Olağanüstü Hal Kapsamında Yargı Alanında Alınan Tedbirlere İlişkin Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi (kararname Numarası: 120)

Bu Kararname Anayasa’nın 119 uncu maddesi uyarınca
kendiliğinden yürürlükten kalkmıştır.






OLAĞANÜSTÜ HAL KAPSAMINDA YARGI ALANINDA ALINAN TEDBİRLERE İLİŞKİN
CUMHURBAŞKANLIĞI KARARNAMESİ






Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin
Sayısı         : 120

Yayımlandığı Resmî Gazetenin Tarihi –
Sayısı : 11/2/2023-32101 (1. Mükerrer)






 


Amaç


MADDE 1- (1)
Bu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin amacı, 8/2/2023 tarihli ve 6785 sayılı
Cumhurbaşkanı Kararıyla ilan edilen olağanüstü hal kapsamında yargı alanında
bazı tedbirlerin alınmasıdır.


 


Yargı alanında alınan
tedbirler


MADDE 2-
(1) 8/2/2023 tarihli ve 6785 sayılı Cumhurbaşkanı Kararıyla olağanüstü hal ilan
edilen illerde, yargı alanında hak kayıplarının önlenmesi amacıyla;


a) Dava açma, icra takibi
başlatma, başvuru, şikâyet, itiraz, ihtar, bildirim, ibraz ve zamanaşımı
süreleri, hak düşürücü süreler ve zorunlu idari başvuru süreleri de dâhil olmak
üzere bir hakkın doğumu, kullanımı veya sona ermesine ilişkin tüm süreler;
6/1/1982 tarihli ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu, 4/12/2004 tarihli
ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu ve 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk
Muhakemeleri Kanunu ile usul hükmü içeren diğer kanunlarda taraflar veya
ilgililer bakımından belirlenen süreler ve bu kapsamda hâkim tarafından tayin
edilen süreler ile arabuluculuk ve uzlaştırma kurumlarındaki süreler,


b) 9/6/1932 tarihli ve
2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu ile takip hukukuna ilişkin diğer kanunlarda
belirlenen süreler ve bu kapsamda hâkim veya icra ve iflas daireleri tarafından
tayin edilen süreler,


c) Nafaka alacaklarına
ilişkin icra takipleri hariç olmak üzere tüm icra ve iflas takipleri, taraf ve
takip işlemleri, yeni icra ve iflas takip taleplerinin alınması, ihtiyati haciz
kararlarının icra ve infazına ilişkin işlemler,


6/2/2023 (bu tarih dâhil)
tarihinden itibaren 6/4/2023 (bu tarih dâhil) tarihine kadar durur. Bu süreler,
durma süresinin sona erdiği günü takip eden günden itibaren işlemeye başlar.


(2) Aşağıdaki süreler bu
maddenin kapsamı dışındadır:


a) Suç ve ceza, kabahat
ve idari yaptırım ile disiplin hapsi ve tazyik hapsi için kanunlarda düzenlenen
zamanaşımı süreleri.


b) 5271 sayılı Kanunda
düzenlenen koruma tedbirlerine ilişkin süreler.


c) 6100 sayılı Kanunda
düzenlenen ihtiyati tedbiri tamamlayan işlemlere ilişkin süreler.


ç) Türkiye Büyük Millet
Meclisi ve Cumhurbaşkanı seçimleri bakımından ilgili kanunlarda düzenlenen
süreler.


d) (Ek:RG-3/3/2023-32121-CK-128/6
md.) 4/4/2013 tarihli ve 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma
Kanununun  53 üncü maddesinin üçüncü fıkrasının birinci cümlesinde düzenlenen
süre.


(3) 2004 sayılı Kanun ile
takip hukukuna ilişkin diğer kanunlar kapsamında;


a) İcra ve iflas
daireleri tarafından mal veya haklara ilişkin olarak ilan edilmiş olan satış
gününün durma süresi içinde kalması halinde, bu mal veya haklar için durma
süresinden sonra yeni bir talep aranmaksızın icra ve iflas dairelerince satış
günü verilir. Bu durumda satış ilanı sadece elektronik ortamda yapılır ve ilan
için ücret alınmaz,


b) Durma süresi içinde
rızaen yapılan ödemeler kabul edilir ve taraflardan biri, diğer tarafın lehine
olan işlemlerin yapılmasını talep edebilir,


c) Konkordato mühletinin
alacaklı ve borçlu bakımından sonuçları, durma süresince devam eder,


ç) Durma süresince, icra
ve iflas hizmetlerinin aksamaması için gerekli olan diğer tedbirler alınır.


(4) Bu madde hükmü,
6/2/2023 tarihi itibarıyla yerleşim yeri olağanüstü hal ilan edilen iller olan
gerçek ve tüzel kişiler ile aynı tarihte bu illerde bulunan kişiler bakımından
ülke genelinde uygulanır.


(5) Bu madde hükmü,
olağanüstü hal ilan edilen illerin barosuna 6/2/2023 tarihi itibarıyla kayıtlı
avukatlar ile diğer barolara kayıtlı olup aynı tarihte bu illerde bulunan
avukatlar tarafından takip edilen dava ve işlerle ilgili olarak bu avukatlar
bakımından ülke genelinde uygulanır.


(6) Olağanüstü hal ilan
edilmeyen illerin barosuna kayıtlı avukatların ve bürolarında çalışan
kişilerin; olağanüstü hal ilan edilen illerde kan veya kayın hısımlarının
bulunması veya olağanüstü hal ilan edilen illerde felakete uğrayanların
kurtarılması, meydana gelen hasar ve zararın telafi edilmesi ya da ihtiyaçların
karşılanması amacıyla bu illere gitmeleri halinde bu madde hükmü, söz konusu
avukatlar tarafından takip edilen dava ve işlerle ilgili olarak bu avukatlar
bakımından 6/3/2023 (bu tarih dâhil) tarihine kadar ülke genelinde uygulanır.


(7) Yerleşim yeri
olağanüstü hal ilan edilmeyen iller olan kişilerin; olağanüstü hal ilan edilen
illerde kan veya kayın hısımlarının bulunması veya olağanüstü hal ilan edilen
illerde felakete uğrayanların kurtarılması, meydana gelen hasar ve zararın
telafi edilmesi ya da ihtiyaçların karşılanması amacıyla bu illere gitmeleri
halinde bu madde hükmü, söz konusu kişiler bakımından 6/3/2023 (bu tarih dâhil)
tarihine kadar ülke genelinde uygulanır.


(8) Dördüncü, beşinci,
altıncı ve yedinci fıkralarda belirtilen gerçek ve tüzel kişiler ile avukatlar,
yerleşim yeri olağanüstü hal ilan edilen iller dışında kalan gerçek ve tüzel
kişiler aleyhine icra ve iflas takibi, taraf ve takip işlemi ile ihtiyati haciz
kararlarının icra ve infazına ilişkin işlemleri yapabilir. Bu imkândan
yararlanan gerçek ve tüzel kişiler ile avukatlar, işlemi başlattığı tarihten
itibaren ve işlem kapsamında birinci fıkra hükmünden yararlanamaz.


(9) Durma süresince
duruşmaların ve müzakerelerin ertelenmesi de dâhil olmak üzere alınması gereken
diğer tüm tedbirler ile buna ilişkin usul ve esasları;


a) Yargıtay ve Danıştay
bakımından ilgili Başkanlar Kurulu,


b) İlk derece adli ve
idari yargı mercileri ile bölge adliye ve bölge idare mahkemeleri bakımından
Hâkimler ve Savcılar Kurulu,


c) Adalet hizmetleri
bakımından Adalet Bakanlığı,


belirler.


(10) (Ek:RG-5/4/2023-32154-CK-139/1
md.) Bu madde hükmü;


a) (Değişik:RG-10/4/2023-32159-CK-141/1
md.) Adıyaman il merkezi ile Çelikhan, Samsat, Besni, Gölbaşı ve Tut
ilçeleri; Gaziantep ili İslahiye ve Nurdağı ilçeleri; Hatay il merkezi ile
Antakya, Defne, İskenderun, Arsuz, Belen, Samandağ, Hassa, Kırıkhan ve
Yayladağı ilçeleri; Kahramanmaraş il merkezi ile Dulkadiroğlu, Onikişubat,
Afşin, Elbistan, Ekinözü, Nurhak, Göksun, Türkoğlu, Pazarcık ve Çağlayancerit
ilçeleri; Malatya il merkezi ile Battalgazi, Yeşilyurt, Arguvan, Kale, Yazıhan,
Akçadağ ve Doğanşehir ilçeleri,


b) 6/2/2023
tarihi itibarıyla yerleşim yeri (a) bendinde belirtilen yerler olan gerçek ve
tüzel kişiler,


c) 6/2/2023
tarihi itibarıyla (a) bendinde belirtilen yerlerde bürosu bulunan avukatlar,


bakımından
1/5/2023 (bu tarih dâhil) tarihine kadar uygulanmaya devam olunur.


(11) (Ek:RG-3/5/2023-32179-CK-145/1
md.) 6/2/2023 tarihi itibarıyla yerleşim yeri onuncu fıkrada sayılan yerler
olan gerçek ve tüzel kişilerin keşidecisi olduğu çekler bakımından ibraz
süreleri 9/6/2023 (bu tarih dâhil) tarihine kadar durur.


 


Yakalama emrinin yerine
getirilmesi


MADDE 3-
(1) Olağanüstü hal ilan edilen yerlerde bulunan sulh ceza hâkimlikleri veya
mahkemeler tarafından düzenlenen yakalama emri üzerine yakalanan kişinin en geç
yirmi dört saat içinde yetkili hâkim veya mahkeme önüne çıkarılamaması ve sesli
ve görüntülü iletişim sisteminin kullanılamaması durumunda bu kişinin
yakalandığı yer sulh ceza hâkimi veya mahkemesi tarafından sorgusu yapılır veya
ifadesi alınır.


 


Gözaltı süresi ile
tutukluluğun ve tahliye taleplerinin incelenmesi


MADDE 4-
(1) Olağanüstü hal ilan edilen yerlerde olağanüstü hal süresince aşağıdaki
hükümler uygulanır:


a) 26/9/2004 tarihli ve
5237 sayılı Türk Ceza Kanununda yer alan hırsızlık (madde 141, 142) ve yağma
(madde 148, 149) ile kasten öldürmenin ihmali davranışla işlenmesi (madde 83),
taksirle öldürme (madde 85) ve nitelikli dolandırıcılık (madde 158) suçlarında
gözaltı süresi, şüphelinin yakalama yerine en yakın hâkim veya mahkemeye
gönderilmesi için zorunlu süre hariç, yakalama anından itibaren dört günü
geçemez. Delillerin toplanmasındaki güçlük veya şüpheli sayısının çokluğu nedeniyle
Cumhuriyet savcısı, gözaltı süresinin üç gün süreyle uzatılmasına yazılı olarak
emir verebilir.[1]


b) Tutukluluğa itiraz,
tahliye talepleri ve tutukluluğun incelenmesi dosya üzerinden karara
bağlanabilir.


c) Tahliye talepleri,
tutukluluğun incelenmesiyle birlikte karara bağlanabilir.


ç) 5271 sayılı Kanunun
108 inci maddesi uyarınca yapılan tutukluluğun incelenmesi, bir defaya mahsus
olmak üzere altmış günlük süreyle resen yapılır.


 


GEÇİCİ MADDE
1- (Ek:RG-10/4/2023-32159-CK-141/2 md.)


(1) Bu
maddeyi ihdas eden Cumhurbaşkanlığı Kararnamesiyle 2 nci maddenin onuncu
fıkrasının (a) bendinde yapılan değişiklikler, onuncu fıkra bakımından 7/4/2023
(bu tarih dâhil) tarihinden itibaren uygulanmaya devam olunur.


 


Yürürlük


MADDE 5- (1)
Bu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi yayımı tarihinde yürürlüğe girer.


 


Yürütme


MADDE 6- (1)
Bu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür.


 


120 SAYILI
CUMHURBAŞKANLIĞI KARANAMESİNDE DEĞİŞİKLİK YAPAN CUMHURBAŞKANLIĞI
KARARNAMELERİNE İLİŞKİN TABLO


 







Değiştiren Cumhurbaşkanlığı
Kararnamesinin



120 sayılı
Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin değişen maddeleri



Değişikliğin Yürürlüğe
Giriş Tarihi






Sayısı



Resmî Gazete Tarihi






128



3/3/2023



2



6/3/2023






4



3/3/2023






139



5/4/2023



2



5/4/2023






141



10/4/2023



2, Geçici Madde 1



10/4/2023






145



3/5/2023



2



3/5/2023

















 


 











[1] 3/3/2023 tarihli
ve 32121 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 128 sayılı Cumhurbaşkanlığı
Kararnamesinin 6 ncı maddesiyle bu bende “ve yağma (madde 148, 149)”
ibaresinden sonra gelmek üzere  “ile kasten öldürmenin ihmali davranışla
işlenmesi (madde 83), taksirle öldürme (madde 85) ve nitelikli dolandırıcılık
(madde 158)” ibaresi eklenmiştir.