanmalıdır.


c) Yaralı/hasta askerî köpeğin
stabilizasyonu (hareket etmesinin önlenmesi) sağlanmalı, duruma göre ağrı ve
stres faktörlerini azaltacak hafif sedatif uygulamalar yapılmalıdır.


ç) Veteriner hekim personel
tarafından değerlendirilip tedavi edilinceye kadar bakımı yapılmalıdır.


d) Verilen tüm bakım ve tedavi
kayıtları tutulmalı ve bu kayıtların ilgili veteriner hekim personele iletimi
sağlanmalıdır.


Muharebe sahasında ilk
yardımın aşamaları


MADDE 6- (1) Muharebe
sahasında ilk yardımın aşamaları şunlardır:


a) Olay yeri emniyete alınmalı,
triaj yapılmalı, muharebe alanında hayatta kalanlar uluslararası angajman
kuralları ile birlikte önce kendilerini emniyete almalı, yaralı/hasta köpeğin
bilinci yerindeyse ağızlık takılmalıdır.


b) Olaydan etkilenen hasta/yaralı
köpeğin Ek-1’deki değerlendirmeleri yapılmalı ve sonrasında uygun ilk yardım
müdahaleleri yapılmalıdır.


c) Yaralı/hasta köpek stabil hale
getirilmeli, en yakın veteriner sağlık teşkiline sevk edilmesi sağlanmalıdır.


Askerî köpek cankurtaranı
yetkileri


MADDE 7- (1)Türk
Silahlı Kuvvetlerinin muharebe şartlarında görev yapan askerî köpek
cankurtaranı personelin, 10 uncu maddede belirtilen hallerde yetkili oldukları
veteriner ilk yardım müdahaleleri şunlardır:


a) Harekât alanında triajı ve
uygun taşıma tekniklerini bilmek ve uygulamak.


b) Askerî köpeğin sağlığını koruyucu
önlemleri bilmek ve uygulamak.


c) Yaşam bulgularını
değerlendirmek.


ç) Solunum yolu açıklığını
sağlamak, gerektiğinde suni solunum yapmak.


d) İçeriği Ek-2’de belirlenen ilk
yardım çantasında yer alan malzemeleri kullanmak, varsa ilaçların deri altı ve
kas içi enjeksiyonlarını yapmak.


e) Yaranın pansumanını ve
temizliğini yapmak.


f) İntravenöz girişim yapmak ve
veteriner sağlık hizmetine ulaşıncaya kadar damar yolu açıklığını sağlamak,
sıvı infüzyonu yapmak.


g) Kanamanın
durdurulması/kontrolü için gereken müdahaleleri yapmak.


ğ) Gerektiğinde kardiyo-pulmoner
resusitasyon uygulamak.


h) Kırık, çıkık, burkulma ve
travma stabilizasyonunu sağlamak.


ı) Çevresel/iklimsel
yaralanmalara müdahalede bulunmak.


i) Kimyasal, biyolojik, radyasyon
ve nükleer (KBRN) etkileşimini tanımlamak, değerlendirmek ve ilk müdahalede
bulunmak.


İlk yardım çantası


MADDE 8- (1) Askerî
köpekler için hazırlanan ilk yardım çantası, askerî köpek cankurtaranları
tarafından taşınır.


(2) Yetkili tüm askerî personel,
ilk yardım içeriğinin bakımı, uygulanması ve kullanılan ilaçların etkileri
konusunda eğitim alır.


(3) İlk yardım çantasına Ek-2’de
belirlenen içeriğe ilaveten bölgenin durumuna göre veteriner hekim tarafından
önerilen diğer ilaçlar ve malzemeler de eklenir.


(4) Hayvan ambulansı dışında
askerî köpeklerin taşındığı araçlarda da ilk yardım çantası bulunur.


Eğitim ve eğitimin
belgelendirilmesi


MADDE 9- (1) Askerî
köpek cankurtaranı aday personeline, Eğitim Kurumunda, Ek-3’te yer alan eğitim
programı gereğince ve 7 nci maddede belirtilen konularda, 32 ders saati teorik
ve uygulama, 8 ders saati simülasyon olmak üzere en az 40 ders saati eğitim
verilir. Teorik derslerin %15’inden, uygulama ve simülasyon derslerinin
%5’inden fazla kısmına katılmayan personelin eğitimle ilişiği kesilir.


(2) Eğitimi bitiren personel,
teorik ve uygulamalı sınava tabi tutulur. Yapılan sınavlarda eşit ağırlıklı
olarak ortalama 80 ve üzeri not alanlar başarılı olarak değerlendirilir.


(3) Eğitimlerde başarılı olanlar,
Eğitim Kurumu tarafından örneği Ek-4’te bulunan Askerî Köpek Cankurtaranı
Eğitimini Bitirme ve Yetki Belgesi almaya hak kazanır. Bu belgeler, personelin
kendilerine verilmez, şahsi dosyalarında muhafaza edilir. Kurs bitirme/yetki
belgesi 4 yıl süre ile geçerlidir.


(4) Dördüncü yılın sonunda
personel, Ek-3’te yer alan eğitim konularında en az 20 ders saati süreli
tazeleme eğitimine tabi tutulur. Tazeleme eğitiminin %10’undan fazla kısmına
katılmayan personelin eğitimle ilişiği kesilir. Yapılan sınavda eşit ağırlıklı
olarak ortalama 80 ve üzeri not alanlar başarılı olarak değerlendirilir.


(5) Tazeleme eğitiminde başarılı
olanlar, Ek-5’teki örneğe uygun olarak Askerî Köpek Cankurtaranı Tazeleme
Eğitimini Bitirme ve Yetki Belgesi almaya hak kazanır. Kurs bitirme/yetki
belgesi 4 yıl süre ile geçerlidir. Herhangi bir nedenle kesintisiz bir yıl veya
daha fazla süreyle askerî köpek kullanıcısı/eğiticisi olarak görev yapmayan
askerî köpek kullanıcısı/eğiticisi personelin belgesi geçersiz olur. Bu
personel tazeleme eğitimine alınır, başarılı olursa aynı esaslarla yeni belge
düzenlenir.


(6) Tazeleme eğitiminde başarılı
olamayan veya mesleki safahatı esnasında askerî köpek kullanıcısı/eğiticisi
kadrolarındaki görevi sona eren personelin kurs bitirme/yetki belgeleri iptal
edilir ve iptal tutanakları şahsi dosyasında saklanır.


(7) Askerî köpek
kullanıcısı/eğiticisi olarak görev yapan tüm personel sadece muharebe sahasında
uygulamak üzere askerî köpek cankurtaranı eğitimini almalıdır. Henüz bu eğitimi
almamış personel için bağlı oldukları komutanlıkça, en kısa zamanda eğitim
planlamasına ilişkin tedbirler alınmalıdır. Kuvvet komutanlıkları tarafından
tespit edilen eğitim ihtiyaçları Bakanlığa bildirilir. Bakanlık eğitimin
icrasına yönelik planlamayı yapar.


Yetki ve sorumluluklar


MADDE 10- (1) Türk
Silahlı Kuvvetlerinin muharebe şartlarında görev yapan askerî köpek
kullanıcısı/eğiticisi personelden ilgili eğitimi başarıyla tamamlayanlar, 7 nci
maddede belirtilen iş ve işlemleri sadece görev yaptıkları süre ve görevle
sınırlı olmak üzere veteriner hekim personel yokluğunda, veteriner sağlık
hizmetine ulaşıncaya veya veteriner sağlık hizmeti ulaştırılıncaya kadar yapmaya
yetkilidir.


(2) Harekât alanında yaralanan
veya hastalanan askerî köpeklerin, ilk müdahalenin ardından daha ileri tetkik
ve tedavinin yapılabilmesi amacıyla en yakın askerî veteriner hekime veya
veteriner sağlık teşkiline ulaştırılması sağlanır.


(3) Bu Yönetmelik kapsamında
yetkilendirilen personel, yaptığı iş ve işlemleri en kısa sürede ve en uygun
zamanda Ek-6’da yer alan Muharebede Askerî Köpeğin Tıbbi Gözlem Formu ile kayıt
altına alır. Kayıtların arşivlenmesinden, personelin mensubu olduğu kuvvet komutanlığı
veya yetki vereceği ast birlik, birim ya da komutanlıklar sorumludur.


ÜÇÜNCÜ BÖLÜM


Çeşitli ve Son
Hükümler


Hayvanların korunması


MADDE 11- (1)
Bakanlık kadro ve kuruluşunda yer alan kurumlar bünyesinde faaliyet gösterecek
ordu hizmet hayvanlarının her türlü ilk yardım ve sağlık hizmetleri
faaliyetleri, 24/6/2004 tarihli ve 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu ile
ilgili mevzuat hükümlerine uygun icra edilir.


(2) Muharebe sahasında askerî
köpeklerin korunması amacıyla, özel giysi, gözlük, maske ve benzeri koruyucu
ekipman kullanılır.


Diğer hayvanlar


MADDE 12- (1)
Muharebe sahasında köpek dışında, ordu hizmet hayvanı olarak diğer hayvanların
görev yapmasına ihtiyaç duyulması halinde, bu Yönetmeliğin ilgili hükümlerine
tabi olarak iş ve işlemler yürütülür.


Denetim


MADDE 13- (1) Bu
Yönetmelik kapsamında verilecek eğitimlerden sorumlu birim ya da
komutanlıkların yükümlülükleri yerine getirmesine ilişkin hususlar, ilgili
eğitim kurumunca çıkarılacak talimatla belirlenir.


Yönetmeliğin uygulanmasında
sorumluluk


MADDE 14- (1) Bu
Yönetmeliğin uygulanmasından doğacak tereddütleri gidermeye Bakanlık
yetkilidir.


Yürürlük


MADDE 15- (1) Bu
Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.


Yürütme


MADDE 16- (1) Bu
Yönetmelik hükümlerini Millî Savunma Bakanı yürütür.


 


Ekleri
için tıklayınız.